Raadsvoorstel Startersleningen

»e

$

»

gemeente Roermond

VOORSTEL AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ROERMOND

Onderwerp: Startersleningen Zaaknummer: 49951-2025 Datum: 20 mei 2025

Inleiding De gemeente Roermond verstrekt vanaf 2007 leningen aan starters op de woningmarkt. Daartoe heeft de raad de Verordening startersleningen gemeente Roermond 2018 vastgesteld. De Provincie Limburg financiert momenteel 75% en de gemeente draagt 25% aan de Starterslening. Provinciale Staten Limburg hebben op 1 november 2024 besloten dat de regeling wordt gecontinueerd maar dat vanaf 2026 de provincie 50% gaat bijdragen aan de leningen. De provinciale verordening startersleningen zal daartoe in 2025 worden aangepast. Het besluit van Provinciale Staten van 1 november 2024 betekent dat gemeenten vanaf 1 januari 2026 50% gaan bijdragen. Wijziging van de gemeentelijke verordening (Verordening startersleningen gemeente Roermond 2018) is daarvoor niet nodig. Dat de gemeente per 1 januari 2026 50% moet gaan bijdragen is wel een aanzienlijke wijziging in het financiële kader van de startersleningen zoals die op dit moment door de gemeente Roermond wordt gehanteerd. Daarom wordt uw raad in dit voorstel voorgesteld opnieuw de kaders vast te stellen met betrekking tot de doelstellingen en de financiering van de startersleningen.

Daarnaast geldt conform de gemeentelijke "Verordening Startersleningen gemeente Roermond 2018" dat het maximum aankoopbedrag van een woning waarvoor een starterslening kan worden verleend gelijk is aan het maximum dat de provincie hanteert, op dit moment € 280.000,-. De provincie heeft bij de behandeling van het voorstel over de toekomst van de startersleningen op 1 november 2024 dit maximum ongewijzigd gelaten. Binnen de gemeente Roermond is het aandeel woningen in het woningaanbod dat een prijs heeft tot € 280.000,- nu aanzienlijk lager dan het door de provincie gehanteerde minimumaandeel van 20% van het aanbod (gemiddeld over de periode januari-april 2025: 13% ). Daarmee is er reden Gedeputeerde Staten te vragen de door de gemeente Roermond gehanteerde maximale aankoopsom te verhogen. Dit verzoek is 20 mei 2025 ingediend. Indien Gedeputeerde Staten daarmee instemmen is een besluit van de raad met betrekking tot aanpassing van de gemeentelijk verordening aan de orde. In dit voorstel wordt daarop ingegaan. Voorstel Aan de raad wordt voorgesteld: 1. Het verstrekken van startersleningen door de gemeente Roermond met ingang van 1 januari 2026 te continueren met de door de provincie per genoemde datum te hanteren gewijzigde

Pagina 1 van 5

Pagina 2

2.

Onderwerp: Startersleningen

verdeelsleutel voor de financiering van startersleningen waarin 50% van de starterslening voor rekening van de gemeente komt; Conform bijgevoegd concept-raadsbesluit (bijlage 2) de "Verordening starterslening gemeente Roermond 2018" te wijzigen onder voorbehoud van het verlenen van ontheffing door Gedeputeerde Staten.

Argumenten 1. 1. De starterslening speelt een belangrijke rol op de Roermondse woningmarkt De starterslening heeft in Roermond vanaf 2007 ruim 600 starters geholpen bij het verwerven van een eigen woning. Dat is ca. 12% van alle in Limburg verstrekte startersleningen. In de periode 20022024 is bij 5, 7% van alle verkochte woningen in Roermond een starterslening verstrekt. In de laatste jaren ligt dat percentage hoger (2021 tim 2024 ca. 8%). Naast het aantal woningen dat door toekenning van een starterslening direct bij deze regeling is betrokken vinden er op grond van eerdere onderzoeken 2-3 verhuizingen plaats die met de startersregeling te maken hebben, dat is ca. 15% van alle kooptransacties. 1.2. Er is aanvullend behoefte aan sociale koopwoningen, ook met het oog op Roermond als doorgroeistad Op grond van het Woningmarktonderzoek uit 2025 komt naar voren dat er een belangrijke behoefte is aan sociale koopwoningen en dat er actueel ook al een tekort is. Die behoefte is ook weer van belang voor de doorstroming, onder andere vanuit de sociale huur. Met het belang voor de doorstroming ligt er niet alleen een effect op de woningmarkt, maar ook op de sociaal-economische positie en rol van Roermond. In de Economische visie Roermond (2017) is aangegeven dat Roermond een doorgroeistad is.

Roermond is aantrekkelijk voor vestiging en ontplooiing en doorgroei op de arbeidsmarkt en daarmee samenhangend de woningmarkt. Naast de doorstroming is uiteraard het gegeven dat de starterslening er toe leidt dat meer mensen een eigen woning kunnen financieren. 2.1. Het aandeel te koop staande starterswoningen is afgenomen Het aandeel op Funda te koop staande woningen met een vraagprijs tot€ 280.000,- is gemiddeld over januari-april 2025 ongeveer 13%. De provincie hanteert een minimumaanbod van 20% dat in de categorie woningen voor starters valt. Indien wordt uitgegaan van deze 20% zou, volgens gegevens van Funda gemiddeld over de periode januari-april 2025, een maximale koopsom van € 300.000,gehanteerd moeten worden. Omdat het aandeel te koop staande woningen met een prijs tot € 280.000,- de laatste maanden is afgenomen naar de actuele 13% wordt voorgesteld met een maximale koopsom van€ 310.000,- enige marge in te bouwen. 2.2. Door het verhogen van de maximale koopsom komen meer woningen in aanmerking voor een starterslening. Door het verhogen van de maximale koopsom kan geen hogere lening gevraagd worden. Deze blijft conform de provinciale verordening gemaximeerd op€ 56.000,- (20% van€ 280.000,-). Door het verhogen van de maximale koopsom naar€ 310.000,- komen wel meer woningen in aanmerking voor een starterslening, waardoor de reikwijdte van de regeling wordt vergroot.

2.3. Voor verhoging van de maximale koopsom hoger dan de provincie hanteert dient ontheffing gevraagd te worden bij Gedeputeerde Staten. De provincie blijft een maximum koopsom hanteren van€ 280.000,-. Om als gemeente een hogere maximale koopsom te kunnen hanteren in de startersleningen dienen Gedeputeerde Staten conform artikel 10, tweede lid van de Verordening Startersleningen Provincie Limburg de gemeente Roermond

Pagina 3

Onderwerp: Startersleningen

ontheffing te verlenen van het maximumaankoopbedrag van € 280.000,- en in te stemmen met een maximumbedrag van€ 310.000,-. Gedeputeerde Staten is 20 mei 2025 om ontheffing gevraagd. 3.1. Voor verhoging van de maximale koopsom dient de gemeentelijke verordening aangepast te worden. In de geldende "Verordening starterslening gemeente Roermond 2018" is de maximale koopsom gekoppeld aan de provinciale verordening. De provinciale verordening blijft ongewijzigd met een maximum van€ 280.000,-. Een verhoging door de gemeente naar€ 310.000,- dient in de gemeentelijke verordening te worden verwerkt waarvoor een raadsbesluit nodig is. Omdat de mogelijkheid bestaat dat de ontheffing van Gedeputeerde Staten wordt afgegeven na de voorziene raadbehandeling (3 juli 2025) is in het concept besluit een voorbehoud gemaakt met betrekking tot de verlening van de betreffende ontheffing door Gedeputeerde Staten. 3.2. Uw raad wordt voorgesteld het college de mogelijkheid te geven de maximale koopsom aan te passen. In 2021 is door uw raad de maximale koopsom gekoppeld aan het in de provinciale verordening genoemde bedrag met als doel te voorkomen dat bij wijzigingen een raadsprocedure nodig is.

Met, zoals nu wordt voorgesteld, de opname van een maximum van de koopsom in de gemeentelijke verordening dat afwijkt van het in de provinciale verordening genoemde bedrag (mits Gedeputeerde Staten ontheffing verlenen) zou voor een eventuele toekomstige wijziging van de koopsom weer een raadsprocedure nodig zijn in het geval het aandeel in de gemeente Roermond te koop staande woningen waarvoor een vraagprijs geldt onder of gelijk aan de maximale koop(/-aanneem)som weer substantieel zou gaan afwijken van het streefpercentage van 20%. Om eventuele toekomstige aanpassingen dan sneller te kunnen doorvoeren wordt uw raad voorgesteld de mogelijkheid om de verordening op dit punt aan te passen te delegeren aan het college. Kanttekeningen en risico's 1.1 In november 2024 hebben Provinciale Staten met betrekking tot de maximale koopsom een motie aangenomen waarin Gedeputeerde Staten de opdracht krijgen om in 2025 te kijken naar de maximale koopsom en of deze passend is binnen de verschillende regio's in Limburg. Mocht dit leiden tot een wijziging van de maximale koopsom dan dient de Provinciale Verordening Startersregeling aangepast te worden. Dit voorstel is nog niet bekend.

Omdat niet duidelijk is wat dit voorstel gaat inhouden en omdat in de gemeente Roermond het aandeel koopwoningen, dat een koopprijs heeft op of onder€ 280.000,-, al substantieel lager is dan 20%, namelijk 13%, wordt nu al in voorliggend voorstel voorgesteld de maximale koopsom te verhogen. In voornoemde motie worden Gedeputeerde Staten tevens verzocht maatwerk te hanteren op basis van de huidige provinciale verordening zodat ook voor gemeenten waar het genoemde aandeel van 20% niet gehaald wordt, het gehanteerde uitgangspunt van ten minste 20% woningaanbod voor die betreffende gemeente alsnog waargemaakt kan worden. 1.2.Het voorstel is gebaseerd op een aantal aannames met betrekking tot het aantal startersleningen, de te ontvangen rente en aflossingen en het gemiddeld leningbedrag. Al deze factoren kunnen in realiteit hiervan afwijken. Het risico op hogere gemeentelijke lasten is in die zin beperkt dat het leningen betreffen onder de NHG.

Pagina 4

Onderwerp: Startersleningen

Historisch overzicht 15 maart 2007: de raad besluit tot deelname aan de regeling startersleningen 22 december 2016: de raad stelt het plafond van de leningfaciliteit voor startersleningen op 2 miljoen euro 20 september 2018: de raad stelt de "Verordening startersleningen gemeente Roermond 2018" vast 8 april 2021: de raad besluit tot koppeling van de maximale koopsom van starterslening aan de provinciale verordening startersleningen 20 oktober 2022: de raad stelt het plafond van de leningfaciliteit voor startersleningen op 3 miljoen euro 22 februari 2024: de raad stelt het plafond van de leningfaciliteit voor startersleningen op 5 miljoen euro 1 november 2024: Provinciale Staten besluiten de provinciale bijdrage aan startersleningen per 1 januari 2026 te verlagen van 75% naar 50%. Financiële gevolgen Het verstrekken van startersleningen verloopt via een balansmutatie, waardoor dit geen effect heeft op het begrotingssaldo. De beheervergoeding voor het verstrekken van de starterslening wordt gedekt uit de ontvangen rente en aflossing. In het voorstel is rekening gehouden met de financiële effecten van de voorgestelde wijzigingen aangaande de maximum koopsom en provinciale bijdrage. Na beschikbaar stellen van de aanvullende middelen van€ 775.478 uit de leningfaciliteit is er nog circa€ 800.000,- ruimte binnen de vastgestelde faciliteit.

Door de wijziging van de provinciale bijdrage van 75% naar 50% wordt de gemeentelijke bijdrage verhoogd. Dit zorgt ervoor dat er sneller beslag op de gemeentelijke middelen op de balans wordt gelegd. Het door uw raad vastgesteld plafond van € 5.000.000,- wordt daarmee naar verwachting eerder bereikt. Communicatie en participatie Makelaars en hypotheekadviseurs zullen worden geïnformeerd over de continuering van de verstrekking van startersleningen door de gemeente Roermond en de verhoging van de maximale koopsom naar€ 310.000,-. Uitvoering en evaluatie Bij dit voorstel treft u twee concept-besluiten aan in de vorm van twee aparte documenten. Hiervoor is gekozen omdat de tekst van het besluit tot wijziging van de verordening (bijlage 2) als zodanig integraal dient te worden geplaatst in het Gemeenteblad. Marktpartijen zullen ook worden geïnformeerd.

Pagina 5

Onderwerp: Startersleningen

Bijlagen Bijlage 1: concept raadsbesluit inzake het continueren van het verstrekken van startersleningen na 1 januari 2026 Bijlage 2: concept raadsbesluit inzake de wijziging van de "Verordening startersleningen gemeente Roermond 2018" in verband met de aanpassing van de maximale koopsom Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders, de urgemeester,