Presentatie Sociaal Domein cie BS 6 september 2022.pdf

PRESENTATIE SOCIAAL DOMEIN COMMISSIE BS 6 SEPTEMBER 2022

Voorstellen

Albert Dahmen Programmamanager Roy Davidts Businesscontroller Sociaal Domein

Programma • Historisch perspectief • Beter met minder • Financiën Sociaal Domein - Wmo - Jeugd - Participatie • Risico’s • Uitdagingen

Historisch perspectief

Decentralisaties 2015 Aanleiding: Toenemende tekorten bij het Rijk en de Provincie Overtuiging vanuit het Rijk: De gemeenten staan dichter bij de burgers en daarmee bij de oplossing Actie : Overheveling van taken naar de gemeente gepaard met een korting

Historisch perspectief

2015 - 2018 • Nadere uitwerking van de beleidsmatige inhoud • Zorg en ondersteuning van burgers staat voorop • Investeren in de bedrijfsvoering : contractmanagement, businesscontroll, informatieanalisten, risicomanagement, inkoop • Samenwerking met andere gemeenten • Samenwerking met zorgaanbieders

Historisch perspectief

2019 Het programma “ Beter met minder “ Aanleiding: - Toenemende tekorten - Meer regie op de onderlinge samenwerking en afstemming - Datagedreven werken - Contractering met externe partners staat onder druk - Stijging administratieve lasten in- en extern - Beoogde efficiency is nog niet gerealiseerd - Beoogde zelfredzaamheid van burgers is weerbarstig

Beter met Minder 5 programmalijnen: 1. Een herbezinning op de samenwerking met externe partners gebaseerd op wederzijds commitment en een gedeelde verantwoordelijkheid voor de te bereiken resultaten, kwaliteit en het budgettaire kader; 2. Een herbezinning op de uitvoering van de sociale werkvoorziening; 3. Data gedreven werken; hoe kunnen data en de daarbij behorende beleidsinformatie ons helpen om voor de komende jaren gerichte inhoudelijke keuzes te maken; 4. Implementatie van integrale afweging van ondersteuningsvragen in het sociale domein; 5. De Social Impact Bond Jongvolwassenen.

Interventies Beter • Gericht op kwalitatief goede zorg * laagdrempelig * Integraal * verbindend • Gericht op de toekomst * minder meer * preventief * commitment * rolbewust

Interventies MET • • • • • • • •

Zorgaanbieders Jeugd Zorgaanbieders Wmo Zorgverzekeraars Huisartsen Voorliggend veld Westrom Ziekenhuis etc

Interventies Minder • • • • • •

Integrale afweging (BmM) € 300.000 BC Westrom (BmM) € 500.000 Pilot Huisartsen € 487.000 Beleidsregel Meerkostenregeling € 850.000 Buurtgezinnen € 155.000 Aframing niet benutte budgetten € 412.000

Waar staan we nu - De transformatie van het sociaal domein, binnen de dynamiek van de samenleving, heeft in de afgelopen periode binnen onze gemeente geleid tot een cultuuromslag en een andere manier van werken - De afgelopen periode heeft aangetoond dat de samenwerking met onze partners bij de realisatie van onze doelstellingen cruciaal is - We zorgen voor naleving van regels en voor de passende ondersteuning voor degenen die niet zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving - Het data gedreven werken maakt dat we steeds beter weten wat er gebeurt.

FINANCIËN

FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN

Definitie Sociaal Domein

Programma begroting:

Meerjarenbegroting Sociaal Domein (lasten) Domeinen (bedragen * € 1 miljoen) Wmo Jeugd

MJB 2022 MJB 2023 MJB 2024 MJB 2025 MJB 2026 21,6 21,3 21,3 21,3 21,4 35,8 22,2 22,2 22,2 22,3

Participatie

59,1

50,7

49,9

49,5

48,8

Preventie en gezondheid

3,3

2,9

2,9

2,9

2,8

Inclusieve samenleving

6,4

3,8

3,4

3,4

3,4

126,2

100,9

99,7

99,3

98,7

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Wmo

8,2

8,3

8,2

8,0

7,8

Jeugd

17,3

17,4

17,4

17,4

17,5

Participatie

33,6

33,6

33,6

33,6

33,6

Preventie en gezondheid

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Inclusieve samenleving

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

Totaal

59,4

59,6

59,5

59,3

59,2

Gesubsidieerde partners > € 1 miljoen Domeinen MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Totaal Open eind regelingen Domeinen

Wmo

9,8

9,4

9,4

9,5

9,5

Jeugd

3,0

3,0

3,0

3,0

3,0

Participatie

11,7

11,0

10,3

9,9

9,2

Preventie en gezondheid

2,7

2,7

2,7

2,7

2,7

Inclusieve samenleving

1,1

1,1

1,1

1,1

1,1

Totaal

28,3

27,2

26,5

26,2

25,5

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

8,5

8,4

8,4

8,4

8,4

Totaal open eind, gesubsidieerd, bedrijfsvoering 96,2 95,2

94,4

93,9

93,1

Bedrijfsvoeringskosten Domeinen Totaal

WMO

Wet Maatschappelijke Ondersteuning: Wmo begeleiding Hulp bij de huishouding Hulpmiddelen en woonvoorzieningen Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

WMO partners • • • • • • • • • •

VIJF (TZO) GGD Limburg Noord T-Zorg Proteion schoon Kersten Hulpmiddelen Omnibuzz Stichting Wel.kom Stichting Algemeen Maatschappelijk Werk Stichting MEE Vrijwilligers en mantelzorgers

Toegang

Toegang tot Wmo voorzieningen wordt verleend door Gemeente Roermond

Wmo begeleiding Cliënten

Indicator Cliëntaantallen Wmo aantal unieke Cliënten Jaarrekening

Q1 2022

Q1 2021 981

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

1.145

1.164

1.085

1.034

926

879

1.392

1.441

1.400

1.311

1.211

1.109

➢ Jaarlijkse toename tot 2021, vermindering klanten bij potentiële TZO aanbieders ➢ Vanaf 2022 Toekomstbestendige zorg (VIJF)

Wmo begeleiding hulpvragen

Hulpvragen

Q1 2022

Q1 2021

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Begeleiding Individueel

812

972

991

891

831

722

Begeleiding groep

265

303

312

331

335

325

Vervoer

158

200

210

210

197

0

1.235

1.475

1.513

1.432

1.363

1.047

1.810

1.896

1.920

1.772

1.375

Totaal Hulpvragen jaarrekening

➢ Gemiddeld aantal hulpvragen per cliënt: 1,3 hulpvragen ➢ Dominante product begeleiding individueel Psychisch: 67% van begeleiding individueel, in 1e kwartaal 540 cliënten

Wmo begeleiding Financiën openeindregelingen

Financiën Wmo

Q1 2022 362.000

Q1 2021 €

350.000

Q1 2020 €

679.800

Q1 2019 €

Q1 2018

984.509 €

600.000

Q1 2017

Inkomensondersteunende maatregelen

€

TZO Maatwerkvoorziening

€ 3.474.496 € 6.335.058

€ 6.217.105

€ 6.213.042

Financiële prognose PGB

€

395.320

€

306.387

€

357.404

€

450.000 €

293.167

€

550.000

Financiële prognose Ondersteuning mantelzorgers

€

288.000

€

290.000

€

330.000

€

232.965 €

290.000

€

250.000

Totale kosten

€ 4.519.817 € 7.281.445

€ 7.584.309

€ 7.880.517

€ 6.590.984

€ 6.253.214 € 5.784.060

Jaarrekening

€ 6.716.178

€ 7.176.523

€ 8.002.676

€ 7.486.220

€ 6.864.231 € 5.604.219

€ 5.407.817

€

600.000

Q1 2016 €

128.640

€ 4.853.214 € 4.951.410

➢ Jaarlijkse toename maatwerkdeel tot 2021, vermindering kosten bij potentiële TZO aanbieders ➢ 2022: TZO sociale basis € 2 miljoen en TZO gebiedsteams € 2,8 miljoen

€

704.010

Hulp bij de huishouding

Wmo HBH Aantal unieke cliënten

Q1 2022

Q1 2021

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

1.801

1.748

1.633

1.472

1.353

1.346

1.310

2.080

1.969

1.836

1.597

1.588

1.545

unieke cliënten jaarrekening Financiën Prognose Jaarrekening

5.598.512 5.235.161

4.946.550 4.280.638 3.700.303 3.534.187 3.457.000

Begroting 2022 € 5,3 miljoen -> tekort circa € 300.000 WMO HBH aantallen en kosten stijgen jaarlijks na invoering abonnementstarief in 2019. Dit heeft ook gevolg voor het geraamd resultaat HBH ten aanzien van de kosten. Compensatie Rijk circa 0,8 miljoen

Woonvoorzieningen, hulpmiddelen en vervoer

Financiën Prognose/ Jaarrekening

Q1 2022 763.288

JR 2021 1.030.000

JR 2020 873.247

JR 2019 993.083

JR 2018 897.862

JR 2017 966.717

Ontwikkelingen

• Verdere implementatie Toekomstbestendige zorg en ondersteuning (TZO) • Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie • Wijziging Eigen bijdrage HBH 2025? Korting in meicirculaire € 350.000 vanaf 2025 -> wetswijziging noodzakelijk!

Jeugd

Toegang Toegang tot Jeugdhulp wordt verleend door: • Gemeente (CJG) • Huisartsen • Jeugdartsen • Medisch specialisten • Rechters • Gecertificeerde instellingen (JBJR)

Jeugd partners • • • •

Centrum voor Jeugd en Gezin Veilig Thuis Huisartsen Aanbieders omzet > 300.000: Anacare, Bureau Jeugdzorg Limburg, Heppie Deejs, Hoeve de Kaolder, De Koraalgroep, Max Ernst, Mutsaersstichting, PGZ, PSW, Met GGZ, Rubicon en Icarus. (onderstreepte aanbieders € 1 miljoen en meer)

Jeugd Cliënten

Unieke Jeugdige

Q1 2022

Q1 2021

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

755

847

755

880

845

Gespecialiseerde Jeugdhulp

1.114

1.073

971

941

912

PGB Totaal Jaarrekening

46 1.945

50 1.970 2.607

41 1.767 2.495

34 1.855 2.502

37 1.794 2.430

CJG

➢ Jaarlijkse stijging specialistische Jeugdhulp

Hulpvragen Jeugd Hulpvragen CJG LTA PGB Jeugdzorg Plus ADHD Dyslexiezorg

Q1 2022 755 17 46 9 1 93

Q1 2021 847 8 50 7 0 76

Q1 2020 755 21 39 8 10 79

Q1 2019 880 6 35 2 22 51

Q1 2018 845 2 39 6 16 63

Crisishulp Jeugd

7

13

32

9

26

202 1.505

200 1.371

179 1.365

174 1.269

214 1.392

174 0 29 7 2.845

154 2 55 1 2.784 4.007

140 3 50 1 2.682 3.902

138 3 36 6 2.631 3.817

166 2 33 41 2.845 4.021

Jeugdbescherming & -reclassering Ambulant Dagbesteding Wonen Jeugdhulp Wonen geëscaleerd Jeugdhulp met verblijf met behandeling Plus Onbekend Totaal Hulpvragen Jaarrekening

➢ Jaarlijkse stijging hulpvragen ➢ 10 grootste aanbieder 50% van aantal clienten en 70% van de totale kosten ➢ Donkerblauw gearceerde dure trajecten (verblijf)

Financiën Jeugd

Financiën Jeugd

Q1 2022

Q1 2021

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

CJG Gespecialiseerde jeugdhulp PGB

2.840.382 15.801.489 466.362

2.910.888 15.480.138 403.840

2.716.776 14.371.889 312.704

2.638.146 12.577.750 294.577

2.584.315 12.962.778 345.129

2.313.375 12.525.088 203.084

2.027.129 10.649.706 350.000

Gedwongen kader

2.094.432

1.969.048

1.673.827

1.807.743

1.748.965

1.443.440

1.670.066

Totaal prognose kosten

21.202.665

20.763.914

19.075.196

17.318.216

17.641.187

16.484.987

14.696.901

20.297.150

19.784.187

18.512.682

17.480.640

17.661.918

16.204.636

Jaarrekening

➢ ➢ ➢ ➢

Stijging gespecialiseerde Jeugdhulp Jeugdige langer in traject 2022 woonplaatsbeginsel Jeugd Prognose tekort 2022 maatwerk € 600.000

Financiën Jeugd II

Extra budgetten Jeugd Incidentele budgetten 62377 SPUK Expertise Centrum Jeugdhulp 62415 SPUK Transitie vastgoed jeugdzorg+ 62444 Incidentele middelen jeugd 62446 SPUK Acute JeugdGGZ 65247 Verdringing en lichte jeugdzorgproblematiek 65249 Wachttijden specialistische jeugdzorg

2022 € € € €

3.551.695 4.323.308 4.908.902 € 1.659.969

€

888.994

€

672.223

2023 Regiomiddelen Regio Middelen 6.100.000 Regio Middelen

➢ Incidentele middelen 2022 en 2023: opvangen tekorten en Hervormingsagenda Jeugd ➢ Afspraken Jeugdmiddelen in meerjarenraming 2024 – 2026

Participatiewet

Toegang

Toegang tot voorzieningen Participatiewet wordt verleend door Gemeente Roermond

Participatiewet Partners

• • • • •

Westrom UWV Werkgevers Re-integratie bedrijven Bewindvoerders

Aantal cliënten bijstand

Indicator aantal uitkeringen/reintegratie trajecten Aantal uitkeringen Participatiewet /Ioaw/Ioaz/Bbz

Q1 2022 1.619

Q1 2021 1.700

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

1.673

1.731

1.778

1.876

1.861

➢ Daling aantal bijstandsuitkeringen

Q1 2015 1.791

Cliënten bijstand Leeftijd uitkering percentage

Beneden 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot 55 jaar 55 jaar en ouder Uitkeringsduur percentage

Minder dan half jaar Half jaar tot 1 jaar 1 jaar tot 2 jaar 2 jaar tot 3 jaar 3 jaar tot 5 jaar 5 jaar of langer

Q1 2022

8,4% 32,2% 25,6% 33,8% Q1 2022

6,3% 7,5% 11,8% 9,4% 13,6% 51,3%

Q1 2021

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

9,6% 31,8% 26,8% 31,8%

9,3% 31,5% 26,6% 32,7%

8,6% 32,7% 27,4% 31,3%

7,7% 34,3% 26,5% 31,5%

9,9% 34,7% 25,8% 29,7%

10,2% 36,9% 24,5% 28,4%

Q1 2020

Q1 2019

Q1 2018

Q1 2017

Q1 2016

8,1% 7,5% 10,2% 9,3% 16,5% 48,4%

7,8% 7,4% 12,1% 11,1% 16,5% 45,2%

8,4% 7,6% 14,0% 10,7% 16,9% 42,4%

10,1% 9,7% 14,0% 10,9% 19,2% 36,0%

11,7% 9,5% 14,3% 11,6% 19,8% 33,1%

Q1 2021

8,6% 8,3% 11,9% 7,3% 15,7% 48,2%

➢ % leeftijden vrij stabiel ➢ Uitkeringsduur 5 jaar of langer gestegen van 33,1% naar 51,3%

Financiën Bijstand

prog 2022

JR 2021

JR 2020

JR 2019

JR 2018

Bijstandsuitkeringen

25.713.169

25.409.985

24.936.446

24.445.187

24.728.565

Rijksuitkering Voorlopig budget Voorlopig nader budget Definitief budget

26.176.274 24.644.950

28.420.478 28.177.513 27.899.341

24.834.022 23.942.304 25.759.706

25.786.278

27.160.092

25.166.584

27.972.498

➢ Bijstandsuitkeringen financieel vrij stabiel ➢ Rijksbudget afhankelijk van macro budget en ontwikkelingen

Cliënten UWV

Aantal uitkeringen WW (UWV)

Lopend WW

Q1 2022 (mrt)

800

Q1 2021 (mrt)

Q1 2020 (mrt)

Q1 2019 (mrt)

Q1 2018 (mrt)

Q1 2017 (mrt)

1.154

1.046

1.054

1.207

1.450

➢ Daling aantal uitkeringen UWV

Ontwikkelingen Participatiewet

• Doorontwikkeling Participatiewet: Neio (WSP/Gemeente/Westrom) Brede aanpak doelgroep 1 t/m 6 participatieladder

Risico’s Sociaal Domein - Toenemende hulpvraag open eind regelingen Jeugd van € 12,7 mln (2016) – €18,4 mln (2022) WMO BG van € 4,6 mln (2016) – €5,9 mln (2021) nu TZO HBH van € 3,3 mln (2016) – € 5,5 mln (2022) Uitzondering: BUIG van € 25,8 mln (2016) – € 25,7 (2022) - Ontwikkeling BUIG budget Def budget 2021: € 27,9 mln, Voorlopig budget 2022 € 26,2 mln, Nader voorlopig 2022 € 24,6 mln

Risico’s Sociaal Domein - Gevolgen corona voor het Sociaal Domein (Wmo, Jeugd, Participatiewet en armoede) - Demografische ontwikkeling CPB 2020 – 2050: 0-19 jaar + 20% (Jeugdhulp) 20-64 jaar – 3% (BUIG en Wmo BGI) 65+ jaar +29% (HBH en WMO BGG) - Tijdelijke middelen Jeugd-> structureel

De uitdaging

-

-

De verdere transformatie van het sociale domein is nog steeds een omvangrijke, complexe en risicovolle opgave. Het blijft een proces van “”vallen en opstaan we continue moeten anticiperen op actuele ontwikkelingen die vaak deels buiten onze invloedssfeer liggen. In de komende jaren ligt er op een aantal onderdelen nog steeds een forse financiële en inhoudelijke opgave ligt die we samen met onze externe partners zullen moeten realiseren. De meest recente ontwikkelingen ( energiecrisis, gevolgen corona, inflatie) leggen een aantal problemen bloot die vragen om extra inzet.

De uitdaging

• Het herstel van bestaanszekerheid • Het vergroten van kansengelijkheid • Het makkelijker maken van gezond leven • Het versterken van de sociale veerkracht

Wat hebben we daar voor nodig

• • • • • • • • •

Voldoende financiële middelen: het wegwerken van de huidige tekorten in het sociale domein en ruimte om te kunnen investeren Het sociale domein te zien als een investeringsmogelijkheid en niet als een kostenpost. Een samenhangende benadering van maatschappelijke problemen Het optimaliseren van de (keten) samenwerking Het verschil durven te maken Het vereenvoudigen van het systeem en de uitvoeringspraktijk Gebiedsgericht werken Opgavegericht werken Verbinding tussen de korte en de lange termijn

Vragen ?