Bijlage 1.1 Programmabegroting 2023.pdf

WAT GAAN WE DOEN? Energietransitie Roosendaal streeft naar een energieneutrale samenleving in 2050. De energietransitie is omvangrijk en complex. Daarom is het van belang flexibel te kunnen inspelen op de harde doelen van 2050 en een breed palet aan maatregelen om energie­productie- en besparing mogelijk te maken. Dit alles vraagt veel inzet van iedereen: inwoners, ­ondernemingen, instellingen, bezoekers en de gemeente. In nauw overleg werken we ­maatregelen en plannen uit; inwoners en lokale ondernemers nemen deel aan energieprojecten en delen in opbrengsten. We gaan minder energie verbruiken en passen woningen en gebouwen daarvoor aan. Dit moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn.

08 80

81

ENERGIE EN WARMTE

4

4

Warmtetransitie > We geven uitvoering aan de Regionale Energie Strategie 1.0 (RES) en nemen actief deel

De transitie van verwarmen met aardgas naar verwarmen met duurzame warmte noemen

aan verschillende onderzoeken en werkgroepen. In 2023 wordt vanuit de RES een

we warmtetransitie. In 2050 wil Roosendaal aardgasvrij zijn en in voorbereiding daarop is

rapportage over de voortgang aangeboden aan de gemeenteraden.

eind 2021 de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. We geven uitvoering aan deze visie

> In 2023 stellen we een nieuwe visie op gericht op duurzame energie. Deze visie is een

door het opstellen van wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Hierin worden per wijk of per dorp

lokale uitwerking van de RES en omschrijft hoe Roosendaal duurzame energie gaat

alternatieve warmtebronnen onderzocht en hierin wordt aangegeven wanneer een wijk

opwekken. Daarbij kijken we niet enkel naar (grootschalige) duurzame opwek maar

of een dorp van het gas gaat. Een belangrijke voorwaarde is dat de energierekening voor

onderzoeken we ook - rekening houdend met transportschaarste - de mogelijkheden

iedereen betaalbaar blijft. Zoals verwoord in het Ambitieakkoord ‘Zij aan zij’ starten we

voor opslag en andere innovaties.

met de wijk Westrand. Deze warmtetransitie combineren we met een sociale transitie,

> KaaiDuurzaam - het voormalige EKP gebouw - zetten we in als vliegwiel door er de Roosendaalse duurzame community in samen te brengen.

­zodat ook de leefbaarheid en de veiligheid van de wijk én de gezondheid en het welzijn van de inwoners worden versterkt.

> We gaan uitvoering geven aan het nationaal Programma Versnelling Verduurzaming Gebouwde Omgeving. > Lokaal stellen we in 2023 een plan op om energiearmoede in Roosendaal tegen te gaan. Dit doen we door het inzetten van een klusbus (helpen inwoners bij kleine isolerende maatregelen in huis), het verstrekken van energieboxen met energie­

> Samen met inwoners stellen we in 2023 het Roosendaals Isolatieprogramma (RIP) op, inclusief een uitvoeringsprogramma tot aan het jaar 2026. Dit programma omschrijft de lokale aanpak om woningen met slechte energielabels te isoleren. > We stellen voor minimaal drie wijken of dorpen wijkuitvoeringsplannen op, waarin we

besparende producten en een witgoedregeling (bijstandsregeling voor vervanging van

samen met inwoners de alternatieve warmtebron bepalen. Hierin benaderen we de

kapotte apparaten).

wijken en dorpen integraal en nemen we ook andere aspecten zoals klimaatadaptatie

> We ondersteunen (inwoners-)initiatieven zoals het Nispens Energie Collectief (NEC) en de Stichting Energietransitie Roosendaal (StER). In samenwerking met onder andere StER gaat een mobiel informatiecentrum door de gemeente rijden, waarmee we actief inwoners gaan informeren.

mee. > Om onze inwoners tijdig te betrekken bij de plannen in hun wijken zetten we in 2023 een warmtetransitiecampagne op, gericht op het creëren van bewustzijn. > In 2023 schrijven we een businesscase - met daaropvolgend een wijkuitvoeringsplan

> Met subsidiebijdragen van het Rijk en van provincie Noord-Brabant onderzoeken we

- waarin de mogelijkheden staan beschreven om het huidige warmtenet uit te breiden

hoe we theater De Kring kunnen verduurzamen en kunnen inzetten als warmte- en

naar de wijk Westrand. We benutten dit als vliegwiel voor een volledige transformatie

energiebron voor de omgeving. Mocht dit haalbaar blijken, dan richten we de

van de Westrand; we maken van de Westrand de voorbeeldwijk van de toekomst.

­zogenaamde Energiekring op.

We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van woningen en de openbare ruimte,

> In 2023 zetten we de verduurzaming van bedrijventerreinen voort, waarbij we onder meer uitvoering geven aan de Green Deal Majoppeveld en ondersteuning bieden aan Energiecoöperatie Majoppeveld Roosendaal. > We stimuleren zon op (bedrijfs-)daken middels collectieve aankoopacties, het

investeren in de kwaliteit van het voorzieningenniveau en verbeteren het toekomstperspectief van onze inwoners in de Westrand. > Een uitbreiding van het warmtenet vraagt om een actuele analyse van de rol van zowel de gemeente als het Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal (DER).

­aanvragen van subsidies en het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden.

08 82

Gemiddeld gasverbruik woningen (temperatuurgecorrigeerd)

1430

1400

1380

Bron: Duurzaamheidsmonitor

2018

2019

2020

83

ENERGIE EN WARMTE

4

4

NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU WAT MAG DIT KOSTEN?

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Energie en warmte

825

1.421

282

284

288

286

Baten Energie en warmte

495

125

0

0

0

0

Saldo

330

1.296

282

284

288

286

X € 1.000

Door veel groen en waterpartijen toe te voegen aan onze openbare ruimte maken we van Roosendaal een groene, duurzame en klimaatadaptieve gemeente. De leefomgeving wordt daardoor ook gezonder en nodigt meer uit om in te verblijven. We zorgen voor een goede balans tussen de bebouwde woon- en werkgebieden, de ecologisch en economisch gezonde landbouw, de natuur en recreatie. Ook zetten we in op het terugdringen van de uitstoot van stikstof, het voorkomen van bodemuitputting en -verdroging, het versterken van de biodiversiteit en het verbeteren van de (drink)waterkwaliteit. Met name het buitengebied van Roosendaal kent een groot aantal opgaven en zal fors moeten veranderen. We willen de kwaliteit van onze natuur verbeteren en ons water­ systeem robuuster en gezonder maken. We zoeken daarin naar een nieuwe balans waarin ecologie (biodiversiteit) en economie (stikstofproblematiek) twee prominente thema’s zijn. Deze thema’s vragen om een gezamenlijke aanpak; samen met inwoners en partners zetten we hierin stappen om te komen tot een schoon, toekomstbestendig en nagenoeg klimaatneutraal Roosendaal. Ook dragen we daarmee bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dit zijn zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. De SDG’s zijn overeengekomen door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties, waaronder Nederland.

Ook Roosendaal heeft zich aangemeld als SDG-gemeente.

08 84

85

NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU

4

WAT GAAN WE DOEN?

4

Perspectief landelijk gebied Het buitengebied van Roosendaal kent een groot aantal opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, energietransitie, economie en natuurontwikkeling. Op weg naar een klimaatneutraal landelijk gebied willen we de kwaliteit van onze natuur

Versnelling klimaatadaptie

verbeteren en ons watersysteem robuuster en gezonder maken. Een forse inzet op

Het klimaat verandert aanzienlijk; we worden geconfronteerd met fellere buien, zwaarde-

natuurherstel en -behoud is ook nodig om ruimte te creëren voor duurzame

re stormen, langdurige droogte en extremere temperaturen. Klimaatverandering heeft

­economische en maatschappelijke ontwikkelingen.

ingrijpende gevolgen voor de natuur en onze samenleving is daar niet altijd op ingesteld.

We zien ook dat de landbouwtransitie in een stroomversnelling komt nu verdroging van

Middels afspraken uit het internationale Klimaat­akkoord van Parijs (2015) en ons nationale

de bodem, vermindering van de bodemvruchtbaarheid, teruglopen van biodiversiteit en

Klimaatakkoord (2019) verminderen we onze CO2-uitstoot in 2030 met de helft ten

forse emissiebeperkende maatregelen zich steeds scherper aftekenen. Hierin zoeken we

opzichte van 1990. Ook lokaal treffen we maatregelen om het veranderende klimaat het

een nauwe samenwerking op met landbouworganisaties, natuurbeheerders, drinkwater-

hoofd te bieden; als gemeente nemen we hierin het voortouw. Deze maatregelen zijn

bedrijven, Waterschap Brabantse Delta en provincie Noord-Brabant.

uitgewerkt in het Toetsingskader Roosendaal Natuurstad (2021), de Roosendaalse vertaling van de klimaatadaptatie opgave. In 2050 willen we als gemeente klimaatbesten-

> Onder het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) wil het Rijk een krachtige

dig zijn en onze kwetsbaarheden ­hebben aangepakt. Ook stimuleren we inwoners,

transitie vormgeven. Provincie Noord-Brabant werkt uit hoe dat in onze provincie

bedrijven en scholen om dit goede voorbeeld te volgen in hun eigen omgeving.

plaats moet gaan vinden. De verwachting is dat we in gezamenlijkheid gebiedsplannen gaan maken. Voor sommige gebieden bestaat al een dergelijke samenwerking; we

> Kenmerkend voor Roosendaal Natuurstad is dat we elke stedenbouwkundige ontwik-

nemen deel aan de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Brabantse Wal. Ook zijn we samen

keling en elke reconstructie klimaatbestendig uitvoeren. Ook in het beheer van de

met gemeente Rucphen in gesprek met de provincie over het vormgeven van een GGA

openbare ruimte sturen we op versterking van de biodiversiteit. Deze vernieuwde aanpak gaan we in 2023 evalueren en eveneens onderzoeken we de mogelijkheden om het pakket met klimaatmaatregelen uit te breiden.

voor het Visdonk-gebied ten zuiden van Roosendaal. > We kijken ook over de grenzen heen en volgen de ontwikkeling van de verbreding van het Grenspark De Zoom-Kalmhoutse Heide tot een Nationaal Park Vlaanderen en

> Inwoners, bedrijven en scholen stimuleren we om hun eigendommen te vergroenen

zoeken naar mogelijkheden om elkaar daarin te versterken. Ook willen we een start

en te verduurzamen. Hiervoor verlengen we de stimuleringsregeling Roosendaal

maken met het opstellen van een gebiedsvisie voor de vergroening van de grensover-

Natuurstad. Ook introduceren we een regenwatercoach, die advies geeft over het

gang bij Essen.

opvangen van regenwater. > In Roosendaal pakken we de top 10 van meest klimaatgevoelige locaties zo snel mogelijk aan; vier locaties in 2022 en zes locaties in 2023. > In 2023 stellen we een lokaal Klimaatadaptatieplan Leefomgeving op en dat plan gaat

> Om de terugloop van de biodiversiteit te keren zijn Natura 2000-gebieden ingesteld; een Europees netwerk van natuurgebieden. De Brabantse Wal is één van de Natura 2000-gebieden en kenmerkt zich door een grote biodiversiteit. Hierin pakken we onze rol door mee te denken in de planvorming, borging van het gebied in bestemmings-

een nadere invulling geven aan onze klimaatadaptatie opgave. De uitwerking van het

plannen en toetsing van vergunningaanvragen op de instandhoudingsdoelen van

plan zal via de Beheerkalender geborgd gaan worden.

Natura 2000-gebieden.

> We stellen in 2023 een lokaal Hitteplan op, gericht op het beter functioneren van

> Als gemeente hebben we een rol in de realisatie en instandhouding van het

maatschappelijke organisaties, zorginstellingen, individuele verzorgers en professionals

­NatuurNetwerkBrabant (NNB). Het natuurnetwerk bestaat uit bossen en natuur­

tijdens een periode van hitte.

terreinen, die onderling gekoppeld zijn door ecologische verbindingszones (EVZ’s).

> We blijven actief deelnemen aan de Water- en Klimaatkring West-Brabant, waarin we

Uit onderzoeken van ecologen leiden we af dat onze EVZ’s niet altijd optimaal functio-

samenwerken met andere gemeenten, Waterschap Brabantse Delta, provincie

neren, omdat ze te smal en onvoldoende robuust zijn. Samen met Waterschap

Noord-Brabant en drinkwaterbedrijven. Deze samenwerking is onder meer gericht op

Brabantse Delta hebben we een opgave om de EVZ’s te realiseren en te optimaliseren.

de regionale aanpak van klimaatadaptatie. We zetten ons maximaal in om het Delta-

> Boven op de structuur van EVZ’s zorgen we voor een groenblauwe dooradering van

programma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) te realiseren en gebruik te maken van de

het landelijk gebied via de Stimuleringsregeling Landschap Noord-Brabant en het

Impulsregeling Klimaatadaptatie vanuit het Rijk. In 2023 vragen we in ieder geval

ErvenPlus Project. Met deze regelingen worden bijdragen verstrekt aan particuliere

subsidie aan voor de projecten De Bulkenaar en de Josephwijk.

grondeigenaren voor de aanleg en het beheer van kleine landschapselementen, bloemrijke randen, wandelpaden, elementen voor waterberging en nestgelegenheden. > De toenemende ruimtevraag in het landelijk gebied maakt de landbouwtransitie er niet eenvoudiger op. In het NPLG wordt zelfs gesproken over het tekenen van ‘de nieuwe kaart van Nederland’. Vanuit onze gemeentelijke rol in onder meer ruimtelijke ontwikkeling, vergunningverlening, bevordering van biodiversiteit, economie en recreatie zullen we een stevige bijdrage moeten leveren aan het tekenen van deze nieuwe kaart.

08 86

87

NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU

4

> In de landbouwtransitie zoeken we als gemeente naar een goede balans; bij vergun-

4

Dierenwelzijn

ningverlening spelen meer overwegingen dan voorheen en vragen gaan ook weleens

Roosendaal zet zich in voor het welzijn van dieren. Samen met verschillende partners

voorbij aan de mogelijkheden van een bestemmingsplan. We willen de landbouw de

­binnen de gemeente is speciaal voor dieren een nieuwe standaard bepaald. Op sommige

ruimte bieden om met een gezonde bedrijfsvoering verder te verduurzamen met zicht

vlakken van dierenwelzijn voldoet de kwaliteit aan deze standaard maar op andere

op een goed langetermijnperspectief. Tegelijkertijd zoeken we naar manieren om

vlakken helaas nog niet. Om voor verbetering te zorgen zetten we ons samen met onze

stikstofuitstoot te beperken en klimaatverandering tegen te gaan.

partners in waar nodig.

> Gezonde bossen leveren een belangrijke bijdrage aan de omgevingskwaliteit; bossen houden water vast, zuiveren de bodem en de lucht en reduceren hittestress. In 2020

> In 2023 geven we uitvoering aan de subsidieregeling niet-commerciële dierenopvang

heeft Provincie Noord-Brabant de Brabantse Bossenstrategie vastgesteld, waarin onder

2022-2025. Met deze regeling worden niet-commerciële dierenopvang organisaties

meer de ambitie wordt uitgesproken om 13.000 ha nieuw bos te realiseren voor 2030

gefaciliteerd in het bevorderen van dierenwelzijn binnen Roosendaal door hun

(gelijk aan 50 tot 65 miljoen bomen). Vanuit Roosendaal dragen we bij aan het

­diensten en hulpverlening aan dieren te handhaven en waar mogelijk te verbeteren.

­realiseren van deze ambities.

> Het houden van (veel) gezelschapsdieren in een situatie die financieel niet draagbaar is, veroorzaakt mogelijk problemen voor zowel mensen als dieren. Om die reden willen

Milieu

we de dierennoodhulp verbeteren; de aanwezigheid van een dier kan veel steun

Roosendaal streeft ernaar om een 100.000+ gemeente te worden. Dit is een omvangrijke

bieden maar mag nooit ten koste gaan van het welzijn van een dier.

en complexe uitdaging, die diverse opgaves met zich meebrengt. De opgaves rondom de

> Om de aanwezige kennis op het gebied van dierenwelzijn optimaal te benutten willen

woningbouw, het spooremplacement, de spoorveiligheid (goederentracé), de A58 en het

we in 2023 een panel oprichten van dierenartsen die werkzaam zijn binnen onze

Bravis Ziekenhuis zijn voor Roosendaal en de regio van groot belang. Het woon- en

gemeente. Dit is een blijvende bron van informatie op het gebied van dierenwelzijn en

leefklimaat is hiermee onlosmakelijk verbonden; een schaalsprong van deze omvang zet

vanuit de praktijk weten zij waar het wel goed gaat en waar het beter kan.

deze onder druk door een toename van het aantal woningen en de (her)inrichting van gebieden. Daarom is het belangrijk en noodzakelijk om het milieu goed te borgen in deze ontwikkelingen en inwoners bewust te maken over hoe hun woon- en leefklimaat eruit komt te zien. Daarnaast gaan we actief met inwoners in gesprek in gebieden waar milieuzaken spelen; onze inwoners kunnen rekenen op een betrouwbare gemeente.

> In samenwerking met de Dierenbescherming gaan we het TNRC programma voor zwerfkatten opstarten (trap - neuter - return/relocate - care). Dit programma zorgt voor een humane vermindering van het zwerfkattenleed. > Jaarlijks gaan we een dierenwelzijnsmarkt organiseren voor alle betrokken stake­ holders op het gebied van dierenwelzijn. Deze markt zal de onderlinge samenwerking tussen de verschillende stakeholders bevorderen.

> In 2023 stellen we een Roosendaals milieubeleid op en zetten we een milieucampagne op gericht op het creëren van bewustwording.

> In 2023 zetten we een dierenwelzijnscampagne op, gericht op het creëren van bewustwording.

> Verkeerslawaai is een grote bron van geluidshinder en dit proberen we zoveel mogelijk te voorkomen dan wel op te lossen. Ook in 2023 geven we uitvoering aan de ­saneringslijsten wegverkeerslawaai. > We bestendigen onze samenwerking met de Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB). De OMWB is een regionale uitvoeringsdienst en zet zich in voor een schone, duurzame en veilige leefomgeving. Zelf gaan we in 2023 ook aan de slag met het intensiever onderzoeken en inzichtelijk maken van het woon- en leefklimaat in Roosendaal. > In samenwerking met Regio West-Brabant (RWB) blijven we ons inzetten voor een gecoördineerde regionale lobby richting het Rijk voor een gezonde balans tussen spoorgoederenvervoer en leefbaarheid. > Het Milieu Educatie Centrum (MEC) Roosendaal laat onze inwoners kennismaken met natuur, milieu en duurzaamheid. Dat doet het MEC door educatieve en recreatieve activiteiten te organiseren voor jong en oud. In samenwerking met hen stimuleren we bij onze inwoners de bewustwording voor hun omgeving en voorzien we ze van informatie. > De Milieuadviesraad (MAR) Roosendaal ondersteunt ons bij de ontwikkelingen rondom natuur, landbouw en milieu. Binnen deze thema’s liggen verschillende spanningsvelden met diverse belanghebbenden; het integrale advies van de MAR Roosendaal helpt ons bij deze ontwikkelingen en het maken van keuzes daarin.

08 88

89

NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU

4

4

Circulariteit en grondstoffentransitie Het Rijk wil in 2050 naar een volledig circulair Nederland en heeft hiervoor het ­Programma Nederland Circulair opgesteld. Eenvoudig gezegd houdt dit in een economie zonder afval. Een ambitieus - maar niet onhaalbaar - doel is 50% minder verbruik van primaire grondstoffen en 0 kilogram restafval in 2030. Regio West-Brabant (RWB) heeft het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie opgesteld. Daaraan heeft Roosendaal zich geconformeerd. Met dit plan bundelen we regionaal onze krachten om gezamenlijk een beweging op gang te brengen en te bouwen aan een lerend ecosysteem. Het doel

WAT MAG DIT KOSTEN?

om tot een circulaire economie te komen is niet nieuw voor de gemeente Roosendaal; het nieuwe HUIS van Roosendaal is namelijk zoveel mogelijk circulair verbouwd.

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

We stimuleren het hergebruik van materialen, waardoor de hoeveelheid restafval steeds

X € 1.000

kleiner wordt.

Lasten Natuur, landbouw en milieu

10.066

9.528

10.076

9.992

10.263

10.566

Baten Natuur, landbouw en milieu

11.901

11.570

12.558

12.535

12.853

13.180

Saldo

- 1.835

-2.042

-2.482

-2.543

-2.590

-2.614

> In 2023 gaan we het evenementenbeleid verduurzamen; vanaf 2024 zijn wegwerp­ bekers en -bestek niet meer toegestaan. Niet alleen op festivals en evenementen maar ook op kantoor is het verplicht om herbruikbare borden of bekers te gaan gebruiken. > We gaan de transformatie van Kaai Duurzaam tot duurzaam verzamelgebouw ­doorzetten met een specifieke focus op circulariteit. > We starten in 2023 met de reststromenscan; een database met inzichten in de ­circulaire reststromen van bedrijventerreinen. > Gebieds- en projectontwikkelingen en reconstructies van de Beheerkalender voeren we bio-based en circulair uit (Bouwmaterialenmarkt). Ook het eigen gemeentelijk inkoopbeleid werken we verder uit op circulariteit en middels een intern duurzaam-

Gemeenschappelijke regelingen

heidskader werken we aan een duurzame gemeentelijke organisatie.

Om onze doelen te realiseren, werken we samen met anderen; zo nemen we deel in

> In 2023 ligt de focus in Roosendaal vooral op bronscheiding van GFTE. Waar mogelijk

verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden

wordt GFTE-inzameling ook ingevoerd in hoogbouw met grote ondergrondse en

partijen is opgenomen in de Paragraaf Verbonden partijen. De (publiek)rechtelijke verbon-

kleine bovengrondse verzamelcontainers.

den partij die bijdraagt aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma is hieron-

> In opdracht van Saver wordt begin 2023 een advies uitgebracht over de mogelijke

der weergegeven.

invoering van na-scheiding. Dit omdat er in 2023 besloten moet worden of het contract voor de verbranding van restafval verlengd moet worden. Op termijn is een combinatie van bron- en na-scheiding het perspectief waar we naar toe willen werken. > Om zwerfafval terug te dringen zetten we ons met gerichte communicatie in om het gedrag van de veroorzakers te veranderen.

08 90

Kilogram restafval per inwoner

160,2

133,3

127,5

Bron: Duurzaamheidsmonitor

2019

2020

2021

26

1.227

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

91

FINANCIEEL OVERZICHT WONEN & VERBLIJVEN

4

BeleidsX € 1.000 veld Lasten

2022 2023 2024 2025 2026 begroting begroting begroting begroting begroting

Ruimtelijke ordening

10.374

16.344

12.368

11.522

13.870

7.194

Openbare ruimte

29.285

41.331

32.062

32.261

33.913

35.239

Vergun­ ningen

2.204

2.542

2.101

2.094

2.111

2.137

Mobiliteit

3.194

2.654

2.277

2.278

2.282

2.287

Energie en warmte

825

1.421

282

284

288

286

Natuur, landbouw en milieu

10.066

9.528

10.076

9.992

10.263

10.566

55.948

73.820

59.166

58.431

62.727

57.709

Ruimtelijke ordening

9.848

12.079

8.615

7.622

9.626

2.766

Openbare ruimte

15.034

16.000

15.523

14.952

15.480

16.022

Vergun­ ningen

1.795

1.470

1.401

1.440

1.481

1.522

Mobiliteit

1.859

1.947

1.979

1.980

1.981

1.982

Energie en warmte

495

125

0

0

0

0

Natuur, landbouw en milieu

11.901

11.570

12.558

12.535

12.853

13.180

Totaal

40.932

43.191

40.076

38.529

41.421

35.472

Saldo

15.016

30.628

19.090

19.902

21.306

22.237

Stortingen in reserves

11.650

8.919

6.562

6.341

6.297

5.391

Onttrekkingen aan reserves

5.937

15.500

4.327

4.724

5.000

4.356

Totaal Baten

08 92

2021 rekening

4

93

PROGRAMMA 5

ZORGEN & STIMULEREN

5

BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden

Portefeuillehouder

Leefbare buurten en dorpen

wethouder Evelien van der Star-Deijkers

Welzijn

wethouder Evelien van der Star-Deijkers

Zorg en ondersteuning

wethouder René van Ginderen

Jeugd en jeugdzorg

wethouder René van Ginderen

LEEFBARE BUURTEN EN DORPEN WAT WILLEN WE BEREIKEN? We willen dat mensen fijn samenleven in een gezonde, groene en veilige omgeving. Onze inwoners voelen zich verbonden met elkaar en hun leefomgeving. Het gevoel van veiligheid is toegenomen. Buurten en dorpen kennen ieder hun eigen sfeer en identiteit, met een aantrekkelijke mix van inwoners met verschillende leefstijlen en achtergronden. Er is een inclusieve samenleving; jong en oud naast elkaar, met een beperking of met zorgondersteuning. Iedereen doet mee naar vermogen. De onderlinge betrokkenheid en sociale binding van de inwoners is sterk. Inwoners kennen elkaar en zijn er voor elkaar als dat nodig is. Kinderen groeien kansrijk op. In de eigen buurt of in het eigen dorp bieden de voorzieningen hiervoor de passende faciliteiten. In de groene openbare ruimtes is volop ruimte voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten, vaak in samenwerking met de omgeving. Inwoners nemen zelf het initiatief bij vraagstukken en zetten hun kennis, kunde en netwerk in. Indien nodig worden ze ondersteund en gefaciliteerd door de wijkprofessionals.

84

85

LEEFBARE BUURTEN EN DORPEN

5

5

WAT GAAN WE DOEN? Aanpak buurten en dorpen In aanvulling op ons reeds ingezette beleid op het gebied van wonen, werken, gezondheid, veiligheid en onderwijs, zetten we fors in op een gebiedsgerichte, integrale aanpak in buurten en dorpen, met name daar waar de leefbaarheid onder druk staat. We richten

WAT MAG DIT KOSTEN?

ons daarbij vooral op de kwaliteit van woningen en de woonomgeving, (gezondheids) voorzieningen, arbeidsparticipatie, maatschappelijke participatie en sociale cohesie.

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Een nieuw toekomstperspectief moet deze buurten en dorpen en hun inwoners minder

X € 1.000

aantrekkelijk maken voor criminaliteit. Met gerichte investeringen in kwetsbare buurten

Lasten Leefbare buurten en dorpen

911

1.120

890

908

928

947

Baten Leefbare buurten en dorpen

0

0

0

0

0

0

911

1.120

890

908

928

947

vergroten we de bestaanszekerheid, de veiligheid en het toekomstperspectief van onze inwoners. > We nemen deel aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Samen met onze partners ontwikkelen we een uitvoeringsstrategie, een plan van aanpak en een investeringsprogramma voor de komende jaren. > In 2023 geven we uitvoering aan de impactanalyses Langdonk en Westrand en aan de wijkagenda’s 2022-2023.

Saldo

> We versterken de samenwerking met maatschappelijke partners in buurten en dorpen. We investeren extra in de capaciteit van opbouw- en jongerenwerk. Voor jongeren ontwikkelen we een programma jeugd- en veiligheid om te voorkomen dat zij afglijden in de criminaliteit. > We proberen nieuwe manieren van inwonersparticipatie uit en we ondersteunen inwonersinitiatieven door het beschikbaar stellen van vouchers en meedenkcapaciteit.

Aantal wijken/dorpen dat een 8 of hoger scoort op leefbaarheid Bron: Bewonersenquête

08 96

GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,4

GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,3

GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,2

0%

13%

1380 0%

2017

2019

2021

97

5

WELZIJN

5

> We worden een dementievriendelijke gemeente, zodat mensen met dementie zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen. > Voor de gemeentelijke organisatie wordt een meerjarige projectmatige aanpak ­geformuleerd die tot stand komt door ambtenaren met verschillende achtergronden te

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

betrekken. De aanpak kenmerkt zich door duurzame inzet op zowel lange als korte termijn acties. Sociale cohesie

Samen bouwen we aan een samenleving van en voor iedereen. Een samenleving waarin

We werken aan een sociaal verbonden samenleving; anderen ontmoeten is een eerste

iedereen welkom is en gelijkwaardig kan meedoen met anderen: op school, op de

stap voor contact en verbinding tussen mensen. Inwoners ontmoeten elkaar in de

arbeidsmarkt, aan sport en cultuur en in de buurten of dorpen. We geloven in een

buurten en dorpen, bij de school van hun kinderen, de sportclub of de vereniging, het

inclusieve samenleving, omdat deze bijdraagt aan de (sociale-) veiligheid en het psycho-

café of een religieuze instelling. Veel activiteiten organiseren inwoners zelf, met en voor

sociaal welbevinden van onze inwoners. Het verkleint de kans op eenzaamheid en het

elkaar. Ontmoeten willen we faciliteren en ondersteunen op een manier die past bij onze

vergroot maatschappelijke kansen. Het stimuleert dat men oog heeft voor elkaar en

inwoners.

gezond en weerbaar op kan groeien, maar ook waardig ouder kan worden. Inwoners voelen zich onderdeel van de samenleving en kunnen van betekenis zijn voor anderen. De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt hoe belangrijk verbinding is: in de buurten en dorpen, tussen generaties, tussen mensen met verschillende achtergronden en met mensen die minder makkelijk contact maken of kwetsbaar zijn. We hebben elkaar steeds meer nodig. We werken daarom aan het vergroten van sociale cohesie en het persoonlijk welzijn en welbevinden van onze inwoners.

> In de buurten en dorpen faciliteren we ontmoetingsplekken door het subsidiëren van buurt- en dorpshuizen. In gezamenlijkheid zetten we de doorontwikkeling in gang naar het buurthuis van de toekomst. > Ook faciliteren we ontmoeting via andere inloopvoorzieningen en sociaal ­maatschappelijke activiteiten op het gebied van sport, cultuur, welzijn en educatie. > We ontwikkelen nieuwe activiteiten en voorzieningen in het voorliggend veld, zoals het Leerhuis zelfstandig thuis. We zetten succesvolle pilots om in structurele v­ oorzieningen zoals de Broedplaats Langdonk. > We geven uitvoering aan het actieplan Ontmoeten & Verbinden om eenzaamheid te voorkomen en te verminderen. > Via ‘RoosendaalvoorJou’ zetten we in op de bekendheid van voorzieningen en ­activiteiten.

WAT GAAN WE DOEN?

Inwonersondersteuning Roosendaal We zorgen dat informatie, advies en ondersteuning op het gebied van welzijn, ­gezondheid, werk, geldzaken, relaties en wonen in buurten en dorpen beschikbaar en toegankelijk is. We investeren in professionals en ervaringsdeskundigen, die de mensen in

Inclusie en diversiteit

de buurt kennen, kwetsbaarheden signaleren en op een juiste wijze de relatie tussen

We werken toe naar een samenleving waarin we ons met een open houding richten op

inwoner en ondersteuning weten te leggen met als doel eigenwaarde en zelfredzaamheid

overeenkomsten en daarna pas op de verschillen, waardoor discriminatie en racisme in

te herstellen en te behouden.

brede zin vermindert en iedere inwoner gelijke behandeling ervaart en zich veilig voelt. > We investeren in de dienstverlening van Inwonersondersteuning Roosendaal door de > We werken duurzaam aan het vergroten van bewustzijn rondom emancipatiethema’s, zodat kansengelijkheid wordt vergoot en sociale verbondenheid wordt bevorderd. We geven daarom uitvoering aan de bewustwordingscampagne ‘Welkom bij de club van Roosendaal’. > We streven naar een gastvrije gemeente door onze leefomgeving zo in te richten dat inwoners en bezoekers uit de regio zich zelfstandig kunnen verplaatsen en zij deel kunnen nemen aan sport, recreatie en culturele activiteiten. > We ondersteunen verenigingen en vrijwilligers waar nodig in hun maatschappelijke rol

bekendheid te vergroten van het dienstenaanbod bij inwoners en verwijzers en de vindbaarheid van het professionele netwerk in de buurten en dorpen. > De samenwerking en het lerend vermogen in de gebiedsnetwerken versterken we, specifiek in de verbinding tussen 18- en 18+. Ook zorgen we voor een betere ­verbinding tussen gebiedsnetwerken en het informele ondersteuningsaanbod door vrijwilligers(organisaties). > We investeren in de relatie met huisartsen door uitvoering van het project Welzijn op Recept.

door in te zetten op bewustwording en deskundigheidsbevordering. Radar en VSB­ fonds doen voor ons onderzoek naar discriminatie op het voetbalveld. Zo kunnen we positieve ontmoetingen in het amateurvoetbal stimuleren.

08 98

99

WELZIJN

5

5

ZORG EN ­ONDERSTEUNING Percentage inwoners dat zich (heel) blij voelde de afgelopen 3 maanden

80%

80%

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

74% 1380

2017

Bron: Bewonersenquête

2019

We stellen de ondersteuningsvraag van onze inwoner centraal en werken daarbij­

2021

­integraal. Dit doen we vanuit de methodieken positieve gezondheid en herstelgerichte ondersteuning (reablement). Vanuit deze gedachten ondersteunen we inwoners om weer (beter) deel te kunnen nemen aan de samenleving en minder afhankelijk te worden van zorg. Op deze wijze blijft zorg en ondersteuning beschikbaar voor inwoners die dit nodig hebben. We hebben daarbij extra aandacht voor inwoners in een kwetsbare leefsituatie. We ontwikkelen vrij toegankelijke voorzieningen in de nabije omgeving van de inwoner

WAT MAG DIT KOSTEN?

waarbij we streven naar gelijke kansen voor iedereen. Inwoners voelen zich sociaal verbonden met de directe leefomgeving. Wanneer geïndiceerde zorg nodig is, e ­ valueren we tijdig en sturen we op het bereiken van resultaten. Bij het realiseren van deze opgaven

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Welzijn

7.095

9.060

7.676

7.869

7.994

8.229

Baten Welzijn

137

90

87

88

89

90

Saldo

6.958

8.970

7.589

7.781

7.905

8.139

X € 1.000

08 100

hebben we onze samenwerkingspartners op het gebied van wonen, zorg en welzijn hard nodig. Als gemeente zijn we een betrouwbare partner en durven we te investeren in een duurzame relatie door lange termijn afspraken te maken en hiervoor financiële ruimte vrij te maken.

101

ZORG EN ONDERSTEUNING

5

5

WAT GAAN WE DOEN? Gezond leven De komende jaren zetten we in op de beweging van de huidige focus op ziekte en zorg naar het bevorderen van de ervaren gezondheid en welbevinden van inwoners. We hebben daarbij oog voor het toekomstig bestendig houden van het sociaal domein en

WAT MAG DIT KOSTEN?

de diverse (autonome) ontwikkelingen die het systeem van zorg en welzijn onder druk zetten.

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Zorg en ondersteuning

24.496

26.032

24.827

25.363

25.670

26.002

Baten Zorg en ondersteuning

1.189

882

866

883

886

888

Saldo

23.307

25.150

23.961

24.480

24.784

25.114

X € 1.000

> We ontwikkelen een actieprogramma met effectieve interventies om gezondheids­ achterstanden te verminderen en te voorkomen. Het bevorderen van mentale fitheid en het bevorderen van een gezonde leefstijl heeft hierin onze specifieke aandacht. > We verstevigen de samenwerking in de regio met zorgverzekeraars en zorgpartijen op de thema’s gezondheidsbevordering, wonen en zorg. > We onderzoeken de mogelijkheden om (nog) meer regionaal te gaan samenwerken om zo gebruik te maken van elkaars expertise om de transformatie te versnellen en onze inwoners (nog) beter van dienst te kunnen zijn. > We organiseren laagdrempelige, zinvolle dagbesteding dichtbij de leefomgeving van onze inwoners en ontwikkelen deze vormen door. > De contracten van Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen implementeren we. Met het nieuwe contract Beschermd Wonen zetten we de transformatie in om kwetsbare inwoners zo veel mogelijk in de buurten en dorpen te laten wonen. We starten met het voorbereidingstraject voor de nieuwe overeenkomst voor Hulp bij het huishouden. > We (blijven) sturen op resultaten binnen de geïndiceerde ondersteuning.

Percentage huishoudens met ondersteuning vanuit sociaal domein Bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein

Percentage inwoners met een (zeer) goede gezondheid (naar eigen zeggen) Bron: Bewonersenquête

08 102

23,7%

26,0%

1380 23,8%

2019

2020

2021

74%

72%

71% 1380

2017

2019

2021

103

5

JEUGD EN JEUGDZORG

5

> Vanuit Voorzorg wordt op een preventieve wijze geïnvesteerd in de eerste 1.000 dagen van het kind. > De samenwerking tussen Jeugdzorg en onderwijs kent verschillende pilots, waarvan een aantal op basis van de resultaten uit 2022 wordt voortgezet en eventueel

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

­uitgebreid. > De capaciteit jeugdprofessionals van voorgaande jaren wordt structureel belegd en de bezetting wordt uitgebreid om nog meer ouders en jeugdigen te kunnen helpen in het vrij toegankelijke veld.

De regio West-Brabant West (WBW) en Roosendaal als één van de grote steden in deze regio hebben sinds 2015 een eigen koers gezocht en gevonden in het beleidsveld jeugd

Niet vrij toegankelijke zorg

en jeugdzorg. Het consistent vasthouden en doorontwikkelen van deze werkwijze heeft

We zetten de regionale werkwijze met betrekking tot de niet vrij toegankelijke zorg voort op

ertoe geleid dat de regio relatief succesvol is in het grip krijgen en houden op de zorg en

een manier die past bij Roosendaal. Dit betekent dat we - op basis van een zorgvraag­

in het samenwerken met ouders, aanbieders en stakeholders. De opgave op het gebied

gerichte insteek - doorgaan met het gespreksmodel voor afstemming tussen zorgvrager,

van jeugd en jeugdzorg is echter ook in onze gemeente niet gering en de afgelopen jaren

gemeente en zorgaanbieder. Niet het zorgaanbod staat centraal maar het gericht oplossen

hebben een grote invloed gehad op het welzijn en welbevinden van jeugdigen, maar er

van een specifieke problematiek of situatie. Deze specialistische niet vrij toegankelijke zorg

zijn nog volop kansen. De samenwerking met partners in het onderwijs, de zorg en de

is altijd aanvullend aan de ondersteuning die in het vrij toegankelijke veld te vinden is.

jeugdbescherming is sterk verbeterd, in de gemeente, de regio en bovenregionaal. Vanuit deze samenwerking kunnen we nog beter en gerichter investeren in de toekomst van

> De nieuwe regiovisie voor de Jeugdhulpregio WBW wordt verder uitgevoerd en in

onze jeugd, waarbij de aandacht ligt op de mogelijkheden in plaats van de problemen.

2022 is op basis van deze visie een nieuwe inkoopstrategie tot stand gekomen,

Het deproblematiseren van jeugd en jeugdvraagstukken vraagt om een andere blik en

ontwikkeld met input van gemeenten, stakeholders en zorgaanbieders. Deze wordt in

werkwijze, bij ons als gemeente, maar ook bij onze partners. Daar gaan we in 2023 mee

de loop van 2023 geïmplementeerd. In het kader van de landelijke Norm voor

door, waarbij de problemen die er wel degelijk zijn niet uit het oog worden verloren en

­Opdrachtgeverschap is door een onafhankelijk bureau een analyse gemaakt van de

steeds sneller en beter kunnen worden aangepakt. Hiervoor investeren we ook in het

arrangementen en tarieven van de regio WBW. Op basis van deze adviezen worden de

faciliteren van onze zorgpartners.

tarieven van een aantal arrangementen per 2023 niet alleen geïndexeerd, maar ook herzien. Dit betekent dat een aantal tarieven aanzienlijk wordt verhoogd. > De pilots voorsamenwerking met huisartsen en onderwijs zijn succesvol en worden uitgebreid. Door extra inzet van jeugdprofessionals bij deze partners is het gebruik van niet vrij toegankelijke jeugdhulp beperkt, omdat eerder passende ondersteuning is ingezet.

WAT GAAN WE DOEN?

> Het datagedreven werken biedt ook in 2023 de mogelijkheid om gerichte interventies in te zetten en te borgen. In het verleden heeft dit ertoe geleid dat het beroep op hoogcomplexe zorg is gedaald door eerder en efficiënter laagcomplexe hulp in te zetten. Aan de hand van prognoses, trends en analyses wordt dit gemonitord. ­Daarnaast wordt geïnvesteerd in een gerichtere aanpak van scheidingsvraagstukken,

Toegang Zorg

deproblematisering van kindeigen gedrag en adequater aansluiting van de juiste

We gaan in 2023 door op de ingeslagen weg van normaliseren en deproblematiseren van

jeugdhulp. Hierdoor streven we naar een andere beleving van kindzijn, waarbij

de jeugd in ontwikkeling. Hierbij wordt meer aandacht gericht op de oorzaken van

­problemen die er zijn nog gerichter worden aangepakt, maar minder gedrag als

vraagstukken in de omgeving van de jeugdige, voorafgaand of als aanvulling op de inzet

probleem wordt geduid.

van jeugdhulp. Ook wordt de beweging naar oplossingen in het voorliggend veld nog verder vormgegeven. Met als uiteindelijke doelstelling dat minder problemen met en door jeugdigen ervaren worden en jeugdigen gelukkiger opgroeien. Daarnaast wordt ­geïnvesteerd in het verbeteren van het zorglandschap, waarbij de meetbare kwaliteit van zorgaanbieders en de verbetering van de jeugdbeschermingsketen belangrijke speerpunten zijn voor 2023.

08 104

105

JEUGD EN JEUGDZORG

5

5

> Het woonplaatsbeginsel is een landelijke ontwikkeling die de gemeente Roosendaal voor een uitzonderlijk grote uitdaging stelt. Het aantal hulpverleningstrajecten dat op basis van dit woonplaatsbeginsel aan Roosendaal wordt toegewezen is aanzienlijk hoger dan in andere gemeenten en dan op basis van de voorlopige berekeningen voorzien. Tevens blijken trajecten die elders worden uitgevoerd soms beduidend hogere kosten met zich mee te brengen dan op basis van het stelsel van WBW ­verwacht. Dit stelt de gemeente Roosendaal in eerste instantie voor een voldongen feit, maar op termijn (na afloop van bestaande trajecten) kunnen de kosten worden

WAT MAG DIT KOSTEN?

beperkt, zonder in kwaliteit in te leveren, door de trajecten voort te zetten binnen de arrangementensystematiek van WBW. > Binnen het sociaal domein worden steeds meer mogelijkheden gezocht en benut om integraal samen te werken, hetgeen resultaten oplevert in bijvoorbeeld sociale ­veiligheid of de begeleiding bij echtscheidingen of vraagstukken bij bestaanszekerheid. Jeugd en Veiligheid De jeugdbescherming staat in het hele land onder druk. Hier wordt in onze gemeente, regio en provincie op verschillende manieren op ingespeeld. Lokale en regionale pilots en programma's om de jeugdbeschermingsketen te verbeteren en te herzien worden in

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Jeugd en jeugdzorg

33.480

36.203

33.165

31.351

31.384

31.415

Baten Jeugd en jeugdzorg

9.215

10.973

11.133

9.812

9.790

9.790

Saldo

24.265

25.230

22.032

21.539

21.594

21.625

X € 1.000

2023 voortgezet en gemonitord. We streven ernaar dat kinderen en ouders minder vaak en minder lang met jeugdbeschermingsmaatregelen worden geconfronteerd. > Samen met de rechtbank Zeeland-West-Brabant wordt door de regio de pilot Uniform Hulpaanbod (UHA) (complexe) scheidingen voortgezet. Door een snelle en adequate hulpverlening aan ouders en kinderen kan schade bij het kind door scheiding ­voorkomen worden. Naast de rechtbank hebben ook de Raad voor de Kinder­ bescherming, de advocatuur en de Jeugdhulpregio’s Hart van Brabant, West-Brabant

Gemeenschappelijke regelingen

Oost en Zeeland meegewerkt aan deze pilot.

Om onze doelen te realiseren, werken we samen met anderen; zo nemen we deel in

> De doorontwikkeling van de veiligheidsteams - samenwerking jeugdprofessionals,

verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden

Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en Raad voor de Kinderbescherming - wordt

partijen is opgenomen in de Paragraaf Verbonden partijen. De (publiek)rechtelijke verbon-

voor WBW nader vormgegeven in het toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming;

den partijen, die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma, zijn

ook in 2023 is WBW hiervoor een pilotregio.

hieronder weergegeven.

> Het regionale programma Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) vormt het kader voor activiteiten gericht op het bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanaf 2023 is het programma onderdeel van het Toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming. Het programma richt zich op de actielijnen: eerder en beter in beeld, stoppen, duurzaam oplossen en aandacht voor specifieke doelgroepen.

Percentage Jongeren met jeugdhulp Bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein

08 106

14,0%

12,9%

1380 14,3%

2019

2020

2021

16

1.834

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

40

-

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

107

FINANCIEEL OVERZICHT ZORGEN & STIMULEREN

5

BeleidsX € 1.000 veld Lasten

Leefbare buurten en dorpen

1.120

890

908

928

947

Welzijn

7.095

9.060

7.676

7.869

7.994

8.229

24.496

26.032

24.827

25.363

25.670

26.002

Jeugd en jeugdzorg

33.480

36.203

33.165

31.351

31.384

31.415

65.982

72.415

66.558

65.491

65.976

66.593

0

0

0

0

0

0

Leefbare buurten en dorpen Welzijn

08 108

911

2022 2023 2024 2025 2026 begroting begroting begroting begroting begroting

Zorg en ondersteuning

Totaal Baten

2021 rekening

5

137

90

87

88

89

90

Zorg en ondersteuning

1.189

882

866

883

886

888

Jeugd en jeugdzorg

9.215

10.973

11.133

9.812

9.790

9.790

Totaal

10.541

11.945

12.086

10.783

10.765

10.768

Saldo

55.441

60.470

54.472

54.708

55.211

55.825

Stortingen in reserves

554

251

78

78

78

78

Onttrekkingen aan reserves

712

2.333

105

170

95

100

109

PROGRAMMA 6

BETALEN & FINANCIEREN

6 Algemene uitkering gemeentefonds Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente Roosendaal. De ontwikkeling van het gemeentefonds bepaalt dan ook in belangrijke mate de ­financiele ruimte. De laatste ontwikkelingen met betrekking tot de algemene uitkering voor de jaren 2021 en verder zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2022. Een uitgebreide toelichting op de septembercirculaire 2022 vindt u in bijlage 2 van het Bijlagenboek. Lokale heffingen Een toelichting op de lokale heffingen kunt u vinden in de paragraaf Lokale Heffingen. Met betrekking tot de belasting- en legesinkomsten is in de begroting 2023 conform de uitgangspunten in het Spoorboekje 2022 rekening gehouden met een aanpassing van de tarieven met een inflatiecorrectie van 2,8% (op basis van de gemiddelde inflatie van de afgelopen 3 jaar). Uitzonderingen op de verhoging van de tarieven vormen de reclamebelasting en de parkeertarieven; deze worden niet verhoogd. De gesloten financieringen hebben een eigen regime voor de jaarlijkse aanpassingen, namelijk: > Riolering: Op basis van het huidige Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2023 (VGRP) is de voorziene extra stijging, boven de inflatiecorrectie, in 2023 bepaald op 0,6%. Rekening houdend met het inflatiepercentage van 2,8% betekent dit dus een stijging van het tarief in 2023 met 3,4%. > Reiniging is 100% kostendekkend.

Vennootschapsbelasting Bij de fiscale positie bepaling ten behoeve van de vennootschapsbelasting (vpb) is gebleken dat de gemeente Roosendaal sinds 2021 alleen vpb plichtig is voor de teruglevering van energie van de zonnepanelen bij de Gewenten. De belastingdienst is van mening dat gemeenten ook vpb plichtig zijn voor de opbrengsten uit reclame (abri's, sandwichborden etc.). Landelijk wordt hiertegen geprocedeerd. Verbonden partijen/ Gemeenschappelijke regelingen Binnen programma 6 is sprake van een aantal verbonden partijen. Deze verbonden partijen richten zich vooral op financiële dienstverlening. Het gaat om de gemeen­ schappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) en de verbonden partijen NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), NV Brabant Water en deelnemingen uit het voormalige Essent. In de paragraaf Verbonden Partijen wordt uitgebreid ingegaan op deelname in alle verbonden partijen.

110

12

1.823

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

111

FINANCIEEL OVERZICHT BETALEN & FINANCIEREN

6

BeleidsX € 1.000 veld Lasten

Treasury

2022 2023 2024 2025 2026 begroting begroting begroting begroting begroting

376

-359

134

429

683

860

Uitkeringen gemeentefonds

0

0

0

0

0

0

Algemene lasten en baten

3.275

2.412

2.786

2.784

2.810

2.839

Belastingen

1.553

1.388

1.470

1.490

1.524

1.559

Resultaten

44.380

26.796

22.669

21.147

20.859

20.739

49.584

30.237

27.059

25.850

25.876

25.997

450

557

535

535

535

535

Uitkeringen gemeentefonds

149.609

163.922

167.830

174.336

183.408

171.553

Algemene lasten en baten

2.249

1.440

1.414

1.381

1.383

1.394

Belastingen

14.731

15.024

15.574

15.988

16.413

16.851

Resultaten

34.195

49.024

20.304

20.675

20.912

22.328

Totaal

201.234

229.967

205.657

212.915

222.651

212.661

Saldo

151.650

199.730

178.598

187.065

196.775

186.664

Totaal

Baten

08 112

2021 rekening

6

Treasury

Stortingen in reserves

17.523

1.708

218

218

218

218

Onttrekkingen aan reserves

20.293

2.722

577

579

589

597

113

Paragrafen

Naast de directe lasten op het beleidsveld Reiniging wordt een aantal indirecte lasten, die worden verantwoord op andere beleidsvelden, (gedeeltelijk) in de afvalstoffenheffing betrokken. Het betreft hier een aandeel in de kosten van overhead, kwijtscheldingen en compensabele BTW.

Paragraaf 1. Lokale heffingen Kwijtscheldingen Uitgangspunten tarieven opgenomen in begroting 2023

Op het beleidsveld Voorzieningen minima worden de kosten van kwijtscheldingen geraamd. Kwijtschelding wordt onder andere verleend voor de

Met betrekking tot de belasting- en legesinkomsten is in de begroting 2023 -

afvalstoffenheffing. Gezien de realisatie van de kwijtscheldingen in 2021 en de

conform de uitgangspunten in het Spoorboekje 2022 - rekening gehouden met

verwachte ontwikkeling van de kwijtscheldingen in 2022, wordt het bedrag van

een aanpassing van de tarieven met een inflatiecorrectie van 2,8% (op basis van

de kwijtscheldingen in de begroting 2023 verhoogd ten opzichte van de raming

de gemiddelde inflatie van de afgelopen drie jaar).

in de begroting 2022. Voor kwijtscheldingen wordt in 2023 een bedrag geraamd

Uitzonderingen op de verhoging van de tarieven vormen de reclamebelasting en

van € 949.000 (raming 2022: € 921.000).

de parkeertarieven; deze worden niet verhoogd. De gesloten financieringen hebben een eigen regime voor de jaarlijkse

Compensabele BTW

aanpassingen, namelijk:

Sinds de invoering van het BTW-compensatiefonds (BCF) mag de BTW op de

- Riolering: op basis van het huidige Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

kosten van de reiniging worden betrokken in het tarief van de afvalstoffenheffing.

2020-2023 (VGRP) is de voorziene extra stijging - boven de inflatiecorrectie

Op basis van de kostenramingen in de begroting 2023 wordt een bedrag van

- in 2023 bepaald op 0,6%. Rekening houdend met het inflatiepercentage van

€ 1.904.000 ingeschat.

2,8% betekent dit dus een stijging van het tarief in 2023 met 3,4%. - Reiniging is 100% kostendekkend.

Overhead Naast de directe kosten wordt een bedrag aan indirecte kosten toegerekend

Bij de belastingvoorstellen die in december worden behandeld worden de

aan de kosten van de reiniging. Onder de indirecte kosten vallen de kosten

definitieve tarieven en verordeningen voor 2023 vastgesteld.

van overhead. Deze kosten worden verantwoord op een apart beleidsveld Betrouwbare gemeente in programma 1 Besturen & Samenwerken. In de

Onroerende zaakbelastingen

berekening van het tarief van de afvalstoffenheffing wordt een bedrag aan overhead van € 163.000 meegenomen.

Bij de tariefbepaling voor 2023 is uitgegaan van een totaalopbrengst gebaseerd op de verwachte OZB opbrengsten over 2022 vermeerderd met de gevolgen van areaaluitbreidingen en een trendmatige verhoging van 2,8%. Daarnaast wordt de

Reiniging (bedragen x € 1.000)

Lasten begroting 2023

Lasten begroting 2022

Baten begroting 2023

Baten begroting 2022

waardeontwikkeling (stijging of daling) van de onroerende zaken als gevolg van de jaarlijkse herwaardering gecompenseerd in de tarieven voor 2023.

Huisvuilinzameling en –verwijdering

9.016

8.226

Vanaf 2020 is in de gemeente Roosendaal de grondslag voor de waardering de

Opruimen klandestiene stortplaatsen

324

328

gebruiksoppervlakte in plaats van de inhoud in m3.

Heffing en invordering

165

163

Bij de belastingvoorstellen 2023 wordt nader op de te verwachten

Kwijtscheldingen

949

921

waardeontwikkeling ingegaan.

BTW

1.904

1.740

163

168

Overhead

Afvalstoffenheffing

Opbrengst afvalstoffenheffing

11.068

10.260

Opbrengst monostromen

1.033

818

De afvalstoffenheffing is een heffing ter bestrijding van kosten van beheer van

Leges

huishoudelijke afvalstoffen. De heffing komt ten laste van gebruikers van percelen

Dividenduitkering Saver

100

168

Onttrekking egalisatie voorziening

320

300

12.521

11.546

100%

100%

waarvoor de gemeente een inzamelverplichting voor huishoudelijk afval heeft. Naast het beginsel van 100% kostendekkendheid geldt voor de afvalstoffenheffing het principe van ‘de vervuiler betaalt’.

Correctie onttrekking voorziening Totaal

12.521

11.546

Kostendekkendheid reiniging

Toelichting Gemeenten hebben een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens.

In bovenstaand overzicht zijn de kosten opgenomen zoals deze in de begroting

In totaal verwacht Roosendaal het komende jaar ca. € 12,5 miljoen aan kosten te

2023 zijn verwerkt.

maken. Om deze kosten transparant te maken is hierna een specificatie van de

Bij de belastingvoorstellen 2023 wordt in de kostenonderbouwing nader

kosten (direct en indirect) en opbrengsten opgenomen.

ingegaan op de samenstelling van de kosten. Voor een toelichting op de verschillen ten opzichte van 2022 wordt verwezen naar de analyse op het product reiniging in het Bijlagenboek.

114

115

Onttrekking egalisatievoorziening In 2023 dient volgens de EU-kaderrichtlijn € 320.000 geïnvesteerd te worden

Riolering (bedragen x € 1.000)

Lasten Begroting 2023

Lasten begroting 2022

Baten begroting 2023

Baten begroting 2022

in ondergrondse GFT-E containers bij hoogbouw. Vanwege deze kosten wordt in 2023 een bedrag van € 320.000 onttrokken aan de voorziening Exploitatie Reinigingssector.

Riolering algemeen

6.549

6.283

Basisrioleringsplan

242

250

Rioleringsbeheer

1.791

1.754

777

752

Afvalstoffenheffing

Pompgemalen en persleidingen

De opbrengsten bestaan uit:

Heffing en invordering

178

169

> Aanbieding restafval Grondstoffencentrum € 165.000

Kolken en lijngoten

619

602

> Aanbiedingen restafvalcontainers en aanbiedingen ondergrondse

Grondwaterbeheerplan

129

123

Kosten straatreiniging

460

460

Kosten waterkering en afwatering

34

34

1.691

1.539

Kwijtscheldingen

771

800

Overhead

223

275

restafvalcontainers (variabel tarief): € 1.605.000 > Vast tarief: 34.375 aansluitingen x € 270,50 = € 9.298.000 Volgens de berekening van de gesloten financiering komt het vaste tarief in 2023 uit op € 270,50 (2022: € 245). Dit betekent dat het tarief ten opzichte van 2022 stijgt met € 25,50.

BTW

Opbrengst rioolheffingen

13.464

13.041

13.464

13.041

100%

100%

Met betrekking tot de variabele tarieven (kosten per lediging) is het voorstel om deze in 2023 gelijk te houden aan de tarieven in 2022.

Totaal

13.464

13.041

Kostendekkendheid riolering

Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven aan gebruikers van percelen van waaruit water direct

Precariobelasting

of indirect wordt afgevoerd op de gemeentelijke riolering. Met betrekking tot de rioolheffing is het VGRP kaderstellend. Hierin is vastgelegd

Deze belasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of

dat de financiële systematiek voldoet aan de eisen van solide financiën. Gestreefd

boven gemeentegrond. In de begroting 2023 is rekening gehouden met een

wordt naar een ideaal complex waarbij de investeringen volledig worden

tariefsverhoging van 2,8%.

gedekt uit de gespaarde bedragen. In het VGRP is een extra stijging - boven de inflatiecorrectie - van 0,6% voorzien in 2023. Rekening houdend met het

Reclamebelasting - binnenstad

inflatiepercentage van 2,8% betekent dit dus een stijging van het tarief in 2023 met 3,4%. Hierdoor komt het vaste tarief in 2023 uit op € 350,77 (2022: € 339,24).

De reclamebelasting wordt opgelegd aan degene van wie dan wel ten behoeve

De ramingen in de begroting 2023 zijn gebaseerd op het vastgestelde VGRP

van wie reclameobjecten worden aangetroffen. De reclamebelasting wordt

2020-2023. Dit vormt ook de basis voor de onderbouwingen van de rioolheffing

geheven naar een vast bedrag per vestiging. Het bedrag van de belasting is

bij de belastingvoorstellen.

afhankelijk van de locatie: € 400 in tariefgebied A en € 250 in tariefgebied B. Na aftrek van de kosten van heffing en invordering is de opbrengst bestemd voor

Kwijtscheldingen

de Binnenstadsorganisatie.

Op het beleidsveld Voorzieningen minima worden de kosten van kwijtscheldingen geraamd. Kwijtschelding wordt onder andere verleend voor de

Reclamebelasting – bedrijventerreinen

rioolheffing. In de begroting 2023 is een bedrag van € 771.000 geraamd. De reclamebelasting voor de bedrijventerreinen Borchwerf I en Majoppeveld

Compensabele BTW

wordt geheven met ingang van het belastingjaar 2016.

Sinds de invoering van het BTW compensatiefonds (BCF) mag de BTW op de

De reclamebelasting wordt geheven naar een vast bedrag van € 275 per vestiging,

kosten van de riolering worden betrokken in het tarief van de rioolheffing. In 2023

vermeerderd met € 3 per € 1.000 WOZ-waarde boven een WOZ-waarde

wordt een bedrag van € 1.691.000 ingeschat.

van € 115.000 met een maximum per vestiging van € 1.500. Na aftrek van de kosten van heffing en invordering is de opbrengst bestemd voor de Stichting

Overhead

Ondernemersfonds Roosendaal voor de uitvoering van het activiteitenplan.

Naast de directe kosten wordt een bedrag aan indirecte kosten toegerekend aan de kosten van de riolering. Onder de indirecte kosten vallen de kosten van overhead. Deze kosten worden verantwoord op een apart beleidsveld Betrouwbare gemeente in programma 1 Besturen & Samenwerken. In de berekening van het tarief van de rioolheffing wordt een bedrag aan overhead van € 223.000 meegenomen.

116

117

Toeristenbelasting

Leges (bedragen x € 1.000)

Lasten begroting 2023

Verhaalbare lasten

Baten begroting 2023

Toeristenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die binnen de gemeente of openbaar lichaam verblijf houden, maar niet als ingezetene in de

Titel 1 – Algemene dienstverlening

gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens zijn ingeschreven. In de

Kosten basisregistratie personen

247

begroting 2023 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 2,8%. Tarief

Overhead

138

69

per overnachting bedraagt in 2023 € 1,24 (2022 € 1,21).

Kosten externe dienstverlening

885

885

Overhead

479

479

Parkeerbelastingen

Burgerlijke stand

31

31

71

Paspoorten

70

70

115

Met de vaststelling van de Kadernota 2017 is besloten om de tarieven niet verder te verhogen. Het tarief voor de naheffingsaanslag parkeerbelastingen is voor 2023 nog niet door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vastgesteld en gepubliceerd.

123

Identiteitskaarten

94

94

175

Rijbewijzen

60

60

242

Eigen verklaringen

43

Naturalisaties

63

63

Uittreksels persoonsregister Gehandicaptenparkeerkaarten

Marktgelden

13

Overige leges burgerzaken

58

58

Leegstandswet

In de begroting 2023 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 2,8%.

Markten (bedragen x € 1.000)

Lasten begroting 2022

Baten begroting 2023

Baten begroting 2022

223 22

Totaal

22 1.955

Kostendekkendheid

88

80

BTW

8

8

Omgevingsvergunningen

1.216

1.216

Overhead

22

20

BTW

29

29

Afschrijving voorzieningen t.b.v. markten

6

6

Overhead

653

Opbrengst marktgelden

Kostendekkingspercentage

124

1.151 58,9%

Kosten markten -/- terugontvangen energiekosten

Totale kosten

71 3

Overige BTW

Lasten begroting 2023

97 98

Titel 2 – Dienstverlening fysieke leefomgeving

Totaal

114 98

95

79,0%

83,5%

Leges

1.332

653 1.898

Kostendekkendheid

1.332 70,2%

Titel 3 – Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Horeca

191

191

Evenementen

162

162

0

Standplaatsen e.d.

75

75

13

Overige

52

52

12

BTW

Leges zijn rechten die de gemeente kan heffen in verband met verleende

Overhead

(administratieve) diensten. In een aantal gevallen gaat het om tarieven met

Totaal

wettelijke beperkingen (bijvoorbeeld paspoorten), maar als rode draad loopt de

Kostendekkendheid

2

2

268

268 750

44

69 9,2%

voorwaarde van maximaal kostendekkende tarieven door de tarieventabel. In de begroting 2023 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 2,8%.

Totaal leges (titel 1 t/m 3) Kostendekkendheid leges totaal

118

55,4%

119

Kwijtscheldingsbeleid

Inwerkingtreding Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Op 1 januari 2023 treden de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. Deze twee wetten hebben invloed op de

De gemeente Roosendaal heeft een kwijtscheldingsnorm vastgesteld van 100%.

mogelijkheid tot het heffen van leges.

Kwijtschelding wordt verleend voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.

Enerzijds vallen bij de gemeente werkzaamheden weg waarvan de kosten

Kwijtscheldingsaanvragen worden door de Belastingsamenwerking West-Brabant

voorheen via leges werden verhaald. Anderzijds komen er werkzaamheden bij, die

in behandeling genomen en verder afgewerkt.

niet altijd via leges verhaald kunnen worden. Samen met een extern bureau nemen we op dit moment onze leges onder de

De kwijtscheldingslasten worden verantwoord onder het product minimabeleid,

loep. Uitgangspunt daarbij is dat de totale legesopbrengsten nooit de kosten

waarvan zij onderdeel uitmaken (zie Programma 3 Werken & Ondernemen). In de

mogen overstijgen.

berekening van de tarieven van de afvalstoffenheffing en rioolheffing is met de kwijtscheldingen rekening gehouden.

Bij de behandeling van de belastingvoorstellen wordt een vernieuwde legestabel In de begroting 2023 zijn de volgende kwijtscheldingslasten opgenomen:

aangeboden. In de begroting is vooralsnog uitgegaan van een stijging van de opbrengsten met 2,8%.

Overzicht geraamde opbrengsten in begroting 2023 Belastingsoort (bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Belastingsoort

Begroting 2022 (na wijziging)

Concept Begroting 2023

Rioolheffing

Kwijtscheldingslasten Werkelijk 2020

Werkelijk 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

944.638

903.462

800.000

771.000

Leges publiekszaken (incl. rijksleges)

986

907

925

Afvalstoffenheffing

Marktgelden

80

71

98

Totale kwijtscheldingslasten

Rioolheffing

12.991

13.041

13.464

Parkeerbelasting

1.192

1.329

1.305

Parkeervergunningen burgers

192

150

140

Parkeervergunningen werkers

76

70

105

In de werkelijke kwijtscheldingsbedragen (jaarrekeningen) zijn kwijtscheldingen

Naheffingsaanslagen parkeren

327

375

405

over voorgaande jaren opgenomen. In 2021 is € 141.299 over eerdere jaren

Afvalstoffenheffing

10.277

10.054

11.068

Leges omgevingsvergunningen

1.772

1.398

1.332

Leges openbare orde veiligheid

756.207

872.335

921.000

949.000

1.700.845

1.775.797

1.721.000

1.720.000

Toelichting:

kwijtgescholden.

Ontwikkeling woonlasten

21

67

69

OZB woningen

8.264

8.335

8.628

OZB niet woningen eigendom

3.450

3.572

3.698

Met betrekking tot de gemeentelijke belastingen volgen we de lijn dat deze

OZB niet woningen gebruik

1.994

2.067

2.140

alleen worden verhoogd met het inflatiecijfer (exclusief rioolheffing en

Toeristenbelasting

203

188

193

afvalstoffenheffing in verband met gesloten financiering). In de begroting 2023

Reclamebelasting - binnenstad