Wijk- en kernenbeleid 11 oktober_def

Wijken- en kernenbeleid Roermond

Eerste contouren

Gemeenteraad, 11 oktober 2023

Agenda • • • • •

Doelstelling wijk- en kernenbeleid Belangrijkste bevindingen tot nu Faciliteren inwonerinitiatieven Vergezicht doorontwikkeling wijkgericht werken Organisatorische impact wijkgericht werken, verandering in bestuurlijke rollen

Coalitieakkoord 2022-2026 College kiest voor actieve rol naar wijken en kernen!      

Inzet op leefbare, veilige wijken, waar meer ontmoeting en sociale interactie plaatsvindt. Zichtbaar zijn in de wijk en de buurt. Vanuit gemeente (sociaal gezicht) en bestuur (wijkwethouder). Van elke kern en wijk een realistisch en samenhangend beeld van de behoeften en mogelijkheden. Via co-creatie met alle betrokkenen werken aan een wijkplan/ centrumplan met lokaal draagvlak. Doel: Bewoners centraal: vanuit een algemeen belang invulling geven aan alles wat inwoners belangrijk en van waarde vinden. Ruimte voor inwoners om op alle beleidsterreinen met initiatieven te komen. Nota Actief Burgerschap is daarbij de basis.

Doel / functie wijk- en kernenbeleid      



Beter inspelen op opgaven en kansen in wijken en kernen Versterken betrokkenheid inwoners bij hun directe woon- werk- en leefomgeving Bewoners en organisaties uitnodigen om meer in gezamenlijkheid en in co-creatie gebiedsgericht activiteiten op te pakken Kaders verschaffen voor inwoners en wijkorganisaties om zelf initiatieven aan te dragen om de leefbaarheid te vergroten en voor het krijgen van ondersteuning daarbij Duidelijk maken rollen, verantwoordelijkheden en aanspreekpunten voor partijen Duidelijkheid geven over de manier waarop de wijk- en kernanalyse gezamenlijk en integraal actueel wordt gehouden en hoe keuzes voor een wijkactieplan worden gemaakt, vastgelegd en geëvalueerd Doel wijkplannen: Beeld van opgaven en kansen (wijkanalyse) en van speerpunten en activiteiten (wijkactieplan) voor bewoners, organisaties en gemeente

Twee sporen wijken- en kernenbeleid Gemeente wil iets: inwonerparticipatie Input voor beleid (gemeenteniveau) Input voor beleidsuitwerking / Uitvoering beleid (wijkniveau) Overheid: Informeren Raadplegen Advies vragen Faciliteren Samenwerken

Inwoner: Mee-weten Meepraten Meedenken Meedoen Meebeslissen

Overheid: Transparantie Argumenteren Dialoog aangaan Kaders stellen Ruimte geven

Inwoner: Info inwinnen Aankaarten voorstel voorleggen Initiatief nemen Samenwerken

• Beleidswens • Inwonerinitiatief • Toestemming • Geld / middelen • Expertise

Inwoner wil iets: overheidsparticipatie

Twee sporen wijken- en kernenbeleid Gemeente wil iets: inwonerparticipatie Input voor beleid (gemeenteniveau) Input voor beleidsuitwerking / Uitvoering beleid (wijkniveau) Overheid: Informeren Raadplegen Advies vragen Faciliteren Samenwerken

Inwoner: Mee-weten Meepraten Meedenken Meedoen Meebeslissen

Samenwerking / co-creatie:

- wijkprofiel/-analyse - wijkagenda (+ evaluatie en bijstelling) - planvorming en uitvoering

Overheid: Transparantie Argumenteren Dialoog aangaan Kaders stellen Ruimte geven

Inwoner: Info inwinnen Aankaarten voorstel voorleggen Initiatief nemen Samenwerken

• Beleidswens • Inwonerinitiatief • Toestemming • Geld / middelen • Expertise

Inwoner wil iets: overheidsparticipatie Ruimte voor initiatief, ondersteuning waar nodig

Opdracht • •

Nieuw wijk- en kernenbeleid Onderwerpen: -

Doel wijk- en kernenbeleid

-

Rekening houden met verschillen tussen wijken en buurten

-

Bewonersinitiatieven binnen dit beleid

-

Rollen en instrumenten

-

Doorvertaling naar de interne organisatie

-

Financiële consequenties

Helderheid over: • De rollen en verantwoordelijkheden binnen de gemeentelijke organisatie • Wijze van samenwerken met externe partners, waaronder inwoners • Gewenste werkwijze en route om hier te komen (stappenplan)

Het proces Welke stappen hebben we tot nu toe gezet -

-

Wijk- en kernenbeleid uit 2010 als basis Lemon leefbaarheidsonderzoek Evaluatie dorpsplan Swalmen Gesprekken met verschillende stakeholders -

Bewonersorganisaties gemeente Roermond

-

Wijkregisseurs, Kernteam actief burgerschap

-

Welzijnsorganisatie VIJF, Woningcorporaties Wonen Zuid en Wonen Limburg

CMT BMO

Wat viel op? 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verschillende beelden bij gewenste rol en positie van wijk- en dorpsraden (legitimiteit) Behoefte aan intensivering contacten Behoefte aan centraal aanspreekpunt en accounthouderschap binnen gemeente Draagvlak voor centrale(re) rol wijkregisseurs (brugfunctie) Noodzaak flexibele ruimte in gemeentelijke afdelingen (uitvoering/ ondersteuning beleidswensen van inwoners en inwonerinitiatieven) Wijkagenda: in sommige wijken echt pionieren, soms echt nog niet startklaar begin 2024 Samenwerken aan gezamenlijke agendering: gedragen ideeën bij professionals over hoe dat samen met bewoners kan Welzijnsorganisaties kunnen helpen met het in positie brengen van inwoners bij inwonersparticipatie Impact op organisatie en bestuur: Minder vanuit afdelingen, domeinen, thema’s en meer vanuit wijk

Inwonerinitiatieven Overheidsparticipatie

Inwonerinitiatieven Inwonerinitiatieven en bewonerideeën (beleidswensen) komen op verschillende manieren binnen. → Dat blijft. Wel stroomlijnen! → ‘Triage’ door medewerker overheidsparticipatie: wijkgericht of niet → bepalen accounthouderschap Accounthouder bij inwonerinitiatief: Werken met (centrale) accounthouder → medewerker Overheidsparticipatie

Vast contactpersoon voor initiatiefnemers Toetst en adviseert initiatiefnemers Houdt voortgang in de gaten Leidt initiatief indien nodig door naar vakafdelingen • Zorgt voor terugkoppeling naar initiatiefnemers • Schaalt op in organisatie als nodig • Stemt af met wijkregisseur (coördinatie wijkagenda’s)

• • • •

Neemt initiatief niet over

Budget en spelregels Huidige situatie subsidies en overige budgetten: • Waarderingssubsidie wijkraden • Incidentele subsidies (bijv. volksfeesten) • Budgetsubsidies (bijv. wijkaccommodaties) • Roermondfonds • Grotere bijdragen: via raadsvoorstel Nieuw beleid: heldere spelregels; gelijk speelveld voor wijkraden en niet-georganiseerde bewoners • Waarderingssubsidie NIET voor activiteiten in te zetten • Bewonersinitiatieven uit incidentele subsidies (aan te vragen door wijkraden én losse bewonersgroepen) Op termijn mogelijk ook: • Ook afdelingsbudgetten en budgetsubsidies (deels) wijkgericht inzetten: wijkbudget • Hoger budget voor ondersteuning wijkgericht samenwerken (o.a. opbouwwerk, externe inhuur)

Nog uit te werken: • Alle inwonerinitiatieven verwijzen naar Roermondfonds (fonds uitbreiden) of incidentele subsidies gemeente handhaven? • Toets subsidie-aanvragen door team wijkregie of inwonercommissie? • Maximale bedrag per initiatief / activiteit / wijk • Voorwaarden voor gemeentelijke subsidie? Bijv: -

Cofinanciering verplicht?

-

Niet voor eten en drinken?

-

Wijze van verantwoording

Wijkagenda’s Samenwerking

Wijkgericht samenwerken: weg naar wijkagenda’s

Bewoners Wijkraden (eigen tentakels)

Wijkteam Professionals meerdere org. Wijkregisseur (vz.) Signaleren / acties Opschalen

Uitvoering 1x per maand

Wijkraden (goed functionerend, verweven in wijk) Opbouwwerk Talentontwikkeling ‘Buurtbouwen’

Bewoners (bevraging, polls, oploop, …) Bewonersnetwerken (vertegenwoordigers)

Wijkoverleg (managementoverleg) Managers wijkpartners/ regisseurs Evaluatie inspanningen en resultaten Afspraken tussen partijen

Tactisch 4x per jaar

Wijkenoverleg Team Wijkregie Managers / beleidsmedewerkers partnerorganisaties (+ bestuurders/wethouder wijken) Trends, ontwikkelingen Prioriteiten, beleidskansen Afspraken (koers, middelen)

Strategisch 1-2x per jaar

‘Wijkplatforms’ → wijkagenda Invulling varieert per wijk en situatie (thema) Tandem tussen: • Wijkregisseur (richting gemeente en wijkraad) en • Opbouwwerker (richting bewoners en bewonersnetwerken)

Wensen, ideeën, vraagstukken, leefbaarheidsproblemen, omgevingskansen, …

(geen overleggremium, maar proces)

Rollen bij wijkgericht werken Medewerker overheidsparticipatie Wijkregisseurs Manager Team Wijkregie Wijkwethouder

Impact op organisatie • Wijkgericht werken èn participerende overheid vraagt flexibiliteit in afdelingsplannen, begrotingen en inzet van (vak)ambtenaren. • Centralere rol voor wijkregisseur en medewerker Overheidsparticipatie (inbedding in organisatie met verantwoordelijkheid en back-up vanuit management) • Intern draagvlak nodig voor andere samenwerking

Ontwikkelmodel •

•

Beleidskader als stevige basis: -

Heldere afspraken over rollen, taken en verantwoordelijkheden bij inwonerinitiatieven en beleidswensen inwoners

-

Periodiek overleg met partners over ‘wijkagenda light’, met ruimte voor ideeën inwoners (leefwereld)

-

Werkwijze omgaan met inwonerinitiatieven (thema’s: leefbaarheid, veiligheid, sociale samenhang, overlast)

Toekomstperspectief: -

Afspraken met partners over overlegstructuren (wijkteamoverleg, wijkenoverleg)

-

Proces inrichten voor uitwerken wijkagenda in co-creatie met inwoners: intensiveren en verbreden samenwerking met bewoners(netwerken) (eerst in pilotwijken)

-

Uitbreiding scope wijkbeleid: ook thema’s die verder afliggen van directe leefwereld

-

Deel gemeentelijke budgetten flexibel maken t.b.v. wijkgerichte inzet

Processtappen en planning Fase 1: startfase • Startoverleg begeleidingsgroep • Opvragen info deskresearch • Opstellen 1e raamwerk • Voorbereiden gesprekken fase 2

Fase 2: toetsen en aanvullen • Gesprekken interne stakeholders (organisatie en instrumenten) • Gesprekken externe stakeholders (aansluiten bij wensen en praktijk) • Avond bewonersgroepen

Fase 3: uitwerken • Begeleidingsgroep (2x) • Update B&W en raadscommissie • Ambtelijke werksessie • CMT / BMO • Uitwerken (concept)nota

Besluitvorming • College B&W • Raadsvergadering

Resultaat: • Vastgesteld PvA • Raamwerk nota

Resultaat: • Notitie aandachtspunten tbv verdere uitwerking

Resultaat: • Beleidsnota WKB tbv besluitvorming

Resultaat: • Beleid vastgesteld

Juli – augustus Week 29 - 36

Sept – okt Week 37 - 41

Okt – dec Week 39 - 51

Jan - feb Week 1 - 8