Raadsvoorstel Visie Opvang Nieuwkomers

•~•

gemeente Roermond

eP VOORSTEL AAN RAAD VAN DE GEMEENTE ROERMOND

Onderwerp:

BW-voorstel Visie Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond

Zaaknummer: 63259-2024 Datum: 28 mei 2024

Inleiding De Gemeente Roermond staat voor de taak om op een verantwoorde, passende en humane wijze mensen op te vangen, huisvesting te bieden en te begeleiden. Dit omvat zowel de huidige inwoners als (tijdelijke) nieuwkomers. Het huidige landschap vereist een strategische aanpak vanwege de voortdurende instroom van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. Meer dan opvang Het (tijdelijk) opvangen en onderdak geven van mensen die gevlucht zijn, gaat niet alleen over het inrichten van plekken. De (tijdelijk) nieuwe inwoners hebben bijvoorbeeld ook onderwijs, zorg en sociale ondersteuning nodig. Ze moeten veilig kunnen wonen. En de opvang moet passen in de omgeving of passend te maken zijn. We vinden het van belang dat Oekraïense ontheemden, kansrijke asielzoekers en statushouders die in Roermond worden opgevangen perspectief hebben, zelfredzaam zijn of worden en zich kunnen binden aan de stad. Voor het gemak benoemen wij deze doelgroepen daarom "nieuwkomers". De visie Opvang Nieuwkomers richt zich op een heldere visie en ambitie van de gemeente, evenals concrete beleidsmaatregelen om de uitdagingen op het gebied van Nieuwkomers voor de langere termijn aan te gaan en koers te bepalen. Om uitvoering te geven aan de visie Opvang Nieuwkomers (Bijlage 1) is een Actieagenda Nieuwkomers (Bijlage 2) gemaakt voor de periode september 2024 tot en met 2026. Voorstel 1.

De visie "Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond" voor de periode 2024 t/m 2026 inclusief bijlagen vast te stellen middels bijgevoegd concept-raadsbesluit. 2. De begroting te wijzigen conform de toelichting op de middelen. Argumenten 1. 1 Het huidige beleid vanuit het Rijk en de raadvoorwaarden fluctueren dusdanig dat dit vraagt om een structurele maar flexibele aanpak. Veranderende omgeving De fluctuerende instroom van nieuwkomers, het aan politieke veranderingen onderhevige beleid van het Rijk en uitkomsten van afspraken in onze veiligheidsregio liggen niet of beperkt binnen de invloedssfeer van de gemeente. Terwijl deze factoren van grote invloed zijn op de hoeveelheid nieuwkomers die Roermond moet opvangen en op de tijd die wij hebben om dit voor te bereiden. Ook kunnen de randvoorwaarden voor opvang, zoals de financiering, wijzigen. Daarnaast is de mate van

Pagina 1 van 4

Pagina 2

Onderwerp: Visie Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond

vrijwilligheid niet in alle gevallen hetzelfde. Dit kan tot de conclusie leiden dat we pas kunnen plannen en handelen als wij weten wat er de komende maanden of zelfs weken of dagen op ons afkomt. Veel gemeenten hebben mede om die reden ook geen beleid voor de opvang van nieuwkomers. Het zich ad hoc aandienende probleem wordt ad hoc opgelost. Roermond wil zelf de bakens kunnen plaatsen en uitgangspunten bepalen op basis waarvan zij keuzes maakt en die ook staande houdt wanneer de omstandigheden veranderen.

1. 2 Door het vaststellen van een heldere visie en ambitie zorgt de gemeente Roermond voor transparantie, stabiliteit en voorspelbaarheid hoe zij nu en de toekomst wil omgaan met Nieuwkomers. De visie Opvang Nieuwkomers geeft de gemeente en haar inwoners houvast om ook bij gewijzigde maatregelen vanuit het Rijk, om bijvoorbeeld instroom te beperken, binnen de juridisch mogelijkheden vast te houden aan haar koers. De visie bestaat uit de volgende Uitgangspunten en concrete Maatregelen: Visie en Uitgangspunten: 1. Solidariteit en Draagkracht: De gemeente Roermond verbindt zich tot solidariteit met andere overheden in de opvang van nieuwkomers, met respect voor de draagkracht van de gemeente. 2. Structurele Opvang: De gemeente streeft naar structurele opvang voor nieuwkomers om stabiliteit en voorspelbaarheid te bieden, ondersteund door adequate begeleiding en voorzieningen. 3. Bewonersbetrokkenheid: Omwonenden worden actief betrokken bij de planning en uitvoering van opvanglocaties, met maatwerk in de communicatie en continue evaluatie. 4. Investering in Toekomstige Inwoners: De gemeente investeert in de integratie en inburgering van nieuwkomers, met een focus op lokale opvang en participatie in de samenleving. 5.

Actieve Begeleiding: Begeleiding in opvanglocaties richt zich op het stimuleren van actieve participatie en sociale interactie, ter bevordering van integratie en persoonlijke ontwikkeling. 6. Inclusieve Stad: Roermond streeft naar een inclusieve samenleving waarin nieuwkomers en bestaande inwoners gelijkwaardige toegang hebben tot voorzieningen en activiteiten. 7. Financiën: De kosten voor de opvang van nieuwkomers zullen worden gedekt door bijdragen van het Rijk, waardoor deze niet op de gemeentelijke begroting zullen drukken. Concrete Maatregelen: •

•

•

•

Capaciteitsplanning: De gemeente zal de indicatieve taakstellingen voor de opvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders volgen en waar nodig bijsturen om aan de behoeften te voldoen. Locatiekeuze en Inrichting: Er wordt zorgvuldig gekeken naar geschikte locaties voor opvang, rekening houdend met onderwijs, zorg en andere lokale voorzieningen. De gemeente zal de omgeving tijdig informeren en betrekken bij de keuze en inrichting van opvanglocaties. Begeleidingsprogramma's: Er worden programma's ontwikkeld om nieuwkomers actief en vroegtijdig te begeleiden bij hun integratie, met nadruk op participatie, taalverwerving en sociaal-culturele activiteiten. Samenwerking en Communicatie: De gemeente zal nauw samenwerken met relevante partners, waaronder maatschappelijke organisaties en vrijwilligers, om de opvang en integratie van nieuwkomers te bevorderen. Daarnaast zal er regelmatig gecommuniceerd worden met de inwoners van Roermond over de aanpak en voortgang van het beleid.

Pagina 3

Onderwerp: Visie Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond

Kanttekeningen en risico's Toekomstige wijzigingen van in wet- en regelgeving en/of Rijksbeleid kunnen van invloed zijn op de uitvoering van de visie Opvang Nieuwkomers. Vooralsnog zien wij geen beperkingen en bijten ook de nieuwe uitgangspunten opgenomen in het landelijke Hoofdlijnenakkoord 2024 niet met deze visie. Om de maatregelen uit de actieagenda te kunnen uitvoeren worden diverse overeenkomsten met externe partijen afgesloten. Zie ook Financiële gevolgen. Financiële gevolgen De kosten die nodig zijn om uitvoering te geven aan de visie worden gedekt uit verschillende bestaande gemeentelijke budgetten/ posten of middelen vanuit het Rijk. Een aantal acties dienen bekostigd te worden uit de bestemmingsreserve "Bekostiging Opvang Ontheemden" welke is ingesteld na positieve besluitvorming door de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering van 25 april 2024. Deze bestemmingsreserve is ingesteld om verbintenissen en verplichtingen aan te gaan voor de periode t/m 2026, daar er vooralsnog vanuit de Richtlijn tijdelijke bescherming (RTB) en de hier aan verbonden termijn voor de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (BoooO) een einddatum staat van 4 maart 2025. De verwachting is echter dat de richtlijn verlengd wordt of gemeenten op andere wijze een taakstelling krijgen voor opvang van Oekraïense ontheemden. Na voorgenomen onttrekking resteert er ruim 1,7 mln.

in de bestemmingsreserve. Vooralsnog voorzien wij dat deze middelen voldoende buffer geven voor het opvangen van verbintenissen en verplichtingen voor de periode tussen 4 maart 2025 en ultimo 2026, mocht de regeling vanuit het Rijk niet verlengd worden. Hetgeen wij gezien de berichten van het Rijk als niet reëel achten. Voor de dekking van actie 13 in de actieagenda t.b.v. het onderzoek voor de continu begeleiding aanbod kinderen wordt dekking gezocht door een toekomstige onttrekking uit de bestemmingsreserve (boven) regionale taken hervormingsagenda jeugd en taken Rijk. Om te kunnen beschikken over deze middelen dient de gemeenteraad een separaat besluit te nemen. Dit volgt later in 2024, waarbij wordt onderbouwd dat de uitvoering van dit actiepunt in combinatie met andere toekomstige taken betrekking hebben op boven regionale taken. De raad wordt gevraagd de begroting te wijzigen conform onderstaande begrotingswijziging. Begrotingswijziging Toelichting op de financiële gevolgen Veranderingen in de baten en lasten Omschrijving 2024 2025 Actieagenda Nieuwkomers € 105.000 € 605.000 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Bekostiging opvang ontheemden -/- € 105.000 -/- € 605.000 mutatie reserve taakveld 0.10.31507 ontrekking claim 50705

2026 € 495.000

2027

2028

-/-€. 495.000

Wijziging in reserves/voorzieningen en aanvraag investeringskredieten Omschrijving 2024 2025 2026 2027 Bekostiging opvang ontheemden -/- € 105.000 -/-€. 605.000 -/-€. 495.000 ( claim 50705, reserve 31507)onttrekking

2028

Pagina 4

Onderwerp: Visie Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond

Communicatie en participatie Om draagvlak binnen onze gemeente te behouden en te vergroten, kiezen we ervoor om het beleid groots uit te dragen. Dit betekent dat we regelmatig communiceren over wat we precies doen. Dit houdt niet alleen in dat we de omgeving rondom een opvang actief betrekken en informeren over de locatie, maar betekent ook dat we breed in onze gemeente zichtbaar maken wat we allemaal doen en waarvoor wij het doen. Door de zichtbaarheid te vergroten, met onder andere het delen van positieve verhalen zoals persoonlijke verhalen, succesverhalen, bijzondere prestaties en gemeenschapsbetrokkenheid, benadrukken we de menselijke kant. Hiermee streven we naar meer empathie, solidariteit en daarmee een meer inclusieve omgeving. Uitvoering en evaluatie Om uitvoering te geven aan de visie Opvang Nieuwkomers is een actieagenda gemaakt voor de periode september 2024 tot en met 2026. In deze agenda wordt naast onze wettelijke taken ingegaan op concrete acties die een bijdrage leveren aan de visie en ambitie van de gemeente Roermond. Eind 2025 volgt een evaluatie en indien nodig bijsturing van de visie en aanpassing van de agenda. De actieagenda maakt onderdeel uit van de visie.

Burgemeester en wethouders van Roermond, de burgemeester,

Bijlagen 1. 2. 3.

Visie Opvang Nieuwkomers 17052024 Actieagenda Nieuwkomers 2024-2026 Concept besluit raad Visie Opvang Nieuwkomers gemeente Roermond