06e - Bijlage Najaarsbrief 2023.pdf

NAJAARSBRIEF FINANCIËN 2023

NAJAARSBRIEF FINANCIËN 2023 INHOUD Inleiding Najaarsbrief 2023 .................................................................................................... 3 Exploitatie .................................................................................................................................. 5 Programma 1: Besturen & Samenwerken ........................................................................... 5 Programma 2: Leren & Ontwikkelen .................................................................................... 6 Programma 3: Werken & Ondernemen ............................................................................... 8 Programma 4: Wonen & Verblijven ...................................................................................... 9 Programma 5: Zorgen & Stimuleren .................................................................................. 12 Programma 6: Betalen & Financieren ................................................................................ 14 Bijlage 1: Budgetneutrale afwijkingen Reserves/Voorzieningen > € 100.000 ........... 16 Bijlage 2: Budgetneutrale afwijkingen in programma’s > € 100.000 .......................... 23 Bijlage 3: Kredieten ............................................................................................................... 26

INLEIDING NAJAARSBRIEF 2023 Hierbij presenteren wij de Najaarsbrief van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Roosendaal. Deze Najaarsbrief maakt deel uit van de Planning & Control cyclus van de gemeente Roosendaal. In de Najaarsbrief schetsen we een overzicht van de relevante beleidsmatige en financiële ontwikkelingen en afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2023.

ZIJ AAN ZIJ Vanuit het collegeprogramma 2022-2026, getiteld “Zij aan zij in een gemeente met ambitie”, werken wij samen met onze inwoners, ondernemers en partners aan onze stad en dorpen. Op deze manier bereiken we meer, vooral in tijden van grote maatschappelijke uitdagingen en veranderingen. Onze gezamenlijke opgave is toe werken naar een schaalsprong, of beter gezegd, een kwaliteitsprong. Met een gedragen strategisch toekomstperspectief zal Roosendaal zich verder ontwikkelen tot een economisch vitale, leefbare en veilige gemeente. We zetten stevig in op participatietrajecten om samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners tot dit toekomstperspectief te komen. We willen bekend staan als een betrouwbare gemeente die luistert, verduidelijkt, transparant is en haar beloftes nakomt. We gaan de buurten in, zoeken inwoners op en voeren open gesprekken. Gesprekken gericht op het creëren van leefbare en veilige buurten en dorpen. Dit resulteert in 2023 tot een participatievisie voor nu en komende jaren. Met onze toetreding als focusgebied tot het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) zal de gemeente samen met het Rijk en lokale partijen werken aan het herstel van leefbaarheid en veiligheid, en bewoners weer perspectief bieden.

In 2023 hebben we een governancestructuur opgezet voor het NPLV meerjarenprogramma, genaamd Nationaal Programma Roosendaal (NPR). Deze opgaven vereisen ook een actieve rol buiten onze gemeentegrenzen. In 2023 zijn we toegetreden tot het samenwerkingsverband BrabantStad, waar we actief samenwerken met de provincie en de zes grote Brabantse steden.

FINANCIEEL BEELD Met de ambitieuze opgaven voor ons is het cruciaal om belangrijke keuzes voor de toekomst te maken, waar we tegelijkertijd blijven sturen op een gezond financieel beleid. Dit is van groot belang in een wereld die zo dynamisch en veranderlijk is en blijft. Ondanks de voortdurende maatschappelijke bewegingen blijft het college vasthouden aan de ingezette koers en zijn we goed op weg om onze ambities te verwezenlijken. Uiteraard komen we ook diverse uitdagingen tegen, waarbij de uitvoering soms een andere aanpak vereist dan aanvankelijk gedacht. Om die reden heeft het college bewust een investeringsfonds gevormd als bestemmingsreserve om de prioriteiten uit het collegeprogramma verder uit te voeren. Hiervoor brengen we jaarlijks in kaart waar we de budgetten uit het investeringsfonds willen inzetten, met de mogelijkheid om versnelling of vertraging toe te passen indien nodig vanwege autonome ontwikkelingen. Voor de Programmabegroting 2023 heeft dit geresulteerd in het terugstorten van een aantal budgetten voor de prioriteiten, zodat deze vanuit het investeringsfonds beschikbaar komen voor 2024 en volgende jaren.

3

Roosendaal heeft een positieve financiële positie. Deze Najaarsbrief laat een klein positief financieel saldo zien (peildatum 31 oktober). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door afwijkingen die buiten onze invloed liggen, zoals de Septembercirculaire en de veranderlijkheid in de jeugdzorg. Naast de onderwerpen die een financiële afwijking kennen schetsen we in deze Najaarsbrief per programma ook de meest relevante beleidsmatige inhoudelijke afwijkingen zonder financiële consequenties.

ONTWIKKELINGEN EN AFWIJKINGEN: Hieronder vindt u een overzicht van de totale financiële resultaten per programma ten opzichte van de Programmabegroting 2023. De grootste (negatieve) financiële afwijkingen concentreren zich voornamelijk op de stijgende energieprijzen, toenemende loonkosten en indexeringen. Specificatie voor- en nadelen

BEGROTINGSPROGRAMMA

Voordeel

Programma 1 Besturen & Samenwerken

Nadeel

Oormerkingen algemene uitkering en integratie uitkeringen

Overige voor- en nadelen

1.293.000

11.000

1.282.000

Programma 2 Leren & Ontwikkelen

40.000

Programma 3 Werken & Ondernemen

2.235.000

2.320.000

Programma 4 Wonen & Verblijven

876.000

876.000

Programma 5 Zorgen & Stimuleren

1.666.000

20.000

1.646.000

4.960.000

1.269.000

Programma 6 Betalen & Financieren Saldo exploitatie

6.229.000

85.000

119.000 18.000

Begrotingssaldo per 1 oktober 2023 Saldo

40.000

101.000

Hieronder wordt per programma een overzicht gegeven van de relevante beleidsmatige en financiële ontwikkelingen en afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2023. De beleidsmatige vermeldingen worden per beleidsveld toegelicht. Voor de financiële afwijkingen wordt per product een analyse gegeven van de voor- en nadelen die groter zijn dan € 100.000.

4

EXPLOITATIE PROGRAMMA 1 BESTUREN & SAMENWERKEN AFWIJKINGEN ZONDER FINANCIËLE CONSEQUENTIES Update PM-post Voorjaarsbrief Tijdelijk extra capaciteit Er zijn geen extra middelen nodig voor de inzet van tijdelijke extra capaciteit. In de loop van 2023 zijn naast de extra claim ook voordelen ontstaan door onder andere later of goedkoper invullen van vacatures en extra inhuur, extra vrijval door vertrek of doorstroming van medewerkers en ontvangen sociale uitkeringen.

AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES College (portefeuillehouder Van Midden)

- € 163.000

Ten behoeve van de slachtoffers van de aardbevingsramp in Marokko is een donatie (€ 1 per inwoner) overgemaakt aan het Rode Kruis. Hiermee is uitvoering gegeven aan de, op 21 september jl., aangenomen motie van de gemeenteraad. In 2022 is het nieuwe college aangetreden. Voor de verdere (persoonlijke) ontwikkeling van het college en het goed wegzetten van de ambities van het college zijn in 2023 extra collegedagen en bijeenkomsten ingepland waarbij externe adviseurs betrokken zijn. Hiernaast zijn extra kosten gemaakt voor de beveiliging van de collegeleden, voor het gebruik van een taxi als dienstauto en voor buitenlandse zakenreizen. Bij het opstellen van de Voorjaarsbrief was nog niet bekend hoe één en ander zich in 2023 zou ontwikkelen.

Verkiezingen (portefeuillehouder Van der Star)

- € 120.000

Door de vervroegde Tweede Kamer verkiezingen is extra budget nodig. Het ministerie stelt geen extra vergoeding beschikbaar voor de vervroegde verkiezingen.

ICT (portefeuillehouder Van der Star)

- € 573.000

Als gevolg van de inflatie hebben nagenoeg alle softwareleveranciers op de lopende contracten een indexatie toegepast. Dit varieerde van percentages tussen de 5 en 12 %. Op het merendeel van de contracten zijn de VNG GIBIT (Gemeentelijke Inkoop bij IT Toolbox) voorwaarden van toepassing. Voor 2023 betekent dit een kostenstijging van € 135.000 op de lopende contracten. In het voorjaar van 2023 is de aanbesteding voor de nieuwe vergunningssoftware CLO afgerond. De kosten voor de implementatie en het begeleidingsproces hieromheen bedroegen in 2023 €163.000 meer. Vanwege de uitbreiding van het Microsoftcontract wordt een kostenstijging van € 183.000 verwacht. Dit contract loopt via ICTWBW. Er zijn nog extra kosten gemaakt voor de implementatie van I-asset (€50.000) en extra afschrijvingskosten op de aanschaf van nieuwe hardware (€42.000).

5

Advisering/uitvoering HRM (portefeuillehouder Van der Star)

- € 100.000

In 2023 is na een aanbestedingsprocedure gestart met een nieuwe arbodienst. Het tarief voor de bedrijfsarts is, conform marktprijzen, fors hoger geworden. Daarnaast is het aantal spreekuren uitgebreid en hebben, op advies van de bedrijfsarts, meer interventies plaatsgevonden. Dit tezamen leidt tot een verdubbeling van de kosten waardoor € 100.000 extra nodig is.

Huisvesting (portefeuillehouder Van der Star)

- € 226.000

De kosten voor gas en elektra vallen € 131.000 uit door een hoger verbruik tegen een hoger tarief. Hiernaast is sprake van hogere kosten door vandalisme, hogere onderhoudskosten voor installaties (door storingen en extra onderzoeken), kosten voor het herstel van de losplaats voor vrachtwagens en een ecologisch onderzoek voor Dunantstraat 80.

Fysieke Veiligheid (portefeuillehouder Van Midden)

- € 100.000

Als gevolg van het vervallen van de levensloopregeling per 1-1-2022 is de levensloopconstructie in 2022 getransformeerd naar een Netto Functioneel Leeftijds Ontslag Spaartegoed (NFST). De belastingdienst heeft echter geconcludeerd dat over de maandelijkse werkgeversbijdrage NFST met terugwerkende kracht vanaf 2022 een RVU (Regeling voor Vervroegde Uittreding) heffing (52%) verschuldigd is. Dit leidt tot wijziging in de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio (€ 100.000).

Producten in programma 1 met een financiële afwijking < € 100.000 - € 11.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een nadelig bedrag van € 11.000.

PROGRAMMA 2 LEREN & ONTWIKKELEN AFWIJKINGEN ZONDER FINANCIËLE CONSEQUENTIES Verordening Onderwijshuisvesting Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de herziening van de verordening voor Onderwijshuisvesting, zodat deze weer voldoet aan huidige wetgeving en meer in lijn is met de Modelverordening van de VNG. Nadat de gemeenteraad ook inhoudelijk besluiten heeft genomen over het Integraal Huisvestingsplan, IKC-vorming en de noodzakelijke verduurzaming van onderwijsgebouwen verwerkt het college de nieuwe beleidskaders in de inhoudelijke actualisatie van de verordening Onderwijshuisvesting.

Integraal Huisvestingsplan Samen met onze partners zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een Integraal Huisvestingsplan (IHP). Dit plan is de basis voor onderwijshuisvesting in Roosendaal en bevat een doorkijk tot 2040. Zoals met de gemeenteraad besproken, streven we ernaar dit beleid in het voorjaar van 2024 naar de gemeenteraad te sturen.

6

Integrale Kindercentra De aansluiting van onderwijs op de doorlopende leerlijn van 0 tot 12 jaar is meegenomen in de eerste concepten voor onze visie op onderwijs. Schoolbesturen worden gestimuleerd om al aan te sluiten bij deze visie. Er worden goede vorderingen gemaakt om samen met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en andere partners tot afronding te komen van onze visie op integrale kindcentra (IKC’s) en de ontwikkeling van lopende (nieuwbouw)plannen niet geheel stil te laten vallen. De visie wordt in het begin van 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Huisvestingsprogramma Onderwijs (HPO) 2024 Voor 2023 is een HPO opgesteld. In dit HPO zijn de noodzakelijk te faciliteren onderwijshuisvestingsvoorzieningen opgenomen. Voor 2024 wordt ook een HPO opgesteld. Naast de huisvesting van het primair onderwijs heeft ook de huisvesting van het voortgezet onderwijs (VO) onze aandacht.

Onderzoek sportaccommodatie en beleid op Topsport en Talentontwikkeling Het onderzoek naar de staat van de sportaccommodaties in Roosendaal wordt voor het einde van dit jaar afgerond. De bevindingen worden gebruikt om te bepalen welke inzet er vanuit de gemeente gepleegd moet worden om deze sportaccommodaties beter te maken, zodat zij bijvoorbeeld ook beter aansluiten op de behoefte van verenigingen en de topsportambities van het college. Medio 2024 wordt dan ook nieuw topsportbeleid ontwikkeld en naar de gemeenteraad gestuurd. Parrallel aan de totstandkoming van de visie voeren we al verschillende acties uit. De input uit de acties gebruiken we voor het verrijken van de visie.

AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES Onderwijsachterstanden (portefeuillehouder Van Ginderen)

+ € 100.000

De OAB-middelen worden elk jaar via een voorlopige beschikking toegekend. Later in het jaar volgt de definitieve beschikking. Voor het jaar 2023 valt het bedrag (€ 3.185.000) hoger uit dan het Rijk eerder berichtte. Naast de Rijksmiddelen bestaat het OAB-budget ook nog uit € 350.000 eigen middelen. Door de hogere bijdrage van het Rijk is minder inzet van eigen middelen nodig waardoor een voordeel van € 100.000 ontstaat.

Producten in programma 2 met een financiële afwijking < € 100.000 - € 140.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een nadelig bedrag van € 140.000.

7

PROGRAMMA 3 WERKEN & ONDERNEMEN AFWIJKINGEN ZONDER FINANCIËLE CONSEQUENTIES Aansluiting Arbeidsmarkt/Onderwijs We willen voortijdig schooluitval verminderen en meer jongeren aan een startkwalificatie helpen. Op deze wijze gaan we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren. Hiervoor zouden we een plan (en de ambities uit de prioriteit “talenten, gouden handen, knappe knoppen) uitwerken. Echter hebben we in 2023 door capaciteitsgebrek hier niet de gewenste uitvoering aan kunnen geven. In de Kadernota 2024 zijn hiervoor de nodige middelen beschikbaar gesteld en kunnen we een Adviseur Beroepsonderwijs en Arbeidsmarkt gaan aanstellen. Deze adviseur gaat het plan “aansluiting Arbeidsmarkt/Onderwijs” opstellen en ten uitvoering brengen.

Uitvoeringsagenda Het opstellen van de Uitvoeringsagenda integrale schuldhulpverlening 2023-2025 (met de focus op de meest kwetsbare) heeft vertraging opgelopen doordat de vacature beleidsmedewerker schuldhulpverlening pas 1 november ingevuld wordt.

Economische gebiedsvisie In 2023 zijn we aan de slag gegaan met de verdere uitwerkingen van een nieuw detailhandel- en bedrijventerreinenbeleid. Gedurende het traject is gekozen voor een meer integrale benadering door het detailhandel-en bedrijventerreinenbeleid te betrekken in een nieuwe economische gebiedsvisie. Op deze manier kunnen integrale afwegingen gemaakt worden met een aansluiting op de ambities die vorm krijgen in de stadsvisie 2040. Om voortvarend aan de slag te gaan is voor de begroting 2024 ingezet op het stimuleren van aantrekkelijke werklocaties met de focus op revitalisering, stationsomgeving als reis, werk en ontmoetlocatie en inzet op verbinding Leisurepark Roosendaal en binnenstad.

AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES Voorzieningen minima (portefeuillehouder Van Ginderen)

- € 2.076.000

Op 3 oktober 2023 is het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 aangenomen door de Eerste Kamer. De toeslag van € 1.300 wordt via het Werkplein uitgekeerd. Hiermee worden huishoudens met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm geholpen om de hogere energiekosten te betalen. Nieuw dit jaar is dat onder voorwaarden ook studenten een eenmalige tegemoetkoming van € 400 kunnen aanvragen via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Dat loopt dus niet via de gemeente. Het Werkplein verwacht voor het verstrekken en uitvoeren van de Wet ongeveer € 5.615.000 uit te geven. Hiervan staat € 3.504.000 al in de begroting. Het verschil wordt aanvullend in de begroting opgenomen.

8

In Programma 6 staat de bijdrage vanuit het Rijk voor de Energietoeslag 2023 (€ 6.006.000). Op het uitkeren en uitvoeren van de Energietoeslag 2023 zit een voordeel van € 1.586.000 (voordeel van € 3.697.000 in programma 6 minus het nadeel van € 2.111.000 in programma 3). Dat komt voornamelijk omdat de verdeelsystematiek van het Rijk niet op basis van werkelijke kosten is gebaseerd. Het rijk heeft gemeenten verzekerd dat uitvoering niet leidt tot tekorten bij individuele gemeenten. Daarnaast ligt het bereik van huishoudens met een inkomen tussen de 120% en 130% van het bestaansminimum lager dan de groep tot 120%, ondanks onze inspanningen om hen op deze regeling te wijzen. In de begroting hielden we rekening met een groei van de inzet van Kredietbank Nederland en Right & Bright op schuldhulpverleningstrajecten. Dit heeft te maken met een verwachte hogere instroom in verband met wetswijzigingen per 1-7-2023, maar in de praktijk is dat nog niet zichtbaar. Hierdoor ontstaat ten opzichte van de begroting een voordeel van € 35.000.

Sociale werkvoorziening (portefeuillehouder Van Ginderen)

- € 209.000

In de septembercirculaire 2023 is de rijksbijdrage Wsw gestegen met € 209.000. Conform afspraak wordt deze rijksbijdrage overgeheveld naar de WVS (zie ook programma 6 Algemene uitkering).

Producten in programma 3 met een financiële afwijking < € 100.000 + € 50.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een voordelig bedrag van € 50.000. .

PROGRAMMA 4 WONEN & VERBLIJVEN AFWIJKINGEN ZONDER FINANCIËLE CONSEQUENTIES Water- en RioleringProgramma Het vaststellen van het Water- en RioleringProgramma (WRP) 2024-2027 is vertraagd, zoals gemeld in de raadsbrief van 5 oktober jl. Dit programma is de opvolger van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP.) De planning was om dit voor het einde van het jaar vast te laten stellen. Om de juiste beleidsinhoudelijke uitgangspunten voor te leggen en financieel goed door te rekenen is meer tijd nodig. De resterende maanden van 2023 worden gebruikt om het WRP ambtelijk af te ronden. Naar verwachting kan de raad in april 2024 over het raadsvoorstel besluiten.

Energie en warmte Per jaar zijn activiteiten met budget opgenomen in het duurzaamheidsprogramma. Daarnaast is uit het Collegeprogramma ook werkbudget vrijgemaakt. Hier bovenop zijn in 2023 vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van maatregelen voor invulling van het Klimaatakkoord. Deze middelen zijn zowel bedoeld voor bijvoorbeeld ondersteuning van het ambtelijk apparaat als in te winnen adviezen. Vanwege het incidentele karakter en kort van tevoren aangekondigde middelen, loopt de uitvoering van

9

bepaalde projecten hiermee nog niet gelijk. De versnelling kan pas worden ingezet als de middelen zijn omgezet in extra capaciteit. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt, vraagt dit even wat meer tijd. Veel van het beleid en projecten zoals in de Programmabegroting zijn opgenomen, lopen of zijn gestart. Echter zal ook het nodige hiervan doorlopen in 2024. Het meeste vermeldenswaardige onderdeel is het uitvoeren van een aantal wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Dit heeft vertraging opgelopen omdat eerst een bronnenstrategie en de start van het isolatieprogramma moet plaatsvinden. De energie- en warmtetransitie is een belangrijke opgave die in gezamenlijkheid met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers opgepakt. Er zijn een aantal mooie stappen gezet, maar met het zicht op de klimaatdoelen, moeten nog de nodige stappen gezet worden.

Mobiliteitsvisie Samen met uw raad en andere belanghebbenden gaan we toewerken naar een nieuwe aanpak voor mobiliteit. We willen een mobiliteitsvisie formuleren waarin onder andere het parkeerbeleid (inclusief parkeernormen), een integraal fietsplan, de vernieuwing van het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan en het deelmobiliteitsplan in opgenomen zijn.

AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES Ruimtelijke ordening (portefeuillehouder Van Gestel)

+ € 119.000

In 2023 worden naar verwachting nog 20 bestemmingsplannen in procedure gebracht waarvan een deel reeds ter inzage is gelegd. Om bij capaciteitsgebrek vanwege schaarste toch snel te kunnen handelen is medio 2023 een extern bureau ingeschakeld. Hiervoor is bij de voorjaarsbrief een bedrag van € 167.000 beschikbaar gesteld. Het extern bureau heeft bij 9 plannen ondersteuning geleverd of plannen opgesteld. De begeleidingskosten zijn lager uitgevallen dan begroot. In 2024 zullen de procedures conform de Omgevingswet worden uitgevoerd. De ondersteuning bij (wijziging) omgevingsplannen zal indien nodig met het extern bureau worden opgepakt. Door inzet van een extern bureau kunnen we flexibel inspelen op aanvragen en zo de continuïteit waarborgen. De opbrengsten van de anterieure overeenkomsten vallen € 37.000 hoger uit dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de Fatimakerk en het gebied nabij het outletcentrum. Hiernaast vallen de opbrengsten van de anterieure overeenkomsten hoger uit, wat voornamelijk wordt veroorzaakt door de Fatimakerk en het gebied nabij het outletcentrum.

Strategisch bezit (portefeuillehouder Van Gestel)

- € 116.000

De verkoop van de percelen aan de Plantagebaan in Wouw gaat, vanwege vertraging in de aankoopprocedure, niet meer in 2023 plaatsvinden. Hierdoor zijn de opbrengsten in 2023 lager dan begroot. Door vertraging in de uitvoering van het project “Verduurzamen gemeentelijke gebouwen”, vinden ook in 2024 nog werkzaamheden plaats. Hierdoor wordt hier in 2023 nog niet op afgeschreven. De geplande verkoop van de Hoogstraat 124 gaat niet door (zie Voorjaarsbrief 2023). Daardoor komen de sloopkosten volledig voor rekening van de gemeente en vervalt de bijdrage van de ontwikkelaar (€105.000).

10

Kabels en leidingen (portefeuillehouder Van Gestel)

- € 405.000

Het door uw raad genomen besluit tot het herstraten van stoepen op kwaliteitsniveau A en vervolgens onderhoud op kwaliteitsniveau B wordt conform besluit uitgevoerd. Hiervoor is een bedrag van € 1,6 mln voor drie jaar vrijgemaakt. Los van het herstraten van de stoepen zijn de kosten voor de aanleg van glasvezel met € 857.000 hoger uitgevallen dan begroot. Een deel van deze hogere kosten € 398.000 wordt bij de kabelaar in rekening gebracht, waardoor het nadeel op dit project per saldo € 459.000 betreft. Deze toename komt voort uit een prijsstijging van 15% van de werkzaamheden conform de afspraken met de aannemer. Hiernaast zijn er ook aanvullende kosten gemaakt voor het goed afvoeren van materialen en bij de start van de werkzaamheden is duidelijk geworden dat de graaflengtes voor de aanleg van glasvezel toch meer zijn dan gepland voor een goede afwikkeling van de werkzaamheden. Tot slot liggen de opbrengsten voor Kabels en leidingen € 90.000 hoger door de degeneratievergoedingen. De kosten hiervan liggen € 36.000 hoger vanwege de benodigde inhuur.

Wegen (portefeuillehouder Van Gestel)

- € 320.000

De kosten voor Borchwerf II zijn hoger, omdat de rotonde Stepvelden hierin is opgenomen en ook de riolen worden geïnspecteerd (€ 160.000). Door de ambtenaar van dienst zijn meer kosten gemaakt voor diverse calamiteiten, zoals het reinigen van oliesporen en diverse milieu incidenten (€ 160.000). Het college streeft ernaar de kosten te verhalen op de veroorzakers. Met name bij drugsdumpingen zijn de kosten hoog, maar de daders zijn lastig te traceren.

Waterkering en afwatering (portefeuillehouder Van Gestel)

+ € 115.000

Het voordeel van € 115.000 wordt nagenoeg geheel veroorzaakt door het doorschuiven van het baggeren van de vijver in het Emile van Loonpark naar 2024. De voorbereiding vraagt meer tijd, waardoor de uitvoering opschuift en nu gepland is voor het najaar van 2024.

Omgevingsvergunning (portefeuillehouder Vermeulen)

- € 391.000

In de Voorjaarsbrief 2023 is de prognose voor de opbrengsten van de bouwleges bepaald op de gemiddelde opbrengsten van de afgelopen drie jaar, zijnde € 2,2 miljoen. Op basis van de huidige realisatie en prognose wordt de opbrengst met € 300.000 naar beneden bijgesteld. Hiernaast is € 91.000 extra nodig vanwege advieskosten voor diverse dossiers en rechtszaken. Dit betreft juridische kosten die lastig te beïnvloeden zijn.

Betaald parkeren en Opbrengsten betaald parkeren (portefeuillehouder Vermeulen)

+ € 290.000

We verwachten dat de opbrengsten van het betaald parkeren hoger uitvallen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het continueren van de avondregulering en de laagdrempeligheid van het belparkeren.

Producten in programma 4 met een financiële afwijking < € 100.000 - € 168.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een nadelig bedrag van € 168.000.

11

PROGRAMMA 5 ZORGEN & STIMULEREN AFWIJKINGEN ZONDER FINANCIËLE CONSEQUENTIES Wijkgericht werken Vanuit de prioriteit “leefbare buurten en dorpen” wordt de opdracht aan opbouwwerk herijkt om de professionele netwerken in wijken en dorpen te versterken en meer samenhang aan te brengen met het jongerenwerk. Om deze opdracht goed vorm te geven is in 2023 met diverse partners overleg gevoerd over elkaars verwachtingen, taken en verantwoordelijkheden. Daarnaast heeft de focus gelegen in het ontwikkelen van uitvoeringsplannen zoals Preventie met Gezag, SPUK GALA en SPUK Kansrijke wijk met als doel extra financiering vanuit het Rijk toevoegen aan onze begroting voor de periode 2024-2026. De extra middelen worden vanaf 2024 via de nieuwe subsidieregelingen in gezet. De financiële middelen van 2023 worden in afwachting van opdrachtuitkomsten niet volledig ingezet. Een gedeelte van dit vrijvallende budget is ingezet voor Methodische begeleiding (Don Bosco), omdat gebleken is dat de aan hen gelieerde subsidie vanwege het hogere loonen prijspeil niet meer toereikend was.

AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES Maatwerkvoorziening in natura Wmo (Materieel) (portefeuillehouder Van Ginderen)

- € 550.000

Momenteel is een stijging van het aantal aanvragen van diverse hulpmiddelen zichtbaar en zorgt de indexatie van de huidige tarieven voor een kostenverhoging. Naast de toename in het aantal voorzieningen, zijn de kosten voor voorzieningen het afgelopen jaar gestegen. Dit is het gevolg van het eindigen van de contracten voor hulpmiddelen, trapliften en woningaanpassingen. Binnen deze langlopende contracten waren, voor de gemeente, zeer gunstige prijsafspraken gemaakt. Met het eindigen van de contracten wordt momenteel een marktconforme prijs betaald. Voor Maatwerkvoorziening in natura Wmo (materieel) en hulpmiddelen ontstaat op deze budgetten een tekort van € 450.000. Ook de kosten voor woningaanpassingen nemen toe, wat resulteert in een tekort van €100.000. Dit is een gevolg van een gebrek aan passende woningen om langer thuis te kunnen blijven wonen.

Maatwerkvoorzieningen in natura Wmo (immaterieel) (portefeuillehouder van Ginderen)

+ € 315.000

Vanaf de ingang van het nieuwe contract voor begeleiding is er een daling van 15% van het aantal cliënten met een voorziening binnen begeleiding. Daarnaast is vanaf 2023 meer differentiatie in producten van begeleiding. Dit vertaalt zich terug in reële tarieven (€ 240.000). Verder is er nog een overschot op Kleinschalig Collectief Vervoer (€ 75.000).

12

Maatwerkvoorziening in natura HH (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 136.000 Het verwachte tekort wordt veroorzaakt door enerzijds de toenemende aanvragen en anderzijds door de autonome kostenstijging (cao-loonsverhogingen). Voor de Maatwerkvoorziening HbH (Zin) betreft het een tekort van € 336.000 en voor HbH (PGB) een overschot (€ 200.000), door een daling in het aantal beschikte voorzieningen PGB HBH. Overigens is de indexatie Hulp bij Huishouden (Zin) meegenomen in de begroting 2024.

Individuele voorzieningen in natura Jeugd en PGB Jeugd (portefeuillehouder Van Ginderen)

- € 1.850.000

Met betrekking tot de Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) is het effect van het woonplaatsbeginsel ook in 2023 groot. In 2022 zijn de kosten voor zogenaamde maatwerkovereenkomsten (zorg die niet geboden kan worden vanuit een arrangement door een gecontracteerde partner) gestegen met ruim 1,5 miljoen. De verwachting dat dit bedrag in 2023 sterk zou dalen door trajecten die konden worden afgesloten of overgezet naar arrangementen, is niet uitgekomen. De uitgaven voor maatwerkcontracten zijn vergelijkbaar met 2022. Door de stijging van loonkosten en vaste lasten van zorgaanbieders is eerder overgegaan naar een andere systematiek voor de berekening van de tarieven. De verwachting was dat hiervoor een overheidscompensatie zou komen. Dat heeft niet plaatsgevonden. Daarnaast is in plaats van een daling op de trajecten laag- en hoogcomplex sprake van een stijging van 5%. Dit komt met name door het wegwerken van de wachtlijsten door extra van onze jeugdprofessionals (niemand in de wachtkamer) en extra aandacht te hebben voor het thema mentale gezondheid. Dit heeft het aantal cliënten in de zorg opgehoogd met circa 200 personen. De verwachting is dat dit een “tijdelijke hickup” is (incidentele kosten). Deze ontwikkelingen leiden gezamenlijk tot een tekort van € 2.000.000.

Op het Persoonsgebonden Budget (PGB) jeugd ontstaat een voordeel van € 150.000 door een daling in het aantal beschikte voorzieningen PGB Jeugd. In de praktijk is zorg in natura vaak een meer passende oplossing dan een Persoonsgebonden budget.

Wijkgericht Werken (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 100.000

In verband met een schietincident in Kalsdonk is rekening gehouden met extra kosten. Deze extra kosten konden gedekt worden uit de reguliere middelen. Het gereserveerde budget (€ 100.000) kan weer vrijvallen.

Algemene voorzieningen welzijn (portefeuillehouder Van der Star) + € 330.000 Voor inwonersondersteuning is bij de start van de regeling in 2020 extra budget weggezet voor onvoorziene zaken. Door de indexering in de afgelopen jaren is dit budget opgelopen tot ongeveer € 250.000. In 2023 hebben zich geen onvoorziene zaken voorgedaan, dus wordt dit budget niet ingezet. Hetzelfde geldt voor algemene voorzieningen welzijn subsidies 18+. Hiervan wordt € 45.000 niet ingezet, omdat er geen onvoorziene zaken zijn geweest. In 2023 zijn diverse subsidies 2022 op het gebied van welzijn lager vastgesteld. Dit leidt in 2023 tot een voordeel van € 80.000. In het Collegeprogramma is binnen prioriteit 3 “Een inclusieve samenleving” € 45.000 beschikbaar gesteld voor de toegankelijkheid van openbare toiletten in de binnenstad. In de Voorjaarsbrief 2023 is dit budget afgeraamd, omdat geen concrete plannen bestonden

13

voor de inzet van dit budget. Ondertussen is een alternatieve inzet gevonden binnen welzijn. Het budget van het programma Meedoen en gelijke kansen wordt verhoogd met € 45.000.

Producten in programma 5 met een financiële afwijking < € 100.000 + € 125.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een voordelig bedrag van € 125.000.

PROGRAMMA 6 BETALEN & FINANCIEREN AFWIJKINGEN MET FINANCIËLE CONSEQUENTIES Rente (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 937.000

De verwachting was dat in 2023 langlopende geldleningen, voor de realisatie van activiteiten en projecten, aangetrokken zouden moeten worden. Hiermee was rekening gehouden bij het opstellen van de begroting. De praktijk leert dat in 2023 de activiteiten en projecten met kort geld gefinancierd kunnen worden. Hierdoor is het begrote budget voor de verwachte extra rentekosten voor lang lopende geldleningen niet nodig (€ 1.531.000). Daar staat tegen over dat de rentekosten voor kasgeldleningen, door de rentestijgingen, zijn opgelopen (€ 667.000). Hiernaast wordt nog een voordeel op de rente rekeningcourant verwacht van € 73.000, dat wordt veroorzaakt door de rentevergoeding die wordt ontvangen over de afgestorte overtollige middelen bij het rijk.

Beleggingen (portefeuillehouder Van der Star)

- € 308.000

Het dividend van met name Saver is gedaald omdat het streven is om de prijzen voor hun activiteiten laag te houden zodat wij als gemeente meer met ons budget voor Saver kunnen doen. Daarnaast zijn de kosten voor vervoer, brandstof, CAO-ontwikkelingen een dergelijke sterk toegenomen waardoor het resultaat over 2022 is afgenomen.

Algemene uitkeringen (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 4.960.000

Septembercirculaire De laatste circulaire van het gemeentefonds die verwerkt is in de begroting is de meicirculaire 2023. Hierna is de septembercirculaire 2023 verschenen. Voor 2023 is € 1.566.000 toegevoegd aan de algemene uitkering voor Roosendaal. Hiervan wordt in totaal € 240.000 geoormerkt, zodat een netto voordeel van € 1.326.000 resteert. De grootste veroorzaker van de hogere uitkering is de toevoeging van de ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds (BCF) aan het gemeentefonds. De oormerkingen betreffen: • DU LHBTI-middelen (programma 5; € 20.000) • Handhaving energielabel kantoren (programma 1; € 11.000) Een uitgebreide analyse van de septembercirculaire 2023 is via een raadsmededeling aan de raad beschikbaar gesteld.

14

Integratie-uitkering participatie Deze uitkering is toegenomen met € 209.000 vanwege de compensatie van de verhoging van het wettelijk minimumloon. Dit bedrag wordt beschikbaar gesteld aan WVS (zie ook programma 3). Energietoeslag Op 3 oktober 2023 is het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 aangenomen door de Eerste Kamer. Vanwege de late besluitvorming in de Kamer is dit bedrag niet in de Septembercirculaire 2023 opgenomen. Wel heeft het Rijk informatie verstrekt over de hoogte van de decentralisatie-uitkering. De gehele Energietoeslag 2023 bedraagt € 6.006.000. Via de decembercirculaire 2022 is hiervan al € 2.309.000 uitgekeerd. Dit bedrag wordt via de decembercirculaire 2023 van het Rijk ontvangen. De ontvangen middelen voor de bommenregeling over 2022 die via de meicirculaire beschikbaar zijn gekomen (€ 303.000), worden overgebracht naar de post nog te ontvangen bedragen.

Toeristenbelasting (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 100.000

Het voordeel op de toeristenbelasting wordt veroorzaakt door een hoger aantal overnachtingen dan was geraamd. Na de coronajaren laat dit aantal zich moeilijk voorspellen.

OZB gebruik (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 119.000

Het voordeel op OZB-gebruik voor niet-woningen wordt veroorzaakt door een verschil tussen de geraamde waardeontwikkeling (+ 2,62%) en de werkelijke waardeontwikkeling (+ 3,9%). Door de hogere definitieve waardeontwikkeling zijn de opbrengsten hoger dan geraamd.

OZB eigendom (portefeuillehouder Van der Star)

- € 140.000

Het voordeel op OZB-eigendom voor niet-woningen wordt veroorzaakt door een verschil tussen de geraamde waardeontwikkeling (+ 2,62%) en de werkelijke waardeontwikkeling (+ 3,9%). Door de hogere definitieve waardeontwikkeling zijn de opbrengsten hoger dan geraamd. Hier tegenover ontstaat een nadeel op de OZB-eigendom voor woningen, dat wordt veroorzaakt door een verschil tussen de geraamde waardeontwikkeling (+ 15,0%) en de werkelijke waardeontwikkeling (+ 12,83%). Door de lagere definitieve waardeontwikkeling zijn de opbrengsten lager dan geraamd. Per saldo vallen de opbrengsten OZB-eigendom € 140.000 lager uit.

Resultaten (portefeuillehouder Van der Star)

+ € 561.000

Opheffen Bestemmingsreserve Vastgoed De Bestemmingsreserve Vastgoed heeft als doel de egalisatie van winsten en verliezen in de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Daarnaast komen hierin ook de exploitatielasten van aan- en verkoop van diverse panden terecht. De vastgoedportefeuille bevat weinig tot geen panden meer. Daarnaast wordt een groot gedeelte van de bestemmingsreserve (€ 3 miljoen) ingezet voor de vorming van het Investeringsfonds. Voorgesteld wordt om de Bestemmingsreserve Vastgoed per eind 2023 op te heffen. Het saldo van € 551.000 dat resteert na de noodzakelijke onttrekkingen en stortingen in 2023 kan vrijvallen. Bestemmingsreserve Kapitaallasten De afschrijvingslasten van de investering Bosstraat worden ten laste van de Bestemmingsreserve Kapitaallasten gebracht (€ 10.000).

15

BIJLAGE 1 BUDGETNEUTRALE AFWIJKINGEN RESERVES/VOORZIENINGEN > € 100.000 ALGEMENE RESERVE Lagere vergoeding reiskosten woon-werk De reiskosten woon-werk vallen lager uit (€ 100.000). Hierdoor wordt € 100.000 minder uit de Algemene reserve gehaald.

Doorontwikkeling buitenspeelplaatsen Naar aanleiding van de moties over de doorontwikkeling van buitenspeelplaatsen is gestart met een pilot in de wijk Kroeven. De bedoeling is om daar in samenspraak met omwonenden een nieuwe buitenspeelplaats te realiseren. Het budget dat beschikbaar is voor deze doorontwikkeling ad € 423.000 is bij het opheffen van de Bestemmingsreserve Onderhoud speelgelegenheden overgebracht naar de Algemene reserve (Aanbiedingsnota begroting 2023). De kosten van de pilot voor 2023 (€ 60.000) kunnen ten laste van de Algemene reserve gebracht worden. Afhankelijk van de uitkomsten van de pilot bepaalt het college het vervolg en komt dan ook bij de raad terug op de dekking van de kosten.

Compensatie energielasten Het college heeft naar aanleiding van een motie van de raad een regeling ingesteld voor maatschappelijke instellingen om hen te compenseren voor gestegen energielasten. In 2023 en 2024 is hiervoor in beide jaren € 325.000 gereserveerd. Dit jaar hebben instellingen in totaal voor € 50.000 compensatie aangevraagd. Een aantal instellingen had nog vaste energietarieven, waardoor zij geen last hadden van de gestegen prijzen. Mogelijk is dat volgend jaar wel het geval. Het voordeel van 2023 (€ 275.000) blijft in de Algemene reserve beschikbaar.

Strategische verwerving In een commissievergadering in juli 2023 heeft de raad het college mandaat gegeven om over te gaan tot een strategische verwerving tot een maximum van € 2.000.000 ten behoeve van een ontwikkeling van maatschappelijk nut ten behoeve van een medeoverheid. Deze mede-overheid heeft Roosendaal een volledige garantstelling voor alle met deze verwerving samenhangende kosten gegeven. Naar verwachting neemt deze mede-overheid deze verwerving in 2024 van de gemeente over tegen vergoeding van alle gemaakte kosten. De aan- en verkoop loopt zowel in 2023 als in 2024 via de Algemene reserve.

Woonwagenzaken Bij de Kadernota 2022 is een budget van € 270.000 beschikbaar gesteld voor de ontwikkelkosten van nieuwe woonwagenstandplaatsen. Door vertraging in de zoektocht naar nieuwe locaties en standplaatsen op bestaande locaties, wordt voorgesteld om dit budget weer beschikbaar stellen voor 2024 via de Algemene Reserve. Doordat deze investering niet in 2023 heeft plaatsgevonden, komt de geplande afschrijving (€ 25.000), voor 2023 te vervallen. Hierdoor vindt ook geen onttrekking aan de Algemene reserve plaats.

16

Doorschuiven voor subsidie Don Bosco In het Collegeprogramma is structureel € 200.000 extra vrijgemaakt voor opbouwwerk. De nieuwe subsidieregeling waarin deze extra middelen zijn toegevoegd geldt vanaf 1-1-2024. Om die reden is het budget voor 2023 niet ingezet voor opbouwwerk. Het beschikbare budget 2023 wordt ingezet om de subsidieregeling Don Bosco per 1-1-2024 gedurende 4 jaar te verhogen naar een subsidieplafond dat voor de uitvoerende partij(en) kostendekkend is. Don Bosco is een preventieve jeugd/ welzijnsvoorziening die met ambulante ondersteuning ouders en kinderen in kwetsbare posities ondersteunt. En daarmee bijdraagt aan een gezonde en veilige toekomst voor kinderen. In het Collegeprogramma is structureel € 250.000 beschikbaar gesteld om te voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit. Als NPLV-gemeente zijn wij in de gelegenheid gesteld om een aanvraag Preventie met Gezag in te dienen bij het Rijk. Dit maakte noodzakelijk om de inzet van de lokale middelen in goede samenhang te bezien met de extra financiering vanuit het Rijk. De door ons voorgestelde interventies worden in 2023 nader uitgewerkt, uitvoering is voorzien in 2024. In 2023 is nog € 202.000 beschikbaar. Hiervan wordt € 100.000 ingezet om de subsidieregeling Don Bosco per 1-11-2023 te continueren door een andere partij.

De overige € 102.000 wordt gebruikt om de subsidie per 1-1-2024 structureel te verhogen naar een subsidieplafond dat voor de uitvoerende partij(en) kostendekkend is. Hiervoor wordt in totaal € 302.000 in de Algemene reserve gestort. In de jaren 2024 tot en met 2027 wordt jaarlijks € 76.000 aan de Algemene reserve onttrokken voor ophoging subsidieplafond.

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid stedelijke vernieuwing (NPLV) In de decembercirculaire 2022 is voor de uitvoering van het NPLV € 100.000 toegekend door het Rijk voor stedelijke vernieuwing. Deze middelen waren vooralsnog niet gelabeld in de begroting. Op basis van de prognose voor 2023 wordt op het NPLV-budget een tekort verwacht, dat met deze € 100.000 kan worden gedekt. Hiervoor wordt € 100.000 aan de Algemene reserve onttrokken.

BESTEMMINGSRESERVE HUISVESTING ONDERWIJS Huisvesting Kroevendonk; Langdonk 39 Omdat de noodschool niet geheel afgebroken wordt en delen ervan worden ingezet voor de tijdelijke huisvesting van De Kameleon en De Zilverlinde is € 77.000 extra budget nodig. Deze kosten komen ten laste van de Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs. Kosten voor het verplaatsen, aanpassen en treffen van aanvullende voorzieningen zijn momenteel nog niet bekend. In de Voorjaarsbrief 2024 volgt hierover een aanvullende toelichting.

Huisvesting JTC; Azaleastraat 1 Het onderzoek om de locatie te herontwikkelen naar woningbouw is nog in een pril stadium en loopt door in 2024. Als onderwijshuisvesting is de locatie momenteel niet geschikt. Verkoop in 2024 plaatvinden. De opbrengst van € 250.000 wordt in 2024 gestort in de Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs.

Huisvesting Kameleon; Gerard ter Borchstraat 51 De kosten voor het plaatsen van 2 noodlokalen en het treffen van tijdelijke voorzieningen, vanwege een toestroom van extra leerlingen, bedragen € 40.000. Deze kosten komen ten laste van de Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs.

17

BESTEMMINGSRESERVE DECENTRALISATIE-UITKERINGEN Invoeringskosten Omgevingswet Vanwege de komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024 worden bepaalde werkzaamheden zoals digitalisatie van de omgevingsvisie of het opstellen van bepaald milieubeleid in 2024 verwacht. Ook is de ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog niet afgerond. Pas als dit is afgerond, wordt duidelijk welke software eventueel wordt aangeschaft. Dit wordt op zijn vroegst in 2024 verwacht. Het restantbudget van € 122.000 wordt via de Bestemmingsreserve Decentralisatieuitkeringen doorgeschoven naar 2024.

Decentralisatie-uitkering Klimaatakkoord Deze middelen worden ingezet als invulling van maatregelen die bijdragen aan het Klimaatakkoord. De benutting van deze middelen mag over meerdere jaren plaatsvinden. In 2023 is het budget besteed aan een aantal projecten en inhuur van menskracht. In 2024 wordt dit doorgetrokken en komt het budget ten goede aan projecten die bijdragen aan energiebesparing en klimaat. De niet-bestede middelen van 2023 ad € 300.000 blijven in de Bestemmingsreserve Decentralisatie-uitkeringen beschikbaar. Voorgesteld wordt deze middelen voor 2024 opnieuw beschikbaar te stellen.

Spoorzone Moerdijk - Halderberge - Roosendaal In het emplacementdossier zijn vele nieuwe ontwikkelingen ontstaan met tal van betrokken spoorpartijen en ook de ministeries van I&W en BZK. De door Roosendaal ingeslagen weg om tot uitplaatsing van het emplacement te komen, vraagt momenteel meer tijd en inzet van de betrokken stakeholders om tot een juiste inhoud en uitvoering van opdrachten te komen. Dit betekent dat het restantbudget van € 40.000 via de Bestemmingsreserve Decentralisatie-uitkeringen doorgezet wordt naar 2024 om gevolg te geven aan nadere opgaves en uitwerking van nieuwe ontwikkelingen.

BESTEMMINGSRESERVE BEHEERKALENDER KAPITAALLASTEN, BESTEMMINGSRESERVE KAPITAALLASTEN EN VOORZIENING BEHEERKALENDER ONDERHOUD Zoals aangekondigd in de Voorjaarsbrief 2023 en met een losse raadsmededeling (nummer 737310) heeft een heroriëntatie van de Bestemmingsreserve Beheerkalender plaatsgevonden. De structurele storting in de reserve kan komen te vervallen, ten gunste van de algemene middelen. Voorheen werden de kapitaallasten van nieuwe Beheerkalenders openbare ruimte (investeringen in onder andere wegen) gedekt door de storting te verlagen. Tot en met de beheerkalender 2028 zijn de kapitaallasten al opgenomen in de begroting. Vanaf 2029 komen deze investeringen ten laste van de reguliere begroting. Uit deze reserve worden ook de kapitaallasten van een aantal in het verleden uitgevoerde rioolinvesteringen gedekt. Hiervoor was € 9,8 miljoen gereserveerd. Deze middelen worden overgeheveld naar de bestaande Bestemmingsreserve Kapitaallasten. De dekking van de kapitaallasten blijft zo geregeld.

18

BESTEMMINGSRESERVE SANERING VLIETPARK Voor 2023 zijn de verwachte kosten voor sanering Vlietpark € 25.000. Het niet-bestede budget van € 575.000 blijft in de Bestemmingsreserve sanering Vlietpark beschikbaar. Voorgesteld wordt dit budget voor 2024 opnieuw beschikbaar te stellen.

BESTEMMINGSRESERVE PARTICIPATIE Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 zijn de concept jaarcijfers van het Werkplein verwerkt. De definitieve cijfers zijn pas na het vaststellen van de jaarrekening bekend geworden. De nadelige effecten hiervan worden in mindering gebracht op de Bestemmingsreserve Participatie. De bijdrage aan het Werkplein voor met name het programma inkomen is naar boven bijgesteld, vanwege de toename van het bestand, de verhoging van het minimumloon en het toepassen van een inflatiecorrectie. Het nadelige effect hiervan (€ 3.000.000) wordt onttrokken aan de Bestemmingsreserve Participatie. Begin oktober is door het Rijk de definitieve rijksbijdrage voor de gebundelde uitkering (BUIG) bekend gemaakt. Deze is € 250.000 hoger dan het nader voorlopig budget. Dit geeft een hogere storting in de Bestemmingsreserve Participatie.

BESTEMMINGSRESERVE INVESTERINGSFONDS Prioriteit 1: Een betrouwbare en gastvrije gemeente De manier van werken, waarin de leefwereld centraal staat, is een belangrijke pijler geworden binnen het collegeprogramma. Roosendaal Spreekt Roosendaal Doet is onderdeel van de visie op participatie. De middelen voor RSRD zijn geoormerkt voor uitbreiding van het participatieteam waarbinnen het gedachtengoed structureel wordt geborgd. De adviseurs beginnen eind 2023, dat leidt tot een overschot op de uitvoeringskosten van € 102.000 in 2023. Het overschot wordt via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds overgeheveld naar 2024. De continuïteit van de personele bezetting blijft een aandachtspunt binnen de projectlijn dienstverlening, een aantal cruciale functies zijn lange tijd niet ingevuld geweest, waarbij 1 positie nog steeds een aandachtspunt is. Door het niet kunnen invullen van deze vacature was onvoldoende uitvoeringskracht op dienstverlening aanwezig. De beschikbare middelen voor uitvoeringskosten (€ 200.000) worden om deze reden teruggestort in de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Om in 2024 uitvoering te kunnen geven aan deze taken op het gebied van participatie en dienstverlening worden bovengenoemde bedragen in 2024 onttrokken aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds.

Voor het onderdeel “Informatiehuishouding op orde” is in 2023 € 555.000 onttrokken aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds en € 70.000 toegekend vanuit het project Wet Open Overheid.

19

Dit budget wordt ingezet voor 8 deelprojecten waarvan een aantal deelprojecten zijn gestart in 2023. Het restant van het toegekende budget van € 441.000 wordt via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds ingezet voor afronding van de overige deelprojecten in 2024.

Prioriteit 6: Zichtbaar beter onderhoud In het Collegeprogramma is voor zichtbaar beter onderhoud een impulsbudget van € 2.700.000 opgenomen voor een veilige en sociale buitenruimte. Momenteel vindt het onderzoek plaats naar waar de kwaliteitsslag is te behalen. Afhankelijk van de uitkomsten van dit onderzoek, wordt dit bedrag aan projecten gekoppeld. In 2023 worden hiervoor geen kosten gemaakt. De hiervoor bestemde middelen blijven in de Bestemmingsreserve investeringsfonds gereserveerd. Deze middelen komen voor 2024 weer beschikbaar.

Prioriteit 7: Prettig en veilig de weg op Mobiliteit Een gedeelte van het budget voor het aanpakken van de hotspots uit de top 20 hotspots verkeersveiligheid is in 2023 niet besteed. De uitvoering van deze aanpak loopt in de pas met eerder dit jaar met de raad gedeelde planning. De onderbesteding geldt tevens voor de budgetten ten aanzien van de onderwerpen deelmobiliteit, het parkeerbeleidsplan en de nota “parkeernormen” die onderdeel uit gaan maken van de mobiliteitsvisie. Voorgesteld wordt deze budgetten (€ 1.505.000) vanuit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds voor 2024 weer beschikbaar te stellen.

Prioriteit 10: Versnellen van de energietransitie en klimaatadaptatie Zero-emissie communicatiebudget Het haalbaarheidsonderzoek naar een zero emissie milieuzone wordt in 2024 opgeleverd. Voorgesteld wordt om het (communicatie-)budget dan ook voor 2024 weer beschikbaar te stellen via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Roosendaal Natuurstad en uitbreiding klimaatbestendige maatregelen In de begroting van 2023 is € 200.000 opgenomen voor de evaluatie Roosendaal Natuurstad en uitbreiding klimaatbestendige maatregelen. De verwachting is dat in 2023 hiervan € 50.000 wordt besteed. Door het grote aantal opgaven dat er op het gebied van klimaatadaptatie ligt, zijn er prioriteiten gesteld en is de evaluatie later van start gegaan. Voorgesteld wordt het restant van € 150.000 door te schuiven naar 2024. Opstellen WUP’s In de begroting 2023 is 1,2 miljoen uit het Investeringsfonds beschikbaar gesteld voor het opstellen van wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Deze middelen betreffen echter personeelslasten, waardoor deze niet incidenteel gedekt kunnen en mogen worden. Om dat we van het Rijk middelen krijgen voor de formatie ten behoeve van deze WUP’s (CDOKE-middelen), dekken we deze lasten uit deze rijksmiddelen. Dat houdt in dat een bedrag van € 1,0 miljoen weer beschikbaar komt in het Investeringsfonds (minus geboekte lasten in 2023).

Prioriteit 11: Perspectief voor het landelijk gebied Provinciale bossenstrategie De keuze voor de locaties voor aanplant van bos maakt onderdeel uit van de diverse gebiedsprocessen die lopen. Het doel is om in samenspraak met diverse andere gebiedspartners tot een weloverwogen keuze te komen waar beschikbare of te verwerven

20

gronden voor worden ingezet. Hiervoor dient van het beschikbare budget van € 200.000, dat voor 2023 beschikbaar is gesteld voor het uitvoeren provinciale bossenstrategie, € 90.000 doorgeschoven te worden naar 2024. Landelijk gebied Vanwege de samenwerking met waterschap Brabantse Delta en de gemeente Rucphen alsmede door de financiële bijdrage van de provincie Noord-Brabant, zijn de kosten in 2023 lager dan oorspronkelijk geraamd. Naar verwachting is het resterende bedrag van € 50.000 nodig voor vervolgonderzoeken in 2024.

Prioriteit 12: Stimulans voor kunst en cultuur Kunst in de openbare ruimte: aanjagen en aanschaf Hierbij wordt aansluiting gezocht bij initiatieven in de stad waar ruimte is voor kunst in de buitenruimte (onder ander proeftuinen in straten). Naar verwachting bedraagt het restantbudget in 2023 € 300.000. Dit wordt overgeheveld naar 2024. Proeftuinen cultuur Het idee is om de proeftuinen cultuur uit te zetten vooruitlopend op het proces van de cultuurnota en in samenspraak met het culturele veld. Gedachte daarbij is om ervaring op te doen en zo mogelijk input op te halen voor de cultuurnota of om organisaties of activiteiten verder te professionaliseren. Dit jaar is een start gemaakt en in 2024 wordt dit voortgezet. Het over te hevelen bedrag van 2023 naar 2024 is € 75.000. Aanwijzen beschermde stads- en dorpsgezichten De aanwijzing van stads- en dorpsgezichten bevindt zich nog in een verkennende fase waardoor in 2023 een overschot wordt verwacht van € 65.000. Het verzoek is om dit overschot door te schuiven naar 2024 zodat indien nodig in 2024 van deze middelen gebruik gemaakt kan worden. De precieze invulling en daarmee verband houdende kosten voor deze inhoudelijke doelstelling is nog niet duidelijk. Kasteel van Wouw/erfgoed De verwachting is dat de verbouwing van het erfgoedcentrum in 2023 niet afgerond is.

Voorgesteld wordt om de niet benutte middelen (€ 55.000) door te schuiven naar 2024.

Prioriteit 13: Ruimte voor ontspanning en vermaak Werkbudget sportaccommodaties Vanuit het collegeprogramma is een eenmalig werkbudget voor sportaccommodaties beschikbaar gesteld. Het onderzoek naar de sportaccommodaties wordt in het 4e kwartaal van 2023 opgeleverd. De acties die daaruit voortkomen, kunnen pas in 2024 uitgevoerd worden. Daarom wordt verzocht € 126.000 door te schuiven naar 2024.

Prioriteit 15: Op reis naar de stad en dorpen van de toekomst Schaalsprong In 2023 is met meerdere externe partijen voor een groot participatie programma actief gewerkt aan de uitwerking van de Schaalsprong (Kwaliteitssprong). Er heeft een extrapolatie exercitie plaatsgevonden om kosten en baten helder te krijgen als ook de ruimtelijke vertaling van de Kwaliteitssprong. Dit is via een themabijeenkomst in de Raad gedeeld. Op deze onderdelen zijn de budgetten die hiervoor zijn beschikbaar gesteld

21

volledig benut. De nota-voorbereidingen liggen goed op koers om begin 2024 afgerond te worden. Deze kunnen in het tweede kwartaal van 2024 door de Raad goedgekeurd worden. Ruimtelijke projecten, die gekoppeld kunnen worden aan Prioriteit 15 hebben te kampen gehad met een mix van uitdagingen. Er is sprake van trage invulling van vacatures door de krapte op de arbeidsmarkt waardoor het merendeel 4-8 maanden later is ingevuld dan gepland. Verder was de samenwerking met een aantal partners ook niet in alle gevallen even eenvoudig waardoor projecten (onder andere Handelingsperspectief Spoorzone) die hiermee samenhingen trager op gang kwamen dan gepland. Op vele onderdelen is goede vooruitgang geboekt qua voorbereidingen en het opstellen van de aanpak. Dit alles heeft wel vertraging opgelopen waardoor de formele start in 2024 is en niet meer in 2023. De niet-bestede middelen van € 872.000 blijven in de Bestemmingsreserve Innovatiefonds beschikbaar. Voorgesteld wordt om deze middelen voor 2024 opnieuw beschikbaar te stellen. Verhaal van Roosendaal In 2023 wordt het budget voor het Verhaal van Roosendaal niet volledig besteed. Dit komt onder meer doordat de opdracht aan het adviesbureau later verstrekt is dan oorspronkelijk gepland was. De activiteiten voortvloeiend uit het advies zullen of kunnen hierdoor niet allemaal dit jaar uitgevoerd worden.

Als gevolg hiervan wordt in 2023 € 50.000 minder onttrokken aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. In 2024 wordt opnieuw bekeken of extra geld nodig is.

VOORZIENING EXPLOITATIE REINIGINGSSECTOR De voorbereiding voor het plaatsen van de ondergrondse containers heeft langer geduurd vanwege beperkte capaciteit bij zowel de contractpartij Saver als intern (voordeel € 300.000). De kosten worden in 2023 niet aan de Voorziening reinigingsexploitatie gebracht waardoor de onttrekking aan de voorziening in 2023 vervalt (nadeel € 300.000). Deze werkzaamheden worden in 2024 uitgevoerd. De doorbelasting van de werkzaamheden door Saver valt € 100.000 lager uit vanwege de hantering van een nieuwe kostenstructuur. In 2023 lopen geen juridische procedures waarvoor advies ingewonnen moet worden. Ook is geen nieuwsbrief verspreid. Dit levert tezamen een voordeel van € 110.000 op. De kosten voor prioriteit 6 “Intensiveren aanpak zwerfafval” vallen niet onder de gesloten financiering, maar onder straatreiniging. Het hiervoor beschikbare budget van € 50.000 wordt verplaatst naar product Straatreiniging (beleidsveld Openbare ruimte). De papieropbrengsten vallen € 50.000 lager uit omdat het bedrag dat wordt ontvangen per ton papier is gedaald. In de Najaarsbrief 2022 is besloten om het tarief te dempen. Dit is nog niet in de begroting 2023 verwerkt. De begrote opbrengsten kwamen niet overeen met de vastgestelde tarieven volgens de verordening. Dit wordt nu aangepast (nadeel € 718.000).

22

Reiniging betreft een gesloten financiering. Bovenstaande mutaties resulteren per saldo in hogere exploitatielasten en leveren een hogere onttrekking aan de Voorziening exploitatie reinigingssector op van € 508.000.

OVERIGE MUTATIES MET BETREKKING TOT RESERVES EN VOORZIENINGEN De budgetneutrale mutaties die kleiner zijn dan € 100.000 en die betrekking hebben op reserves of voorzieningen zijn hierboven niet apart vernoemd. Deze posten zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Door het vaststellen van de begrotingswijziging kunnen de aanpassingen in de boekhouding worden verwerkt en wordt voldaan aan de begrotingsrechtmatigheid.

BIJLAGE 2 BUDGETNEUTRALE AFWIJKINGEN IN PROGRAMMA’S > € 100.000 Suppletieregeling Explosieven 2023 In het eerste kwartaal van 2024 wordt een aanvraag ingediend over de in 2023 gemaakte kosten (€ 208.000). Na toekenning zal het uit te keren bedrag in de Meicirculaire Gemeentefonds 2024 gepubliceerd worden en zal uitbetaling plaatsvinden.

Lokaal onderwijs: achterstandsbeleid Voor 2023 valt het bedrag (€ 3.185.000) voor het Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) € 162.000 hoger uit dan het Rijk eerder berichtte. Zowel de baten als lasten worden met dit bedrag opgehoogd. Door de hogere bijdrage van het Rijk is minder inzet van eigen middelen nodig. Dit voordeel is opgenomen onder de financiële afwijkingen in programma 2.

Zwembad De Stok De hoge energieprijzen hebben een grote impact op de openbare zwembaden. Deze zwembaden zijn van groot belang voor de sportinfrastructuur. Voor zwembad de Stok (beheer en exploitatie door Sportfondsen) wordt voor de meerkosten energie gebruik gemaakt van de regeling Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK MEOZ 2022 en 2023). De aanvraag voor deze regeling is toegekend en wordt verrekend met Sportfondsen. De begroting voor de lasten en baten wordt verhoogd met € 648.000.

Gezonde leefstijl In de Voorjaarsbrief is € 249.000 budget opgenomen ten behoeve van de vergoeding SPUK-ijsbanen en zwembaden. Dit bedrag was al opgenomen in de begroting. De te betalen vergoeding van € 119.000 voor 2023 nog niet. De baten en lasten worden verlaagd met het verschil van € 130.000.

23

Participatievoorzieningen Opvang ontheemden Oekraïne Iedere gemeente ontvangt een normvergoeding voor het realiseren van een Gemeentelijke Opvang voor Oekraïners. De normvergoeding dient ter dekking van de kosten voor het onderhoud en gebruik van het gebouw, het leefgeld, beveiliging en dergelijke. Het normbedrag is € 83 per dag per opvangplek. Voor Roosendaal betekent dat een voorschotbijdrage van € 6.923.000 in 2023. In de Voorjaarsbrief 2023 is hiervan al € 5.908.000 opgenomen. Het verschil van € 1.016.000 wordt aanvullend budgetneutraal verwerkt in de begroting. Inburgeringsvoorzieningen Sinds 2022 ontvangen alle gemeenten de specifieke uitkering (SPUK) Wet Inburgering 2021. Deze SPUK wordt 1-op-1 doorbetaald aan het Werkplein voor financiering van de inburgeringsvoorzieningen. De voorlopige toekenning van deze SPUK over 2023 bedraagt € 805.000. In de begroting was al een bedrag opgenomen van € 715.000. Het verschil van € 90.000 wordt budgetneutraal in de begroting verwerkt. Daarnaast heeft het Rijk in 2023 de bijdrage over 2022 definitief vastgesteld op € 394.000. Dit is € 117.000 hoger dan waar in de jaarrekening 2022 rekening mee is gehouden. Het bedrag is ook verschuldigd aan het Werkplein en wordt budgetneutraal in de begroting verwerkt.

Hotel- en accommodatie regeling inburgering Om de druk op de opvangcapaciteit van het COA te verkleinen is de Hotel- en accommodatieregeling (HAR) voor vergunninghouders in het leven geroepen. Vergunninghouders, woonachtig in de asielopvang en in afwachting van definitieve huisvesting, kunnen binnen deze regeling alvast tijdelijk (maximaal 6 maanden) in hun toekomstige gemeente gaan wonen. Bijvoorbeeld in een hotel of recreatiewoning. Roosendaal ontvangt op basis van deze regeling € 150.000. Dit bedrag wordt ingezet om de kosten van overnachting, eten en begeleiding van vergunninghouders te vergoeden aan Vluchtelingenwerk en het hotel in de binnenstad. Bij de Voorjaarsbrief is hiervan al € 80.000 opgenomen. Het verschil van € 70.000 wordt aanvullend budgetneutraal verwerkt in de begroting.