Raadsinformatiebrief over lokaal fonds aanpak energiearmoede

gemeente Roermond

uw nummer uw datum

AAN de leden van de gemeenteraad

ons nummer onze datum verzonden inlichtingen bij cluster doorkiesnr.

B. van Schagen en A. Linssen Ontwikkeling opgaven 04 75-359 859

bijlage(n) betreffende

1 Raadsinformatiebrief inzake lokaal fonds aanpak energiearmoede

14741-2022 8 november 2022

0 8 NO. 2022

Geachte leden, De fors gestegen kosten voor levensonderhoud raken iedereen. Ook onze inwoners. Met name de gestegen energieprijzen zorgen voor financiële problemen. De bestaanszekerheid van inwoners komt hierdoor in het gedrang. Hoewel er vanuit het Rijk ondersteuning wordt geboden, biedt dit onvoldoende een oplossing voor veel inwoners. Donderdag 10 november aanstaande wordt daarom aan uw raad het raadsvoorstel 'Lokaal Fonds Aanpak Energiearmoede' voorgelegd. Dit voorstel kan ruimte bieden voor extra ondersteuning aan inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties die dat nodig hebben. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de invulling van dit fonds, vooruitlopend op de bespreking 10 november aanstaande. Reeds ingezette maatregelen Vanuit het Rijk zijn een tweetal sporen ingezet als compensatie van de gestegen prijzen. 1) Inkomensondersteunende Rijksmiddelen Voor inwoners met een inkomen van maximaal 120 procent van het sociaal minimum is een energietoeslag beschikbaar. Dit betreft een eenmalige uitkering van €1300,-. Het Rijk stelt gemeenten middelen beschikbaar om deze toeslag te verstrekken. Verder ontvangen alle inwoners in november en december 2022 een energiecompensatie van €190,per maand. Deze wordt, afhankelijk van de energieleverancier, rechtstreeks uitgekeerd of verrekend met het termijnbedrag.

2) Structureel energie reducerende maatregelen Vanuit het Rijk is een specifieke uitkering Energiearmoede aan gemeenten beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bestemd voor maatregelen om het energieverbruik van inwoners te verlagen. Dit kan voor zowel niet-woninggebonden maatregelen als woninggebonden maatregelen. Ook heeft het Rijk een energieplafond ingesteld per 1 januari 2023. Daarnaast dragen de programma's en projecten opgezet ten behoeve van de Klimaatdoelen bij aan structurele energiereductie. Een voorbeeld is het zonnepanelenproject van gemeente Roermond dat zich juist richt op de mogelijkheid tot deelname voor particulieren met een kleine beurs. Hiermee

Stadhuis I Markt 31 6041 EM I Postbus 900 6040 AX Roermond

I T 14 0475 1 IBAN NL75 RABO 0127 2861 79

www.roermond.nl

Ons nummer 14741-2022 Pagina 2

kunnen zij hun eigen opwek realiseren en de energielasten verlagen. Ook start in 2023 het Nationaal Isolatie Programma. Hierin worden 347 woningen met een laag energielabel geïsoleerd op basis van het budget van€ 1.461 bruto per huishouden. Ook hierbij worden inwoners uit de doelgroep geholpen. Lokaal Fonds Aanpak Energiearmoede Zoals aangegeven zijn de maatregelen vanuit het Rijk onvoldoende om inwoners bestaanszekerheid te bieden. Met het Lokaal Fonds Aanpak Energiearmoede biedt het college aanvullende en noodzakelijke ondersteuning aan onze inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties. In totaal omvat het fonds een bedrag van 1,5 miljoen euro. De inzet van de middelen uit het fonds kent een aantal uitgangspunten: Laagdrempelig en toegankelijk; Ruimte voor maatwerk; Bestedingsruimte inwoners als uitgangspunt; Aansluiting bij bestaande regelingen en lokale initiatieven. In de bijlage treft u een nadere duiding van de inzet van voornoemde middelen. Vanwege de acute en kritieke inkomenssituatie van veel inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties verzoekt het college om instemming om binnen de genoemde kaders de vereiste keuzes te maken.

Wij hopen u hiermede voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

desesjji

%<

ars. Jw.A?

/

ae toga.br

A.«

Bijlage 1: Voorstel plan van aanpak inzet Lokaal Fonds Aanpak Energiearmoede

1.

Individuele bijzondere bijstand ten behoeve van hogere energierekeningen

Het Rijk heeft besloten via een generieke maatregel (de energietoeslag) huishoudens met een laag inkomen (tot 120% van het sociaal minimum inkomen) eenmalig€ 1300,- te verstrekken als tegemoetkoming in de voorschotnota energie door de gestegen gas- en elektraprijzen. Daarnaast ontvangen alle huishoudens een energiekorting over de maanden november en december (2 x €190). Het gebrek aan maatwerk bij de hierboven genoemde maatregelen betekent dat niet alle huishoudens met een financieel probleem als gevolg van de stijging van de energierekening in voldoende mate financieel zullen worden ondersteund. Een aanzienlijke groep inwoners blijft aangewezen op het aanvullende maatwerk, bijvoorbeeld via de individuele bijzondere bijstand. Door de inkomensgrens te verhogen kunnen mensen die eerder niet in aanmerking zijn gekomen voor de generieke maatregelen, nu wel financiële ondersteuning krijgen. Een aparte maatregel om de doelgroep die in aanmerking komt voor de energietoeslag te verruimen is hiermee overbodig geworden. De vraag tot welke inkomenscategorie (120%, 130%, 140% of 150%) deze regeling wordt ingezet bepaald uiteindelijk hoe groot de doelgroep is en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties 2.

Automatisch uitkeren Individuele Inkomenstoeslag (/IT)

De IIT is een eenmalige uitkering die op aanvraag verstrekt wordt aan huishoudens die langer dan 3 jaar afhankelijk zijn van een inkomen van maximaal 110% van het sociaal minimum. Hierdoor kan redelijkerwijs worden aangenomen dat het hier gaat om gezinnen die niet de mogelijkheid hadden financiële reserves voor zichzelf aan te leggen. De toeslag is afhankelijk van de gezinssamenstelling (alleenstaande, alleenstaande ouder of gehuwden) en bedraagt gemiddeld 500 euro. De gemeente heeft de voorwaarde en de hoogte van de IIT vastgelegd in een verordening . Uit bestandsonderzoek blijkt dat binnen ons uitkeringsbestand rond de 150 huishoudens zijn die langer dan 3 jaar een uitkering hebben maar de toeslag niet hebben aangevraagd. Het idee is de toeslag ambtshalve toe te kennen aan deze gezinnen. Budgettair gaat het dan om plm. € 75.000 aan verstrekkingen. 3.

Versnelde inzet de Voorzieningen Wijzer

Wij gaan spoedig starten met het instrument de VoorzieningenWijzer in onze gemeente. De VoorzieningenWijzer bestaat uit een persoonlijke gesprek en het samen met een getrainde professional (of vrijwilliger) invullen van een applicatie. Deze applicatie kent alle lokale en landelijke voorzieningen en geeft overzicht van alle energieleveranciers en zorgverzekeraars. Ter plekke kunnen meteen zaken in gang gezet worden. Een gemiddeld huishouden bespaart zo jaarlijks €500,- De VoorzieningenWijzer wordt voor de helft (licentiekosten en opleidingskosten) gefinancierd door de drie in Roermond gevestigde woningcorporaties. 4.

Vergroten doelgroep aanpak energiearmoede (duurzaamheid)

Vanuit de rijksoverheid is een specifieke uitkering beschikbaar gesteld voor maatregelen die mensen met een laag inkomen helpt minder energie in huis te gebruiken om daarmee hun lasten te kunnen

verlagen. Het plan van aanpak, waarvan de uitvoering inmiddels is gestart, bestaat uit een aanpak voor de korte en voor de langere termijn.

Voor de korte termijn bestaan de maatregelen uit het verstrekken en plaatsen van energiebesparende maatregelen in huis. Dit betreft niet-woning-gebonden maatregelen (spaarlampen, radiatorfolie, energieadvies e.d.) en voor woningeigenaren met een laag inkomen ook het aanbrengen van spouwmuur- of vloerisolatie.

Voor de iets langere termijn wordt momenteel met de lokale woningcorporaties en andere maatschappelijke partners gewerkt aan een gezamenlijke en intensieve aanpak voor het verduurzamen van zoveel mogelijk woningen. Hierbij wordt gedacht aan een wijkgerichte aanpak, startend in de wijken waar de problematiek het grootst is. Bij het opstellen van het plan van aanpak energiearmoede is, vooral bij de maatregelen voor de korte termijn, steeds uitgegaan van de doelgroep mensen met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum. Als dit wordt verhoogd naar 130% stijgt de doelgroep naar 5500 huishoudens in plaats van 4500 huishoudens bij 120%. De inschatting is dat dit nog past binnen de middelen die door het Rijk beschikbaar worden gesteld.

Een eventuele vergroting van de doelgroep naar 150% van het wettelijk sociaal minimum (7029 huishoudens totaal) levert een verhoging van de kosten op van 867.000 euro (ongeveer 300.000 euro overschrijding bijdrage Rijk - bij 80% bereik van de doelgroep).

5.

Extra maatregelen MKBIZZP

Wij gaan met een vertegenwoordiging van het MKB in overleg om inzichtelijk te krijgen op welke wijze met gemeentelijke ondersteuning het bedrijf het beste kan worden ondersteund en tevens een bijdrage geleverd kan worden aan de verduurzamingsopgave. Ook worden de reeds beschikbare regelingen voor bedrijven in financiële nood, de bijzondere bijstand voor zelfstandigen, en het ondernemersloket 155 help een bedrijf (www .155.nl) extra onder de aandacht gebracht.

SA.

Stichtingen, verenigingen en maatschappelijke organisaties

Wij gaan in overleg met een vertegenwoordiging van stichtingen, verenigingen en maatschappelijke organisaties in Roermond.

6. Het lokaal fonds aanpak energiearmoede als vliegwiel voor initiatieven van inwoners (groepen) en stichtingen om mensen die het moeilijk hebben in onze stad te helpen Vanuit inwoners (groepen) en stichtingen zien wij diverse initiatieven ontstaan om mensen die het moeilijk hebben in onze stad te ondersteunen (bijvoorbeeld opwarmplekken). Om alle zeilen bij te zetten in de bestrijding van deze crisis is het goed deze hulp waar mogelijk beter te bundelen en hier vanuit de gemeente actief toe op te roepen. Het lange tijd uit de gratie geraakte "omzien naar elkaar" waar mogelijk nieuw leven in te blazen en te stimuleren.

7.

Extra inzet communicatie

De meeste van de hiervoor beschreven voorstellen leveren op het gebied van bereik en communicatie een nieuwe uitdaging. Een forse campagne is nodig. We moeten een groep bereiken die normaal gesproken niet of weinig te maken heeft met de gemeentelijke regelingen. Bovendien

weten we al dat het bereik onder werkenden altijd al lastig is, omdat veel inwoners met een baan denken dat er voor hen geen regelingen zijn. Aan de andere kant horen we ook terug van onze partners in de stad dat het taboe op het vragen van hulp of inkomensondersteuning minder groot lijkt te worden, nu zoveel mensen te maken hebben met geldzorgen. Dat biedt qua bereik ook een kans.

Afsluitend Met deze voorstellen is getracht de gevolgen van de huidige energiecrisis voor een zo breed mogelijke groep inwoners te verzachten. Er gebeurt al heel veel op het vlak van het voorkomen, verzachten en tegengaan van armoede in onze stad. Waar mogelijk zijn bestaande maatregelen geïntensiveerd met het oog op de energiecrisis. Voorbeelden zijn het recent verhogen van de inkomensgrens naar 130% van het wettelijk sociaal minimum voor ouders die een beroep willen doen op hulp van Stichting Leergeld. Hetzelfde geldt voor ouders die gebruik wensen te maken van de Ki nderkled i ngdagen. Gelet op het feit dat niet alle indicatoren voorhanden zijn op dit moment, is niet te voorspellen of het thans gereserveerde fonds toereikend zal zijn. Een factor hierbij zal ook zijn de extra te maken uitvoeringskosten.