Presentatie 7 oktober informatiebijeenkomst, versie 18 30 uur
Tekst van het document
Informatiebijeenkomst 7 oktober 2026 Deze avond staat in het teken van informeren, beeldvorming en het uitwisselen van vragen, ideeën en suggesties. 19:00 Opening 19:05 Begroting 2027 20:00 Democratisering 21:15 Sluiting Agenda | www.roermond.nl | TECHNISCHE PRESENTATIE BEGROTING 2027 D.D. 07-10-2026 | www.roermond.nl | Agenda Voorwoord 1. Opbouw van de begroting 2. Weerstandsvermogen en risico’s 3. Vervolgplanning 1. Opbouw van de begroting Begroting bestaat uit 5 onderdelen: 1. | Voorwoord en inleidende beschouwing (pag. 5-14). 2. | Financiële positie (pag. 15-21). 3. | Programma’s (pag. 23-91). 4. | Paragrafen (pag. 93-187). 5. | Financiële begroting (pag. 189-231). 6. | Bijlagen (pag. 233-242). | www.roermond.nl | | www.roermond.nl | 1.1 Voorwoord en inleidende beschouwing • Belangrijkste speerpunten uit coalitieakkoord. • In lijn met coalitieakkoord en kadernota zijn ambities en doelen toegevoegd. - financieel uitgewerkt bij 2.1 en 2.2 financiële positie structureel en incidenteel - tekstueel uitgewerkt in de inleidend beschouwing en bij 6.1 ambities begroting 2027 • Belangrijk uitgangspunt is de Strategische Personeelsplanning (SPP) in samenhang met optimalisatie processen (AI, datagedreven, deregulering) een wendbare en toekomstbestendige organisatie. | www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie structureel (zie pagina 18)
| www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie structureel (zie pagina 18)
| www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie Algemene Reserve (zie pagina 19)
| www.roermond.nl | 1.2 Structureel en reëel begrotingsevenwicht • Structurele lasten dekken door structurele baten (pag. 20-21). • Reëel ramen (volledig, realistisch en haalbaar). • Bij geen structureel en reëel evenwicht is Provincie akkoord als dit evenwicht in het laatste jaar van de begroting tot stand wordt gebracht.
| www.roermond.nl | 1.3 Programmabegroting Programma-indeling taakvelden. Beleidsvoornemens zijn vertaald in speerpunten. Te behalen resultaten en de hiervoor benodigde middelen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we ervoor doen? • Wat levert het op? • Wat kost het? (programma’s 0 t/m 8: zie pag. 23-88) | www.roermond.nl | 1.3 Programma’s totaaloverzicht Total lasten: 308,5 miljoen Totale baten: € 309,9 miljoen
| www.roermond.nl | 1.4 Paragrafen Artikel 9 lid 2 BBV: 7 paragrafen • Dwarsdoorsnedes van de verschillende programma’s en taakvelden. • Verdieping onderdelen van de begroting • Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt nader toegelicht. (paragrafen: zie pag. 93-187) | www.roermond.nl | TECHNISCHE PRESENTATIE BEGROTING 2027 D.D. 07-10-2026 | www.roermond.nl | Agenda Voorwoord 1. Opbouw van de begroting 2. Weerstandsvermogen en risico’s 3. Vervolgplanning 1. Opbouw van de begroting Begroting bestaat uit 5 onderdelen: 1. | Voorwoord en inleidende beschouwing (pag. 5-14). 2. | Financiële positie (pag. 15-21). 3. | Programma’s (pag. 23-91). 4. | Paragrafen (pag. 93-187). 5. | Financiële begroting (pag. 189-231). 6. | Bijlagen (pag. 233-242). | www.roermond.nl | | www.roermond.nl | 1.1 Voorwoord en inleidende beschouwing • Belangrijkste speerpunten uit coalitieakkoord. • In lijn met coalitieakkoord en kadernota zijn ambities en doelen toegevoegd. - financieel uitgewerkt bij 2.1 en 2.2 financiële positie structureel en incidenteel - tekstueel uitgewerkt in de inleidend beschouwing en bij 6.1 ambities begroting 2027 • Belangrijk uitgangspunt is de Strategische Personeelsplanning (SPP) in samenhang met optimalisatie processen (AI, datagedreven, deregulering) een wendbare en toekomstbestendige organisatie.
| www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie structureel (zie pagina 18)
| www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie structureel (zie pagina 18)
| www.roermond.nl | 1.2 Financiële positie Algemene Reserve (zie pagina 19)
| www.roermond.nl | 1.2 Structureel en reëel begrotingsevenwicht • Structurele lasten dekken door structurele baten (pag. 20-21). • Reëel ramen (volledig, realistisch en haalbaar). • Bij geen structureel en reëel evenwicht is Provincie akkoord als dit evenwicht in het laatste jaar van de begroting tot stand wordt gebracht.
| www.roermond.nl | 1.3 Programmabegroting Programma-indeling taakvelden. Beleidsvoornemens zijn vertaald in speerpunten. Te behalen resultaten en de hiervoor benodigde middelen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we ervoor doen? • Wat levert het op? • Wat kost het? (programma’s 0 t/m 8: zie pag. 23-88) | www.roermond.nl | 1.3 Programma’s totaaloverzicht Total lasten: 308,5 miljoen Totale baten: € 309,9 miljoen
| www.roermond.nl | 1.4 Paragrafen Artikel 9 lid 2 BBV: 7 paragrafen • Dwarsdoorsnedes van de verschillende programma’s en taakvelden. • Verdieping onderdelen van de begroting • Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt nader toegelicht. (paragrafen: zie pag. 93-187) 1.5 Financiële begroting • | Algemeen (pag. 190-193). *Doelstelling, grondslagen voor begroting • | Overzicht baten en lasten *Baten en lasten en vergelijk vorig begrotingsjaar(pag. 195-217). *Aanmerkelijke verschillen begroting 2027-2026 *incidentele lasten en baten • | Uiteenzetting financiële positie (pag. 219-231). *Begin- en eindbalans *Verdiepende cijfers (reserves, voozieningen, overzicht leningen) | www.roermond.nl | | www.roermond.nl | 2. Weerstandsvermogen en risico’s • Een actuele risico- inventarisatie (pag. 106-113) • Minimumpositie algemene reserve € 12,8 miljoen
| www.roermond.nl | 2. Weerstandsvermogen en risico’s • Taakstellingen en en stelposten (pag. 113 en 114). • Beoordeling op hardheid, haalbaarheid en reëel onderbouwd.
| www.roermond.nl | 2. Weerstandsvermogen en risico’s • Streefwaarde is een weerstandsratio binnen de bandbreedte van 1,4 (minimaal) – 2 (ruim voldoende) • Streefwaarde minimale solvabiliteit van 20% 24,7% (2027, pag. 115) • Diverse financiële kengetallen (pag. 115) • Conclusie: uitstekende financiële positie.
| www.roermond.nl | 2. Weerstandsvermogen en risico’s • Diverse financiële kengetallen (pag. 115, foutje met vormgeven in de begroting) • Conclusie: uitstekende financiële positie.
| www.roermond.nl | 3. Vervolgplanning • 11 oktober Deadline indienen technische vragen • 16 oktober Beantwoording technische vragen • 28 oktober Gezamenlijke commissie • 12 november Raadsvergadering * Er volgt nog een RIB septembercirculaire 2026 | www.roermond.nl | VRAGEN? Dank voor jullie aandacht! Informatiebijeenkomst 7 oktober 2026 Deze avond staat in het teken van informeren, beeldvorming en het uitwisselen van vragen, ideeën en suggesties. 19:00 Opening 19:05 Begroting 2027 20:00 Democratisering 21:15 Sluiting Agenda Werksessie Werken met de eerste beelden uit het onderzoek naar Lokale Democratie in Roermond 7 oktober 2026 Programma: 19:00 – 20:15 1. Introductie: hoe werken we? En wat hebben we zoal gehoord? – samengevat in 7 thema’s 2. Reflectie rond drie verdiepende thema’s - thema 1 – het beeld van ‘politiek bedrijven’ - thema 2 – het benutten van de kracht van de samenleving - thema 3 – hoe zit het met verschil? 3. Wat wil de raad ons op deze thema’s meegeven? Werksessie - gemeenteraad Roermond 52 30 min 10 min 10 min 10 min 15 min Introductie: de drie onderzoekers van Bureau EMMA De onderzoeker s: T on Baetens Hans Moors Betti Lemstra Werksessie - gemeenteraad Roermond 53 Introductie: onze opdracht en doel van het onderzoek• Opdracht: Onderzoek de kracht van de Lokale Democratie in Roermond.
Onderzoeksvraag: ‘Hoe kan Lokale Democratie in Roermond worden versterkt?’ • Aanleiding: lage opkomstcijfers GR 22 en 26 (let op: daarin verschilt Roermond niet noemenswaardig van een aantal andere gemeenten). • Doel van het onderzoek: Een samenhangend beeld geven van hoe democratie in de praktijk vorm krijgt in Roermond. Daarbij staat centraal hoe bewoners en maatschappelijk middenveld met de gemeente mee (kunnen) doen. En welke formele en informele structuren en netwerken daarbij een rol spelen. In hoeverre ervaren/hebben bewoners invloed op besluiten die hen (en hun buurt) raken? Werksessie - gemeenteraad Roermond 54 Democratie betekent: besluiten nemen, terwijl het recht om die besluiten te betwisten blijft bestaan. Waarbij iedereen wordt aangemoedigd te spreken en te luisteren zonder automatisch onderworpen te zijn aan het gezag van een ander. Wrijving is volgens de Franse filosoof Claude Lefort (1986) juist het moment waarop democratie ontstaat. In het debat over waar je het oneens bent met elkaar, omdat die wrijving ruimte biedt voor uiteenlopende opvattingen. Een definitie van democratie: Introductie: onze manier van werken • 3 onderzoekers (twee ervaren veldwerkers en een junior-onderzoeker) • Kwalitatieve opzet van de dataverzameling: gebaseerd op interviews, waarbij het perspectief, de beleving en het verhaal van de gesprekspartners centraal staan.
• Respondenten zijn gericht benaderd: op basis van hun betrokkenheid bij formele en informele participatiepraktijken. Bijvoorbeeld vertegenwoordigers van bewonersorganisaties, wijkcontactpersonen, welzijnsprofessionals en ambtenaren. De contactgegevens zijn verkregen via de gemeente. Vervolgens is gebruik gemaakt van een netwerkbenadering, waarbij geïnterviewden andere relevante respondenten aandroegen. Werksessie - gemeenteraad Roermond 56 Opkomst in Nederland vs Roermond Werksessie - gemeenteraad Roermond 57
Introductie: onze invulling van de opdracht • Voordeel: Deze werkwijze maakt het mogelijk om zowel gevestigde structuren als informele netwerken in beeld te brengen. • Nadeel: Dit type participatief onderzoek start vanuit reeds actieve of zichtbare bewoners. • Om die reden is in de benadering expliciet gezocht naar variatie in perspectieven, waaronder kritische stemmen en actoren buiten formele overlegstructuren. Output: • Interviews – 26 tot nu toe • Aanvullende interviews (oktober) Werksessie - gemeenteraad Roermond 58 Introductie: de topiclijst (basis voor de interviews) • Openingsvraag: hoe gaat het in Roermond? • Hoe krijgt lokale democratie nu al vorm in Roermond? • Wanneer voelen inwoners zich betrokken bij hun buurt en stad, en wanneer niet? • Welke factoren versterken of verzwakken vertrouwen, invloed en betrokkenheid? • Hoe zijn formele structuren van gemeente en politiek verbonden met informele netwerken in de stad? • Welke groepen, geluiden en vormen van betrokkenheid blijven nu buiten beeld? Werksessie - gemeenteraad Roermond 59 Introductie: het doel van deze werksessie Het doel van deze werksessie is om de eerste resultaten uit het onderzoek te bespreken, te duiden en te prioriteren. Samen kijken we naar wat de rol van de gemeente(raad) zou kunnen zijn op verschillende thema’s en welke accenten de gemeenteraad ons nog wil meegeven.
Werksessie - gemeenteraad Roermond 60 Voorlopige uitkomsten uit ons veldwerk – samengevat in thema’s Werksessie - gemeenteraad Roermond 61 Thema 1: De ervaren afstand tussen leefwereld en systeemwereld is een serieuze zaak (volgens inwoners) Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 62
Thema 2: in het dagelijks leven ontstaat democratie. Juist ook in wrijving Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 63
Thema 3: Vertrouwen betekent: serieus nemen, uitleggen en terugkoppelen Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 64
Thema 4: Formele democratie is niet voor iedereen bereikbaar (soms door gebrek aan praktische kennis; soms door symbolische afstand) Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 65
Thema 5: Vorm, taal en laaggeletterdheid is medebepalend voor wie mee kan doen Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 66
Thema 6: Wijkverschillen vragen om ‘ongelijke’ inzet (op sommige plekken is er meer nodig dan op andere plekken) Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 67
Thema 7: Roermond is hecht. Maar vaker is er sprake van ‘postzegelcohesie’: van samenhang op kleinschalig niveau Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 68
Eerste indrukken geclusterd in thema’s 1. De ervaren afstand tussen leefwereld en systeemwereld is een serieuze zaak (volgens inwoners) 2. In het dagelijks samenleven ‘ontstaat’ democratie (juist ook in de wrijving) 3. Vertrouwen betekent: serieus nemen, uitleggen en terugkoppelen 4. Formele democratie is niet voor iedereen bereikbaar (soms door gebrek aan praktische kennis; soms door symbolische afstand) 5. Vorm, taal en (bijvoorbeeld) laaggeletterdheid zijn medebepalend voor wie mee kan doen/ toegankelijkheid van het politieke proces 6. Wijkverschillen vragen om ‘ongelijke’ inzet (op sommige plekken is er meer nodig dan op andere plekken) 7. Roermond is hecht. Maar vaker is er sprake van ‘postzegelcohesie’: van samenhang op kleinschalig niveau Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 69 Roermond heeft veel democratische energie. Maar die energie is (nog) ongelijk verdeeld. Is niet altijd zichtbaar. En wordt soms geremd door (gevoelde of gepercipieerde) afstand tot de gemeente. Bij niet iedereen is helder of er wel of geen invloed uitgeoefend kan worden. In zijn algemeenheid zien inwoners de gemeente als relatief beperkt toegankelijk. En op momenten is er een mismatch tussen leef- en systeemwereld.
Werksessie - gemeenteraad Roermond 70 Blok II – verdieping op drie thema’s Werksessie - gemeenteraad Roermond 71 Langs de thema’s Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 72 Drie grote lijnen: 1. Het beeld van politiek bedrijven/het spel en de actoren in dit geheel: hoe herkenbaar is dat? En kunnen of willen we daar iets aan doen? 2. De kracht van de samenleving (beter benutten): in Roermond zit veel democratische energie (soms op postzegelniveau). Hoe kunnen we daar beter op aansluiten zonder zo’n initiatief over te nemen? 3. Hoe gaan we om met verschil(len)? Verdieping 1 – Het beeld van ‘politiek bedrijven’ Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 73 Breed in Nederland (en dat hebben we ook zo in Roermond gehoord) bestaat het beeld dat politici een ‘spel’ spelen. Waarmee ‘ze’ politiek bedrijven. De vraag is hoe je het spelen wil. Welk beeld hopen jullie dat de inwoners van Roermond van jullie en jullie werk hebben? Verdieping 2 – Het benutten van de kracht van de samenleving Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 74 De kracht van de samenleving, die willen we beter kunnen benutten. In Roermond zit veel democratische energie (soms op postzegelniveau).
Hoe kunnen we daar beter op aansluiten zonder zo’n initiatief over te nemen? Verdieping 3 – Hoe zit het met verschil? Werksessie: van onderzoek naar programma democratisering 75 In Nederland hebben we (niet voor niets) een bureaucratie opgetuigd. Waarin gelijke omstandigheden (zoveel als mogelijk) tot gelijke behandeling leiden. T egelijkertijd zien we breed in de samenleving dat we op die manier geen optimaal resultaat boeken. Hoe gaan we om met verschil(len)? Welke accenten wil de raad ons nog meegeven? Werksessie - gemeenteraad Roermond 76 Bedankt!