1707872-E-NES-Beleidsvoorstel thermische opslag binnen lokaal energiebeleid (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Geachte griffie, Graag breng ik bij u het bijgevoegde beleidsvoorstel onder de aandacht over de rol van thermische opslag binnen het lokale energie- en verduurzamingsbeleid. In veel regelingen en beleidsprogramma's ligt de nadruk momenteel op elektrische opslag, zoals thuisbatterijen. Thermische opslag kan echter eveneens bijdragen aan het benutten van lokaal opgewekte zonnestroom, het verminderen van netbelasting en het verduurzamen van warmwatergebruik. Met dit voorstel vragen wij aandacht voor een bredere benadering van energieopslag, waarbij ook thermische opslag wordt meegenomen in toekomstige beleids- en subsidieregelingen. Wilt u dit stuk doorgeleiden naar de gemeenteraad en/of de relevante raadscommissie? Alvast hartelijk dank voor uw medewerking. Met warme en duurzame groet, Manager Sales Newton Energy Solutions Delftechpark 26, 2628 XH, Delft, NL (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BEGELEIDENDE BRIEF Delft , 8 oktober 2026 Aan het college van burgemeester en wethouders en de wethouder Duurzaamheid Betreft: handelingsperspectief nu de salderingsregeling stopt - bijgevoegd conceptvoorstel Geachte heer , mevrouw , Per 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling. Voor veel inwoners en sportverenigingen met zonnepanelen verandert daarmee de rekensom. Terugleveren levert minder op , dat verlaagt de waarde van zonnepanelen. Meer zelf gebruiken helpt om de waarde te behouden.
Daarnaast neemt op zonnige dagen de druk op het net toe , doordat alle PV panelen gelijktijdig produceren. Gemeenten die PV-panelen sturen , hebben een concreet instrument nodig. Daarom sturen wij u een conceptvoorstel voor een gemeentelijke stimuleringsregeling voor slimme thermische energieopslag. Het voorstel is technologieneutraal opgezet: prestatie-eisen bepalen wat in aanmerking komt , geen merken. U kunt het gebruiken als vertrekpunt en aanpassen aan uw eigen cijfers en beleid. Waarom thermische opslag? Overtollige zonnestroom wordt omgezet in warm tapwater en bewaard voor later in de week. Dat verhoogt het eigen verbruik en verlaagt de terugleverpieken. Voor huishoudens met een flinke warmwatervraag is het een betaalbaar alternatief voor een elektrische thuisbatterij. De techniek bewijst zich al in de praktijk. Onder andere Gemeente Emmen, NO Polder, Urk, Amsterdam, Leiden, Stad Brugge etc. etc. past thermische batterijen toe in haar eigen vastgoed, onder meer bij sportaccommodaties maar ook al zijn er voorbeelden van gemeenten die hiervoor subsidies beschikbaar stellen voor de bewoner. Wij ontwikkelen en produceren deze systemen in Nederland en wij zijn ontstaan binnen TNO. Wij denken graag met u mee.
Past zo'n regeling bij uw duurzaamheids- en netcongestieopgave? In een gesprek van een half uur lichten we het voorstel toe en verkennen we wat er voor uw gemeente mogelijk is. U bereikt ons via p.bijvoet@newton.energy of 06-45117072 of via onze algemene gegevens in de voettekst van deze brief. Met vriendelijke groet, Head of Sales Newton Energy Solutions Bijlage: Beleidsvoorstel - Stimuleringsregeling slimme thermische energieopslag voor inwoners Sent to griffie @roosendaal.nl (geanonimiseerd) BELEIDSVOORSTEL Stimuleringsregeling slimme thermische energieopslag voor inwoners Gemeentelijk duurzaamheidsbeleid – subsidieregeling 2027 Opgesteld door Newton Energy Solutions Betreft Subsidieregeling slimme thermische energieopslag – begrotingsjaar 2027 Status Ter bespreking / besluitvorming Datum September 2026 Versie Concept ter bespreking Managementsamenvatting Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Terugleveren levert minder op , dat verlaagt de waarde van zonnepanelen. Meer zelf gebruiken helpt om de waarde te behouden. Daarnaast neemt op zonnige dagen de druk op het elektriciteitsnet toe , doordat alle PV panelen gelijktijdig stroom produceren. Lokale slimme thermische opslag is voor huishoudens en utiliteitsgebouwen waar gedoucht wordt een uitweg. Zo’n systeem zet overtollige zonnestroom om in warmte en bewaart die warmte voor later.
Een bewoner en/of gebouweigenaar gebruikt daardoor een groter deel van de eigen opwek zelf en levert minder terug. Voor utiliteitsgebouwen is opslag vaak noodzakelijk om de stap naar aardgasvrij te maken. Toepassen van thermische opslag voor warmtapwater geeft ook een beter inzicht in de ruimteverwarmingsvraag , wat fijn is voor de wijkaanpak. De EIA (Energie-investeringsaftrek) definieert duurzame thermische opslag in artikel 251300. Voor opslag in water zijn er hoge eisen: elektrische boiler van minimaal 200 liter en maximaal 1. 000 liter met een isolatiewaarde van de wand van minimaal R = 4 m² K/W , zodat hoge stilstandsverliezen worden voorkomen. Subsidie hoort daarom alleen te gaan naar systemen met lage stilstandverliezen , slimme sturing en koppeling aan de eigen zonnestroom. Maatschappelijke meerwaarde Voor de gemeente telt vooral wat de regeling maatschappelijk oplevert. Vier punten staan voorop: – Netcongestie: minder teruglevering op zonnige piekmomenten ontlast het lokale net. – Betaalbaarheid: inwoners houden grip op hun energiekosten nu saldering wegvalt en hun panelen waarde blijven houden. – Lokaal opgewekte energie optimaal benut: eigen zonnestroom blijft in de woning en de wijk in plaats van terug naar hogere netvlakken.
Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 1 – Warmtetransitie: warm tapwater uit eigen zonnestroom maakt zichtbaar welke warmteopgave daarna nog resteert. Dit ondersteunt elke vervolgstap in de warmtetransitie van L/W-warmtepomp tot warmtenet. Deze punten maken de regeling ook bestuurlijk relevant. Ze raken direct aan de portefeuille van de wethouder Duurzaamheid en aan de begrotingskeuzes voor 2027. Een gerichte , betaalbare maatregel laat zien dat de gemeente eigen inwoners niet in de kou laat staan nu saldering verdwijnt. 1. Aanleiding Voor veel kleingebruikers (huishoudens en bijvoorbeeld veel sportfaciliteiten) komt de energietransitie in een nieuwe fase. Zonnepanelen waren jarenlang een heldere investering met een voorspelbare opbrengst. Het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 verandert dat. Vanaf dan telt vooral hoeveel van de eigen stroom een huishouden meteen zelf gebruikt. In Nederland hebben zo’n 40% van de huishoudens al zonnepanelen , wat binnen enkele jaren zal groeien naar 50%. Een groot deel levert in de zomer terug als de zon schijnt. Wordt teruglevering minder rendabel , dan groeit de behoefte aan lokale opslag , zodat opgewekte stroom binnen de woning , gebouw of de wijk blijft. Tegelijk loopt het regionale net steeds vaker tegen zijn grenzen aan.
Teruglevering op zonnige middagen vergroot die belasting en zorgt lokaal steeds vaker voor netcongestie. Gemeenten kunnen hierop sturen door oplossingen te stimuleren die het eigen verbruik verhogen en de pieken afvlakken. Hierdoor kan het laagspanningsnet meer zonnepanelen aan , en is er ook op piekvraag momenten meer duurzame energie beschikbaar. Daarnaast helpt thermische opslag de warmtetransitie door in piekvraagmomenten de afname druk op het laagspanningsnet te verlagen én de oplossingen voor ruimteverwarming scherper te krijgen en te vereenvoudigen. Wordt warm tapwater met thermisch opslag gemaakt , dan resteert vooral de vraag naar ruimteverwarming. Daarmee wordt duidelijker welke opgave overblijft voor all-electric woningen of een toekomstig warmtenet. 2. Probleemstelling Het wegvallen van de salderingsregeling brengt vier samenhangende problemen met zich mee: – Inwoners met zonnepanelen krijgen minder terug voor hun teruggeleverde stroom , terwijl ze de panelen mede op basis van saldering hebben aangeschaft. – Het net raakt op zonnige middagen extra belast. Dat voedt de regionale invoedingscongestie. – Het draagvlak voor verduurzaming staat onder druk zodra inwoners minder voordeel zien van hun investering. – Zolang warm tapwater en ruimteverwarming als één warmtevraag gelden , blijft de resterende warmteopgave in woningen onscherp.
Een lithium-ion thuisbatterij is de bekendste vorm van lokale opslag , maar ontsluit alleen de elektriciteitsvraag voor flexibiliteit. Hierdoor wegen kosten (financieel en schaarse grondstoffen) zwaar. Voor huishoudens en utiliteitsgebouwen met een flinke/sterkwisselende warmwatervraag bestaat een goedkoper en duurzamer alternatief: thermische opslag. Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 2 3. Oplossingsrichting: slimme thermische energieopslag 3. 1 Afbakening: lokale thermische batterij , geen gewone boiler Het onderscheid tussen een gewone elektrische boiler en een lokale thermische batterij is hier cruciaal. Een reguliere boiler is in de kern een warmwatertoestel. Door beperkte opslagcapaciteit én hoge stilstandverliezen is hij maar beperkt geschikt om zonnestroom op te slaan. De warmte gaat snel verloren , waardoor ook de maatschappelijke winst van een subsidie verdampt. De regeling zou daarom moeten gelden voor systemen die aantoonbaar als warmteopslag a1) , lage stilstandverliezen , sturing op PV-overschot en zijn ontwikkeld: hoogwaardige isolatie monitoring via P1-poort , energiemeter of energiemanagementsysteem. De prestatie bepaalt of een systeem in aanmerking komt , niet het merk. Zo blijft de regeling technologieneutraal. 3.
2 Werking Een slimme thermische batterij zet zonnestroom die je niet meteen gebruikt om in warmte , en bewaart die met weinig verlies. Wekt de zon overdag meer op dan de woning/het gebouw verbruikt , dan gaat het overschot niet het net op maar de opslag in. Later komt die warmte vrij voor de douche , de afwas en ander warm water. De sturing regelt dat het systeem laadt wanneer er eigen overschot is , en zo veel mogelijk niet tijdens netpieken. Het resultaat: meer zelfverbruik en lagere terugleverpieken. 3. 3 Voordelen ten opzichte van de thuisbatterij Voordeel Toelichting Betaalbaarheid Een thermische batterij is per opgeslagen kWh warmte 30 tot 50% goedkoper dan een vergelijkbare elektrische thuisbatterij. Grotere impact op zelfconsumptie Warm tapwater is in veel huishoudens/utiliteit een grotere en beter voorspelbare energievraag dan korte elektrische verbruikers. Daardoor benut opslag in warmte veel meer zonnestroom nuttig. Netcongestie_PV Minder teruglevering op zonnige piekmomenten ontlast het lokale stroomnet. Daardoor kunnen meer woningen zonnepanelen krijgen. Zo komt bovendien meer zonne-energie beschikbaar op momenten waarop nu nog minder duurzame energie beschikbaar is. Netcongestie_flexibiliteit Door hoge flexibiliteit van warmte wordt de afname piek lager. Zowel op gebouw/woning als wijkniveau.
1 In de EIA is daarom de volgende definitie opgenomen: elektrische boiler van minimaal 200 liter en maximaal 1. 000 liter met een isolatiewaarde van de wand van minimaal R = 4 m² K/W. Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 3 Voordeel Toelichting Levensduur en circulariteit Thermische opslag in water kent geen degradatie zoals een lithium-ion accu en is te bouwen met goed recyclebare materialen en een lange levensduur. Europese maakindustrie Thermische batterijen worden binnen Europa ontwikkeld en gebouwd. Stimulering versterkt de Europese innovatiekracht en vermindert de afhankelijkheid van toeleveringsketens buiten Europa. 3. 4 Bijdrage aan gemeentelijke beleidsdoelen De technologie raakt meerdere prioriteiten tegelijk: – Energietransitie en klimaatakkoord: Verduurzaming en waarde behoud van zonnestroom door meer zelfverbruik van zonnestroom en minder fossiel verbruik. – Netcongestie: minder teruglevering op piekmomenten en betere lokale benutting van opwek. Verlaging van afnamepiek door warmte flexibiliteit – Betaalbaarheid: steun voor inwoners nu saldering wegvalt , zodat hun PV-panelen waarde houden. – Wijkgerichte aanpak: scherper zicht op de resterende warmtevraag wat support biedt voor warmtenetten , hybride strategieën en all-electric wijken.
– Circulariteit en strategische autonomie: opslag met een lange levensduur , minder schaarse mineralen en steun aan Europese innovatie. 4. Beleidscontext en bestaande voorbeelden Er is op dit moment geen landelijke subsidie voor particuliere thermische thuisopslag. Gemeenten kunnen daarom zelf sturen op opslag die past bij hun duurzaamheidsdoelen , hun aanpak van netcongestie en de warmtetransitie. Hieronder enkele voorbeelden van gemeenten die reeds subsidie voor thermische opslag toekennen en voorbeelden van eigen inzet door de gemeente in het eigen vastgoed , waarbij gebruik is gemaakt van DuMaVa subsidie. Gemeente / regio Status / regeling Bedrag / kader Relevantie Noordwijk Nadere regels thuisbatterij duurzaamheidssubsidie ; elektrische of warmtebatterij Maximaal € 500 ; opslag van zelf opgewekte PV- stroom ; warmtebatterij toegestaan Gemeentelijke regeling waarin warmtebatterijen expliciet zijn opgenomen. Schouwen- Duiveland Subsidie kleinschalige energieopslag ; Inwoners: 30% tot max. € 1. 500. Sterk voorbeeld voor eigen opwek , Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 4 Gemeente / regio Status / regeling Bedrag / kader Relevantie warmtebatterij of elektrische batterij Rechtspersonen: 30% tot max. € 3. 000 netcongestie en koopkracht.
Den Haag IAS Subsidie Warmtebatterij tot 80% subsidiabel voor sportverenigingen Verduurzaming en betaalbaarheid sportcomplexen Amstelveen Subsidie Energiebesparing 2026 ; opslag van eigen stroom in warm water , thermische batterij , wateraccu of slimme boiler Plafond 2026: € 435. 000. Max. 30% van de factuur en max. € 500 per woning per jaar Bredere energiebesparingsregeling waarin thermische opslag subsidiabel is. Emmen Meerdere sportlocaties sinds 2024. DuMaVa subsidie gebruikt Gemeentelijke toepassing/pilot met warmtebatterijen voor warm tapwater Praktijkvoorbeeld bij sportaccommodaties en vastgoed , juist bij netcongestie. Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 5 5. Voorstel | voor | een | gemeentelijke | stimuleringsregeling 5. 1 Doelstelling De | gemeente | stelt een | subsidie | in voor | de aanschaf | en | installatie | van | slimme | thermische opslag | door | inwoners | met | zonnepanelen. | Het | doel: | meer | zelfverbruik | zonnestroom | , minder terugleverpieken | en | een | steun | in de | rug | nu | saldering | wegvalt. | De | regeling | helpt | daarnaast elke | route | van | warmtetransitie | vooruit. 5. 2 Doelgroep – | Eigenaar-bewoners | met | bestaande | zonnepanelen. – | Eigenaar-bewoners | die tegelijk | zonnepanelen | en | slimme | thermische | opslag aanschaffen.
– | VvE’s | , wooncoöperaties | , verenigingen | en maatschappelijk | vastgoed | , met | hogere subsidie | plafonds | of aparte | voorwaarden. 5. 3 Subsidiabele | activiteiten | en | minimumeisen De | regeling | richt | zich op | slimme | thermische | opslagsystemen | die | voldoen | aan | de | volgende eisen: – | Het | systeem | is ontwikkeld | als thermische | batterij | of warmteopslag | , niet | als gewone elektrische | boiler. – | Het | systeem | heeft | lage | stilstandverliezen | , aangetoond | met | minimaal | energielabel | A+. – | Het | systeem | stuurt | aantoonbaar | op eigen | zonnestroomoverschot | , via P1-poort | , powermeter | of energiemanagementsysteem. – | Het | systeem | is netbewust | instelbaar | , zodat | laden | op | piekmomenten | beperkt | of voorkomen | wordt. – | Het | systeem | is CE-gekeurd. – | De | minimale | opslagcapaciteit | bedraagt | ten minste | 10 kWh | thermisch | equivalent volgens | productspecificatie | , zodat | de | maatregel | merkbaar | effect | heeft. – | Gewone | boilers | en warmwatervaten | zonder | slimme | PV-sturing | komen | niet in aanmerking | , tenzij | ze aantoonbaar | aan | alle opslagcriteria | voldoen. 5. 4 Subsidiehoogte | en | budget Parameter | Voorgestelde | waarde Subsidiebedrag | per | huishouden | 25% | van | de | aanschaf- | en | installatiekosten | , met | een maximum | van | € 1. 500 | tot € 1.
750 | per | huishouden. Motivering | hoogte | Een | kwart | van | de | aanschafprijs | verlaagt | de | drempel | flink. Bij een | aanschafprijs | van | € 6.600- | , komt | 25% | neer | op € 1650- | , per | huishouden. Maximum | VvE/ | coöperatie- | , | Te | bepalen | , bijvoorbeeld | € 3. 000 | tot € 7.500 | , afhankelijk Maatschappelijk- | , en | van | schaal | en | beschikbare | middelen. Sportvastgoed Beleidsvoorstel: | Stimulering | slimme | thermische | energieopslag | Pagina | 6 Parameter | Voorgestelde | waarde Totaal | beschikbaar | budget | Te | bepalen | door | de | raad. Looptijd | 2027 | , met | evaluatie | en | optie | tot verlenging | in 2028. 5. 5 Uitvoering | en | aanvraagprocedure – | Aanvragen | lopen | via | het | gemeentelijk | subsidieloket | of het | Regionaal | Energieloket. – | De | aanvrager | levert | een | aankoopfactuur | , productspecificatie | , bewijs | van | zonnepanelen en | bewijs | van | eigendom/bewoning | aan. – | De | productspecificatie | toont | aan | dat | het | systeem | als thermische | opslag | is ontwikkeld en | voldoet | aan | de | eisen | voor | lage | stilstandverliezen | , energielabel | A+ | en | PV-sturing. – | Uitbetaling | volgt | na | goedkeuring | en | controle | van | de | volledige | aanvraag. – | De | gemeente | kan | steekproefsgewijs | controleren | of het | systeem | echt | eigen zonnestroom | opslaat. 6.
| Financiële | onderbouwing Thermische | opslag | is in aanschaf | vaak | voordeliger | dan | een | elektrische | thuisbatterij | en bedient | toch | een | grotere | energievraag. | Per | opgeslagen | kWh | warmte | ligt de | prijs | 30 | tot 50% lager | dan | bij een | vergelijkbare | elektrische | oplossing. Een | rekenvoorbeeld. | Bij een | aanschafprijs | van | € 6.600- | , | komt | 25% | subsidie | uit op | € 1.650-. , Dat | bedrag | is groot | genoeg | om | inwoners | in beweging | te krijgen | , zonder | dat | de | gemeente | de hele | investering | betaalt. De | regeling | past | binnen | bestaande | duurzaamheidsbudgetten | , klimaatafspraken | of wijkuitvoeringsplannen | , eventueel | samen | met | provincie | en | netbeheerder. 7. | Aanbeveling | en | besluitvorming Wij | verzoeken | het college | / de | raad | het | volgende | te besluiten: 1. In | te stemmen | met | een | gemeentelijke | subsidieregeling | voor | slimme | thermische energieopslag | voor | inwoners | met | zonnepanelen | , ingaande | per | 1 januari | 2027. 2. Als | uitgangspunt | te hanteren | dat | alleen | systemen | subsidiabel | zijn die | aantoonbaar | als slimme | thermische | batterij | of warmteopslag | zijn ontwikkeld | , met | lage stilstandsverliezen | en | slimme | sturing | op | eigen | zonnestroom. 3.
Een | subsidie | van | 25% | van | de | aanschaf- | en | installatiekosten | uit te werken | , met | een voorlopig | maximum | van | € 1. 500 | tot € 1. 750 | per | huishouden. Beleidsvoorstel: | Stimulering | slimme | thermische | energieopslag | Pagina | 7 Bijlage 1. Begrippenlijst Begrip Omschrijving Salderingsregeling De regeling waarbij teruggeleverde zonnestroom werd verrekend met het afgenomen verbruik. Deze stopt per 1 januari 2027. Slimme thermische batterij / opslag Een systeem dat overtollige eigen zonnestroom omzet in warmte , die warmte met weinig verlies opslaat en later afgeeft voor eigen warmwatergebruik. Voorzien van sturing op eigen opwek en netbelasting met energielabel A+ of beter. Conventionele boiler Een warmwater voorraadtoestel dat is gemaakt om water te verwarmen en bijna direct te gebruiken. De hoge stilstandsverliezen en lage capaciteit maken hem minder geschikt als opslag. Zelfconsumptie Het deel van de eigen zonnestroom dat direct of via opslag in de woning wordt verbruikt , zonder teruglevering. Netcongestie Overbelasting van het net doordat vraag en aanbod lokaal niet in balans zijn , onder meer door gelijktijdige teruglevering van zonnestroom. Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 8 Bijlage 2.
Bronnen ter controle Onderwerp Bron / controlepunt Salderingsregeling Rijksoverheid: de salderingsregeling stopt per 1 januari 2027 ; vanaf 2027 kan eigen opgewekte stroom niet meer worden weggestreept tegen verbruik. Noordwijk Nadere regels thuisbatterij duurzaamheidssubsidie Noordwijk ; elektrische of warmtebatterij , maximale subsidie € 500. https://lokaleregelgeving. overheid. nl/CVDR758671 Den Haag IAS Subsidie , tot 80% subsidie voor verduurzaming sportcomplexen. https://www. denhaag. nl/nl/subsidies/investeringssubsidie- accommodaties-sportverenigingen-aanvragen/#aanvragen Schouwen-Duiveland Subsidie kleinschalige energieopslag ; warmtebatterij of elektrische batterij ; inwoners 30% tot max. € 1.500 , rechtspersonen 30% tot max. € 3. 000. https://lokaleregelgeving. overheid. nl/CVDR746405/1 Amstelveen Subsidie Energiebesparing 2026 ; opslag van eigen stroom in warm water , thermische batterij , wateraccu of slimme boiler is opgenomen als maatregel. https://lokaleregelgeving. overheid. nl/CVDR756880 Emmen Praktijkvoorbeeld: warmtebatterijen in gemeentelijk vastgoed en sportaccommodaties ; geen bekende particuliere subsidie voor thermische batterijen. https://www. newton. energy/stories/van-gasafhankelijkheid- naar-energieneutraal-gemeentelijk-vastgoed Dit is een conceptvoorstel ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling 2027.
De genoemde bedragen , aantallen en grenswaarden zijn richtinggevend en worden uitgewerkt op basis van lokale cijfers , bestuurlijke keuzes en een juridische toets van de subsidieverordening. Beleidsvoorstel: Stimulering slimme thermische energieopslag Pagina 9