13 - Toelichting RVS Gewijzigde Begroting 2022 Werkplein.pdf

Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

Aanleiding Het Werkplein Hart van West-Brabant biedt de gewijzigde begroting 2022, de 2e begrotingswijziging 2022 en de begroting inburgering 2022 aan voor een zienswijze door de gemeenteraad. Op 12 juli 2021 heeft het Algemeen Bestuur van het Werkplein de begroting voor 2022 vastgesteld. In de vastgestelde begroting 2022 is uitgegaan van een toename van het bijstandsbestand van 4% in 2022. Dat was gebaseerd op de prognose van het Centraal Planbureau (CPB) van maart 2021. In juni 2021 heeft het CPB nieuwe prognoses gepubliceerd. Volgens deze prognose is de verwachte toename van het bestand in 2022 verlaagd naar 2%. Deze bijstelling is door het Werkplein verwerkt in de Gewijzigde Begroting 2022 en de daarbij behorende 1e begrotingswijziging 2022. Toen de gewijzigde begroting net opgesteld was, bleek dat het CPB in september de prognose wederom had bijgesteld. Voor 2022 wordt nu uitgegaan van een daling van het bestand met 1,3%. Omdat dit een forse bijstelling is met behoorlijke financiële gevolgen, heeft het Werkplein besloten om deze wijziging te verwerken in een 2e begrotingswijziging 2022 en deze tegelijkertijd met de Gewijzigde begroting 2022 aan de deelnemers aan te bieden. In het Raadsvoorstel van de 2e begrotingswijziging 2021 van het Werkplein is dit reeds aangekondigd.

De uitvoering van de Wet Inburgering per 1 januari 2022 is door gemeenten opgedragen aan het Werkplein. Voor de verwachte uitgaven en beschikbare baten heeft het Werkplein een begroting 2022-2025 opgesteld. Beoogd effect Integrale uitvoering van de Participatiewet voor de onderdelen werk, inkomen en inkomensondersteuning. Argumenten 1.1 Instemmen met de gewijzigde begroting 2022 en de bijbehorende 1e begrotingswijziging 2022 Op 12 juli 2021 heeft het Algemeen Bestuur van het Werkplein de begroting 2022 vastgesteld. In de gewijzigde begroting 2022 heeft het Werkplein de (gunstigere) ontwikkeling van het bijstandsbestand volgens de ramingen van het CPB van juni 2021 verwerkt. In de vastgestelde begroting 2022 is de stijging van het aantal bijstandsgerechtigden ingeschat op 4% in 2022. In de gewijzigde begroting 2022 is de stijging verlaagd naar 2% in 2022. Door deze geprognosticeerde verlaging van het bijstandsbestand dalen zowel de uitkeringslasten als de bedrijfsvoeringslasten (via de rekenregel) van het Werkplein. De gewijzigde begroting 2022 is op 23 september 2021 behandeld in het Algemeen Bestuur. 2.1 Instemmen met de 2e begrotingswijziging 2022 Nadat het Werkplein de gewijzigde begroting 2022 had opgesteld, kwam het CPB in september jl. wederom met gunstigere prognoses voor de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtigden.

In plaats van een stijging van het bestand in 2022 van 2%, gaat het CPB nu uit van een daling van het bestand van 1,3% in 2022. Dit heeft tot gevolg dat de uitkeringslasten en de bedrijfsvoeringslasten nog verder afnemen. Omdat dit een behoorlijke (positieve) financiële afwijking betreft heeft het Werkplein deze gunstigere prognoses verwerkt in een 2e begrotingswijziging. Normaal gesproken zou het Werkplein de gewijzigde begroting 2022 hebben aangepast aan de nieuwe CPB-prognoses. Omdat een aantal deelnemende gemeenten de gewijzigde begroting 2022 al had verwerkt in de gemeentebegroting, kon het Werkplein de gewijzigde begroting 2022 niet meer aanpassen. Daarom is ervoor gekozen om een 2e begrotingswijziging 2022 op te stellen, en deze samen met de gewijzigde begroting 2022 aan de deelnemende gemeenten voor te leggen. 3.1 Instemmen met de Begroting Inburgering 2022 Het Werkplein voert voor de deelnemende gemeenten de Wet Inburgering uit. Gemeenten ontvangen via een Specifieke Uitkering van het Ministerie van SZW financiële middelen voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen. Daarnaast ontvangen gemeenten via het Gemeentefonds (Integratie-uitkering Inburgering) een vergoeding voor de uitvoeringskosten.

Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

Deze rijksmiddelen vormen voor het Werkplein het financiële kader voor de uitvoering van de wet Inburgering. De geraamde lasten blijven binnen de rijksmiddelen. 4.1 Dit is wettelijk bepaald De Wet Gemeenschappelijke Regelingen verplicht de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen een zienswijze te geven. 5.1 Geen zienswijze In de gewijzigde begroting 2022 en de 2e begrotingswijziging 2022 zijn de bijgestelde ramingen van het CPB uit respectievelijk juni en september 2021 verwerkt. Hiermee geven deze wijzigingen een realistischer inzicht in de ontwikkeling van de bijstand. Beleidsmatig zijn er geen wijzigingen aangebracht in de gewijzigde begroting 2022 en de 2e begrotingswijziging 2022. In de zienswijze op de begroting 2022 is door de raad aangegeven dat de kosten van de nieuwe wet Inburgering door het Werkplein opgenomen moeten worden in de gewijzigde begroting 2022. Het Werkplein heeft er echter voor gekozen om deze eerste begroting nog separaat aan te leveren aan de deelnemende gemeenten. Overweging daarbij was dat sprake is van een nieuwe wet, waarvoor aparte besluitvorming heeft plaatsgevonden binnen de gemeenteraden (m.b.t. de verordening, opdracht, etc.). Door de begroting voor inburgering apart aan te bieden zijn bovendien de verschillende financieringsstromen en de onderliggende aannames beter zichtbaar voor de raden.

De verdere verantwoording zal wel via de reguliere P&C-cyclus van het Werkplein plaatsvinden. Het voorstel is daarom om geen zienswijze in te dienen. Kanttekeningen 1. Ontwikkeling bijstandsbestand blijft onzeker In de praktijk blijkt het erg moeilijk om te voorspellen hoe het bijstandsbestand zich zal ontwikkelen. Dat blijkt wel uit de grote wijzigingen tussen de verschillende prognoses van het CPB in 2021. In 2022 zal dat niet anders zijn. Een kleine aanpassing in de prognoses van het CPB kan wel behoorlijke financiële gevolgen hebben. Het is daardoor waarschijnlijk dat er meerdere begrotingswijzigingen van het Werkplein zullen volgen. Omdat de gemeente Roosendaal met ingang van 2022 met een egalisatiereserve Participatie zal werken, hebben de wijzigingen in de lasten van het Werkplein of de wijzigingen in het BUIG-budget echter geen of amper invloed op de gemeentebegroting. 2. Onzekerheden en aannames in Begroting Inburgering Het Werkplein heeft de begroting voor inburgering dit jaar voor het eerst opgesteld. Daarbij heeft het Werkplein aantal aannames gedaan. In hoeverre deze aannames overeenkomen met de werkelijkheid zal moeten blijken. Uiteindelijk zal, na verloop van tijd, steeds meer kennis en ervaring opgedaan worden met de uitvoering van deze wet. Hierdoor worden de onderliggende aannames en modellen steeds nauwkeuriger.

Het Rijk heeft voor 2022 per gemeente vastgesteld wat de voorlopige hoogte van de specifieke uitkering is. Deze uitkering wordt achteraf bijgesteld op basis van het daadwerkelijke aantal asielstatushouders, gezins-en overige migranten die in de gemeente gevestigd zijn. Financiën Gewijzigde begroting 2022 en 2e begrotingswijziging 2022 Naar aanleiding van de gewijzigde begroting 2022 en de 2e begrotingswijziging 2022 dient de gemeentelijke bijdrage aan het Werkplein in 2022 aangepast te worden. In onderstaande tabel is weergegeven wat het financiële effect voor Roosendaal is.

Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

Gemeentelijke bijdrage Roosendaal

Jaarschijf 2022

Jaarschijf 2023

Jaarschijf 2024

Jaarschijf 2025

Programma’s Werkplein Werk & Participatie

Inkomen

Inkomensondersteuning

Bedrijfsvoering

Totaal

Vastgestelde Begroting 2022

2.782.197

31.185.038

3.405.451

6.630.072

44.002.758

Gewijzigde Begroting 2022

2.803.229

30.076.478

3.405.451

6.540.940

42.826.098

2e Begrotingswijziging 2022

2.775.932

28.841.724

3.405.451

6.470.953

41.494.060

Voordeel (V) / Nadeel (N)

6.265 V

2.343.314 V

-

159.119 V

2.508.698 V

Vastgestelde Begroting 2022

2.888.789

32.728.158

3.466.750

6.832.506

45.916.203

Gewijzigde Begroting 2022

2.924.214

31.520.843

3.466.750

6.699.290

44.611.097

2e Begrotingswijziging 2022

2.881.159

29.691.439

3.466.750

6.581.881

42.621.229

Voordeel (V) / Nadeel (N)

7.630 V

3.036.719 V

-

250.625 V

3.294.974 V

Vastgestelde Begroting 2022

2.991.251

33.610.003

3.529.150

7.021.183

47.151.587

Gewijzigde Begroting 2022

3.033.896

32.708.266

3.529.150

6.826.419

46.097.731

2e Begrotingswijziging 2022

2.975.236

30.902.280

3.529.150

6.769.175

44.175.841

Voordeel (V) / Nadeel (N)

16.015 V

2.707.723 V

-

252.008 V

2.975.747 V

Vastgestelde Begroting 2022

3.108.103

34.513.085

3.592.675

7.138.066

48.351.929

Gewijzigde Begroting 2022

3.156.495

33.786.191

3.592.675

6.972.322

47.507.683

2e Begrotingswijziging 2022

3.080.449

31.745.941

3.592.675

6.885.846

45.304.911

Voordeel (V) / Nadeel (N)

27.654 V

2.767.144 V

-

252.220 V

3.047.018 V

In onze gemeentebegroting is de vastgestelde begroting 2022 van het Werkplein opgenomen. Dat betekent dat het voordeel voor Roosendaal het verschil bedraagt tussen de bijdrage volgens de vastgestelde begroting 2022 en de bijdrage volgens de 2e begrotingswijziging 2022. De totale bijdrage van Roosendaal aan het Werkplein in 2022 bedroeg volgens de vastgestelde begroting € 44,0 miljoen. Volgens de 2e begrotingswijziging is deze bijdrage in 2022 € 41,5 miljoen. In totaal neemt de bijdrage aan het Werkplein in 2022 dus af met € 2,5 miljoen. BUIG-budget Tegenover de lasten van het Werkplein staan voor de gemeente de inkomsten uit het BUIG-budget. In oktober 2021 heeft het Ministerie van SZW het voorlopige BUIG-budget voor 2022 bekend gemaakt. Het voorlopige budget voor Roosendaal bedraagt € 32.498.945. In onze gemeentebegroting was voor 2022 nog een BUIG-budget opgenomen van € 35.425.727. Dit budget was afgeleid van het macrobudget zoals opgenomen in de meerjarenbegroting 2021-2024 van het Ministerie van SZW. Met betrekking tot het BUIG-budget is voor Roosendaal in 2022 sprake van een nadeel van € 2.926.782. De hoogte van het BUIG-budget is, net als de lasten van het Werkplein, afhankelijk van de CPBprognoses met betrekking tot de bijstand. Het is daarom logisch dat het geraamde BUIG-budget fors neerwaarts is bijgesteld.

Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

In de meerjarenbegroting 2022-2025 van het Ministerie van SZW zijn de macrobudgetten voor de BUIG geactualiseerd. Op basis daarvan kunnen de BUIG-budgetten voor Roosendaal voor de komende jaren worden geraamd. In onderstaande tabel is dit weergegeven. BUIG-budget Roosendaal

2022

2023

2024

2025

Opgenomen in begroting Roosendaal

35.425.727

35.090.215

34.720.505

34.365.615

Geactualiseerd budget Roosendaal

32.498.945

31.836.641

32.892.094

33.675.166

Voordeel (V) / Nadeel (N)

2.926.782 N

3.253.574 N

1.828.411 N

690.449 N

Uit bovenstaande tabel blijkt dat niet alleen het BUIG-budget voor 2022 fors neerwaarts is bijgesteld; dit geldt voor alle jaren. Door de gunstigere prognoses van het CPB heeft Roosendaal dus enerzijds te maken met fors lagere bijdragen aan het Werkplein (voordelig verschil). Anderzijds zijn de middelen ook behoorlijk lager (nadelig verschil). Via de Egalisatiereserve Participatie worden deze voor- en nadelen met elkaar vereffend. Verloop egalisatiereserve Bij de Kadernota 2022 heeft de raad de vorming en werkwijze van de egalisatiereserve Participatie vastgesteld. Door de vorming van deze reserve is de gemeentebegroting niet meer gevoelig voor wijzigingen in de begroting van het Werkplein en wijzigingen in het BUIG-budget. Voor- en nadelen die verband houden met de bijstand kunnen via de reserve vereffend worden. Naar aanleiding van de 2e begrotingswijziging 2022 van het Werkplein en de bijstelling van de BUIGbudgetten kan het verloop van de egalisatiereserve geactualiseerd worden. Om te bepalen of er bedragen gestort of onttrokken moeten worden, moeten de voordelen (lagere lasten Werkplein) worden afgezet tegen de nadelen (lagere opbrengsten BUIG): 2022

2023

2024

2025

Voordeel op lasten Werkplein

2.508.698

3.294.974

2.975.746

3.047.018

Nadeel op BUIG-budget

2.926.782

3.253.574

1.828.411

690.449

Voordeel (V) / Nadeel (N)

418.084 N

41.400 V

1.147.335 V

2.356.569 V

Onttrekking

Storting

Storting

Storting

Vervolgens kan het verloop van de egalisatiereserve worden geactualiseerd: 2021 Saldo 1-1 Storting jaarrekeningoverschot Werkplein 2020

-

2022

2023

2024

2025

1.961.000

1.542.916

1.584.316

2.731.651

41.400

1.147.335

2.356.569

1.584.316

2.731.651

5.088.220

1.961.000

Storting voordeel Onttrekking nadeel Saldo 31-12

-418.084 1.961.000

1.542.916

Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

De lagere bijdragen aan het Werkplein, de lagere BUIG-budgetten en de actualisatie van de Egalisatiereserve zullen in de gemeentebegroting van Roosendaal verwerkt worden. Voor het jaar 2022 zal dat in de Voorjaarsbrief 2022 gebeuren. Voor de jaren 2023 en verder zal dat plaatsvinden in de Programmabegroting 2023. Begroting Inburgering Omdat de rijksmiddelen het financiële kader vormen, zijn de baten van de gemeente gelijk aan de lasten. De uitvoering geschiedt budgetneutraal. Hieronder zijn de baten en lasten voor onze gemeente weergegeven: 2022

2023

2024

2025

Specifieke Uitkering Wet Inburgering (baten)

+ 473.690

+ 714.390

+ 774.566

+ 774.566

Bijdrage aan Werkplein inburgeringsvoorzieningen (lasten)

-/- 473.690

-/- 714.390

-/- 774.566

-/- 774.566

Integratie-uitkering Inburgering (baten)

+ 267.571

+ 294.361

+ 294.361

+ 294.361

Bijdrage aan Werkplein Inburgering (lasten)

-/- 267.571

-/- 294.361

-/- 294.361

-/- 294.361

Inburgeringsvoorzieningen:

Uitvoeringskosten:

De baten en lasten worden opgenomen in onze gemeentebegroting. Voor het jaar 2022 gebeurt dat in de Voorjaarsbrief 2022; voor de jaren 2023 en verder vindt dat plaats in de Programmabegroting 2023. Communicatie Het Dagelijks Bestuur van het Werkplein wordt per e-mail geïnformeerd over het voorstel van het college aan de raad. Na besluitvorming in de raad wordt het definitieve standpunt van de raad per brief kenbaar gemaakt aan het Werkplein. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Werkplein Hart van West-Brabant inzake de gewijzigde begroting 2022 en de 2e begrotingswijziging 2022 2. Gewijzigde begroting 2022 Werkplein Hart van West-Brabant 3. 1e Begrotingswijziging 2022 Werkplein Hart van West-Brabant 4. Toelichting 2e begrotingswijziging 2022 Werkplein Hart van West-Brabant 5. 2e Begrotingswijziging 2022 Werkplein Hart van West-Brabant 6. Aanbiedingsbrief Werkplein Hart van West-Brabant inzake de Begroting Inburgering 2022-2025 7. Begroting Inburgering 2022-2025 Werkplein Hart van West-Brabant