Samenvatting commissievergadering 23 juni 2022

Samenvatting commissie BM-BS-RU van 23 juni 2022, agendapunten 3 en 4.

3. Jaarstukken 2021

SPR SPR is blij verrast door het positieve resultaat van de jaarrekening terwijl een negatief resultaat begroot was. Het blijkt in Roermond altijd zo te zijn dat diverse begrote activiteiten niet worden uitgevoerd. SPR is het er niet mee eens dat nog geld wordt gestort in het Coronafonds, dit fonds is per 1 april 2022 opgeheven. Ook 700.000 euro voor de organisatie behoeft voor de SPR niet apart te worden gezet. Eenzelfde verhaal is er voor hout. En zo zijn er nog diverse posten. De SPR vindt Dat het overschot in de algemene reserve moet worden gestopt. Heeft het college vervolgens voor bepaalde doelen nog middelen nodig, dan kan de raad daarom worden gevraagd en zullen deze middelen best beschikbaar worden gesteld. SPR vraagt aandacht voor de twee zwemverenigingen die voor 30.000 euro verbeteringen in het zwembad aanbrengen. De gemeente zou een gebaar kunnen doen door deze twee verenigingen bijvoorbeeld toe te zeggen dat er vijf jaar lang geen huurverhoging wordt doorgevoerd. GroenLinks 1. Moet het Coronafonds wel worden opgeheven, is voor dit doel volgens het college niet een structurele begrotingspost nodig en zo ja, van welke omvang? 2. Positief resultaat van 9,9 miljoen euro, onderscheid tussen structurele en incidentele middelen; 3. GL heeft moeite met alle potjes waarvan geen uitgaven worden gedaan, bijv. pag. 236, exploitatiebijdragen van 2,4 miljoen; 4.

GL pleit voor realistisch begroten; 5. Stand van algemene reserve na resultaatbestemming 18.112.000 euro. Dat is meer dan de norm van 12,3 miljoen. Het meerdere van 5,8 miljoen zou voor GL terug naar het sociaal domein mogen. 6. Huidige solvabiliteit van 23% is voor GL acceptabel, aangezien de ondergrens 20% is; 7. Situatie is nu aanmerkelijk beter dan bij Klaar voor de Herstart in 2021; 8. Toename netto schuldquote en meerjarig perspectief door geplande investeringsprojecten, hoe dit te prioriteren volgens het college? 9. Belastingcapaciteit van 89,9%. We zitten met onze belastingen onder het landelijk gemiddelde. OZB zou op basis hiervan verhoogd kunnen worden. Hoe kijken politieke partijen hier tegenaan? 10. Invoering Omgevingswet is een aandachtspunt voor de begroting 2023? Wat betekent de Meicirculaire 2022 voor Roermond, in zijn algemeenheid maar ook m.b.t. de Omgevingswet? VVD Resultaat en vermogenspositie zijn goed te noemen maar helaas zijn de oorzaken daarvoor incidenteel en extern. VVD is gereserveerd over het enthousiasme waarmee het huidige college, via de portefeuillehouder FIN, zich geuit heeft over het positieve resultaat van de jaarrekening 2021. De situatie nu is voornamelijk veroorzaakt door incidenten: Corona, capaciteitsproblemen en een matig functionerend ambtenarenapparaat hebben in de weg gestaan van het uitvoeren van geplande activiteiten.

Hierdoor zijn er minder kosten geweest maar zijn ook doelen niet gerealiseerd. Het resultaat is verder ook positief beïnvloed door hogere bijdragen van het Rijk voor Corona en jeugdzorg. Dit alles bij elkaar heeft ervoor gezorgd dat het bij de Burap in december 2002 nog verwachte tekort van 2,5 miljoen euro uiteindelijk een positief resultaat is geworden van 9,9 miljoen euro. Het is goed dat de algemene reserve is aangevuld. Dit is gebeurd vanuit reserves, met name het

sociaal domein. De VVD juicht dit toe omdat in deze reserves jarenlang veel te veel geld achter de hand werd gehouden. De vermogenspositie is nu goed maar de solvabiliteit blijft een zorgpunt. Komt er nog een erratum bij de jaarrekening? D66 Na de donkere wolken die er in 2021 aan de financiële horizon waren, is er nu een fors overschot van 10 miljoen euro op de jaarrekening. Bij Klaar voor de Herstart in 2021 leek het nog kommer en kwel. Er is van alles te zeggen over Corona etc. maar de gemeente Roermond moet gewoon meer reëel gaan begroten. Daar zal D66 de komende maanden veel aandacht voor vragen. 1. Waarom is de raad nu pas over het grote positieve resultaat geïnformeerd? 2. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het exploitatiesaldo gaat voldoen aan de norm die daarvoor gesteld is? 3. Er is veel geld vanuit het sociaal domein vrijgevallen, nu blijkt er een overschot van 10 miljoen euro te zijn. Hoe kan dat? 4. Bij Klaar voor de Herstart is een bepaalde lijn gekozen voor verhoging van de ozb. D66 kan die lijn nog steeds volgen. 5. Effectiviteit van subsidies staat ter discussie, wanneer wordt daarnaar gekeken? 6. D66 wil niet heel veel verschillende bestemmingsreserves, liever naar de algemene reserve. DS Bijzonder resultaat. waar is dat aan te danken, mogelijk ook aan de samenwerking in de raad en tussen raad en college? Realistisch begroten heeft de voorkeur van DS.

Vrijval sociaal domein is opmerkelijk, zeker de omvang daarvan. Als we dit eerder geweten hadden, was vorig jaar misschien anders gehandeld. Is dit een eendagsvlieg? Wat kunnen we doen om structureel evenwichtiger te worden? PvdA Dank aan het college voor weergave van het resultaat, zowel financieel als inhoudelijk. Het is helder. Groot positief resultaat lijkt heel mooi maar wat zijn de oorzaken? De basis lijkt niet op orde te zijn. Personele capaciteit is beperkt. Stand van de organisatie is een probleem. In het accountantsverslag valt vooral het woord “inzicht” op, of het gebrek daaraan. Fijn dat de accountant groen licht geeft, maar er is duidelijk werk aan de winkel voor het nieuwe college. “Beter met minder” lijkt een stevige impuls te hebben gegeven aan het positief resultaat. Heeft het college overwogen de systematiek van Beter met minder” uit te breiden naar andere domeinen? Er is een waslijst van verenigingen die geld hebben gevraagd uit het Coronafonds. Sommige zijn toegewezen, anderen zijn afgewezen. Wat zijn de criteria geweest? LVR Volgens LVR heeft het jaarrekeningresultaat niets te maken met het sociaal domein. In de afgelopen 12 jaar is er steeds een positief rekeningresultaat geweest van minimaal drie miljoen euro. Roermond moet realistischer begroten.

Zowel bij subsidies als bij het Coronafonds zou de conclusie getrokken kunnen worden dat bepaalde organisaties wel geld hebben gekregen terwijl andere organisaties buiten de boot zijn gevallen. Hoe komt dat? Inhuur is met 13,5% weer groot geweest. 6 miljoen inhuur ten opzichte van totale loonsom van 18 miljoen levert een veel hoger percentage op. Wat klopt er niet? Coronafonds, pag. 16. LVR wil die pot nog even aanhouden omdat er organisaties in de problemen zijn gekomen die mogelijk nog een verzoek zullen indienen.

Lijst van reserves is heel lang. Hier zou eens goed met de kam doorheen gegaan kunnen worden. Dat is een taak voor het nieuwe college. Wethouder Schreurs Met de organisatie-ontwikkeling zijn we op de goede weg. Het resultaat is ontstaan door exogene factoren, met name het “trap op trap af systeem” dat voortvloeit uit het gemeentefonds. Gemeenten zijn erg afhankelijk van het gemeentefonds. Daardoor is het ontzettend moeilijk om realistisch te begroten. De raad neemt op 7 juli een besluit over resultaatbestemming. Wethouder Schreurs noemt een groot aantal posten die een bijdrage hebben geleverd aan het positieve resultaat. Coronafonds is per 1 april 2022 opgeheven, het saldo wordt volgens raadsbesluit overgeheveld naar Herstart Corona. De zorg die nodig was, is verleend. Dat er uiteindelijk geld is overgebleven, is een meevaller. Wethouder Schreurs legt uit hoe het gegaan is met de startblokken voor de twee zwemverenigingen. Dit is een schoolvoorbeeld van burgerparticipatie. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen incidenteel en structureel en tussen exploitatie en reserves. Binnenkort komt de raadsinformatiebrief over de Mei-circulaire. Daarin wordt ook iets gezegd over de omgevingswet. Een aantal resultaten is wel bereikt, andere niet. We hebben in 2021 met een hoogwaterramp te maken gehad.

Daar is veel ambtelijke capaciteit in gaan zitten, die daardoor niet aan activiteiten kon worden besteed die eigenlijk uitgevoerd hadden moeten worden. Inderdaad, de P&C-cyclus moet nog verder verfijnd worden. Volgens een motie uit november 2021 wordt er in Q3 2022 een aanvang gemaakt met een onderzoek naar de effectiviteit van subsidies. Het is belangrijk dat de organisatie in control geraakt. Het gaat steeds beter, maar we zijn er nog niet. Subsidies uit Coronafonds zijn door het college toegekend of afgewezen conform de door de raad vastgestelde verordening. Diegenen die een afwijzing hebben gekregen. Kunnen bezwaar maken. Dat is ook gebeurd. Reactie op % - inhuur komt op de groene flap maar nu al kan gezegd worden dat de totale loonsom zeker groter is dan 18 miljoen euro. Het is aan de raad om evt. de reserves te herijken. N.a.v. de beantwoording van de wethouder worden in tweede termijn enkele zaken aangescherpt c.q. opnieuw ter discussie gesteld. Vragen LVR 1. pag. 329, zouden we niet meer moeten aflossen op leningen met hoge rentepercentages? 2. worden verenigingen bijgestuurd als subsidie-aanvragen uit het Coronafonds niet geheel voldoen? CDA merkt op dat alles in perspectief moet worden gezien: vijf grotere gemeenten in Limburg hebben samen 70 miljoen euro overschot over 2021. Roermond zit met een overschot van bijna 10 miljoen net iets onder het gemiddelde hiervan.

Wethouder Schreurs zegt de vraag van de LVR over de geldleningen te zullen beantwoorden op de groene flap.

4. Kadernota 2023 LVR Keuze voor belastingverhoging met 8% in 2023 is een politieke. LVR stoort zich altijd aan de post autonome ontwikkelingen en heeft de indruk dat daarbij vaak ook beleidskeuzes onderdeel van uit hebben gemaakt. Wat betekent de verhoging b1 van 1,3 miljoen afvalstoffenheffing/rioolheffing voor de inwoners? Kan het college rapporteren over de betekenis van de Mei-circulaire voordat de raad op 7 juli spreekt over de jaarrekening en de kadernota? M.i.v. 2023 structureel 1,3 miljoen nadeel op de afvalstoffenheffing, dat kan toch niet? Voor de twee grootste vervangingsinvesteringen, ten bedrage van 2,8 miljoen van de in totaal 3,3 miljoen, zijn geen kapitaallasten geraamd, waarom niet? College presenteert deze kadernota als beleidsarm, LVR betwijfelt of dat het geval is. GL Toetsingskader op blz. 10. Maar “wat als”? Dat zijn de overige ontwikkelingen waar we geen vat op hebben. Pag. 24 Overige ontwikkelingen, daar staan diverse zaken bij die echt moeten, die kunnen volgens GL niet gezien worden als “overige ontwikkelingen”. Bijv. invoering van de omgevingswet, wateropgave, CO2-neutrale gemeente. Wat is de visie hierop van het college? VVD Volgens de VVD geeft de kadernota onvoldoende inzicht. VVD mist in de kadernota de kanttekeningen die de provincie heeft gemaakt naar aanleiding van de begroting 2022. bijv. de incidentele dekking van structurele lasten.

De hieraan verbonden risico’s worden niet of nauwelijks in de kadernota aangegeven. Ook de in de begroting 2022 voorkomende incidentele lasten welke door de provincie als structureel worden gekwalificeerd krijgen geen aandacht in de kadernota. Tot slot, de structurele doorwerking uit de jaarrekening ontbreekt. In de jaarrekening wordt nota bene toegezegd dat hier aandacht aan zou worden besteed. De kadernota is niet gedateerd, hierdoor is er geen referentie. Het is beter in de toekomst er wel een datum op te zetten c.q. aan te geven met welke documenten wel of niet rekening is gehouden. Bij Klaar voor de Herstart in 2021 is de toen voorgenomen belastingverhoging alleen voor 2022 gecorrigeerd. Dientengevolge is het logisch dat in de kadernota nu de belastingverhoging voor 2023 wel is opgenomen. Het is aan het nieuwe college hier dit najaar verder aandacht aan te besteden. D66 We zien een meerjarig sluitende begroting op basis van de kaders van Klaar voor Herstart. D66 vraagt aandacht voor het tijdperk na Corona. D66 wil meer toe naar scenario denken in plaats van alleen maar te praten over risico’s. D66 wil discussie over wat er gedaan kan worden met het overschot in de algemene reserve. Wethouder Schreurs Het is correct dat niet alleen het college maar ook de raad een duidelijk aandeel heeft gehad in Klaar voor de Herstart.

Bij Klaar voor de Herstart heeft de raad besluiten genomen voor 2022. Besluiten over 2023 e.v. zijn toen niet genomen. Vandaar dat nu, conform de stukken die vorig jaar voorlagen, 8% ozb-verhoging voor 2023 is opgenomen. Het is aan de raad om hierover bij de begroting 2023 besluiten te nemen.

Op de 1,3 miljoen, afgerond 50 euro per huishouden voor de afvalstoffenheffing, komt het college zo nodig op de groene flap nog terug. Herverdeeleffect gemeentefonds: Roermond is een voordeelgemeente. We krijgen er structureel 2 miljoen euro per jaar bij, dit wordt gefaseerd over enkele jaren bereikt. Het antwoord op de LVR-vraag “Waarom geen kapitaallasten” komt op de groene flap. Er komt de jaren nog veel op de gemeenten af. Wat hard is, is in de kadernota benoemd. Reactie van het college op opmerking van de VVD (brief provincie) komt op groene flap. Het is inderdaad beter (reactie op opmerking VVD) aan de kadernota een datum mee te geven. Stevig eigen vermogen is goed voor robuuste positie van de positie. Discussie tussen raad en college is nodig om te bepalen wat er gedaan wordt met overschot in de algemene reserve. Waak ervoor om de algemene reserve, zijnde incidentele middelen, in te zetten voor structurele uitgaven. Tweede termijn LVR LVR heeft het over kosten van 1,3 miljoen voor de afvalstoffenheffing, de wethouder praat over inkomsten van de afvalstoffenheffing. Prima om nadere uitleg hierover te geven op de groene flap. Het college heeft het vorig jaar (bij Klaar voor de Herstart) afgesproken huiswerk niet geheel af maar verhoogt toch de belastingen, daar zit voor de LVR een pijnpunt. Is het sociaal domein met 7,1 miljoen euro inderdaad het grootste risico? GL Pag.

15, energie. Waarvoor is het (incidentele) geld van de accresstijgingen bedoeld, voor de gemeente zelf of voor de burgers? VVD Kadernota is gebaseerd op de vorig jaar vastgestelde meerjarenbegroting voor 2023, incl. de belastingverhoging. Dat is dus correct. Maar er had bij moeten staan dat verschillende onderzoeken nog niet zijn afgerond en daardoor kan de zaak nog veranderen. Dat zou dus toegevoegd moeten worden. Ook de opmerkingen van de provincie zouden toegevoegd moeten worden. Risico’s en kansen dienen te worden benoemd! D66 Programma 7: raamt het college niet veel te weinig voor de CO2-reductie? Komt daarmee niet de doelstelling c.q. de wettelijke taak in het gedrang? D66 vindt het erg belangrijk dat Roermond voldoet aan de normen van de rijksoverheid. Na enig duaal debat in relatie tot de ozb-verhoging wijst wethouder Schreurs erop dat het college voorstelt de kadernota voor kennisgeving aan te nemen. Wethouder Schreurs 1,2 miljoen als kosten voor afvalstoffen, zijnde 50 euro per huishouden, zou nog lager kunnen worden aangezien hieraan uiteindelijk maar 5 ton is uitgegeven. Daar wordt nog naar gekeken.

Sociaal domein maakt in de begroting van Roermond bijna 50% uit, is daarmee de grootste kostenpost. Uitleg over accres. Op de groene flap zal het college nog reageren op de woordvoering van D66 (CO2-reductie).