raadsvoorstel Erfgoedvisie

•j•

e»

gemeente Roermond

VOORSTEL AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ROERMOND

Onderwerp: Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030 Zaaknummer: 112130-2023 Datum: 14 november 2023

Inleiding Op 12 november 2020 verzocht de raad in de motie M 10 (20M42) het college, een beleidsvisie 'Zorg voor Erfgoed' voor te bereiden en in het vervolg daarop een nieuwe Erfgoedverordening op te stellen. In 2023 is de nieuwe Erfgoedverordening 2023 vastgesteld. Ter vaststelling ligt nu voor de 'Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030'. Voorstel Aan uw raad wordt voorgesteld: 1. de Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030 vast te stellen; 2. de begroting te wijzigen door middel van een incidentele vraag van € 350.000 voor projecten van het Gemeentearchief en Historiehuis, zoals beschreven in de financiële paragraaf Argumenten 1.1 De motie M10 (20M42) wordt hiermee afgehandeld. Tijdens de begrotingsbehandeling op 12 november 2020 is de motie M10 (20M42) 'Zorg voor erfgoed' door uw raad aangenomen. Motie M10 constateert, kort samengevat, dat de Roermondse monumenten mede het kapitaal vormen van de stad maar dat de gemeente niet beschikt over een samenhangend erfgoedbeleid. De motie droeg ons college o.a. op om op basis van de evaluatie van de Erfgoedverordening 2018 een beleidsvisie 'Zorg voor erfgoed' voor te bereiden en aan te bieden aan de gemeenteraad. Door een tekort aan ambtelijke capaciteit, in combinatie met Corona (weinig mogelijkheden om te overleggen) heeft de uitvoering van de motie vertraging opgelopen.

Wij bieden u hierbij, na een uitvoerig participatietraject, de Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030 aan.

1.2 De kern van de Erfgoedvisie 2024-2030 Ons cultureel erfgoed staat midden in de samenleving. De gemeente Roermond wil de maatschappelijke en verbindende waarden van haar cultureel erfgoed optimaal benutten. Haar doel is om het erfgoed te behouden en te versterken en zichtbaar, toegankelijk en beleefbaar te maken. Erfgoed draagt bij aan een goede ruimtelijke kwaliteit. Erfgoededucatie vinden we van groot belang om mensen kennis te laten opdoen van hun eigen leefomgeving en geschiedenis. Dit willen we samen met erfgoedgemeenschappen realiseren; het erfgoed is tenslotte van ons allemaal. De gemeente Roermond kiest ervoor om richting 2030 aan de hand van onderstaande drie rode draden te werken. Deze rode draden zijn afgeleid uit de analyse van visie- en beleidsdocumenten en de opbrengsten van het participatietraject van deze erfgoedvisie.

Pagina 1 van 4

Pagina 2

Onderwerp: Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030

1. Behoud en versterken van erfgoed De wettelijke taken worden uitgevoerd door de gemeente. We nodigen expliciet wel de samenleving uit om ons te helpen het erfgoed te behouden en versterken. Met versterken bedoelen we ook extra inspanningen van de zijde van de gemeente boven het wettelijke kader. Zo verlenen we subsidies aan bepaalde categorieën monumenten. 2. Zichtbaarheid, toegankelijkheid en beleefbaarheid van erfgoed en erfgoededucatie Uit het participatietraject is gebleken dat de wens bestaat om erfgoed meer onder de aandacht te brengen. Er is zoveel moois en interessants te tonen. Erfgoededucatie kan hierin een waardevolle bijdrage leveren. Toegankelijkheid gaat over het wegnemen van fysieke en niet-fysieke belemmeringen. Uitvoering geven aan deze twee rode draad is niet wettelijk verplicht. De gemeente nodigt de samenleving daarom nadrukkelijk uit om processen en projecten te starten. Per proces en project bekijkt de gemeente wat haar rol is. 3. Erfgoed is van ons allemaal Samen met de erfgoedgemeenschappen bepaalt de gemeente wat doorgegeven wordt aan de volgende generaties. Dat is niet alleen het gedachtengoed van het Verdrag van Faro, maar vloeit ook voort uit wat we meenemen uit de participatie rondom deze erfgoedvisie. Participatie en burgerinitiatieven moeten een grotere rol krijgen in alle aspecten van het erfgoedbeleid.

Kanttekeningen en risico's Kanttekening Cuypershuis Eventuele financiële consequenties inzake het Cuypershuis volgen samen met de uitkomsten van het ontwikkeltraject Cuypershuis in 2025. Deze zijn nog niet bekend. Historisch overzicht Op 12 november 2020 verzocht de raad in de motie M10 (20M42) het college, een beleidsvisie 'Zorg voor Erfgoed' voor te bereiden en in het vervolg daarop een nieuwe Erfgoedverordening op te stellen. In 2023 is de nieuwe Erfgoedverordening 2023 vastgesteld vooruitlopend op de nieuwe Erfgoedvisie. Financiële gevolgen In de Erfgoedvisie wordt in hoofdstuk 6 een lijst met mogelijke projecten getoond per erfgoedveld. Hieronder wordt per organisatieonderdeel weergegeven wat deze ambities in financiële zin betekenen. Fysiek Erfgoed (archeologie, monumenten, beschermde gezichten en cultuurlandschap) Financiën In de Erfgoed visie is een agenda opgenomen met in de komende jaren te realiseren projecten. Hiervoor is voldoende financiële dekking aanwezig, daar er zowel in de begroting 2023 als de begroting 2024 middelen zijn toegevoegd voor het onderdeel fysiek erfgoed. Mocht toch blijken dat zaken in de praktijk duurder uitvallen en we derhalve voor specifieke projecten middelen tekort komen dan zullen we dit melden in toekomstige P&C rapportages.

Gemeentearchief en Historiehuis Voor wat betreft het Gemeentearchief en het Historiehuis is er een extra incidenteel budget benodigd van in totaal€ 350.000. Dit bestaat uit de volgende onderdelen:

Pagina 3

Onderwerp: Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030

Project uitvoeren van aanpassingen aan het archiefdepot digitalisering van de gemeentelijke collectie het creëren van een Portal/website / e-depotvoorziening project inclusieve samenleving Totaal

Incidenteel budget € 150.000 € 100.000 € 75.000 € 25.000

€ 350.000

Concreet verzoek aan uw Raad om incidentele middelen (€ 350.000) beschikbaar te stellen, waarvan de dekking uit de Algemene Reserve wordt voorgesteld door middel van een begrotingswijziging. Zoals in de begroting 2024 is te lezen, heeft Roermond een uitstekende algemene reservepositie. Er is voldoende ruimte boven het minimumniveau, waardoor deze vorm van dekking geen extra risico's met zich meebrengt. Cuypershuis Om de integraliteit op het vlak van erfgoed te borgen zijn de mogelijke ambities en projecten van het Cuypershuis wel opgenomen in de visie maar deze worden via het ontwikkeltraject dat het Cuypershuis de komende twee jaren door gaat lopen aan de hand van het Plan van aanpak Toekomstvisie in 2025 voorgelegd aan de raad. Eventuele financiële consequenties volgen samen met de uitkomsten van het ontwikkeltraject in 2025. Overigens is er dekking voor de grootste projecten te weten: renovatie, verduurzaming en groot onderhoud van het Cuypershuis, het collectiemanagementsysteem en de Toekomstvisie Cuypershuis. Conclusie Wil Roermond de komende jaren haar ambities op het gebied van erfgoed waar maken en de achterstand op het gebied van beleidsvorming inhalen dan is, naast de structurele budgetten, een extra investering incidentele investering in het Gemeentearchief en Historiehuis.

Middels dit voorstel wordt een verzoek tot beschikbaar stellen van incidentele budget aan uw raad voorgelegd. Begrotingswijziging Toelichting op de financiële gevolgen Veranderingen in de baten en lasten Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Projectmiddelen Archiefdepot

100.000

50.000

Projectmiddelen digitalisering collectie

75.000

25.000

Projectmiddelen Portal/website/Edepotvz

55.000

20.000

Projectmiddelen inclusieve samenleving

20.000

5.000

-250.000

-100.000

Uitname reservemiddelen claim

2027

Wijzigingen in reserves/voorzieningen en aanvraag investeringskredieten Omschrijving Onttrekking algemene reserve Reserveclaim projecten Archief - Historiehuis Onttrekking reserveclaim Archief - Historiehuis

2023

2024

2025

-1-€ 350.000 350.000

-/-€ 250.000 -/-€ 100.000

2026

2027

Pagina 4

Onderwerp: Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030

Communicatie en participatie Het tot stand komen van de Erfgoedvisie kent een uitvoerig participatietraject. Dit is beschreven in de visie onder hoofdstuk 2. Het voorstel aan uw raad is recentelijk besproken in een extra Monumentenoverleg dat geheel aan de visie was gewijd. Helaas waren alleen de Stichting Ruimte en Bond Heemschut aanwezig. Van andere organisaties is een schriftelijke afmelding ontvangen maar geen verdere input. Na vaststelling zal de visie digitaal en in gedrukte vorm breed worden verspreid. Uitvoering en evaluatie Voorgesteld wordt om vier jaar na vaststelling van de Erfgoedagenda uit de visie (hoofdstuk 6) de stand van zaken op te maken en te evalueren welke van de geplande zaken goed lopen of juist bijsturing behoeven. De raad wordt geïnformeerd over de evaluatie. Publicatiedatum voorstel Conform reguliere proces.

Met vriendelijke groet, het collegevan burgemeester en wethouders,

aé secretaris,

de burgemeester,

Ter inzage: Bijlage(n): Bijlage 1. Motie M10 20M42 Zorg voor erfgoed bijlage 2. Concept Erfgoedvisie Ambitieus aan de slag met het verleden 2024-2030