1352631-E-MIN BZK-Informatie over werving- en selectieprocedure kandidaat-raadsleden 2026 (Geanonimiseerd).pdf

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

> Retouradres

gemoente Rcosandaal DG Openbaar Bestuur & Democratische Rechtsstaat

0 7 APR 2025

Aan alle (decentrale) politieke partijen

DGOBDR-D&B-Inrichting Openbaar Bestuur Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Datum

Betreft

Informatie over werving- en selectieprocedure kandidaatraadsleden

Geachte heer of mevrouw. Gemeenteraadsverkiezingen 2026 Op woensdag 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dat betreft de kern van onze democratie omdat inwoners kunnen kiezen wie hen de aankomende jaren mag vertegenwoordigen in de gemeenteraad. Naast de vertegenwoordigende functie stellen gekozen volksvertegenwoordigers het beleid van de gemeente vast en controleren zij het college van burgemeester en wethouders. Het zijn van volksvertegenwoordiger kan het nodige vragen maar is bovenal een bijzonder ambt waar velen veel voldoening uithalen. ,

,

Integriteit en weerbaarheid kandidaat-raadsleden Het wervings- en selectieproces voor de gemeenteraad is een belangrijk moment om aandacht te besteden aan de integriteit en weerbaarheid van kandidaatraadsleden. Raadsleden staan dichtbij burgers en nemen besluiten over tal van zaken die inwoners direct raken. Vanwege die bijzondere positie de lokale worteling en toegankelijke houding van veel raadsleden kunnen zij kwetsbaar zijn voor druk van buitenaf of voor partijen met verkeerde bedoelingen. Door in de wervings- en selectiefase hier als politieke partij aandacht aan te besteden helpt u potentiële kandidaat-raadsleden met het vergoten van hun bewustzijn en rol integer te vervullen. ,

Naast integriteit is het ook goed om oog te hebben voor de weerbaarheid van kandidaat-raadsleden. Na de kandidaatstelling kunnen er naast positieve ook negatieve reacties vanuit de samenleving komen of zelfs agressie of intimidatie. Dit kan fysiek of via social media plaatsvinden. Bied de kandidaten daarom informatie over normstelling (wanneer gaan uitingen een grens over) waar ze een melding kunnen doen van agressie en intimidatie en waar er steun voor hen is. Als zij raadslid zijn dan vervullen de griffier en de burgemeester hier een rol In. ,

,

,

Beschikbare instrumenten

Om u als politieke partij hierbij in de wervings- en selectiefase te ondersteunen heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties diverse instrumenten ontwikkeld die u kunt raadplegen via de website www. politiekeambtsdraQers. nl/wervinq. Het gaat dan bijvoorbeeld om een zelfassessment integriteit voor kandidaat-volksvertegenwoordigers of om een leidraad om het selectiegesprek te voeren.

Pagina 1 van 2

DG Openbaar Bestuur & Democratische Rechtsstaat

zijn ook beschermende maatregelen die genomen kunnen worden op het gebied van weerbaarheid, zoals opletten wat er online te vinden is qua persoonlijke informatie van de kandidaat en afspraken te maken over bijvoorbeeld het wel of niet dragen van kleding met partijlogo in het OV, horeca of andere plaatsen voor of na het campagne voeren. Meer informatie hierover is te vinden

DGOBDR-D&B-Inrichting Openbaar Bestuur

Er

Datum

Onze

referentie 2025-0000225046

op www.weerbaarbestuur.nl.

Verklaring omtrent het gedrag Politieke partijen wordt geadviseerd om van kandidaat-raadsleden een Verklaring omtrent het gedrag (hierna: VOG) te vragen. Dit is niet verplicht, maar één van de manieren om aandacht te besteden aan de integriteit van kandidaatraadsleden. De VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het strafrechtelijke gedrag kandidaat in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van de als raadslid. Justis, de Screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid, is verantwoordelijk voor het verstrekken van de VOG. U kunt als politieke partij de aanvraag voor kandidaat-raadsleden in gang zetten via van

een

functie

www.justis.nl/producten/verklaring-omtrent-het-gedrag/vog-voor-werkgevers-enorganisaties. of kandidaatde selectiecommissie of de partij voornemens is deze kandidaat op de kieslijst te plaatsen. Als u overgaat tot het aanvragen tot een VOG voor uw kandidaten, dient dit afgerond te zijn vóór de dag van kandidaatstelling. Deze vindt plaats zes weken voor de dag van de gemeenteraadsverkiezingen. Aanvragen die daarna binnenkomen worden door Een

goed

moment

om

een

kandidaat-volksvertegenwoordiger

een

VOG

aan

te laten

bestuurder

—

Justis

niet in

mogen

van

vragen

—

is wanneer

behandeling genomen. Wellicht ten overvloede, maar gemeenten of gekozen raadsleden geen VOG vragen.

aanstaande

-—

-

Breed werven en selecteren Tot slot noem ik op deze plek het belang om in te zetten op het breed werven en selecteren van kandidaten. De democratie heeft baat bij het betrekken van zoveel mogelijk stemmen uit alle lagen en groepen van de samenleving. De politiek is er immers voor én van iedereen. Toch worden nog niet altijd alle stemmen afdoende gehoord of vertegenwoordigd. Ik roep u dan ook op om breed te werven en

objectieve selectieprocedures

te

gebruiken.

u terecht bij uw eigen griffier of burgemeester. Ik wens u veel komende tijd bij de werving en selectie van integere, weerbare en kandidaten voor onze gemeenteraden.

Bij vragen kunt succes

toe de

enthousiaste

Hoogachtend, De

minister van

Binnenlandse

Zaken

en

Koninkrijkrelaties,

en

Democratische

(geanonimiseerd) van

Hout

Directeur-generaal Openbaar

Bestuur

Rechtsstaat

Pagina

2

van

2