RAAD 2024.001 Reflectie eerste 100 dagen ambtsperiode burgemeester Hoogtanders nw

gemeente Roermond

uw nummer

Aan de leden van de gemeenteraad

uw datum ons nummer onze datum verzonden

5252 -2024 10 januari 2024

inlichtingen bij cluster doorkiesnr.

R. Mahieu Kabinet 0475 - 359 683

bijlage(n) betreffende

BURGEMEESTER

1 0 JAN. 2024

Brief van de burgemeester 'Reflectie eerste 100 dagen ambtsperiode burgemeester Hoogtanders'

Geachte leden van de raad, Een burgemeesterstermijn bevat bijna 2.200 dagen waarvan wij de eerste 100 achter de rug hebben. Zoals toegezegd een moment voor mij om te reflecteren op mijn eerste kennismaking met Roermond. En om vooruit te kijken naar mijn kernopgaven voor deze ambtsperiode en de wijze waarop ik mijn kernwaarden vertrouwen, verbinding en waardigheid in de praktijk vorm wil geven. Mijn mooiste moment van het afgelopen jaar was met stip de installatie als burgemeester van Roermond. Bij mij en mijn familie staat 20 september 2023 in het geheugen gegrift. Wat een fantastische ontvangst en wat een warm welkom heeft Roermond mij gegeven. Echt fenomenaal. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om u allen en iedereen die daaraan heeft bijgedragen nogmaals te bedanken en een groot compliment te maken. De eerste honderd dagen hebben mij bevestigd dat ik in een prachtige gemeente werk. Bij mijn installatie vertelde ik u al over het hupje dat mijn hart maakt als ik de skyline van Roermond zie. Inmiddels lijkt het meer op een voortdurend huppelen. Ik bezocht de afgelopen maanden prachtige dorpen en wijken waar ik nog nooit eerder was geweest: Asenray, Asselt, Boukoul, Donderberg, Leeuwen, Maasniel, Ool en Swalmen. En dan ben ik nog maar op de helft van mijn kennismakingstoer.

Wat mij naast de landschappelijke en historische schoonheid trof, is de saamhorigheid in deze wijken, de verbondenheid en trots die mensen voelen voor hun dorp. Dit sociaal weefsel is een krachtig fundament voor een weerbare samenleving. Samen met het college en u wil ik voortbouwen op de kansen die dit 'naobersjap' biedt. Bijvoorbeeld om zorg te bieden aan mensen die eenzaam zijn of om nieuwe Roermondenaren wegwijs te maken in onze veelzijdige gemeente. Als we het 'naobersjap' willen koesteren, moeten we ook inspelen op de bedreigingen van deze saamhorigheid. Zoals het wegvallen van voorzieningen als winkels, openbaar vervoer en sporthallen. En het gebrek aan betaalbare woningen voor jongeren die in hun eigen omgeving willen wonen.

Stadhuis I Markt 31 6041 EM

I Postbus 900 6040 AX Roermond I T 14 0475 1 IBAN NL75 RABO 0127 2861 79 www.roermond.nl

Ons nummer 5252 -2024 Pagina 2

Het sociaal weefsel is niet in alle wijken even stevig. Roermond kent ook wijken waar mensen door verborgen armoede vooral bezig zijn om zelf het hoofd boven water te houden. Waar mensen met verschillende achtergronden samenleven die elkaar nauwelijks kennen en waar taal en cultuur een onneembare barrière lijken. Met een op maat gesneden wijken- en kernenbeleid, door meer wijkgericht te werken in het sociaal domein en met het programma Kiezen voor Kansen sluit het college aan bij de specifieke behoeften van kwetsbare groepen en wijken in onze gemeente. Als burgemeester wil ik daar mijn bijdrage aan leveren en zet ik mij in voor een Roermond waarin iedereen gelijke kansen heeft. De sociale samenhang in Roermond komt zichtbaar tot uitdrukking in ons bijzonder rijke verenigingsleven. Elk dorp heeft wel een fanfare, harmonie, schutterij, scouting of voetbalclub waarin mensen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten, samen actief zijn en naar elkaar omzien. Saamhorigheid en 'naobersjap' zijn evenzeer onderdeel van de vereniging als de muziek of de sport. Sommige verenigingen slagen er gemakkelijk in om nieuwe jonge leden te werven, voor anderen is dat door de demografische opbouw veel lastiger. Vrijwel allemaal worstelen ze met de continuïteit van hun bestuur en het behouden van goede betaalbare ruimten om hun activiteiten onder te brengen.

Niet alleen voor de sociale samenhang maar ook voor het cultureel en maatschappelijk erfgoed van Roermond zijn deze verenigingen van onschatbare waarde. Wil Roermond dit in de toekomst behouden dan is samenwerking onontbeerlijk. Ik wil mij samen met het college graag inzetten om de verenigingen daarbij te ondersteunen. De afgelopen 3 maanden heb ik ook kennisgemaakt met mijn collega-burgemeesters in Limburg en in de Euregio. We werken onder andere samen in de Veiligheidsregio Limburg-Noord, het samenwerkingsverband Midden-Limburg en het Regionaal Bestuurlijk Overleg. Ik hecht grote waarde aan samenwerking, gedreven door de overtuiging dat vraagstukken als openbare orde en veiligheid, milieu, arbeidsmarkt, economie en de energietransitie niet ophouden bij de gemeentegrens. Dat elk vraagstuk zijn eigen schaal heeft waarop dit het beste opgepakt kan worden. Roermond wordt sterker als onze regio sterker wordt. Daarom zoek ik vooral naar de voordelen voor een ieder en voor het totaal. Naar de gezamenlijke strategische agenda. Die is niet overal even scherp. Wel zie ik volop kansen. Niet alleen op het gebied van veiligheid maar ook bij de thema's economie, wonen, werken, energie, klimaat en vervoer. De aanhoudende personeelskrapte kan een aansporing zijn om de krachten te bundelen en meer gezamenlijk beleid te maken.

De Regiodeal Midden-Limburg biedt mijns inziens een uitgelezen kans om samen te werken aan een krachtige regio op basis van een stevige inhoudelijke agenda. Als burgemeester van Roermond heb ik niet alleen oog voor de ontwikkelingen in Roermond en in onze regio maar ook voor de ontwikkelingen in de wereld. Hoe ver weg ze soms ook lijken, ze raken uiteindelijk ook onze gemeenschap. In veel delen van de wereld woedt oorlog. Een diepmenselijke tragedie: veel, vaak jonge mannen, laten strijdend het leven nog voordat het goed en wel begonnen is, onschuldige burgers worden gedood, het maatschappelijk leven raakt ontwricht en grote groepen burgers slaan op de vlucht. Roermond heeft zo zijn eigen ervaring met verlies, ontvolking en ontwrichting door oorlog. De afgelopen 100 dagen heb ik bijvoorbeeld tijdens de herdenking op het Oude Kerkhof, kennismaking met de verschillende veteranenorganisaties en de voettocht naar het Luzenkamp, veel geleerd over onze oorlogsgeschiedenis. Roermond heeft een stevige traditie van gedenken en herdenken. In 2024 is Roermond gaststad voor de start van de nationale viering van de bevrijding op 5 mei. Een opmaat

Stadhuis I Markt 31 6041 EM I Postbus 900 6040 AX Roermond

I T 14 0475 I IBAN NL75 RABO 0127 2861 79

Ons nummer 5252 -2024 Pagina 3

naar de viering van 80 jaar vrijheid en hopelijk ook naar een nieuw bewustzijn dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en elke dag door iedereen weer opnieuw bevochten moet worden. Een bewustzijn dat heden ten dage actueler is dan ooit. Door de huidige oorlogen in de wereld zijn grote aantallen mensen op de vlucht. Roermond levert zijn bijdrage in de opvang van Oekraïners. Ruim 350 mensen zijn gastvrij onthaald. Daar ben ik trots op. We hebben noodopvang geregeld voor ruim 100 asielzoekers en statushouders. We hobbelen de laatste maanden echter van crisisopvang naar noodopvang en dat stoort me. We bieden de mensen die we opvangen geen duidelijk perspectief. En ook de omwonenden van de verschillende opvanglocaties niet. Daarom zetten we als college in op een structurele oplossing voor de opvang van vluchtelingen waarbij de zelfredzaamheid van mensen voorop staat en we mensen die langere tijd in Roermond blijven uitnodigen om actief bij te dragen aan onze gemeenschap. Ook zij kunnen bijdragen aan onze saamhorigheid en 'naobersjap' Terwijl de oorlog in Oekraïne onverminderd voortgaat werd de wereld in oktober 2023 opgeschrikt door de oorlog tussen Hamas en Israël. Met ook daar vele onschuldige burgerslachtoffers. Naast het grote verdriet over dit menselijk leed wakkert deze oorlog ook de tegenstellingen in ons land aan.

In meerdere steden zijn inmiddels demonstraties geweest voor de ene of de andere zijde. Ook in Roermond. Alhoewel conflicten ogenschijnlijk aan onze stad voorbij gaan, moeten wij onze oren en ogen open houden voor de gevoelens van onbehagen en onveiligheid die dit veroorzaakt onder mensen met verschillende achtergronden. Gevoelens die versterkt worden door het huidige klimaat van polarisatie in onze samenleving. Tegenstellingen worden tegenwoordig steeds scherper. Je bent voor of tegen. Er is geen 'tussenruimte' meer waarin je de nuance kunt zoeken of geen mening hoeft te hebben. Een grote groep mensen zwijgt of voelt zich niet gehoord. Een kleine groep maakt extra veel kabaal. Juist nu moeten we daarom in gesprek blijven met elkaar. Het komende jaar wil ik in samenspraak met de leiders van de vele religieuze stromingen, die onze gemeente rijk is, de maatschappelijke instellingen en het onderwijs een programma opzetten. Want wij zijn, met onze verschillen, allemaal ook inwoners van Roermond. We zijn er allemaal bij gebaat dat we elkaar verstaan en als inwoners samen blijven optrekken. Dat versterkt ons allemaal. Bij mijn installatie sprak ik al met u over het belang dat ik hecht aan een weerbaar openbaar bestuur. Ik schrok daarom ook niet toen ik in mijn eerste weken als burgemeester met het dossier integriteit aan de slag moest. Ik zag het als een kans.

Integriteit is een beladen woord dat zeker in Roermond voor een bestuurlijke en communicatieve kramp zorgt. Echter, integriteit is ook een containerbegrip geworden. Alle grote en kleine fouten zijn er onder geschaard. Het openbaar bestuur bestaat uit mensen en mensen maken fouten. De weg voorwaarts is die fouten bespreekbaar maken, macht en tegenmacht versterken en zo de stad uit de kramp halen. Integriteit laat zich niet enkel vertalen in protocollen maar komt vooral tot uitdrukking in het handelen. Om dat handelen te versterken is ruimte nodig voor gezamenlijke reflectie. Ik wil mij inzetten voor een open cultuur waarin dilemma's bespreekbaar worden en fouten maken mag. Voor mij als burgemeester betekent een betrouwbaar en weerbaar openbaar bestuur ook een sterke raad, die als hoogste bestuursorgaan de kaders stelt en het college krachtig controleert op de uitvoering. Het betekent een college dat collegiaal én, in goed contact met de samenleving, de stad bestuurt. Het betekent een ambtelijke organisatie die, zoals Max Weber het mooi verwoordde, 'ohne Zorn und Eingenommenheit' het college adviseert en besluiten vakkundig uitvoert.

Stadhuis

I Markt 31 6041 EM I Postbus 900 6040 AX Roermond I T 14 0475 1 IBAN NL75 RABO 0127 2861 79

Ons nummer 5252 -2024 Pagina 4

Bij mijn aantreden trof ik een raad aan die stevig verankerd is in de Roermondse samenleving en die met hart voor de stad haar werk doet. Een raad ook die het hart op de tong heeft. Politiek is emotie, en soms ontneemt die emotie het zicht op de inhoud. Door de debatten krachtig op de inhoud te voeren, het reglement van orde na te leven en raadsbreed samen te werken, kan de raad haar rol in deze stad nog beter maken. Trots ben ik op de stappen die we daarin nu al samen gezet hebben en ik wil graag verder op de ingeslagen koers. In mijn eerste drie maanden heb ik ook ervaren dat ik samenwerk met een college dat graag de mouwen opstroopt en met veel ambitie en daadkracht zich inzet voor de stad. De sfeer is goed en er wordt veel gelachen. Een mooie basis voor collegiaal bestuur. Een bestuur dat sterker wordt als het nog meer integraal gaat sturen. Veel vraagstukken in de stad beperken zich niet tot de eigen portefeuille maar zijn domein-overstijgend. Zowel in de voorbereiding van besluiten als in de uitvoering kunnen we daarbij nog meer met elkaar samenwerken. Ruimte voor reflectie in het college, een goede ambtelijke voorbereiding van besluiten en een gedegen uitvoering daarvan zijn daarbij van cruciaal belang. Roermond heeft veel gedreven en getalenteerde ambtenaren. Vlak voor Kerst heb ik bij zo'n 60 nieuwe collega's de ambtseed mogen afnemen.

Nieuwe instroom is waardevol voor de organisatie, maar maakt ook kwetsbaar. Als er veel wisselingen zijn in het management leidt de aansturing en opleiding van nieuwe medewerkers daaronder. Ook gaat met verloop vaak veel kennis verloren. Er ligt de komende jaren een stevige opgave om de ambtelijke organisatie in rustiger vaarwater te leiden, de interne besturing te versterken, nieuwe jonge mensen goed te begeleiden en de werkprocessen te verbeteren. Bij mijn installatie heb ik u aangegeven dat ik waardigheid hoog in het vaandel heb. Uit de gesprekken met alle mensen in de stad spreekt veel waardering voor het ambt van burgemeester en het werk van de gemeente, de toezichthouders, de politie en de brandweer. Ik wil graag dat dat in onze gemeente zo blijft. Als je de kranten leest of social media volgt, krijg je een ander beeld. En soms gaat het ook in onze gemeente niet goed. Waardigheid en respect in en voor ons werk, wij hebben het allemaal nodig. Dat het vaker voorkomt dat ambtenaren worden uitgescholden, maakt het nog niet normaal. Dat politici worden beschuldigd vóór de feiten bekend zijn, maakt het niet normaal. Dat bestuurders worden beledigd en bedreigd, maakt het niet normaal. Als ik erover praat met mensen is de eerste reactie; het hoort erbij of je moet je ertegen harnassen. Echter, dat we het gewend zijn wil niet zeggen dat het erbij hoort.

Ik wil mij niet harnassen en ik wil ook niet van anderen verwachten dat zij zich harnassen. Het is menselijk om geraakt te zijn wanneer je uitgescholden wordt of persoonlijk wordt aangevallen. Ik wil ervoor waken dat wij dit normaal gaan vinden. Daarom zal ik agressie tegen mensen in een publieke functie bespreekbaar maken, begrenzen en waar mogelijk stoppen. Tenslotte heb ik in mijn eerste 100 dagen ook kennis gemaakt met alle mensen die elke dag klaar staan om Roermond veilig te maken en veilig te houden. Onze eigen handhavers, de politie, de brandweer, het OM. Ik ben onder de indruk van hun gedrevenheid, professionaliteit en inzet. De specifieke kenmerken die Roermond een aantrekkelijke stad maken om te wonen, te werken en te ontspannen. Door de ligging aan de grens en de uitgestrekte Maasplassen, oefent de stad ook een grote aantrekkingskracht uit op criminelen en is zij kwetsbaar voor drugscriminaliteit en ondermijning. Roermond scoort hoog op een aantal landelijke lijstjes zoals de aanwas van jonge criminelen en meest ondermijningsgevoelige gemeenten.

Stadhuis I Markt 31 6041 EM I Postbus 900 6040 AX Roermond

I T 14 0475 I IBAN NL75 RABO 0127 2861 79

Ons nummer 5252 -2024 Pagina 5

Tegelijkertijd kampt de politie in Limburg al jaren met een grote onderbezetting, zowel relatief ten opzichte van andere regio's, als absoluut. Met de uitdagingen die er zijn op het gebied van leefbaarheid en veiligheid moeten we de komende jaren scherpe keuzes maken in de inzet van onze schaarse politiecapaciteit. En moeten we de samenwerking opzoeken met alle partners in Roermond: met het sociaal domein om leefbaarheid te versterken en criminaliteit te voorkomen, met ondernemers in de stad om veilig te ondernemen en te recreëren, met collega burgemeesters in Limburg en in de Euregio om onze veiligheids- en hulpdiensten optimaal in te zetten. En met alle inwoners, om met elkaar veiligheidsrisico's te signaleren en onze gemeente weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Nuance past bij mij; luisteren, niet direct met een oordeel klaarstaan, samen reflecteren en tot oplossingen komen. Ik hoop dat u dat ook terugziet in mijn opstelling en aanpak. Duidelijkheid past ook bij mij. Mensen die de structuur van onze gemeenschap bedreigen met ondermijning, intimidatie of pestgedrag moeten daar niet voor beloond worden en dat bereiken wij wanneer wij ons uitspreken en onze aandacht blijven richten op de overgrote zwijgende meerderheid. Als bestuur en volksvertegenwoordiging hebben we daarin een voorbeeldfunctie.

Het koesteren en verbreden van ons 'naobersjap', het vergroten van onze weerbaarheid en het beschermen van waardigheid en respect, zie ik als mijn drie kernopgaven. Ik zal mij daar hard voor maken en ik vertrouw er op dat u dat samen met mij en het college doet.

Met vriendelijke groet, De -burgemeester,

------------

..-"..-

Y.F.W. Hoogtanders

Stadhuis I Markt 31 6041 EM I Postbus 900 6040 AX Roermond

I T 14 0475 1 IBAN NL75 RABO 0127 2861 79