126-2025 Terugkoppeling participatietraject De Minnebeek 2025.pdf

Gemeente

Raadsmededeling

Roosendaal Datum:

1611212025

Van:

het college van burgemeester en wethouders, portefeuillehouder Klaar Koenraad

Aan:

Raad van de gemeente Roosendaal

Onderwerp:

Terugkoppeling participatietraject De Minnebeek 2025

Bijlage:

Bijlage 1 - Verslag verkenningsjaar 2025

Zaaknummer:

1592268

Kennisnemen van De bevindingen van het participatietraject Minnebeek 2025. En de start van het visietraject van de stadsboerderij Minnebeek in 2026. Inleiding De Minnebeek is een plek van alle Roosendalers. Al decennialang worden hier mooie herinneringen gemaakt door onze inwoners, maar de gebouwen zijn oud en hebben onderhoud nodig. Dat biedt meteen ruimte om te komen tot een meer toekomstbestendige invulling van De Minnebeek, want wij zijn van mening dat er nog veel meer met deze plek mogelijk is. In het kader van de kwaliteitssprong is het belangrijk om ook aandacht te geven aan de bestaande plekken die we hebben en deze waar mogelijk te versterken. Conform de Roosendaalse Participatievisie, die uw raad in december 2023 heeft vastgesteld, is in 2025 ingezet op een breed participatietraject en het verzamelen van relevante informatie. Hiervoor is een tijdelijke moestuin ingericht, voorzien van een grote gesprekstafel, waar omwonenden, inwoners en diverse stakeholders met elkaar in gesprek konden gaan. Een overzicht van de uitgevoerde activiteiten en de belangrijkste bevindingen treft u aan in Bijlage I. Dit traject stond in het teken van luisteren, ontmoeten en ontdekken. De opbrengsten zijn waardevol en veelzeggend: er blijkt een breed gedeelde behoefte te bestaan aan een nieuw toekomstperspectief voor deze bijzondere plek in Roosendaal.

Informatielkernboodschap Op basis van het participatietraject in 2025 starten we in 2026 met de visievorming voor De Minnebeek. De verzamelde ideeën, ervaringen en wensen uit het collegeprogramma vormen de basis voor een gezamenlijke toekomstvisie. De visievorming sluit aan op meerdere prioriteiten uit het collegeprogramma, waaronder: • Prioriteit 1: een betrouwbare en gastvrije gemeente • Prioriteit 9: gezond leven zo makkelijk mogelijk maken • Prioriteit 11: perspectief voor het landelijk gebied Prioriteit 15: op reis naar de stad en dorpen van de toekomst Daarnaast draagt het project bij aan de: • Opgaven uit de omgevingsvisie, zoals vergroening van het stedelijk gebied, energietransitie, biodiversiteit en klimaatadaptatie. • De kwaliteitssprong Roosendaal 2040. Waarmee we kwaliteit willen toevoegen op nieuwe en bestaande plekken. Consequenties De start van de visievorming betekent dat we met betrokkenen verder bouwen aan de toekomst van de Minnebeek. Dit vraagt om tijd, inzet en een zorgvuldige samenwerking. De plek zal zich de komende jaren verder ontwikkelen tot een levend netwerk van mensen, ideeën en betekenis. In dat proces transformeert de huidige kinderboerderij richting een stadsboerderij met bredere functies en maatschappelijke waarde.

In 2026 richten we ons op een participatieproces dat aansluit bij de Roosendaalse Participatievisie en dat is opgebouwd rond drie doelen. Ten eerste informeren wij belangstellenden actief over de stappen en ontwikkelingen binnen het traject. Ten tweede consulteren wij bewoners, vrijwilligers, scholen en andere partners om gericht input op te halen voor de toekomstvisie. Ten derde versterken wij het netwerk door bestaande en nieuwe betrokkenen met elkaar te verbinden en ruimte te bieden voor samenwerking.

Deze aanpak krijgt vorm door het voortzetten van de Toekomsttuin, het organiseren van een open avond als officiele start van de visievorming in januari 2026 en een gespreksavond in het najaar om de opbrengsten en keuzes opnieuw met betrokkenen te bespreken. Daarnaast bieden we ruimte aan andere partijen om activiteiten en workshops op de Minnebeek te organiseren, onder meer rond tuinieren, schooltuinen, kruiden, gezondheid en voeding. Daarmee vergroten we niet alleen het bereik en de zichtbaarheid van de Minnebeek, maar laden we de plek ook met nieuwe energie en betrekken we een brede groep gebruikers op een laagdrempelige manier. Financiën Voor het vervolgtraject in 2026 is een begroting opgesteld waarbij de dekking ten laste komt van het product Beleid Natuur, Landbouw en Milieu (E183)", de middelen zijn gedekt binnen programma 4. Vooralsnog zijn voor het opstellen van een inrichtingsplan en de uitvoering van de plannen geen middelen opgenomen. In de kaders voor de begroting van 2027 zullen we hier een eerste inschatting voor opnemen. Deze kanttekening nemen we mee in het visietraject. Communicatie Transparante en inclusieve communicatie blijft essentieel. We blijven inzetten op open gesprekken, ontmoetingen op locatie en het delen van voortgang. De Toekomsttuin blijft een plek waar ideeën tot bloei komen en waar iedereen welkom is om mee te denken en te doen.

Tijdens het participatietraject zijn er naast gesprekken met inwoners, ook constructieve gesprekken geweest met de huurder van de Minnebeek (Groenhuysen), ZLTO en INV. Zij blijven een belangrijke partner bij het vervolgtraject. Tevens zijn onderstaande partners betrokken tijdens het proces (Waterschap Brabantse Delta, MEC Roosendaal, Jong Leren Eten, Provincie Noord-Brabant, WijZijn, Sleutelfiguren: Bloesembos, De Toltuin, beheerder Minnebeek, Buurtsaam, Curio, Scouting Baden Powell, Egelopvang, GGD, GGZ, Social Klus, Samen in de Regio, MEE West-Brabant. Sport Service Noord-Brabant, Humanitas, Leefstijlroer, ASVZ, Mijn Wereldkeuken, BSO's, Basisscholen, Scholengemeenschap Tongerlo, Louis Bolk, De Heeltuin). In 2025 lanceerde de gemeente een informatieve webpagina waar inwoners terecht kunnen voor informatie. Ook in 2026 zal er gecommuniceerd worden via de website, te vinden via de link: www.roosendaal.nl/minnebeek. Tevens zullen er elk kwartaal nieuwsbrieven uitgestuurd worden. Vervolg(procedure) In 2026 starten we met de visievorming. Dit gebeurt in fases: • Voorbereiding (Q1): Startavond, opstellen van procesaanpak, betrekken van stakeholders. • Concept tot visie (Q2—Q3): samen onderzoeken, schrijven, presenteren van een gezamenlijke toekomstvisie. Verwacht wordt dat de eerste kaders voor de toekomst gereed zijn in het voorjaar van 2026.

• Vaststelling (Q4): besluitvorming van de toekomstvisie Op 20 januari 2026 organiseert de gemeente een open startavond voor betrokkenen. Direct betrokkenen worden persoonlijk uitgenodigd; daarnaast vindt via social media, de nieuwsbrief en Stadserf een open inschrijving plaats. Tijdens deze avond presenteren we de bevindingen uit 2025, markeren we de officiële start van de visievorming en toetsen we de eerste conceptkaders voor de toekomstige ontwikkeling van de Minnebeek. Samen maken we van De Minnebeek een plek die ademt, voedt en hoort bij Roosendaal. Een plek met een positieve voetafdruk die alleen maar groter kan worden. Afsluiting en ondertekening Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geïnformeerd.

y

s

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Roosendaal, De burgemeester, De secretaris, f

.

J. Klaucke

M. Buijs

VERSLAG VERKENNINGSJAAR

VAN KINDERBOERDERIJ NAAR STADSBOERDERIJ

EEN CREËREND PROCES MET POSITIEVE ENERGIE MINNEBEEK - EEN REIS VAN SAMEN DOEN EN GROEIEN Van kinderboerderij naar stadsboerderij: een jaar van ontdekken, verbinden en bloeien. Het begon met een open vraag. Hoe ziet de toekomst van de Minnebeek eruit? Niet als blauwdruk, maar als uitnodiging. Een uitnodiging aan bewoners, scholen, organisaties en toevallige voorbijgangers om samen te dromen, te doen en te ontdekken. Wat ooit begon als een kinderboerderij aan de rand van Roosendaal, krijgt nu de kans om te verbreden, naar stadsboerderij. We volgen daarvoor een geduldig proces waarin mensen de tijd krijgen. Om aan te haken, stap voor stap te ontdekken en de puzzelstukjes op hun plaats te laten vallen.

DE EERSTE STAPPEN - NIEUWSGIERIGHEID EN ONTMOETING De verkenning is na de zomervakantie van 2024 gestart met werkbijeenkomsten voor vakambtenaren van de gemeente (interne participatie). Dit ter voorbereiding van de aanpak en gericht op het verzamelen van inhoudelijke informatie en om inspiratie met elkaar te delen. In februari 2025 staat de BuurTent op het erf van de Minnebeek. Met koffie, thee en koek worden de eerste gesprekken gevoerd. Over herinneringen, verwachtingen, de waarde van de plek nu en het gevoel dat deze plek nog méér kan betekenen dan nu. De toon wordt gezet: dit is geen plan vanachter een bureau, maar een gezamenlijke ontdekkingstocht. Naast de participatie met inwoners leggen we in die periode contact met verschillende stakeholders zoals de provincie, het waterschap, het MEC, ZLTO, IVN en Jong Leren Eten. De gesprekken leveren steevast positieve feedback op over de huidige plek, over de potentie voor de toekomst en over de ambitie om dit traject aan te vangen. In een boeiend gesprek met de stadshistoricus komt de historie van de plek tot leven. Van het vroege eigendom van de Abdij van Tongerlo, de invloed van Antwerpse adel, de functies van de oorspronkelijke watermolen en maalderij, de beschadigingen in de tweede wereldoorlog tot het ontstaan van de huidige kinderboerderij.

2

3

DE TOEKOMSTTUIN - DOEN ALS VORM VAN DENKEN

EEN JAAR VOL ONTMOETINGEN

Een paar weken later verandert een stuk van de schapenwei van 700 m² in iets nieuws:

De Toekomsttuin vormt het hart van het traject. Rondom de tuin groeit een kalender van

De Toekomsttuin. Met de hulp van de collega’s van de gemeente en de loonwerker, lukt

activiteiten met onder andere:

het om net voordat het carnavalsgedruis losbarst, het fundament voor de Toekomsttuin te leggen. • Schaapscheerdersfeest (mei) - de start van het buitenseizoen. • Pluk-je-sla-dag (juni) - inwoners en belangstellenden genieten van salades, soep en pesto uit de Toekomsttuin. • Soepdag (augustus) – samen aan tafel in de Toekomsttuin met soep van courgette en palmkool, voeren we gesprekken over de toekomst van de plek. • Burendag (september) – het slot van de zomer, met nieuwe gezichten, verhalen en plannen. De weide wordt bewerkt, paden aangelegd en hekwerk aangebracht. Studenten van Curio, de scouting, buurtbewoners en vrijwilligers brengen vele kuubs compost aan

De oogst is letterlijk en figuurlijk rijk: kratten vol groenten, maar ook genoeg ideeën voor

en van tweedehands planken worden mooie moestuinbakken en een composthoop

een plek waar zorg, onderwijs, natuur en ontmoeting elkaar kunnen versterken in een

gemaakt.

vitaal ecosysteem. Tijdens de burendag praten we met de buurtvrouwen van Buurtsaam, ze hebben een enquête uitgezet onder bezoekers van de kinderboerderij. De enquête levert bruikbare inzichten op over de Minnebeek.

De tuin is een levend laboratorium - een plek waar groenten, kruiden, bloemen én ideeën groeien. Wat begon als een tuin, wordt al snel een trefpunt. Mensen komen langs om te helpen, te praten of gewoon even te kijken. Door het hek heen ontstaan spontane gesprekken. De tuin ademt positieve energie - een groene draad die mensen verbindt. Zo zijn donderdag- en een aantal zaterdagmiddagen een vast ritueel: samen werken, oogsten, lachen en leren. Er groeit een groep van zo’n 8 vaste vrijwilligers uit de buurt. De tuin is prachtig, het eerste jaar is heel succesvol. Het is een prachtig voorbeeld van de kracht van dóen. Het aantal gesprekken in de tuin en gesprekjes door het hekwerk heen met passanten, groeit met de tuin mee. De positieve energie is voelbaar en er ontstaan nieuwe verbindingen en netwerkjes.

4

5

EDUCATIE EN JEUGD – LEREN MET VIEZE HANDEN

emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan. En daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren over hun welzijn. Ook de leefomgeving speelt voor gezondheid een

In 2025 werken we intensief samen met MEC Roosendaal om in de Toekomsttuin

belangrijke rol, en andersom: de mens beïnvloedt de leefomgeving.

educatie en inspiratie voor kinderen in de basisschoolleeftijd te bieden. De samenwerking met het MEC Roosendaal brengt zo’n 150 kinderen de tuin in. Tijdens de Week van de

In september komen vertegenwoordigers uit het maat-

Schooltuin (april) en de Bodemdierendagen (september), komen basisscholen en BSO’s

schappelijke werkveld samen, waaronder: de gemeente,

op bezoek. Ze graven in de grond, bekijken bodemdieren en proeven hun eigen pesto.

MEC Roosendaal, IVN, GGD, GGZ, MEE, Social Klus, Samen

Er klinkt alom verwondering en enthousiasme in de tuin, allemaal zaadjes voor

in de regio en Groenhuysen. Onder begeleiding van het

toekomstig groen onderwijs.

Louis Bolk Instituut spreken we over “positieve gezondheid en leefomgeving” - een brede kijk op welzijn, waarin buiten zijn, ontmoeten, bewegen en gezond eten samenkomen. Het is een eerste koude dag van het najaar. Jassen en warme laarzen mogen niet baten en we kunnen de onderdelen waarin we met elkaar praten en verkennen, gelukkig binnen in de kinderboerderij voortzetten. In de stal verkennen we hoe de Minnebeek kan bijdragen aan de realisatie van de doelen en opgaven die we als organisaties hebben in de gemeente.

De workshops worden heel positief ontvangen! Opvallend is dat veel basisscholen bewust bezig zijn met groen onderwijs, gezonde voeding en onze leefomgeving en/of die ambitie hebben maar nog wel haakjes zoeken om er makkelijk en consequent (bestendig) mee aan de slag te gaan. Doorheen de concrete workshops loopt daarom het ontwikkelen van een lerend netwerk (teach-the-teacher) voor docenten en leerkrachten. Met het Roosendaals voortgezet onderwijs zitten we in het vierde kwartaal van 2025 samen in de Toekomsttuin en brainstormen we tijdens de eerste verkennende gesprekken.

NETWERKEN DIE BLOEIEN POSITIEVE GEZONDHEID - SAMEN BUITEN BETER WORDEN Met een aantal Roosendaalse inwoners met groene én sociale initiatieven (Bloesembos, Eén van de fundamenten voor de toekomstige koers van de Minnebeek is positieve

Toltuin, beheerder kinderboerderij, etc) vormen we vanaf de start een kerngroepje

gezondheid en leefomgeving. Positieve gezondheid zet gezondheid in een breder

waarmee regelmatig afstemming plaatsvindt en waar wat meer dan gemiddeld samen

perspectief. Het model van positieve gezondheid beschouwt gezondheid niet alleen

mee wordt opgetrokken.

als de afwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke,

6

7

Over de opbrengsten en het proces communiceren we regelmatig en via allerlei kanalen. De vraag die altijd blijft is of je iedereen bereikt die je wil bereiken. Met een mix aan middelen en de steun van het communicatieteam van de gemeente proberen we dit zo goed mogelijk. Het project krijgt meteen vanaf het begin een eigen website en er worden regelmatig nieuwsbrieven verstuurd (www.roosendaal.nl/minnebeekvan-kinderboerderij-naar-stadsboerderij). We komen aan bod in twee leuke items van Zuidwest TV en er wordt veel aandacht besteed aan communicatie via social media, het Stadserf en media van anderen zoals de RoosendaalApp.

Met dit groepje sleutelfiguren, de wijkverbinders en Social Klus brengen we een bezoek aan het Bloesembos, de Toltuin, de Toekomsttuin en Voedselbos Vierhoeven. Ook gaan we, ter lering en inspiratie, in eigen tijd, op excursie naar stadsboerderij Wasven in Eindhoven. Een indrukwekkend mooi voorbeeld van hoe een stadsboerderij kan zijn.

DE OOGST - MEER DAN ETEN ALLEEN Tegen de zomer is de tuin een weelderig veld van kleuren en geuren. Er wordt wekelijks volop geoogst: sla, courgettes, aardappelen, vele soorten tomaten, bessen, snijbiet, palmkool. Een deel van de oogst gaat naar de vrijwilligers en naar buurtbewoners, een deel naar dagbesteding De Wiek, waar er soep van wordt gemaakt. Wekelijks gaat er flink wat groente naar het restaurant van Het HUIS van Roosendaal, waar kleurrijke salades en vooral veel, heel veel courgettesoep, hun weg vinden naar de medewerkers van de gemeente.

NAAR DE VOLGENDE FASE In de loop van 2025 groeit niet alleen de Toekomsttuin, maar ook het proces. Het jaar staat in het teken van verkennen: luisteren, proberen, ervaren. En vanaf 2026 volgt de fase van visievorming - waarin de verzamelde ideeën, ervaringen en verbindingen worden omgezet in een visie voor de toekomst. De Toekomsttuin blijft daarin de groene draad: een plek van rust, activiteit en verbeelding, waar we elkaar maar ook het stadsleven en de natuur elkaar ontmoeten.

EEN POSITIEVE VOETAFDRUK Aan het eind van het jaar is er meer gegroeid dan alleen planten. Er is vertrouwen gegroeid. Verbinding. Verwondering. De Minnebeek is niet alleen een kinderboerderij, Tijdens de werkmiddagen worden met veel enthousiasme verrassende recepten met

maar een levend netwerk van mensen, ideeën en betekenis. Wie er rondloopt, voelt het:

elkaar gedeeld en geproefd. Vooral de courgettecake maakt daarbij hele goede sier!

dit is een plek die ademt, die voedt, die hoort bij Roosendaal. Een plek met een positieve

Het smaakt bij iedereen allemaal letterlijk naar meer - naar een toekomst waarin de

voetafdruk die alleen maar groter kan worden.

Minnebeek voedt in de breedste zin van het woord.

8

9

10

11