Document · PDF

b_NL.IMRO.1674.2150VERBINDINGSWEG-0401_rb2.pdf

Gemeenteraad 21 november 2024, gemeente RoosendaalBij agendapunt: 7a: Raadsvoorstel Gewijzigd vaststellen bestemmingsplan Verbindingsweg Tolberg2.815 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Verbindingsweg Tolberg Inpassing groencompensatie Mei 2023

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Colofon

Opdrachtgever: Gemeente Roosendaal Adres: Stadserf 1, 4701 NK Roosendaal www.roosendaal.nl

Opgesteld door: Ferry Streng, Landschapsontwerper Gecontroleerd door: Hans Smolenaers BNA, BNSP, BNT Architect, Stedenbouwkundige en Landschapsarchitect Vrijgegeven door: John Boon BNT, Landschapsarchitect Arcadis Landschapsarchitectuur & Stedenbouw Piet Mondriaanlaan 26 | 3812 GV Amersfoort | Nederland www.landscape-architects.nl Uitgave: versie 1.0 Datum: 10-05-2023 Ons kenmerk: 5KK7RJVEUV2U-802514228-71:01 Projectnummer: 30156563 © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, daaronder begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van werk zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Roosendaal en/of Arcadis.

Inhoudsopgave 1. Ontwikkeling Bulkenaar en verbindingsweg 2. Overzicht deelgebieden 3. Deelgebied Haiink 4. Deelgebied Groenblauwe zones 5. Deelgebied Landschapstuin 6. Overzicht assortiment in beeld

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Overzicht verbingsweg Tolberg

Verbindingsweg

Overzichtkaart verbingsweg Tolberg

Nieuwe wegen geen eigen landschappelijke entiteit, gaan op in landschap. De weg loopt ‘door’ het landschap. (bron: Karres & Brands)

Overzichtkaart schetsontwerp Bulkenaar, (bron: Karres & Brands) 4

Inleiding ontwikkeling Bulkenaar en verbindingsweg De nieuwe verbindingsweg Tolberg vomt een belangrijkse gebiedsontsluitingsweg tussen de wijk Tolberg en de A58. Belangrijke ontwikkelingen zoals een nieuw ziekenhuis in het gebied de Bulkenaar vormen belangrijke redenen voor de ter verbeteren verkeersafwikkeling. De ontsluitingweg komt voor een groot deel vrij in het landschap te liggen en dient landschappelijke te worden ingepast. In dit dit document wordt specifiek gekeken naar de inpassing van te compenseren groenelementen. Ter hoogte van Haiink, de Rissebeek en Tolberg (landschapstuin) zijn hiervoor schetsontwerpen opgenomen. Visie op inpassing Een belangrijk uitgangspunt voor de inpassing is dat de weg ‘door’ het landschap loopt. Dit houdt in dat de weg zelf geen begeleidende beplanting krijgt. Hierdoor zal je als fietser/ automobilist vooral uitkijken op het omliggende landschap welke begrenst wordt door gebiedseigen singels, houtwallen en lanen. Vanuit de omgeving zal de weg geen nieuwe ‘ruimtelijke’ barrière vormen. Dit geld met name voor het traject tussen de A58 en de landschapstuin. Op de locatie ‘Landschapstuin’ is het wenselijke openbare functies te ontwikkelen. Op deze plek wordt gedeeltelijke van de visie afgeweken. Na de rotonde in de Thorbeckelaan wordt de weg deels begeleid door een bestaande en op te waarderen bomenlaan.

Hier volgt de verbindingsweg het bestaande trace. Dit gedeelte is van oudsher een gebiedsontsluitingsweg en doorkruist hier het gehucht Rietgoor. De huidige begeleiding van de populierenlaan aan de Willem Dreesweg komt te vervallen als gevolg van de aanleg van de spoortunnel. Na de rotonde in de Willem Dreesweg ontstaat hierdoor een open zicht op het landschap en wordt de weg enkelzijdig begeleid door een bestaande en op te waarderen groenstrook langs de wijk Tolberg. Het open zicht zal bijdragen aan een landelijke beleving vanaf de verbindingsweg.

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Overzichtskaart deelgebieden

groenstrook Willem Dreesweg groenstrook Willem Dreesweg

groenblauwe zones perceel Haiink

Rissebeek

landschapstuin

Overzicht Ontsluitingweg De inpassing van de groencompensatie wordt gerealiseerd binnen de rood gemarkeerde kaders. De groene tinten betreffen bermstroken en of groen in te richten of te behouden elementen. De overige in geel gemarkeerde zones liggen binnen de projectgrens en worden beschreven als ‘restkavels’ waarvoor nog een nadere invulling wordt onderzocht.

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Haiink overzichtkaart huidige situatie toekomstige orientatie percelen Bulkenaar met singels toekomstige laanbeplanting?

eg w e s erg b j i Hu

Archeologische waarde categorie 1. Onderzoeken in vervolgfase. bosschage natuurlijke ogende afscheiding

orientatie percelen (voorheen beplant met singels en houtwallen richting de Risselbeek) Haiink Erf: tuinkamer

el ofi r p

perceel t.b.v. inpassing verbindingsweg

huidig zicht op landschap

nieuwe verbindingsweg

bestaande greppel op erfafscheiding Erf: landschapskamer

Deelgebied Haiink Haiink vormt een landelijk gehucht met relatief veel groen (erven, tuinen en laanbeplanting). De nieuwe verbindingsweg komt te liggen in het open landschap vlak langs Haiink waardoor het groene aanzicht van Haiink beleefbaar wordt. Vanaf Haiink gezien (erf x) is er de wens om de groenstructuur te versterken en hiermee de geborgenheid van het gehucht te versterken ten op zichte van de nieuwe verbindingsweg. Aansluitend op de overkoepelende visie voor de landschappelijke inpassing is het wenselijk om nieuwe beplanting te koppelen aan de bestaande kavelstructuur. Vanaf de Bulkenaar gezien en het passeren van de Huijbergseweg (toekomstige laanbeplanting?) verandert de orientatie van de kavelstructuur met 90 graden. Landschappelijk gezien is het wenselijke deze richtingsverandering zichtbaar te houden en of te versterken.

houtwal met bomenrij

Ontwerp Voor de inpassing is gekozen voor een robuuste houtwal met daarvoor een bomenrij. Uitgevoerd met inheemse beplanting met een struiken en bomenlaag. De bomenrij zorgt voor een gelaagdheid in aanzicht en accentueert tegelijkertijd de ‘rand’ van het gehucht Haiink. Door op de perceelgrens de greppel te dempen is er geen noodzakelijk beheerpad nodig. De houtwal en de bomen kunnen op deze beschikbare ruimte worden geplant waardoor er meer ruimte tussen de opgaande beplanting en de ontsluiitngsweg ontstaat. Deze ruimte zal bijdragen aan het concept ‘de weg loopt door het landschap’. Het ontwerp is besproken met de aangrenzende perceeleigenaar welke geen bezwaar heeft tegen het dempen van de greppel(minder onderhoud) en het plaatsen van een robuuste houtwal. Vanwege geluidstoename is de vraag gesteld voor de mogelijkheid de houtwal op een grondwal te planten. Echter een grondwal is een gebiedsvreemd element en daarnaast zal de effectiviteit onderzocht moeten worden. (zie profielen op volgende pagina). De eigenaar gaf aan de groeninrichting op zijn perceel aankomende jaren te herzien en krijgt mogelijk een andere invulling. Naar verwachting een robuuste groene ‘tuininrichting’.

ruimtelijk profiel

nieuwe greppel bestaande greppel dempen Ontwerp: Gelaagdheid in aanzicht vanaf verbindingsweg Het waterschap heeft eveneens geen bezwaar tegen het dempen van de sloot. De nieuwe greppels langs de verbindingsweg worden als compensatie gezien. Wel dient de greppel ten zuiden van het perceel doorgetrokken te worden naar de verbindingsweg. Archeologie Middels een archeologische bureauonderzoek zijn op een gedeelte van de groenstrook archeologische verwachtingszones aangewezen. Het advies is om in een vervolgfase aanvullend onderzoek uit te voeren.

houtwal en bomenrij

verbindingsweg

VERBINDINGSWEG TOLBERG

uitsnede ruimtelijk profiel

Deelgebied Haiink Assortiment beplanting De rij bomen worden voorgesteld in de boomsoort Zomereik. De houtwal bestaande uit een stuikenlaag en een bomenlaag. Boomvormer: Zomereik, berk, linde Struiklaag: O.a. vuilboom, lijsterbes, hazelaar, gewone vogelkers, Rosa corymbifera, vuilboom, wilde kamperfoelie, gewone vlier

Kruidenrijke grasvegetatie door extensief maaibeheer

Bomenrij

Houtwal met onderbeplanting en boomvormers

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Overzichtskaart locatie groenblauwe zone

‘restkavels’ tussen groenblauwe zone en verbindingsweg groenblauwe zone 10m kruising Rissebeek met verbindingsweg Rissebeek ingericht als ecologische verbindingszone verhouding ca. 15m droog en 10m natte zone Rissebeek ingericht als greppel Archeologische waarde categorie 2 Onderzoeken in vervolgfase. nieuwe verbindingsweg ‘restkavels’ tussen groenblauwe zone en verbindingsweg groenblauwe zone 10m

Deelgebied Rissebeek: groenblauwe zone Tussen het Roosendaalswegje en de Huijbergseweg zijn ten noordoosten van de nieuwe verbindingsweg twee stroken opgenomen welke als groenblauwe zone dienen te worden ingericht. In de huidige situatie worden de betreffende percelen gescheiden met greppels. Van oudsher werden de percelen gescheiden met een smalle houtwal of een singel. Vanuit de wijk Tolberg is de wens een singel aan te planten waardoor de verbindingsweg aan het zicht wordt onttrokken. De (resterende) akkers tussen de verbingsweg en de groenblauwe zones zijn opgenomen binnen de projectgrens (Verbindingsweg Tolberg). De mogelijke invulling van de deze percelen is nog onbekend. De verbindingsweg doorkruist de Rissebeek welke gevolgen heeft voor het functioneren van de ecologische verbindingszone. Project EVZ Rissebeek Zoals besproken met het waterschap, is het doel de Rissebeek in te richten als functionele natte ecologische verbindingzone (EVZ). De EVZ bestaat uit stapstenen langs de Rissebeek, Bieskensloop en Zeepe, waarbij wordt aangesloten op het karakteristieke landschap met bomenrijen, poelen en bosschages. De beoogde beheertypen betreffen ‘N03.01 Beek en Bron’ en N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland’. - De Bieskensloop/Rissebeek vormt een verbinding voor amfibieën en algemene natuurwaarden, opgebouwd uit basisbiotopen, stapstenen en heringerichte oevers.

De verbinding sluit aan op de Molenbeek. De stapstenen en (grotere) basisbiotopen hebben een onderlinge afstand van maximaal 400m en een oppervlakte van minimaal 0,5 ha. - Basisbiotopen kunnen ook andere (neven)functies hebben, bijvoorbeeld wandelgebied. - Droogval en stilstaand water worden zo veel mogelijk voorkomen, de waterhuishouding van de beken draagt bij aan het anti-verdrogingsbeleid voor het beheergebied van het waterschap (retentie van water). - De beek wordt op het traject Bieskensloop ingericht als bosbeek, geaccentueerd door aanplant van zwarte els (tenminste eenzijdig een flauwe oever). - Als migratieroute is dit deel van de beek geschikt voor amfibieën en zoogdieren. Deze verbinding is ook van betekenis voor vogels en kleine zoogdieren (wezel, hermelijn) die in landschapselementen in de omgeving voorkomen. - De inrichting met stapstenen sluit aan op bestaande elementen langs de Rissebeek, poelen tussen de Zoom en de Mariabaan, bosjes en houtwallen binnen enkele honderden meters van de Rissebeek en een poel met loofbos bij Zwanenburg.

Archeologie Middels een archeologische bureauonderzoek zijn op een gedeelte van de groenstrook archeologische verwachtingszones aangewezen. Het advies is om in een vervolgfase aanvullend onderzoek uit te voeren. Eisen Geschikte onderdoorgang verbindingsweg t.b.v. EVZ: - Minimaal: duiker 2m breed uitgevoerd met rechte wanden. In een vierkante duiker kunnen loopplankjes worden gemaakt. - Voorkeur: brugconstructie met doorlopende flauwe oever: lengte brug ca. 15-20 m. - Verlichting van de verbindingsweg met minimale uitstraling op omliggend landschap. Kansen - Groenblauwe zone ook inrichten als wandelverbinding tussen Roosendaalswegje en de Bulkenaar met de beek als bijzondere plek langs route. Passeren beek met een eenvoudige en landelijke ontworpen plankier. - ‘Restkavels’ natuurlijk inrichten; bijvoorbeeld met kleinschalige landbouw met ruimte voor bloemrijke kruiden- en faunarijke akkerranden; ‘restkavels’ samen met de blauwe groene zones vormen ook een ecologische verbindingszone. - De doorsnijding van de Rissebeek door de Verbindingsweg kan worden gecompenseerd door op de restkavels een stapsteen te realiseren. Extra bosschages of een poel. De extra bosschages accentueren de Rissebeek en hebben mogelijk een afschermend effect op de EVZ. - De gehele beek inrichten als ecologische verbinding met een minimaal profiel van 25m.

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Overzichtskaart ontwerp groenblauwe zone

Wens waterschap: Rissebeek inrichten als ecologische verbindingszone onderzoeken meekoppelkans: recreatie

doorzicht behouden

pr ofi el

houten plankier

stuw aanbrengen t.b.v. periodieke waterberging

2 el fi o pr invulling geven aan ‘restkavels’ tussen groenblauwe zone en verbindingsweg

singel beplanting transparantie richting Risselbeek brede ondiepe greppel t.b.v. infiltreren regenwater.

kruising Rissebeek met verbindingsweg; zowel natte als droge verbinding maken d.m.v. brug Ingericht als ecologische verbindingszone verhouding ca. 15m droog en 10m natte zone Rissebeek ingericht als greppel

groenblauwe zone 10m Kruidenrijke zone 15m ecologische verbindingszone aan zuidoever uitbreiden als onderdeel van compensatie verbindingsweg Archeologische waarde categorie 2 Onderzoeken in vervolgfase. nieuwe verbindingsweg invulling geven aan ‘restkavels’ tussen groenblauwe zone en verbindingsweg

Deelgebied Rissebeek: groenblauwe zone Ontwerp Het voorstel is om aan de noordzijde een singel/houtwal aan te planten met daarnaast een ondiepe greppel(verlegt)met flauwe oevers. De singel wordt deels geplant op het flauwe talud. De greppel fungeert als infiltratiezone bij regen of hogere grondwaterstanden. In tijden van extreme waterpieken kan het water ter hoogte van de Rissebeek vertraagd worden afgevoerd middels stuwen. Dit is mogelijk door het verloop in maaiveld tussen de greppel en de Rissebeek. Kans op verdroging wordt hiermee verminderd. Om de Rissebeek te accentueren zijn ter hoogte van de Rissebeek openingen in de singels aangebracht (beheermaatregel). Onregelmatigheid van openingen in de singel kan zorgen voor een natuurlijk ogend beeld. Door het positioneren van opgaande beplanting aan de noordzijde van de greppels zal er tevens minder bladafval in vallen. Een plankier met een eenvoudige en landelijk uitstraling zorgt voor een verbinding over de Rissebeek waarmee het mogelijk wordt om via de beheerpaden van de groenblauwe zones een wandelroute aan het gebied toe te voegen. Er kan aansluiting worden gemaakt op het Roosendaalswegje en het toekomstige wandelnetwerk van de Bulkenaar. Hiermee wordt ook de (toekomstige) ecologische verbindingszone langs de Rissebeek beleefbaar.

De nieuwe verbindingsweg doorkruist de recent aangelegde ecologische verbindingszone langs de Rissebeek. Een mogelijke kans om dit te ‘compenseren’ is om elders langs de beek een ecologische verbindingszone in te richten. In de plankaart is daar een arcering voor opgenomen. Ter hoogte van de brug zijn een aantal bomen ingetekend. Echter zorgt een opening tussen de twee toekomstige singels voor behoud van zichtrelaties. Hier kan bijvoorbeeld wel een poel worden aangelegd. Assortiment beplanting Boomvormers: Zomereik, Els, schietwilg, Es Struiklaag: O.a. meidoorn, sleedoorn, vuilboom, lijsterbes, hazelaar, gewone vogelkers, Rosa corymbifera, vuilboom, wilde kamperfoelie, gewone vlier

ontwerp uitsnede 15

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Overzichtskaart casco Landschapstuin voormalige wijkstoegangsweg: Thorbeckelaan

zichtrelatie behouden Roosendaalswegje Rietgoorsestraat nieuwe verbindingsweg

brede en wigvormige berm voor behoud rijden in ‘open landschap’

reservering waterberging

Deelgebied Landschapstuin Het deelgebied ‘Landchapstuin’ is gelegen tussen de woonwijk Tolberg en de nieuwe verbindingsweg. Het fietspad langs de huidige Thorbeckelaan blijft behouden en ontsluit de landschapstuin met de omgeving. De Landschapstuin vormt een wigvormige ruimte van ca. 350m lang en 90m breed. Het gebied biedt kansen om een groene en landschappelijke rand langs de wijk Tolberg te realiseren. Oude topografische kaarten geven inspiratie om te werken met oude landschapselementen zoals houtwallen en singels. Rond 1900 bestond dit landschap uit vele kleine ‘landschapskamers’. Casco ontwerp Het programma van de landschapstuin is is nog onbekend, maar een kansrijke gedachte is om het gebied open te stellen voor natuurbeleving, bewegen en sociale activiteiten. Het ontwerp bestaat daarom uit een ‘casco’ van singels, hagen en bomenrijen. Deze landschappelijke elementen vormen samen diverse ruimten voor het nader te bepalen programma.

Rond 1900 bestond dit landschap uit vele keine ‘landschapskamers’.

De landschapstuin kent eigenlijk twee zijden; de wijkzijde en landschapszijde. Toepasselijk is om het gebied aan de landschapszijde in te richten met een landschappelijke vormentaal zoals een doorlopende bomenrij. De open ruimte langs de zuidzijde is wigvormig en heeft een breed profiel waardoor de beplanting (o.a. de rij bomen) minder als directe begeleiding van de weg wordt ervaren. Aan de wijkzijde is een meer uitnodigende reactie ontstaan, waarin een divers palet aan landschappelijke elementen beleefbaar zijn. Wandelend of fietsend kijk je in of door verschillende ‘kamers’ heen welke zijn omzoomd met een haag of houtwal. Uitgangspunten: - Gelaagdheid in beplanting; haag 1 tot 1,5m hoog, singel max.10m hoog, landelijke bomenrij en kruidenrijk gras, uitgevoerd met gebiedseigen en inheems plantmateriaal. - De beplanting vormt geen directe geleiding van de verbindingsweg door voldoende afstand en afwijkende orientatie - Landschapskamers hebben een maximale lengtemaat van ca. 100m - Reservering waterberging; opnemen in ontwerp en beleefbaar maken - Toegankelijk; paden met natuurlijke uitstraling; zoveel mogelijk uitvoeren in graspaden - Beheer: extensief natuurbeheer, bewoners kunnen ook een bijdragen leveren wanneer invulling bekend is. Waterberging Voor toekomstige ontwikkelingen is in het bestemmingsplan een reserveringszone voor waterberging opgenomen.

Het grootste gedeelte hiervan ligt in perceel ernaast (zie kaartje casco). In een vervolgfase dient te worden onderzocht of deze waterbergingszone kan worden ingericht. De wens is om dit in relatie tot het ontwerp van de landschapstuin invulling te geven, zodat er een samenhangend gebied langs de verbindingsweg kan ontstaan.

Concept casco Assortiment beplanting - Haag: gemengd; meidoorn, sleedoorn, esdoorn - Rijbomen: Linde - Houtwallen: Eik, berk, lijsterbes, hazelaar, Boomvormers: zomereik, berk, els, es Struiklaag: O.a. meidoorn, sleedoorn, vuilboom, lijsterbes, hazelaar, gewone vogelkers, Roos(Rosa corymbifera), vuilboom, wilde kamperfoelie, gewone vlier - Oever: Salix alba (knotboom)

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Voorbeelduitwerking Landschapstuin ‘kamers’ langs het fietspad en wandelpad wordenals kleinschalige landschapselementen beleeft nodigt uit om doorheen te lopen of te verblijven

wandelen over voormalige wijktoegangsweg, omvormen tot kruidenrijke grasvegetatie, laanbomen behouden

struinpaden (graspaden)

zichtrelatie behouden

accenten langs watergang; knotwilgen doorlopende bomenrij vormt ‘grove korrel’ langs verbindingsweg

nieuwe verbindingsweg

Voorbeeld uitwerking ‘eetbare’ landschapstuin In het ontwerp is er invulling gegeven aan het casco om een mogelijk scenario inzichtelijk te maken. Binnenin de kamers is er ruimte voor een divers programma zoals bijvoorbeeld een moestuin en boomgaard, een speelweide en natuurontwikkeling. Het raamwerk van hagen, houtwallen en een bomenrij zorgt voor een landschappelijke begrenzing of overgang. Verbinding met de omliggende omgeving ontstaat door te ontwerpen met transparante elementen (boomgaard en bomenrij) of hagen waar je overheen kunt kijken. Zo ontstaat er ook een gelaagdheid in verschillende beplantingsstructuren. 18

fiel pro

bos omzoomd met houtwallen zone waterberging ca. 500m2

brede en wigvormige berm voor behoud rijden in ‘open landschap’

transparante doorzichten op landschap en ‘kamers’

wandelen in en langs diverse landschapskamers omzoomd met houtwallen en hagen. flexibiliteit in programma bijv. moestuinen en boomgaarden

referentiebeelden

aanzicht Landschapstuin

VERBINDINGSWEG TOLBERG

Beplantingsoverzicht Gebiedseigen en inheemse beplanting

Linde

Eik

Berk

Schietwilg

Els

Hazelaar

Lijsterbes

Vuilboom

Sleedoorn

Meidoorn

Gewone vogelkers

Gewone vlier

Wilde kamperfoelie

Kruidenrijk gras d.m.v. inzaaien en of beheer

Arcadis. Improving quality of life

Connect with us

landscape-architects.nl

ARCADIS Landscape Architecture & Urbanism

@Arcadislandscape

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.roosendaal.nl/api/v1/meetings/1657/documents/45096