Beethovenlaan 7_vastgesteld_1_toelichting_Bijlage 6 Archeologisch onderzoek.pdf

ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK VAN BEETHOVENLAAN - HOOGSTRAAT TE ROOSENDAAL GEMEENTE ROOSENDAAL

archeologisch onderzoek Van Beethovenlaan - Hoogstraat te Roosendaal Opdrachtgever

Rho Adviseurs voor leefruimte Postbus 430 4330 AK Middelburg

Rapportnummer 1

Versienummer

Datum

9738.002 1 10 december 2020

Vestiging

Zuid-Holland Max Euwelaan 21-29 3062 MA Rotterdam 010 - 7640828 rotterdam@econsultancy.nl

Opsteller

K. Verhagen, MA

Paraaf

Kwaliteitscontrole

drs. A.J. Wullink

Paraaf

© Econsultancy bv, Rotterdam Foto’s en tekeningen: Econsultancy bv, tenzij anders vermeld. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. Econsultancy aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. ISSN: 2210-8777 (Analoog rapport) ISSN: 2210-8785 (Digitaal rapport E-depot) 1

Versie 1 betreft een rapport waarvan geen beoordeling van de bevoegde overheid is ontvangen, bij versie 2 is het rapport wel beoordeeld door de bevoegde overheid.

Econsultancy Archeologisch Rapport

Administratieve gegevens plangebied Projectcode

9738.002

Toponiem

Van Beethovenlaan - Hoogstraat

Opdrachtgever

Rho Adviseurs voor leefruimte

Gemeente

Roosendaal

Plaats

Roosendaal

Provincie

Noord-Brabant

Kadastrale gegevens

C 9382, C 9937, C 8604, C 8601, C 10255, C 10254, C 10200, C 8594, C 10199, C 8592, C 8590, C 8586, C 9719, C 9720, C 9939, C 8588, C 9266, C 8595

Omvang plangebied

Circa 11.000 m2

Kaartblad

49F (1:25.000)

Coördinaten centrum plangebied

X: 91111 / Y: 39460 Gemeente Roosendaal Postbus 5000 4700 KA Roosendaal

T: 14 0165 E: info@roosendaal.nl

Deskundige namens de bevoegde overheid

Gemeente-archeoloog Bergen op Zoom Drs. M. Vermunt Jacob Obrechtlaan 4 4611 AR Bergen op Zoom

T: 016-4277525 E: m.j.a.vermunt@bergenopzoom.nl

Onderzoeksmelding ARCHIS3

4751228100

Archeoregio NOaA

4: Brabants zandgebied

Beheer en plaats documentatie

Provinciaal Archeologisch Depot Noord-Brabant

Uitvoerder(s)

Econsultancy, K. Verhagen MA

Kwaliteitszorg Econsultancy is onder meer gecertificeerd voor protocollen 4003 en 4004 van de BRL SIKB 4000. Verder is Econsultancy lid van de Nederlandse Vereniging van Archeologische Opgravingsbedrijven (NVAO). De leden van de NVAO bieden kwalitatief hoogstaand archeologisch onderzoek. Het lidmaatschap is een waarborg voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Tevens is Econsultancy aangesloten bij de Vereniging van Ondernemers in Archeologie (VOiA). De VOiA behartigt de belangen van meer dan 100 bedrijven in alle takken van de archeologie. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd, conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving. Een booronderzoek wordt in het algemeen uitgevoerd door het steekproefsgewijs onderzoeken van de bodem, waardoor het, op basis van de resultaten van een booronderzoek, onmogelijk is garanties af te geven ten aanzien van de aan- of afwezigheid van archeologische waarden. In dit kader dient ook opgemerkt te worden dat geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Daar Econsultancy voor het verkrijgen van historische informatie afhankelijk is van deze bronnen, kan Econsultancy niet instaan voor de juistheid en volledigheid van deze informatie.

Econsultancy Archeologisch Rapport

SAMENVATTING Econsultancy heeft in opdracht van Rho Adviseurs voor leefruimte een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied gelegen aan de Van Beethovenlaan - Hoogstraat te Roosendaal in de gemeente Roosendaal. De initiatiefnemer heeft het voornemen de locatie te ontwikkelen. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, moet eerst een wijziging van het bestemmingsplan worden doorgevoerd. Hierbij moet ook inzichtelijk worden gemaakt welke archeologische waarden binnen het plangebied kunnen worden verwacht. Het plangebied ligt in een gebied waar terraswelvingen voorkomen die zijn gevormd in vroegpleistocene afzettingen van de Formatie van Stramproy en die worden afgedekt door dekzand uit het LaatPleniglaciaal en het Laat-Glaciaal (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). Ten westen van het plangebied ligt een beekdal dat is opgevuld met beekafzettingen van het Laagpakket van Singraven (Formatie van Boxtel). Het pakket dekzand wordt richting het beekdal dikker. In de dekzanden zijn in het eerste deel van het Holoceen podzolbodems gevormd. Vanaf de Bronstijd raakt het gebied overdekt door veen (Formatie van Nieuwkoop, Laagpakket van Griendtsveen). Dit veen wordt in de Late Middeleeuwen afgegraven, waardoor de dekzanden weer aan het maaiveld komen te liggen.

Door plaggenbemesting ontstaan dikke antropogene eerdlagen; de bodems kunnen nu als hoge enkeerdgronden of laarpodzolbodems worden geclassificeerd. Het plangebied ligt volgens historisch e kaartmateriaal aan een historische weg (de Hoogstraat), waarlangs sinds het begin van de 19 eeuw bebouwing aanwezig is. Waarschijnlijk gaat de bewoning terug tot de ontginning van het gebied in de Late Middeleeuwen. Uit het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd het plangebied een hoge archeologische verwachting heeft voor bewoningssporen en sporen van landgebruik uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd (vanaf het maaiveld). Daarnaast heeft het plangebied een middelhoge verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Neolithicum (direct onder het eerddek in de top van het dekzand). Eventueel aanwezige archeologische waarden worden bedreigd door de voorgenomen ontwikkelingen. Econsultancy adviseert om bij de op handen zijnde bestemmingsplanwijziging de bestaande dubbelbestemming Archeologie te handhaven. Dit betekent dat bij toekomstige vergunningplichtige werkzaamheden eerst verder archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd om de archeologische potentie van het gebied te bepalen.

Dit onderzoek kan, om dat de verwachting voornamelijk resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd betreft, het best worden uitgevoerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P). dit onderzoek moet worden uitgevoerd op basis van een door de gemeente Roosendaal goedgekeurd Programma van Eisen. Bovenstaand advies is van Econsultancy. Dit rapport moet worden getoetst door de gemeente Roosendaal, die vervolgens bepaald of en in welke vorm vervolgonderzoek moet worden uitgevoerd.

Rapport 9738.002 versie 1

INHOUDSOPGAVE

1

INLEIDING .................................................................................................................................. 1

2

BUREAUONDERZOEK .............................................................................................................. 1 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8

3

Doelstelling en onderzoeksvragen ................................................................................... 1 Methoden .......................................................................................................................... 1 Afbakening en huidige situatie van het plangebied .......................................................... 2 Toekomstige situatie ......................................................................................................... 3 Aardwetenschappelijke gegevens .................................................................................... 3 Beschrijving van het historische gebruik .......................................................................... 4 Archeologische waarden .................................................................................................. 6 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel .......................................................... 7

CONCLUSIE EN ADVIES ........................................................................................................... 8

LITERATUUR ........................................................................................................................................ 9 BRONNEN .......................................................................................................................................... 10

Rapport 9738.002 versie 1

LIJST VAN AFBEELDINGEN Figuur 1. Figuur 2. Figuur 3. Figuur 4. Figuur 5. Figuur 6. Figuur 7.

Ligging van het plangebied binnen Nederland Het plangebied op de kadastrale kaart Het plangebied op een luchtfoto Archeologische verwachting voor het plangebied Maaiveldhoogte in het plangebied Het plangebied op historisch kaartmateriaal Archeologische waarden en onderzoeken

BIJLAGEN Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

Overzicht geologische en archeologische tijdvakken Onderzoeksmeldingen Vondstmeldingen

Rapport 9738.002 versie 1

1

INLEIDING

Econsultancy heeft in opdracht van Rho Adviseurs voor leefruimte een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor een plangebied gelegen aan de Van Beethovenlaan - Hoogstraat te Roosendaal in de gemeente Roosendaal (zie figuur 1). De initiatiefnemer heeft het voornemen de locatie te ontwikkelen. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, moet eerst een wijziging van het bestemmingsplan worden doorgevoerd. Hierbij moet ook inzichtelijk worden gemaakt welke archeologische waarden binnen het plangebied kunnen worden verwacht. De noodzaak tot archeologisch onderzoek vloeit voort uit het Verdrag van Malta (1992) en de Wet ruimtelijke ordening (Wro, 2006). Het archeologisch onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek (hoofdstuk 2) en een inventariserend veldonderzoek (IVO-overig, verkennende fase) door middel van boringen (hoofdstuk Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.). Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt een advies gegeven of vervolgstappen noodzakelijk zijn (hoofdstuk Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.). Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in september en oktober 2019 door A.J. Wullink (senior prospector) en K. Verhagen MA. Het rapport is gecontroleerd door drs. A.J. Wullink.

2 2.1

BUREAUONDERZOEK Doelstelling en onderzoeksvragen

Het doel van het bureauonderzoek is om een antwoord te vinden op de vraag wat de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is. Om deze vraag te beantwoorden wordt een inventarisatie gemaakt van bekende aardwetenschappelijke, archeologische en (cultuur)historische gegevens. Aan de hand deze inventarisatie wordt het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. 2.2

Methoden

Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd conform de eisen en normen zoals aangegeven in de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1, 24-05-2018), die is vastgesteld door het Centraal College van Deskundigen (CCvD) Archeologie en is ondergebracht bij het SIKB te Gouda. Voor de uitvoering van het bureauonderzoek gelden de specificaties LS01, LS02, LS03, LS04 en 2 LS05. De resultaten van dit onderzoek worden in dit rapport weergegeven conform specificatie LS06. Binnen dit onderzoek zijn de volgende werkzaamheden verricht:     

2

afbakening van het plangebied en vaststellen van de consequenties van het mogelijk toekomstige gebruik (LS01); beschrijving van de huidige en toekomstige situatie (LS02); beschrijving van de historische situatie en mogelijke verstoringen (LS03); beschrijving van bekende archeologische en historische waarden en aardwetenschappelijke gegevens (LS04); opstellen van een gespecificeerde verwachting (LS05).

Beschikbaar via www.sikb.nl.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 1 van 10

Bij het uitvoeren van deze werkzaamheden zijn de volgende bronnen geraadpleegd:            2.3

het Archeologische Informatie Systeem (ARCHIS); de Archeologische Monumenten Kaart (AMK); geologische kaarten, geomorfologische kaarten en bodemkaarten; de centrale toegangspoort tot Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINOLoket); relevante (wetenschappelijke) literatuur en historisch kaartmateriaal; bouwhistorische gegevens; de recente topografische kaart (schaal 1:25.000); recente luchtfoto’s; het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN); de archeologische verwachtingskaarten van de gemeente Roosendaal; plaatselijke (amateur-)archeoloog c.q. heemkundevereniging. Afbakening en huidige situatie van het plangebied

Afbakening Het plangebied ligt in de bebouwde kom van Roosendaal, tussen de Hoogstraat in het noorden en de Van Beethovenlaan in het zuiden. In het westen wordt het plangebied door de Boulevard begrensd. Kadastraal gezien ligt het plangebied in de gemeente Roosendaal, sectie C en beslaat percelen 8586, 8588, 8590, 8592, 8594, 8595, 8601, 8604, 9266, 9382, 9719, 9720, 9937, 9939, 10199, 2 10200, 10254 en 10255. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 11.000 m . De ligging is weergegeven in figuren 1 en 2. Huidige situatie Het plangebied is momenteel bebouwd (zie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.). De eigenaren/gebruikers zijn de Jumbo, ROC West-Brabant en een aantal particulieren. Een deel van het plangebied is bebouwd (ca. 11.600 m²). Zowel de Jumbo (2921 m²), als het ROC (1294 m²) zijn in het plangebied gevestigd. Ten oosten van de Jumbo-vestiging ligt in het plangebied een grote parkeerplaats. Slechts ter hoogte van de Koninkrijkszaak van de Jehova Getuigen (320 m²), welke tussen de Jumbo en het ROC ligt, is nog een groenstrook aanwezig. Vigerend beleid Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan Kalsdonk. Volgens dit bestemmingsplan heeft het plangebied een dubbelbestemming Archeologie. Volgens de bijbehorende planregels is archeologisch 2 3 onderzoek noodzakelijk bij bodemingrepen groter dan 100 m en dieper dan 50 cm –mv.

De dubbelbestemming is afgeleid van de beleidskaart archeologie en de bijbehorende beleidsnota. Volgens de beleidskaart (Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.) ligt het plangebied in een zone 4 met een hoge archeologische verwachting. Milieuhygiënische informatie Volgens de website van de Omgevingsdienst West-Brabant zijn er door Geofox-Lexmond verschillende verkennende bodemonderzoeken uitgevoerd in het plangebied, waaruit naar voren is gekomen dat 5 er op de locatie verschillende vervuilingen aanwezig zijn. Ook is asbestverdacht puin aanwezig. Door 3

www.ruimtelijkeplanne.nl Oranjewoud, 2011. 5 Bodemloket/omgevingsdienst West-Brabant. 4

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 2 van 10

Econsultancy is parallel aan het archeologisch onderzoek een bodemonderzoek uitgevoerd (project 9738.001). Het advies wat voortvloeit uit dit onderzoek is als volgt:  Deellocatie A: School Op deze deellocatie zijn plaatselijk sterke verontreinigingen met zink en lood aangetoond tot 0,9 m -mv. Deze zijn vooralsnog niet voldoende ingekaderd.  Deellocatie C: Parkeerplaats Jumbo Ter plaatse van de geplaatste boring C10 is een verontreiniging met asbest in de bovengrond aangetoond. Econsultancy adviseert een nader onderzoek asbest in bodem ter plaatse of het direct overgaan tot een sanering door middel van het aanbrengen van een isolatielaag (leeflaag of gesloten verharding).  Deellocatie D: Jumbo winkelpand Plaatselijk is een laag volledig bestaand uit puin aangetroffen en is de bodem zwak tot matig puinhoudend. Hier adviseert Econsultancy de uitvoering van een verkennend onderzoek asbest in bodem/puin. 2.4

Toekomstige situatie

Het toekomstige gebruik van het plangebied kan gevolgen hebben op het in-/ex-situ behoud van de archeologische waarde. Het oppervlak van de nieuw te bouwen Jumbo zal ca. 4000m² zijn. De maximale ontgravingsdiepte, bij een peil wat gelijk staat aan de huidige winkel, zal 1,09 meter zijn. 2.5

Aardwetenschappelijke gegevens

Het landschap heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het nederzettingspatroon. Bij onderzoek naar archeologische sporen in een bepaald gebied is het van groot belang te weten hoe het landschap er in het verleden heeft uitgezien. Men kan meer te weten komen over dit landschap door de geologische opbouw, de bodem en de hydrologie van een gebied te bestuderen. De volgende aardwetenschappelijke gegevens zijn bekend van het plangebied: Tabel I.

Aardwetenschappelijke gegevens plangebied

Type gegevens Geologie

6

Gegevensomschrijving Formatie van Stramproy, met een dek van Formatie van Boxtel.

Geomorfologie7

Bebouwd

Bodemkunde8

Bebouwd

Grondwatertrap

Onbekend

Landschappelijke ontwikkeling Het plangebied bevindt zich in het West-Brabantse Zandgebied. Door dit landschap lopen ter hoogte van Roosendaal verschillende brede, ondiepe meanderende beekdalen. Deze beekdalen zijn gevormd in de Formatie van Stramproy. Deze Formatie wordt overdekt door de Formatie van Boxtel. De Formatie van Boxtel bestaat hier vooral uit opgestoven zand. Tijdens het Pleistoceen heerste in Nederland een toendraklimaat, wind en water hadden vrij spel. Gedurende de natte zomers werd veen gevormd. Ook in het relatief laaggelegen en vlakke dekzandgebied van de huidige gemeente Roosendaal vormde zich een dik pakket veen. In de beekdalen is enige sedimentatie doorgegaan gedu-

6

Mulder et al., 2003. Wageningen Environmental Research, 2017. 8 Stichting voor Bodemkartering, 19**. 7

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 3 van 10

rende het Holoceen. Naast leem en klei dat in de beekdalen werd afgezet, raakten ook afgesneden meanderbochten met zware klei en veen opgevuld (Laagpakket van Singraven). In de loop van het Holoceen werd de mens een steeds meer bepalende factor in de vorming van het landschap. De ontbossing nam in de Middeleeuwen steeds sterker toe, waardoor er ook in de Middeleeuwen zandverstuivingen konden ontstaan. In de Middeleeuwen werd de grond verbeterd door het opbrengen van plaggen. In de natte gebieden werd veen gewonnen als brandstof. Doordat het plangebied zich binnen de bebouwde kom van Roosendaal bevindt, is de bodemopbouw niet gekarteerd (zie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.). Extrapolatie van bodemgegevens buiten het plangebied is niet mogelijk gezien het grote aantal verschillende eenheden die rondom het plangebied voorkomen. Wel valt uit de omgeving af te leiden dat Roosendaal in een dekzandlandschap ligt. Het oosten van de gemeente ligt op een dekzandrug, terwijl het uiterste westen van de gemeente in een dalvormige laagte lijkt te liggen. Dit wordt onderbouwd door de begeleidende beleidsnota bij de gemeentelijke 9 verwachtingenkaart. Op de hoger gelegen gronden zijn hoge enkeerdgronden op een laarpodzolgrond gevormd.

Enkeerdgronden zijn oude bouwlanden, die vanaf de Late-Middeleeuwen op de pleistocene zandgronden zijn ontstaan door het opbrengen van mest (uit potstallen) vermengd met plaggen, die gestoken werden op de woeste gronden (zoals heide, bossen en beekdalen). Dergelijke gronden zijn eerst ontstaan op de hogere delen van het landschap en hebben zich later uitgebreid tot de lagere delen. Ze bestaan uit dikke lagen leemarme en humusrijke gronden. Het belang van een enkeerdgrond ligt in de beschermende kwaliteiten van het dek. Eventuele archeologische waarden worden in de regel door het dikke dek beschermd tegen verstoring door onder andere agrarische activiteiten. Sinds de jaren ‘80 van de e 20 eeuw is er een grotere en meer systematische aandacht voor plaggenbodems in Nederland. In veel gevallen bleken de betreffende terreinen een hoge dichtheid aan verhoudingsgewijs goed geconserveerde archeologische overblijfselen te bevatten, soms zelfs complete archeologische landschappen. De vaak opmerkelijke resultaten vormen de belangrijkste bron voor de beschrijving van de bewoning en het landgebruik in de zandlandschappen voor de periode vanaf de Midden-Bronstijd tot in de Nieuwe tijd. Veel hiervan representeert de vroegere geschiedenis van de dorpen die tussen de e e 9 en de 12 eeuw naast de essen kwamen te liggen.

De rijkdom aan archeologische resten heeft er toe geleid dat de hoger en droger gelegen plaggendekken of enkeerdgronden over het algemeen een 10 hoge indicatieve archeologische waarde kregen. Het plangebied ligt op de rand van een veengebied met een hoger gelegen zandrug. Volgens Topoe Tijdreis ligt het plangebied vanaf het midden van de 19 eeuw langs een van de uitvalswegen uit Roosendaal, langs een ontginningsas. 2.6

Beschrijving van het historische gebruik

Bewoningsgeschiedenis en historisch kaartmateriaal Hoewel de dorpen van Roosendaal pas in de Middeleeuwen voor het eerst in de historische bronnen voorkomen, kent het landschap rondom Roosendaal een veel langere bewoningsgeschiedenis. Het West-Brabantse zandlandschap, bestaande uit dekzandruggen doorsneden door talrijke beekdalen, vormde reeds vanaf het Laat-Paleolithicum (33.000-8.800 v. Chr.) een geliefde woonplaats voor jager-verzamelaars.

9 10

Oranjewoud, 2011. Doesburg et al., 2007.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 4 van 10

In het Mesolithicum (8000-4900 v. Chr), dat samenviel met de klimaatverandering die het begin van het Holoceen markeert, raakte het dekzandgebied snel dicht begroeid. De mens leefde nog steeds in kleine, veelal seizoensgebonden kampjes. Gedurende het Neolithicum (4900-2000 v. Chr.) schakelde men geleidelijk over naar landbouw. De eerste akkerbouw vond plaats op de hoger gelegen, goed ontwaterde dekzandruggen en rivierduinen. De laaggelegen delen van het landschap bleven echter van belang voor de jacht en de visvangst. Een gevolg van de aanleg van akkers was de toenemende ontbossing van de zandgronden. Reeds in de Bronstijd (2000-800 v. Chr.) ontstonden de eerste heidevelden en verstuivingen. Deze ontwikkeling zette zich voort in de IJzertijd (800 - 12 v. Chr.) en de Romeinse tijd (12 v. Chr. - 450 na Chr.). In de IJzertijd leidde dit uiteindelijk tot een akkerbouwsysteem waarbij voortdurend nieuwe akkers werden aangelegd met achterlating van de uitgeputte gronden. In de loop van deze periode herstelden de uitgeputte gronden zich, waardoor ze opnieuw in gebruik konden worden genomen. Op de dekzandplateaus ontstonden zo grote aaneengesloten akkerbouwcomplexen. In de Romeinse tijd lagen de eerste dorpen en gehuchten aan de rand van de akkerbouwcomplexen.

Hoewel het aannemelijk is dat het zandgebied ook in deze periode bewoond was, zijn er in de gemeente Roosendaal geen samenhangende vindplaatsen uit de periode Neolithicum - Romeinse tijd bekend. Vanaf de Romeinse tijd neemt de bewoning af en deze herstelt zich langzaam pas in de Vroege Middeleeuwen. Het gebied rondom Roosendaal is niet verlaten, maar wordt eerder bewoond door kleinere groepen die door de constructiewijze van de gebouwen archeologisch minder zichtbaar zijn. Aan het einde van de twaalfde eeuw verwierf de heer van Breda meerdere bevoegdheden in het huidige West-Brabant. Een deel van de huidige gemeente werd leenroerig aan de Baronie van Breda, en een ander deel, waaronder Wouw, viel onder het Markiezaat van Bergen op Zoom. De gemeente Rooe sendaal bestaat uit verschillende dorpen en gehuchten, die in de 13 eeuw voor het eerst in bronnen vermeld zijn. De oudste historische vermelding van Roosendaal komt uit 1268 en mogelijk zelfs eerder. Lange tijd liep een belangrijke bestuurlijke grens door het gebied, die invloed gehad heeft op de ontwikkeling van het landschap, maar ook op de geschiedschrijving over het gebied. De huidige gemeente Roosendaal heeft bestaan uit twee gescheiden gemeenten tot 1997. De oudste nederzetting binnen de huidige grenzen van de gemeente Roosendaal in de historische bronnen is Nispen.

In 1157 wordt deze plaats als centrum van een uitgestrekte gelijknamige parochie genoemd. Nispen ligt op een hoge dekzandrug nabij de Molenbeek. Roosendaal wordt voor het eerst genoemd in 1268. In dat jaar werd er vanuit de parochie van Nispen een kapel gebouwd op de locatie van de huidige Sint-Janskerk op ongeveer 800 meter van de huidige onderzoekslocatie. De naam Roosendaal is mogelijk afgeleid van 'Rissedal', hetgeen 'rietdal' betekent. Deze naam verwijst naar de beekdalen die met riet waren begroeid. Vanuit Roosendaal vond vanaf de 13e tot en met de 18e eeuw de turfhandel plaats. De directe verbinding van Roosendaal via de Vliet met de zee maakte dat het tot een levendige handelsplaats kon uitgroeien. In de laatste helft van de 16e eeuw brak de Tachtigjarige oorlog uit, die in het grondgebied van Roosendaal veel schade aanbracht. Rond Moerstraten werden zelfs alle landerijen geïnundeerd. De nederzettingen in het gebied raakten grote hoeveelheden bevolking kwijt, omdat mensen op de vlucht sloegen voor de plunderingen. Sommige dorpen raakten (vrijwel) geheel ontvolkt, zoals het dorp Moerstraten.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 5 van 10

Ook de daarop volgende periode (na 1648), waarin (Noord-)Brabant een wingewest was voor Holland heeft het gebied weinig goed gedaan. Het gebied werd in deze periode nauwelijks opgebouwd. De bevolkingsomvang van veel plaatsen liep vanaf het begin van de 16e eeuw sterk terug en groeide in de loop van deze periode traag. In de loop van de 19e eeuw gaat de bevolkingsomvang van Roosendaal weer sterker toenemen. Een belangrijke rol hierin is weggelegd voor de spoorwegen, waarin Roosendaal als grensstation in gebruik wordt genomen. In de loop van de 20e eeuw werd de kern Roosendaal uitgebreid met veel nieuwbouwwijken en industrieën, waardoor het landelijke gebied in de noordoosthoek van de gemeente vrijwel geheel verdween. Rijks- en gemeentemonumenten binnen attentiegebied Binnen het plangebied of in een straal van 50 m daar omheen liggen een rijksmonument, verschillende gemeentelijke monumenten en MIP-objecten. Het gaat hierbij onder andere om fabrikantenvilla’s ste uit het begin van de 20 eeuw. Bouwhistorische gegevens Om inzicht te krijgen in mogelijke verstoringen van het bodemarchief door de bouw van huizen, is het bouwarchief van de gemeente Roosendaal geraadpleegd. Hieruit is naar voren gekomen dat de meeste huizen tot een meter diep zijn gefundeerd, alleen het huidige ROC lijkt onderkelderd.

Tweede Wereldoorlog Om vast te stellen of mogelijke archeologische waarden uit de Tweede Wereldoorlog in het plange11 bied aanwezig zijn, is de risicokaart van de gemeente Roosendaal geraadpleegd. Het raadplegen van deze bronnen geeft redenen om aan te nemen dat er archeologische waarden uit de Tweede Wereldoorlog in het plangebied te verwachten zijn. zo valt het onderzoeksgebied binnen de zone die verdacht is op aanwezigheid van geschutmunitie en afwerpmunitie.

2.7

Archeologische waarden

AMK-terreinen binnen het onderzoeksgebied In de omgeving van het onderzoeksgebied liggen geen archeologisch monumenten. In het verleden uitgevoerde archeologische onderzoeken binnen het onderzoeksgebied Binnen het onderzoeksgebied zijn in de afgelopen jaren door verschillende archeologische bedrijven en instellingen diverse onderzoeken uitgevoerd. Een overzicht van deze onderzoeken is weergegeven in figuur 7 en bijlage 2. Uit deze onderzoeken is naar voren gekomen dat met name vondsten uit de periode Middeleeuwen en Nieuwe Tijd verwacht kunnen worden. Bij de St. Janskerk ten westen van het plangebied zijn bij opgravingen menselijke skeletten aangetroffen. Het betreft hier de begraafplaats die zich rondom de kerk bevond (zaaknr 2265735100 (38099)). Daarnaast kwam uit meerdere onderzoeken naar voren dat er mogelijk een intacte cultuurlaag aanwezig is op het dekzand. Hierdoor werd voor de locaties rondom het plangebied nader onderzoek aangeraden. Vondstmeldingen binnen het onderzoeksgebied Naast de al genoemde vondsten, zijn er nog een aantal losse archeologische waarnemingen bekend in het gebied. Deze waarnemingen betreffen aardewerk uit de Late Middeleeuwen en/of Nieuwe tijd.

11

Nagelbout, B, 2012. Risicokaart Conventionele Explosieven, Saricon, 2012.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 6 van 10

Aanvullende informatie Voor aanvullende informatie is contact gezocht met de plaatselijke Heemkundevereniging De Vrijheijt van Rosendale, maar dit heeft binnen het tijdsbestek van de uitvoering van dit onderzoek geen aanvullende informatie opgeleverd.

2.8

Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel

Op grond van het bureauonderzoek is de volgende gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld (zie Tabel II). Tabel II.

Gespecificeerde archeologische verwachting

Archeologische periode

Verwachting en complextype

Te verwachten resten

Relatieve diepte t.o.v. het maaiveld

Laat-Paleolithicum - Mesolithicum

Middelhoog

Kampementen

Top dekzand, onder het eerddek, wanneer een podzolbodem aanwezig is.

Neolithicum

Middelhoog

Bewoningssporen, sporen van landgebruik

Top dekzand, onder het eerddek

Bronstijd- Volle Middeleeuwen

Laag

-

-

Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd

Hoog

Bewoningssporen, sporen van landgebruik

Vanaf het maaiveld

Het plangebied ligt in een gebied waar terraswelvingen voorkomen die zijn gevormd in vroegpleistocene afzettingen van de Formatie van Stramproy en die worden afgedekt door dekzand uit het LaatPleniglaciaal en het Laat-Glaciaal (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). Ten westen van het plangebied ligt een beekdal dat is opgevuld met beekafzettingen van het Laagpakket van Singraven (Formatie van Boxtel). Het pakket dekzand wordt richting het beekdal dikker. In de dekzanden zijn in het eerste deel van het Holoceen podzolbodems gevormd. Vanaf de Bronstijd raakt het gebied overdekt door veen (Formatie van Nieuwkoop, Laagpakket van Griendtsveen). Dit veen wordt in de Late Middeleeuwen afgegraven, waardoor de dekzanden weer aan het maaiveld komen te liggen. Door plaggenbemesting ontstaan dikke antropogene eerdlagen; de bodems kunnen nu als hoge enkeerdgronden of laarpodzolbodems worden geclassificeerd. Het plangebied ligt volgens historisch e kaartmateriaal aan een historische weg (de Hoogstraat), waarlangs sinds het begin van de 19 eeuw bebouwing aanwezig is. Waarschijnlijk gaat de bewoning terug tot de ontginning van het gebied in de Late Middeleeuwen. Op basis van de landschappelijke en historische situering heeft het plangebied een middelhoge verwachting voor bewoningssporen (kampementen) van jagers-verzamelaars uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum.

Resten van jagers-verzamelaars worden verwacht in de top van de oorspronkelijke podzolbodem, in de vorm van een vondstlaag met strooiingen van vuursteen en houtskool. Als deze podzolbodem is verdwenen, dan kan de verwachting omlaag worden bijgesteld. Verder heeft het plangebied een middelhoge verwachting voor resten van landbouwers uit het Neolithicum. Resten van landbouwers worden verwacht in de vorm Deze resten worden in de top van het dekzand verwacht. Grondsporen, met name de diepere, worden tot in de C-horizont van de oorspronkelijke bodem verwacht en kunnen dus ook nog aanwezig zijn als het oorspronkelijke bodemprofiel is afgetopt.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 7 van 10

Door de ligging van het plangebied in een historisch bebouwingslint heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting voor bewoningssporen en sporen van landgebruik uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Deze resten worden vanaf het maaiveld verwacht in de vorm van cultuur- en akkerlagen met strooiing van houtskool, aardewerk, glas, verbrand leem, bouwkeramiek en grondsporen zoals paal- en afvalkuilen, greppels en waterputten en funderingsresten. Bodemverstoring De archeologische verwachting wordt beïnvloed door de mate van intactheid van het bodemprofiel. Uit de gegevens van het bouwhistorisch archief is gebleken dat de bebouwing veelal ondiep gefundeerd is geweest. Het huidige ROC is waarschijnlijk wel onderkelderd. Afgaand op het bouwarchief zal het plangebied, ter plaatse van de bebouwing tot een meter onder maaiveld verstoord zijn. Het is niet uitgesloten dat oudere resten onder dit verstoringsniveau nog aanwezig zijn.

3

CONCLUSIE EN ADVIES

Uit het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd het plangebied een hoge archeologische verwachting heeft voor bewoningssporen en sporen van landgebruik uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd (vanaf het maaiveld). Daarnaast heeft het plangebied een middelhoge verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Neolithicum (direct onder het eerddek in de top van het dekzand). Eventueel aanwezige archeologische waarden worden bedreigd door de voorgenomen ontwikkelingen. Econsultancy adviseert om bij de op handen zijnde bestemmingsplanwijziging de bestaande dubbelbestemming Archeologie te handhaven. Dit betekent dat bij toekomstige vergunningplichtige werkzaamheden eerst verder archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd om de archeologische potentie van het gebied te bepalen. Dit onderzoek kan, om dat de verwachting voornamelijk resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd betreft, het best worden uitgevoerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P). dit onderzoek moet worden uitgevoerd op basis van een door de gemeente Roosendaal goedgekeurd Programma van Eisen. Bovenstaand advies is van Econsultancy. Dit rapport moet worden getoetst door de gemeente Roosendaal, die vervolgens bepaald of en in welke vorm vervolgonderzoek moet worden uitgevoerd.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 8 van 10

LITERATUUR

Amersfoort, H., en P.H. Kamphuis. Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied. 's-Gravenhage, 1990. Berkel, G. van, en K. Samplonius. Nederlandse plaatsnamen, Herkomst en historie. Utrecht, 2006. Jong, L. de. Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. 's-Gravenhage, 1969 1994. Jongmans, A.G., M.W. van den Berg, M.P.W. Sonneveld, G.J. W.C. Peek, en R.M. van den Berg van Saparoea. Landschappen van Nederland. Wageningen, 2013. Koomen, A.J.M., en G.J. Maas. Geomorfologische Kaart Nederland (GKN); Achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand. Alterra-rapport 1039, Wageningen: Alterra, 2004. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhof, en T.E. Wong. De ondergrond van Nederland. Houten, 2003. Vos, P.C., en S. de Vries. 2e generatie paleogeografische kaarten van Nederland (versie 2.0). sd. www.archeologieinnederland.nl (geopend 11 30, 2015). Vries, F. de, W.J.M. de Groot, T. Hoogland, en J Denneboom. De Bodemkaart van Nederland digitaal; Toelichting bij inhoud, actualiteit en methodiek en korte beschrijving van additionele informatie. Alterra-rapport 811, Wageningen: Alterra, 2003. Zwanenburg, G.J. En nooit was het stil - Kroniek van een luchtoorlog. Emmen: Koninklijke Luchtmacht/Bureau Drukwerk en Formulierenbeheer, 1990.

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 9 van 10

BRONNEN AHN; internetsite, januari 2020. http://www.ahn.nl Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, januari 2020. https://archis.cultureelerfgoed.nl Bodemloket, internetsite, januari 2020. http://www.bodemloket.nl Beeldbank Cultureelerfgoed; internetsite, januari 2020 http://www.beeldbank.cultureelerfgoed.nl Dinoloket; internetsite, januari 2020. http://www.dinoloket.nl/ Indicatieve kaart Militair Erfgoed; internetsite, januari 2020. http://www.ikme.nl/ Kadaster Topotijdreis; internetsite, januari 2020. http://www.topotijdreis.nl/ Ruimingskaart; internetsite, maart 2018. http://www.beobom.nl/ruimingskaart/ SIKB; internetsite, januari 2020. http://www.sikb.nl VEO Bommenkaart; internetsite, maart 2018. http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/

RAPPORT 9738.002 versie 1

Pagina 10 van 10

Figuur 1.

Ligging van het plangebied binnen Nederland

Figuur 2.

Het plangebied op de kadastrale kaart

Figuur 3.

Het plangebied op een luchtfoto

Figuur 4.

Archeologische verwachting voor het plangebied

Figuur 5.

Maaiveldhoogte in het plangebied

Figuur 6.

Het plangebied op historisch kaartmateriaal

Figuur 7.

Archeologische waarden en onderzoeken

Bijlage 1 Ouderdom in jaren

Overzicht geologische en archeologische tijdvakken

Chronostratigrafie

MIS

Holoceen 11.755 12.745 13.675 14.025

LaatWeichselien (LaatGlaciaal)

15.700

1 Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm)

Lithostratigrafie Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)

2

LaatPleniglaciaal 29.000

50.000

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

MiddenPleniglaciaal VroegPleniglaciaal

3

Formatie van Kreftenheye

Formatie van Boxtel

4

75.000

VroegW eichselien (VroegGlaciaal) 115.000 130.000

370.000 410.000

5a 5c 5d

Eemien (warme periode)

5e

Saalien (ijstijd)

6

Holsteinien (warme periode)

Formatie van Beegden

5b

Eem Formatie Formatie van Drente

Formatie van Urk

Elsterien (ijstijd) 475.000

Cromerien (warme periode) 850.000

Pre-Cromerien 2.600.000

Formatie van Sterksel

Formatie van Peelo

Cal. jaren v/n Chr. 1950

14

C jaren

Chronostratigrafie

Pollen zones

0

Vb2

1500

Subatlanticum koeler vochtiger

450 0 12

Vb1 Va

Vegetatie Loofbos eik en hazelaar overheersen haagbeuk veel cultuurplanten rogge, boekweit, korenbloem

Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd

800 815

2650

IVb Subboreaal koeler droger

2000

3755

IVa

5000

4900

5300

7020

8240

Atlanticum warm vochtig

III

Boreaal warmer

II

Preboreaal warmer

I

8000

9000

8800 11.755

10.150

12.745

10.800

13.675

11.800

14.025

12.000

15.700

13.000

LaatWeichselien (LaatGlaciaal)

Late Dryas

LW III

Allerød

LW II

Vroege Dryas LW I Bølling

35.000

Loofbos eik en hazelaar overheersen beuk>1% invloed landbouw (granen)

Bronstijd

Neolithicum

Loofbos eik, els en hazelaar overheersen in zuiden speelt linde een grote rol den overheerst hazelaar, eik, iep, linde, es eerst berk en later den overheersend

Mesolithicum

parklandschap dennen- en berkenbossen open parklandschap open vegetatie met kruiden en berkenbomen

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra

VroegWeichselien (VroegGlaciaal)

perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap

Laat-Paleolithicum

75.000

115.000 130.000

Eemien (warme periode)

Midden-Paleolithicum loofbos

Saalien (ijstijd) 300.000

Vroeg-Paleolithicum Chronostratigrafie voor Noordwest-Europa volgens Zagwijn (1974), Vandenberghe (1985) en De Mulder et al. (2003). Lithostratigrafie volgens De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Stuiver et al. (1998). Zuurstofisotoop calibratie (OxCal) versie 3.9 Bronk Ramsey (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen. Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2000). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).

Bijlage 2

Onderzoeksmeldingen

Zaaknummer (OMnummer) 2143287100 (20752)

Situering t.o.v. plangebied 450c meter ten zuidwesten

2400089100 (56029)

650c meter ten zuidwesten

4583291100

650c meter ten zuidwesten

2265735100 (38099)

750c meter ten zuidwesten

Aard, uitvoerder en resultaten van het onderzoek Type onderzoek: booronderzoek Toponiem: Burgemeester Prinsensingel Roosendaal Uitvoerder: RAAP Archeologisch Adviesbureau Datum: 16-1-2007 00:00:00 Resultaat: Geen vervolgonderzoek. Type onderzoek: archeologische begeleiding Toponiem: Tongerloplein Roosendaal Uitvoerder: Archeomedia Datum: 25-3-2013 00:00:00 Resultaat: De archeologische begeleiding heeft betrekking op het ontgraven van bestaande kabels en leidingen (fasen 1 en 2), eventueel gevolgd door een archeologische begeleiding van het verleggen van de leidingen, verwijdering van enkele keermuren en ontgraving Type onderzoek: booronderzoek Toponiem: Roosendaal Uitvoerder: Gemeente Breda Datum: 22-1-2018 00:00:00 Resultaat: Type onderzoek: archeologische begeleiding Toponiem: St-Janskerk Roosendaal Uitvoerder: Archeomedia Datum: 23-11-2009 00:00:00 Resultaat: doel: Doel van de archeologische begeleiding is het veiligstellen van de aanwezige en door de planrealisatie bedreigde archeologische waarden ex situ en in situ. Reden: Heraanleg van de Bloemenmarkt en Tongerloplein.

Rapport

Rapport

Rapport

Rapport

Gezien de resultaten wordt vervolgonderzoek op de onderhavige onderzoekslocatie niet noodzakelijk geacht. Wel dient er bij gelijkaardige werkzaamheden rekening mee gehouden te worden dat er op geringe diepte rond de Sint-Janskerk archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Er wordt dan ook geadviseerd om bij graafwerkzaamheden dieper dan 50 cm -mv een archeologische begeleiding uit te voeren om inzicht te verkrijgen in de mogelijk aanwezige archeologische resten. Met betrekking tot deze aanbeveling dient contact te worden opgenomen met de bevoegde overheid.

2128780100 (18685)

800c meter ten noordoosten

2046321100 (6104)

850c meter ten zuidwesten

Naar aanleiding van de herbestratingswerkzaamheden aan de Bloemenmarkt en het Tongerloplein en de daarbij gepaard gaande grondverbeteringswerkzaamheden rondom een boom aan de Sint-Janskerk te Roosendaal (gemeente Roosendaal), werden archeologische resten, in de vorm van menselijke begravingen, verstoord. Op verzoek van de gemeente Roosendaal werden de civiele werkzaamheden stilgelegd en werd door ArcheoMedia BV, in opdracht van de gemeente Roosendaal, de verdere aanleg van deze werkput archeologisch begeleid. Er kwamen tijdens de archeologische begeleiding archeologische resten en waarden in situ aan het licht. Zo werden er twee graven en een mogelijke restant van de kerkhofmuur gedocumenteerd.

Type onderzoek: booronderzoek Toponiem: Philipslaan Roosendaal Uitvoerder: SOB Research Datum: 23-8-2006 00:00:00 Resultaat: Kaartblad: 49E - Coordinaten: 91.844/394.960 - Toponiem: Philipslaan 2-4/ Bredaseweg Gemeente: Roosendaal - Provincie: Noord-Brabant - Type onderzoek: booronderzoek - Aanvang: - Beeindiging: - Geschatte duur: 1 dag - Onderzoeker(s): - Motief: - - bou geen verder onderzoek Type onderzoek: booronderzoek Toponiem: Roosendaal Uitvoerder: SOB Research Datum: 15-3-2004 00:00:00 Resultaat: Kaartblad: 49E - Coordinaten: 90.250/394.050 - Toponiem: Nieuwe Markt - Gemeente: Roosendaal - Provincie: Noord-Brabant - Type onderzoek: booronderzoek - Aanvang: 19-02-2004 Beeindiging: - Geschatte duur: 1 dag - Onderzoeker(s): - Motief: - - bouwwerk -

2064311100 (9662)

850c meter ten zuidwesten

AAI=booronderzoek? Type onderzoek: bureauonderzoek Toponiem: Nieuwe Markt Roosendaal Uitvoerder: Sweco Datum: 14-3-2005 00:00:00 Resultaat: Onderzoeksteam: drs. J.J.G. Geraeds (Senior Archeoloog) - drs. K.F.M. Verelst (Medior Archeoloog) - Grontmij Nederland bv. vestiging Eindhoven - Opdrachtgever: BVR Projectontwikkeling Bevoegd Gezag: Provincie Noord-Brabant ( Op grond van de resultaten van het bureauonderzoek worden ten aanzien van het plangebied met uitzondering van het noordelijke deel, geen aanbevelingen voor behoud van archeologische waarden of vervolgonderzoek gedaan. Voor het noordelijke deel van het plangebied wordt archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen door middel van een proefsleuvenonderzoek. Een andere vorm van vervolgonderzoek is mogelijk door middel van een archeologische begeleiding

Rapport2

van de graafwerkzaamheden. Dit kan echter vertraging van de werkzaamheden opleveren. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het oostelijk en noordelijk deel van het plangebied in het subrecente verleden bebouwd is geweest. Uit historisch kaartonderzoek is gebleken dat deze bebouwing dateert uit de 2e helft van de 19e eeuw. Het bureauonderzoek heeft tevens uitgewezen dat het meest noordelijk deel van het plangebied deel uitmaakt van het oudste deel van Roosendaal. Het noordelijk deel van het plangebied behoort tot de oudste kavels van Roosendaal. Het betreft de tuinen van bebouwing gelegen aan de Markt. Het is daarom niet uitgesloten dat in dit deel van het plangebied archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd kunnen worden aangetroffen. Deze waarden bestaan uit water- en beerputten. Voor het plangebied geldt met uitzondering van het noordelijk deel een lage verwachting voor het aantreffen van archeologische waarden ouder dan de tweede helft van de 19e eeuw. Voor het noordelijk deel van het plangebied geldt een middelhoge verwachting voor het aantreffen van archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en een hoge voor het aantreffen van archeologische waarden uit de Nieuwe Tijd. Tevens kunnen tijdens de graafwerkzaamheden in zowel het oostelijk als het noordelijk deel van het plangebied sporen van bebouwing uit de 19e eeuw worden aangetroffen.

Bijlage 3

Vondstmeldingen

Zaaknummer (Waarnemingsnr.) 2400089100

Locatie t.o.v. plangebied 650 meter ten zuidwesten

2884973100 (32796)

4583291100

650 meter ten zuidwesten

650 meter ten zuidwesten

Omschrijving Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd : - botmateriaal - 3 fragmenten van put, - 111 graven, inhumatie - 220 fragmenten van keramische bouwmateriaal - fragment van een constructie - stenen funderingen - 119 grondsporen, - 5 ophogingen - 2076 fragmenten van keramische vaatwerk Nieuwe tijd : - 5 metalen munten, - 266 fragmenten van KKP kleipijpen - 383 fragmenten van STX bouwmateriaal - 82 fragmenten van glazen vaatwerk - 258 fragmenten van vensterglas Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd : - fragmenten van gedraaid aardewerk - greppels/sloten Nieuwe tijd : - stenen funderingen Late Middeleeuwen : - fragment van gedraaid aardewerk Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd : - fragment van gedraaid aardewerk