Nota Q&A Raadsinformatiebijeenkomsten 2025 (1) (1)

Vragen en antwoorden Regionale Raadsinformatiebijeenkomsten Toekomstbestendige GGD • •

Tabel 1: Vragen en antwoorden vanuit de Regionale Raadsinformatiebijeenkomsten in november 2024 en april/mei 2025 Tabel 2: Vragen en antwoorden die na de bijeenkomsten via de mail zijn behandeld

Tabel 1: Vragen en antwoorden vanuit Regionale Raadsinformatiebijeenkomsten in november 2024 & april/mei 2025. Nr. 1.1

Onderwerp Financiering

Vraag Hoe wordt de GGD gefinancierd?

1.2

Financiering

1.3

Financiering/ (Boven)Wettelijke taken

1.4

Financiering

Klopt de veronderstelling dat bij de uitvoering van de wettelijke taken, de gemeenten direct aan de lat staan voor de tekorten? In het Versterkingsplan heeft u het over wettelijkeen bovenwettelijke taken. Wat zijn de kosten van deze bovenwettelijke taken? Is ook gekeken naar andere inkomstenbronnen, bijvoorbeeld door samenwerking met de Ambulancedienst?

Antwoord Het grootste deel van de wettelijke taken van de gemeenten die de GGD uitvoert, wordt gefinancierd door de gemeentelijke bijdrage. Een aantal wettelijke taken wordt op andere wijze gefinancierd. Dit kan financiering vanuit de gemeenten zijn (bijvoorbeeld de inspecties van kinderopvang en de lijkschouw) of financiering vanuit een andere bron zoals de Politie (Medische arrestantenzorg, medische forensisch onderzoek). In het versterkingsplan gaat het over de wettelijke taken die de GGD namens de gemeenten uitvoert. Voor deze taken is de veronderstelling juist. De financiële versterkingsvraag heeft alleen betrekking op de gevraagde versterking voor de wettelijke taken die de GGD in opdracht van de 15 deelnemende gemeenten uitvoert.

Een deel van de taken van de GGD wordt anders gefinancierd (bijvoorbeeld door Politie of landelijke financieringsregelingen). De Ambulancedienst wordt gefinancierd door de Zorgverzekeraars. Daarbij dienen de financiële stromen strikt gescheiden te worden. De benodigde middelen uit het versterkingsplan zijn voor de uitvoering van

1.5

Financiering

Is het niet mogelijk om de gevraagde middelen voor de versterking te onttrekken aan de reservepositie van de veiligheidsregio?

1.6

Financiering

Aangegeven wordt dat extra financiële middelen nodig zijn. Vraagt u deze van de gemeenten en hoe verloopt dit traject, mede gelet op het ravijnjaar 2026?

1.7

Financiering

Waarom heeft u het voor 2025 over incidentele kosten?

de wettelijke taken die de GGD uitvoert voor of namens de gemeenten en gefinancierd worden vanuit de gemeentelijke bijdrage. De gevraagde middelen voor de versterking zijn structureel. Reserves hebben over het algemeen een incidenteel karakter of zijn geoormerkt voor een specifiek doel. De Algemene Reserve is bedoeld voor het opvangen van onverwachte zaken. Hierbij moet gedacht worden aan incidentele zaken. Veel van de reserves zijn zogenaamde bestemmingsreserves. Dit betreft geld dat gereserveerd is met een specifieke bestemming en doel en zijn dus reeds (voor de nabije toekomst ‘bestemd’). Deze middelen kunnen niet anders worden aangewend en zijn ook incidenteel van aard. De extra middelen zijn nodig voor uitvoering van de wettelijke taken van de gemeenten door de GGD. Deze middelen worden daarom gevraagd aan de gemeenten. Het bestuur van VRLN heeft besloten om de acute versterking in 2025 incidenteel voor te financieren, onder andere vanuit de algemene reserve van VRLN. Hierover heeft het Algemeen Bestuur van de VRLN op 6 december een besluit genomen. Omdat de GGD structurele versterking nodig heeft, worden voor 2026 en verder structurele middelen gevraagd aan de gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling van de veiligheidsregio.

De behandeling van de vraag sluit aan op de reguliere P&C-cyclus waarbij het versterkingsplan inclusief financiële consequenties tegelijkertijd als onderdeel van de begroting 2026 voor zienswijze aan de gemeenteraden zijn aangeboden. Het Algemeen Bestuur zal hierover besluit nemen in september 2025. Het gaat niet zozeer om incidentele kosten, deze hebben namelijk een structureel karakter. Echter het bestuur heeft de opdracht gegeven om voor 2025 (acute fase) de versterking te bekostigen uit de bestemmingsreserve GGD en de algemene reserve VRLN. Daarmee

1.8

Financiering/ Signalering

De GGD acht het nodig om een inhaalslag te maken, wat leidt tot een hoger kostenniveau voor de gemeenten. Wat waren de aangegeven signalen?

heeft zij ook de opdracht gegeven aan de GGD om voor 2025 geen onomkeerbare besluiten te nemen bij de besteding van deze incidentele middelen. Invulling van de benodigde vacatures is dan ook gebeurd op basis van jaarcontracten. De benodigde financiële middelen voor de structurele versterking voor de jaren 2026 en verder dienen ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd te worden. Dit gebeurt gelijktijdig met de behandeling van de Begroting 2026 van VRLN in de gemeenteraad. Dit stelt gemeenteraden in staat om een integraal en afgewogen zienswijze te geven. De analyse maakt onderdeel uit van het versterkingsplan. Geconstateerd is dat de GGD haar wettelijke taken niet (meer) conform de wettelijke normen kan uitvoeren. Ook is gebleken zowel de formatie als het budget voor het uitvoeren van de wettelijke taken lager ligt dan bij vergelijkbare GGD’en. De afgelopen jaren zijn er mede door landelijke ontwikkelingen taken bijgekomen, zijn bestaande taken geïntensiveerd en is de rol van de GGD in het netwerk van publieke gezondheid in de samenwerking met gemeenten en zorgpartners sterk veranderd. De benodigde formatie en financiële middelen zijn niet met deze ontwikkelingen meegegroeid.

Belangrijke signalen voor hoge werklast (werkdruk) zijn: • Stuwmeer aan verlofuren • Hoog ziekteverzuim in vergelijking met andere GGD’en• Achterstand op de verplichte opleidingen Dit leidt tot achterstand bij de uitvoering van wettelijke taken en beperkt de mogelijkheden van de GGD om proactief in te spelen op landelijke ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Er zijn eerder signalen afgegeven aan het bestuur. Deze zijn enerzijds niet als zodanig herkend, anderzijds is vanuit het bestuur de vraag

gesteld in hoeverre de GGD en VRLN zaken zelf kan oplossen. Daarop zijn werkprocessen geoptimaliseerd en zijn ondersteunende taken en functies geschrapt. Daarin is bestuurlijk comfort geboden. Dit is een proces van enkele jaren. Met de komst van een nieuwe directie en in de nadagen van COVID is de GGD-organisatie opnieuw tegen het licht gehouden, hebben we de structurele tekorten onderkend en geconstateerd dat hierover een krachtig bestuurlijk signaal moest worden gegeven. 1.9

Financiering/ Signalering

1.10

Wettelijke taken/ Signalering

1.11

Wettelijke taken/ Signalering/ P&C cyclus

Waardoor is toename van de (financiële) druk ontstaan?

Hogere complexiteit, veel meer thema’s waar de GGD-aandacht aan moet besteden bijvoorbeeld tijdens een consultatiebureau bezoek of screening, meer meldingsplichten infectieziekten en screening. De GGD heeft in het verleden veel zaken zelf opgelost en daarmee bestuurlijk comfort gecreëerd. U geeft aan dat de rol van De meeste wettelijke taken van de GGD worden door de nationale de GGD en de wettelijke overheid bepaald. Ten aanzien van de wettelijke taken zal de GGD dus taken flink aan verandering blijvend moeten anticiperen op wijzigingen waarbij ‘nieuw-voor-oud’ een onderhevig zijn? Hoe ziet u belangrijk uitgangspunt is voor de GGD, daar waar dit kan. De dit in de toekomst? versterking van de GGD wordt gemonitord aan de hand van een set aan Kritieke Prestatie-indicatoren waarover de GGD aan het bestuur verantwoording aflegt binnen de reguliere P&C-cyclus. Daarnaast wordt ook het productenboek van de GGD geactualiseerd en bijgesteld waar nodig. Hoe wordt voorkomen dat De versterkingsopgave van de GGD wordt gemonitord aan de hand van dezelfde vraag over een een aantal indicatoren waarover de GGD rapporteert aan het bestuur aantal jaar weer opnieuw binnen de reguliere P&C-cyclus.

Voor de begroting en de gesteld wordt? De raad jaarverantwoording geldt dat de gemeenteraden daarin conform de kan hier niet op sturen? Gemeenschappelijke Regeling worden gevraagd een zienswijze en reactie te geven. Op inhoud wordt periodiek het gesprek gevoerd met de bestuurscommissie GGD waarin alle gemeenten via de

1.12

Financiering/ Signalering

De gevraagde structurele bijdrage voor de versterking van de GGD komt voor ons uit het niets. Er is eerder geen signaal afgegeven. Hoe kan dit?

1.13

Financiering/ Signalering

Is er eerder aan de bel getrokken over de problemen? Had dat het eerder gekund dan maart 2024?

1.14

Financiering/ Gemeentelijke bijdrage

U geeft aan dat de gemeenten gemiddeld 7 euro per inwoner minder bijdragen dan in andere vergelijkbare GGD-regio’s. Hoe is dit ontstaan en wilt

portefeuillehouder gezondheid vertegenwoordigd zijn. De gemeenteraad beschikt daarnaast over een aantal aanvullende instrumenten om de vinger aan de pols te houden. Zo kan zij de bestuurlijk portefeuillehouder actief om informatie vragen. Er zijn eerder signalen afgegeven aan het bestuur. Deze zijn enerzijds niet als zodanig herkend, anderzijds is vanuit het bestuur de vraag gesteld in hoeverre de GGD/veiligheidsregio zaken nog zelf kan oplossen. Daarop zijn processen geoptimaliseerd en zijn ondersteunende taken en functies geschrapt. Daarin is bestuurlijk comfort geboden. Dit is een proces van enkele jaren. Met de komst van een nieuwe directie en in de nadagen van COVID is de GGD-organisatie opnieuw tegen het licht gehouden en hebben we geconstateerd dat bestuurlijk dit krachtige signaal gegeven diende te worden. Er zijn eerder signalen gegeven, maar de GGD is daarna - in samenspraak met het bestuur - eerst zelf naar oplossingen gaan zoeken. Door deze interventies kon de GGD de wettelijke taken op een voldoende niveau blijven uitvoeren. Dat is nu niet meer mogelijk. De interventies die we konden doen, zijn gedaan en de afgelopen jaren zijn de taken uitgebreid en complexer geworden. Het was nu noodzakelijk om te kijken wat structureel nodig is.

Na het eerste signaal in maart is op verzoek van de Bestuurscommissie GGD een analyse uitgevoerd waarin de knellende situatie in beeld is gebracht (oorzaken en omvang) inclusief een oplossingsrichting. De GGD-LN heeft – samen met het bestuur - de afgelopen jaren zelf geprobeerd alles op te lossen door interne interventies zoals bezuinigen op onder andere management, stafartsen en beleidsmedewerkers. Verdere bezuinigingen zijn niet mogelijk. De vraag om versterking is gebaseerd op de analyse van de wettelijke opgave van onze GGD. Deze zijn de afgelopen jaren uitgebreid en complexer geworden. De uitvoering

u naar die 7 euro toe groeien? 1.15

Financiering/ Gemeentelijke bijdrage

Hoe kan het dat de gemeenten gemiddeld €7 per inwoner minder bijdrage aan de GGD dan in vergelijkbare regio’s?

1.16

Financiering/ Gemeentelijke bijdrage Financiering/ Gemeentelijke bijdrage

Wat wordt bedoeld met een vergelijkbare GGDregio (benchmark)? Hoeveel jaar betalen de gemeenten al 7 Euro minder per inwoner?

1.17

1.18

Financiering/ Gemeentelijke bijdrage

1.19

Financiering/ Gemeentelijke bijdrage

van deze taken wordt in belangrijke mate bepaald door de geldende richtlijnen en protocollen. De 7,65 euro verschil komt uit een vergelijking met andere vergelijkbare GGD’en en heeft onze analyse bevestigd. De bijdrage per inwoner is bij de GGD LN minder meegegroeid dan bij andere GGD'en. Reden hiervoor is dat de GGD LN in samenspraak met het bestuur – de afgelopen jaren eerst zelf naar oplossingen heeft gezocht. Door deze interventies konden we - zonder de inwonersbijdrage te verhogen - de wettelijke taken op voldoende niveau blijven uitvoeren. Een GGD vergelijkbaar met de GGD Limburg-Noord naar takenpakket en aantal inwoners.

Dat is lastig te zeggen. Deze €7,65 komt uit de landelijke benchmark die eenmaal per 4 jaar wordt gehouden en waarvan de opzet in de afgelopen jaren is veranderd. Ook de (taak)omvang van de vergelijkbare GGD’en is aan verandering onderhevig geweest. U geeft aan dat de GGD Aan de hand van onze analyse hebben wij de werkprocessen Limburg-Noord €7 minder geoptimaliseerd en in kaart gebracht waar er tekorten zijn, in totaal 40 aan gemeentelijke bijdrage fte. Om onze analyse te verifiëren, hebben we deze door Bureau Lysias voor de uitvoering van de laten vergelijken met de uitkomsten van de landelijke benchmark onder wettelijk taken ontvangt GGD’en. Daaruit is deze €7,65 naar voren gekomen. dan vergelijkbare GGD-en. Kunt u dit onderbouwen? U geeft aan dat de De analyse van de benodigde versterking is geverifieerd aan de hand van gemeentelijke bijdrage de landelijke benchmark door een externe partij (Bureau Lysias). Daaruit voor het uitvoeren van de bleek dat de interne analyse van de benodigde versterking in lijn lag en wettelijke taken die voor nagenoeg hetzelfde was dan de vergelijking op basis van de benchmark. en namens de gemeenten De benchmark is dus gebruikt, om de kwaliteit van de eigen analyse in worden uitgevoerd, de

GGD €7 minder aan gemeentelijke bijdrage ontvangt per inwoner dan vergelijkbare GGD-en. Heeft u de analyse niet naar dit bedrag toegeschreven? Om welk bedrag gaat de totale versterking?

1.20

Financiering/ Budget

1.21

Versterkingsplan/ fasering

U geeft aan een aantal fases te onderscheiden in de versterking. Kunt u dit toe lichten?

1.22

Financiering/ Versterkingsplan

U schetst de meerjarige financiële consequenties voor de versterking. Hoe is dit bedrag opgebouwd?

de juiste proporties te zien. Er is dus niet toegeschreven naar de € 7,65 per inwoner.

Op dit moment komen de kosten voor de totale versterking uit op structureel 4,5 miljoen euro per jaar. Hierin is een fasering aangebracht, want niet alle versterking kan tegelijk worden doorgevoerd omdat er ook tijd moet zijn om nieuwe medewerkers op te leiden en in te werken. De uitwerking van deze fasering staat in het plan. Vanuit incidentele middelen worden in 2025 eerst de acute versterkingen aangebracht. Volgens het versterkingsplan zal daarna de versterking gefaseerd toenemen vanuit de structurele middelen. Het versterkingsplan en de begroting 2026 van VRLN vermelden de financiële vraag per gemeente. In de analyse van de benodigde versterking en de activiteiten die daarbij uitgevoerd worden, is ook gekeken in hoeverre dit voor de organisatie behapbaar is. Om de implementatie behapbaar te maken is gekozen voor een stapsgewijze versterking van de wettelijke taken, te beginnen bij wat acuut moet worden aangepakt, gevolgd door wat urgent en wat belangrijk is. De besteding van de financiële middelen volgt deze stapsgewijze versterking. De structurele versterking betreft € 4.522.423 per jaar. Het betreft vooral personele kosten (extra medewerkers voor uitvoering van de wettelijke (zorg)taken, 40 fte). Volgens het versterkingsplan zal de versterking gefaseerd toenemen vanuit de structurele middelen.

Om de implementatie behapbaar te maken is gekozen voor een stapsgewijze versterking van de wettelijke taken, te beginnen bij wat acuut moet worden aangepakt, gevolgd door wat urgent en wat belangrijk is. De

1.23

Financiering/ Versterkingsplan

1.24

Beslissingstraject/ Versterkingsplan

1.25

Beslissingstraject/ Versterkingsplan

1.26

Financiering/ Versterkingsplan/ Ambities

Klopt de veronderstelling dat de gevraagde versterking in totaal essentieel is en er eigenlijk geen keuze is? Wat zijn de consequenties indien u niet de gevraagde versterking van 40Fte krijgt? Hebben we als gemeenteraad invloed en op welke wijze worden we in de gelegenheid gesteld om invloed uit te oefenen op de GR?

Waarom wil de GGD de taken sober en doelmatig uitvoeren, waarom niet meer ambitie tonen en ook innovaties ruimte geven?

besteding van de financiële middelen volgt deze stapsgewijze versterking. Voor 2025 is de versterking met incidentele middelen gefinancierd uit de reserves VRLN met een bedrag van €1.593.505. Dit betekent dat sprake is van oplopende gemeentelijke bijdrage met €3.208.045 in 2026, €1.314.378 in 2027 om vanaf 2028 en de jaren daarna te komen op een structureel aanvullend bedrag van €4.522.423 per jaar (exclusief indexering). De gevraagde versterking is essentieel. Er is altijd een keuze.

In dat geval kan de GGD niet voldoen aan de uitvoering van de wettelijke taken. De Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ) zal als toezichthouder daar iets van vinden. De financiële consequenties van de versterking van de GGD zijn opgenomen in de begroting van de VRLN voor 2026 en tevens is daarin het meerjarig perspectief geschetst. Alle gemeenteraden van de 15 deelnemende gemeenten in de Gemeenschappelijke Regeling wordt gevraagd een zienswijze op de begroting te geven. Het versterkingsplan maakt daarvan onderdeel uit. Uiteindelijk vindt besluitvorming plaats door het Algemeen Bestuur van VRLN. Alle beleidsinhoudelijke zaken worden voorbereid in de bestuurscommissies. In geval van de versterking van de GGD, de bestuurscommissie GGD. De GGD heeft ervoor gekozen om eerst te voldoen aan de wettelijke taken. Dit is het minimumniveau waar nu structurele aanvullende financiële middelen worden gevraagd. Alle ambities daar bovenop begint met het gesprek tussen gemeenteraad en portefeuillehouder over de rol en taakuitvoering van de GGD, lokaal en in de regio. Vanuit de

1.27

Wettelijke taken

U richt zich op de uitvoering van de wettelijke taken. Heeft de GGD daar bovenop nog ambitie?

1.28

Financiering/ Versterkingsplan/ P&C cyclus

Hoe zorgt u ervoor dat de GGD de komende jaren niet opnieuw met een financiële versterkingsvraag naar de gemeenten komt?

1.29

Versterkingsplan/ Productenboek

Wanneer is het geactualiseerde productenoverzicht van de GGD gereed?

1.30

Financiering/ Begroting

Zijn de gevraagde financiële middelen ook al meegenomen in de begrotingen van de gemeenten?

GGD is daar met de Visie 2030 en het Manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ een aanzet toe gegeven. Deze ambities kunnen binnen het huidige begrotingskader inclusief de gevraagde middelen voor de versterking niet worden gerealiseerd. De ambities van de GGD Limburg-Noord zijn vertaald in de Visie 2030 die wij in opdracht van het bestuur in 2022 hebben opgesteld. Daarnaast zijn ambities vertaald in het Manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ dat samen met de gemeenten in 2021 is opgesteld. Voor nu is echter expliciet gekozen om de basis voor de uitvoering van de wettelijke taken te borgen De activiteiten en taken van de GGD in het versterkingsplan worden aan de hand van kritieke prestatie indicatoren gemonitord. Hierop wordt intern gestuurd en via de reguliere P&C-cyclus wordt hierover verantwoording afgelegd. Ook wordt het productenboek van de GGD geactualiseerd en in afstemming met de gemeenten jaarlijks waar nodig geactualiseerd. i Bij eventuele toekomstige wijzigingen van taken wordt vooraf een (financiële) impact analyse gemaakt. Einde jaar 2025. Het productenboek wordt gemaakt in afstemming met de contactambtenaren gezondheid van de gemeenten. Zij zijn ook steeds nadrukkelijk betrokken bij het opstellen van het versterkingsplan.

Het traject rondom het versterkingsplan heeft gezorgd voor een intensivering van de relatie met het bestuur en de gemeentelijke ambtenaren. Het bestuur van de veiligheidsregio heeft ingestemd met het versterkingsplan voor 2025. Besluitvorming over de begroting 2026 van de veiligheidsregio en de meerjarige financiële consequenties van de versterking van de GGD is voorzien in het bestuur van september 2025. Het opnemen van deze middelen in de gemeentelijke begroting is voorbehouden aan het lokale proces en gesprek tussen de gemeenteraden en hun college.

1.31

Financiering/ Algemene reserve

1.32

Financiering/ Algemene reserve

1.33

Financiering

1.34

Financiering

1.35

Financiering

Hoe kan er nu een reserve zijn en na 2025 niet meer?

De algemene reserve dient als weerstandsvermogen voor onvoorziene kosten. Er is geen automatische aanvulling van het saldo. Het gaat daarnaast over de bestemmingsreserve ‘Versterken GGD’ van €269.000 die gevormd is uit het positief jaarrekening resultaat 2023. Dit incidenteel geld is beschikbaar voor de versterking. De financiering voor de Het al dan niet aanvullen van de algemene reserve vraagt een separaat activiteiten uit het besluit van het Algemeen Bestuur. Dit besluit is voorzien in juli 2025. versterkingsplan voor 2025 Daarnaast wordt in de Nota Risicomanagement en is deels bekostigd door weerstandsvermogen het benodigde weerstandsvermogen uitnamen uit de Algemene geactualiseerd. Ook de Provincie Limburg heeft als toezichthouder een Reserve VRLN. Is in de opvatting over het benodigde weerstandvermogen. begroting 2026 van de VRLN-rekening gehouden met het aanvullen van de Algemene Reserve? Betekent dit concreet dat Het versterkingsplan volgt de reguliere P&C-cyclus voor de begroting er geen wijziging komt op van 2026. Het leidt niet tot wijziging van de inwonerbijdrage 2025. De de begroting 2025? kosten van de versterking in 2025 worden gedekt met incidentele middelen uit de bestemmingsreserve ‘Versterken GGD’ en algemene reserve. De GGD krijgt 7 euro per De totale benodigde versterking is € 4.5 miljoen structureel per jaar.

Dit inwoner minder dan bedrag gaan we gefaseerd inzetten. Hiermee kunnen de wettelijke taken andere GGD’en. Wat weer op het vereiste niveau worden uitgevoerd. hebben jullie nodig voor de versterking; hoe groot is dat gat dan nog? Is de verhoogde bijdrage De versterking voor 2025 is gefinancierd uit de Bestemmingsreserve aan de GGD al definitief of GGD en de algemene reserve VRLN en leidt niet tot een wijziging van de wordt hierover nog gemeentelijke bijdrage. De financiële consequenties voor 2026 en onderhandeld? verder zijn inzichtelijk gemaakt in de begroting 2026 van VRLN en in het

1.36

Financiering/ Pandemische paraatheid

1.37

Financiering/ Versterkingsplan

Heeft het besluit van minister Agema om de extra financiën in te trekken die bestemd waren voor verbetering van de pandemische paraatheid invloed op de problemen van de GGD? Graag jullie input n.a.v. een vraag van de gemeente Mook & Middelaar over de Begroting 2026 en het Versterkingsplan GGD. Vraag is of de bedragen (gemeentelijke bijdrage Versterkingsplan) zoals genoemd in de Begroting juist zijn? Toelichting: in de ingelaste BC GGD van 19 februari 2025 is een presentatie gedeeld (eerder gedeeld met het DB VRLN). De

versterkingsplan dat daaraan is toegevoegd. Daarop zijn de 15 gemeenteraden van de deelnemende gemeenten uitgenodigd een zienswijze in te dienen. Besluitvoering over de structurele versterking van de GGD is voorzien in het overleg van het algemeen bestuur van VRLN in september 2025. Het afschaffen van de subsidie heeft zeker inhoudelijk gevolgen voor de pandemische paraatheid. In financiële zin zijn de gevolgen voor onze GGD beperkt omdat we voor deze taken tijdelijk personeel hebben aangesteld.

De bedragen zoals gepresenteerd in de begroting 2026 zijn leidend. Het verschil met de bedragen zoals eerder vermeld in de presentatie is te verklaren doordat bij het opstellen van de presentatie (medio 2024) een andere peildatum is gehanteerd ten aanzien van de verschillende onderliggende verdeelsystematieken. Bij het berekenen van de gemeentelijke bijdrage wordt voor de JGZ een andere kostenverdeelsystematiek gehanteerd dan voor andere GGDonderdelen. Daarnaast is als gevolg van bestuurlijke besluitvorming ook de fasering van het versterkingsplan en de fasering van de benodigde middelen in de loop van 2024 en 2025 gewijzigd. Ook dit zorgt voor een afwijking ten opzichte van de in de presentatie weergegeven bedragen. Overigens is de totale gemeentelijke bijdrage (regionaal) wel gelijk gebleven.

1.38

Versterkingsplan

1.39

Versterkingsplan/ Formatie

1.40

Versterkingsplan/ Formatie

1.41

Formatie

1.42

Versterkingsplan/ Formatie

bedragen voor de gemeentelijke bijdragen die daarin staan vermeld wijken fors af van de bedragen genoemd zoals in de begroting 2026. Kunt u aangeven of met de gevraagde versterking de taakuitvoering conform wet- en regelgeving kan worden uitgevoerd, met andere woorden lost geld het probleem op, zeker in een tijd van personeelstekort? U vraagt extra formatie. Hoeveel formatie denkt u nodig te hebben? Wat is de formatie van de GGD?

Wat is het aantal fte dat werkzaam is binnen de Jeugdgezondheidzorg (018)? U wilt de formatie uitbreiden met 40 fte. Op het totaal aantal fte is dit

De gevraagde financiële versterking wordt ingezet voor de benodigde extra medewerkers voor uitvoering van de (zorg)taken, 40 fte. Met de benodigde fte kunnen de wettelijke taken conform wet- en regelgeving worden uitgevoerd. Overigens ervaren wij (nog) geen probleem bij het invullen van de vacatureruimte. Voor 2025 zijn momenteel 10 van de 14 fte reeds ingevuld (stand op 1/4/2025).

De benodigde extra formatie is 40 fte. Ongeveer 370 medewerkers (249 fte). In het versterkingsplan wordt 40 fte aanvullend gevraagd. De structurele middelen die gevraagd worden in het versterkingsplan zijn nagenoeg volledig personele kosten (medewerkers). In de begroting 2025 is 134 fte voor de jeugdgezondheidszorg opgenomen. Dit is exclusief de ophoging in het kader van het versterkingsplan van 9 fte voor 2025. Over de afgelopen jaren zien we een stuwmeer aan verlofuren ontstaan en zijn onderdelen van wettelijke taken niet uitgevoerd/weggelaten. We hebben daarin soms de ‘binnenbocht genomen’ en hebben dus niet

1.43

Formatie/ Fasering

1.44

Versterkingsplan

1.45

Versterkingsplan/ Wettelijke taken

een groot aantal. Kunt u dit volledig voldaan aan de wettelijke opgaven. De Inspectie voor nader duiden? Gezondheid en Jeugd (IGJ) heeft afgelopen december deze tekortkomingen ook gezien. Het feit dat we als directie de risico’s in kaart hebben gebracht en met het bestuur in gesprek zijn gegaan, geeft de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ) het vertrouwen dat de noodzakelijke maatregelen worden genomen en de versterking leidt tot een verbeterde prestatie. U geeft aan extra Aan de hand van het invullen van de openstaande vacatures personeel nodig te constateren we dat de GGD een aantrekkelijke werkgever is. Wij ervaren hebben. Kunt u deze (nog) geen probleem bij het invullen van de vacatureruimte. Voor 2025 mensen wel krijgen? zijn momenteel 10 van de 14 vacatures rondom het versterkingsplan reeds ingevuld (stand op 1/4/2025). U geeft aan dat de De analyse zoals ook beschreven in het versterkingsplan, geeft geen bestuurlijke opdracht aan aanleiding om andere oplossingsrichtingen te presenteren. Dit was ook de directie onder andere de uitkomst van het overleg op de bestuurlijke tweedaagse in september het ‘schetsen van een 2024. Mogelijkheden rondom taakherschikking of optimalisering van aantal bedrijfsprocessen zijn al benut. oplossingsrichtingen’ inhoudt.

Welke oplossingsrichtingen zijn gepresenteerd? Welke besparingen Het versterkingsplan is niet gericht op het bereiken van besparingen. Al kunnen met deze extra eerder zijn binnen de GGD daar waar mogelijk werkprocessen efficiënter inzet van middelen in de ingericht en heeft een taakherschikking plaatsgevonden. De gevraagde toekomst (middellange extra inzet aan middelen is noodzakelijk voor het sober en doelmatig termijn) worden uitvoeren van de wettelijke taken. Zo is dit ook steeds besproken met gerealiseerd? het bestuur. De keuzes die gemaakt worden, vinden plaats in overleg met de deelnemende gemeenten. De stap die in 2024 is gezet en waarover de gemeenteraden nu middels een zienswijze bij de begroting

2026 van de VRLN een oordeel geven, is voor de GGD/VRLN geen gemakkelijke. Wij realiseren ons terdege dat ook gemeenten voor een financiële uitdaging staan. Er is geanalyseerd welke en hoeveel versterking nodig is om de uitvoering van de taken op het wettelijk niveau te brengen. Hierin is een fasering aangebracht op basis van urgentie en risico's bij het niet of niet voldoende uitvoeren van taken. In 2025 wordt uitsluitend gestart met het versterken van de meest acute taken door een financiering met incidentele middelen uit de bestemmingsreserve GGD en de algemene reserve VRLN. Voor de financiering van de volledige versterking ontvangen de gemeenteraden medio 2025 het versterkingsplan (als bijlage bij de begroting VRLN 2026) waarin de activiteiten vanaf 2026 staan toegelicht. (Het plan is inmiddels aan de gemeenten aangeboden). De gemeentelijke bijdrage per individuele gemeente is uitgesplitst in de begroting 2026. De totale gemeentelijke bijdrage neemt in de begroting 2026 voor het versterkingsplan met € 5,99 per inwoner toe en vanaf 2027 komt hier dan € 2,45 bij. De bijdrage voor het programma Publieke Gezondheid in 2026 exclusief versterkingsplan bedraagt €33,14 (exclusief toegerekende kosten bedrijfsvoering) en €48,48 (inclusief per inwoner toegerekende kosten bedrijfsvoering) per inwoner.

1.46

Versterkingsplan

Hoe ziet de onderbouwing van het versterkingsplan eruit?

1.47

Versterking/ Gemeentelijke bijdrage

1.48

Versterkingsplan

Wat betekent de structurele versterking voor de totale inwonerbijdrage? Wat is deze nu en rekening houdend met de gehanteerde kostenverdeelsystematiek, wat wordt de inwonerbijdrage? Nemen jullie ook een Er is in het versterkingsplan een fasering en een ingroeimodel ingroei mee in het plan? opgenomen. Kan er voor het jaar 2026 een kleinere opgave liggen en dat dat geleidelijk

1.49

Versterkingsplan/ fasering

1.50

Versterkingsplan

1.51

Versterkingsplan

1.52

Versterkingsplan/ LPK

1.53

Versterkingsplan/ Vaccinatiegraad

groeit, om zo ook kosten te spreiden? Waarom is de versterking uitgesmeerd over een aantal jaren? Kunnen werkprocessen verder worden “ontbureaucratiseerd”?

Gaat de GGD door de verhoogde bijdrage ook extra diensten leveren voor de gemeente Maasgouw? In het Versterkingsplan zit een overzicht van het aantal contactmomenten conform het Landelijk Professioneel Kader (LPK) en het aantal contactmomenten gerealiseerd door de GGD. In hoeverre is het LPK de norm? Waarom zijn er in de tabel op blz. 27 van het Versterkingsplan geen gegevens zichtbaar over de vaccinatiegraad 10-

De GGD-organisatie moet ook in staat gesteld worden om de extra benodigde formatie op te leiden en in te passen in de organisatie. Daarbij is gestart met de meest noodzakelijke versterking. Het versterkingsplan beschrijft onder andere de optimalisatie van werkprocessen. Processen en resultaten worden regelmatig geëvalueerd en verbeterd. Afgelopen 2 jaar zijn met behulp van externe deskundigen de werkprocessen extra onder de loep genomen. De mogelijkheden om slimmer of efficiënter te werken zijn benut; er zijn echt meer medewerkers nodig om het werk te doen. Dat is niet het geval. De verhoogde bijdrage is uitsluitend bedoeld om de dienstverlening die tot de wettelijke taken behoort te kunnen uitvoeren. Het aantal contactmomenten voor bepaalde leeftijdscategorieën vanuit het LPK is de norm. De GGD Limburg-Noord voldoet hier nu dus niet in alle gevallen aan.

Dit omdat de vaccinatiegraad voor deze groep in 2023 onder de 80% ligt en daarmee buiten het getoonde bereik van de tabel ligt.

1.54

1.55

Vaccinatiegraad

Vaccinatiegraad

jarigen voor 2023 voor de gemeente Roermond? U geeft aan dat de vaccinatiegraad daalt. Komt dit ook niet doordat er minder consultatiebureaus zijn en kinderen daardoor minder gezien worden?

De dalende vaccinatiegraad is niet aan één specifieke oorzaak te koppelen. De verschillende doelgroepen en bevolkingsgroepen kennen elk hun eigen uitdagingen die van invloed zijn op de vaccinatiebereidheid. Hiervoor is maatwerk nodig. Daarbij wordt ook gekeken naar de verschillende ‘vindplaatsen’ en werken we nauw samen met scholen, kinderdagverblijven etc. De bereikbaarheid van en afstand tot een vaccinatielocatie is overigens niet de meest bepalende factor voor de dalende vaccinatiegraad. Voor het opstellen van het versterkingsplan had het bestuur van VRLN besloten dat de dienstverlening van de GGD in de nabijheid van de doelgroepen moet plaatsvinden. Hierbij is een afstandscriterium van 10 kilometer gehanteerd. Voor wat betreft de consultatiebureaus van de GGD betekent dit dat iedere gemeente beschikt over tenminste één consultatiebureau en daarmee de regio dekkend is. Limburg-Noord staat nog steeds in de top-3 vaccinatiegraad van Nederland. Maar de vaccinatiebereidheid daalt zowel landelijk als in onze regio en dat baart ons wel zorgen. Is de afname van de De dalende vaccinatiegraad is niet aan één specifieke oorzaak te vaccinatiegraad ook niet te koppelen. De verschillende doelgroepen en bevolkingsgroepen kennen wijden aan het antielk hun eigen uitdagingen die van invloed zijn op de vaccinatie gevoel na vaccinatiebereidheid. Hiervoor is maatwerk nodig.

Naast samenwerking COVID en de scepsis met andere partijen maken we ook gebruik van de geleerde lessen uit de onder een deel van de COVID-periode. Zo werken we met pop-up vaccinatielocaties en gaan bevolking over de we het gesprek aan met inwoners en informeren we hen over de nut en effectiviteit van de noodzaak van vaccinaties. Overigens staat Limburg-Noord nog steeds in vaccinaties? de top-3 vaccinatiegraad van Nederland. Maar de vaccinatiebereidheid daalt zowel landelijk als in onze regio en dat baart ons wel zorgen.

1.56

Versterkingsplan/ Sociaal domein

Komt in het versterkingsplan ook terug op welke wijze u de verbinding zoekt en samenwerkt binnen het sociaal domein?

1.57

Sociaal domein

Kan in de verbinding met het sociaal domein het gezamenlijk informatiestelsel daarin (tijdelijk) voorzien, dat nu wordt ontwikkeld? In het Versterkingsplan zit een overzicht van het aantal contactmomenten conform het Landelijk Professioneel Kader (LPK) en het aantal contactmomenten gerealiseerd door de GGD. In hoeverre is het LPK de norm?

1.58

1.59

Monitoring

U heeft het over monitoring. De gemeente doet zelf ook aan

Het versterken van de verbinding met het sociaal domein is expliciet onderdeel van ons perspectief op merkbare versterking. Hoewel de wettelijke taken waarvoor we nu versterking vragen specialistische expertise vereisen (bijvoorbeeld op het gebied van infectieziektebestrijding, jeugdgezondheidszorg en monitoring), verwachten wij dat de effectiviteit van deze taken toeneemt wanneer er goede afstemming is binnen het maatschappelijk veld. Denk hierbij aan het gezamenlijk signaleren van risico’s, kennisdeling over gezondheidsthema’s en een beter bereik van kwetsbare doelgroepen. Wij kennen dit niet. Maar dank voor de informatie. Wij laten ons daarover informeren.

Het Landelijk Professioneel Kader (LPK) geldt sinds 1 januari 2016 als de feitelijke norm voor het basispakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ). De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gebruikt dit kader als toetsingsinstrument en ziet erop toe dat GGD’en de voorgeschreven contactmomenten naleven. GGD’en rapporteren periodiek over het aantal gerealiseerde contactmomenten, zodat kan worden beoordeeld in hoeverre zij voldoen aan de landelijke richtlijnen. Alleen met een gedegen vakinhoudelijke onderbouwing en schriftelijke vastlegging in het dossier mogen professionals afwijken van de in het LPK beschreven contactmomenten. De GGD Limburg-Noord voldoet hier nu dus niet in alle gevallen aan. Monitoring is één van de wettelijke taken die de GGD volgens de Wet publieke gezondheid – in opdracht van gemeenten - moet uitvoeren. Eenmaal per 4 jaar worden een Volwassenen & Ouderenmonitor en een

monitoring en maakt gebruik van de site Waar staat je gemeente nl. Wat doet de GGD?

1.60

Monitoring

Aangegeven wordt rondom de monitoring taak dat u datagericht werkt. Dat doen gemeenten zelf ook. Kan de GGD niet hierop aansluiten?

1.61

Monitoring

1.62

Bovenwettelijke taken

U zegt dat het digitaal monitoren niet meer actueel is. Hoe wilt u dan onderbouwen dat er meer middelen nodig zijn? Voert de GGD geen bovenwettelijke of extra taken uit?

Jeugdmonitor uitgevoerd. Daarnaast is monitoring ook een onderdeel van een aantal reguliere taken. De inzichten die de monitors van de GGD opleveren, kunnen worden gebruikt om de beleidskeuzes van gemeenten te onderbouwen en hierover te adviseren om de ontwikkeling en realisatie van gemeentelijk beleid te ondersteunen. Monitoring behoort ook tot de verantwoordelijkheid van de GGD om de publieke gezondheid in de regio te bewaken (naast beschermen en bevorderen). Ja en dat doen we ook al. GGD en gemeenten zouden hun data nog beter met elkaar kunnen delen en daardoor de beschikbare data en de kennis verrijken. De GGD voert al gesprekken met gemeenten om de data te duiden, vaak ook samen met andere lokale partijen. Uit de analyse blijkt dat de GGD door de huidige beperkte formatie zoveel prioriteit moet geven aan de dienstverlening aan inwoners, dat de samenwerking met gemeenten en de duiding van de beschikbare data onder druk staat. De GGD heeft vaak geen mensen beschikbaar om te overleggen met gemeenten en netwerkpartners. De GGD heeft monitoring als wettelijk taak en zal voor het data gestuurd werken ook aansluiten bij landelijke databanken. Het aansluiten bij gemeenten kan dus een waardevolle toevoeging zijn, maar kan niet per se een vervanging betekenen van eigen opdracht op datagebied.

Het digitaal monitoren heeft betrekking op de taak monitoring en advisering voor gemeenten (extern). De onderbouwing voor de extra middelen is gebaseerd op interne (data)analyses. Door beperkte capaciteit zijn er achterstanden bij monitoring en er wordt steeds meer gespecificeerde en specifieke data gevraagd. De GGD voert ook bovenwettelijke taken uit, maar die worden via andere bronnen gefinancierd, niet vanuit de gemeentelijke bijdrage. De extra middelen die nu worden gevraagd hebben alleen betrekking op uitvoering van de wettelijke taak van de gemeenten die de GGD uitvoert.

1.63

Omgevingsvisie

Wat valt onder de “omgevingvisie”?

1.64

Bedrijfsvoering

1.65

Organisatiestructuur

Wordt de impact op de bedrijfsvoering meegenomen? U schetst het beeld van een langgerekte regio. Wat betekent dit voor uw organisatie?

1.66

Organisatiestructuur/ Kunt u aangeven in vaccinatiegraad hoeverre de bereikbaarheid (reistijd) van de GGD-locaties van invloed is op de vaccinatiegraad? Samenwerkingen/ Is samenwerking met GGD GGD’en ZL een mogelijkheid? Is de GGD nu niet te klein qua omvang?

1.67

De omgevingswet schrijft voor dat gezondheidseffecten in acht moeten worden genomen bij het ontwikkelen van omgevingsbeleid (voorzorgsbeginsel). Hierin heeft de GGD een adviserende rol. De omgevingsvisie van een gemeente en/of regio beschrijft onderwerpen zoals wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water, natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook de aspecten gezondheid, veiligheid en gezonde leefomgeving worden in de omgevingsvisie meegenomen. In de gevraagde middelen betreft 13% de kosten van bedrijfsvoering, zoals werkplekken en ICT-middelen. Dit percentage kunnen we redelijk laag houden door samenwerking binnen de veiligheidsregio. Er is niet alleen sprake van een langgerekte regio, maar ook de Maas die deze regio doorkruist en de landsgrenzen met Duitsland en België. Dit betekent dat wij soms lastige keuzes moeten maken over bijvoorbeeld de locaties voor grootschalige vaccinatiecampagnes en integrale GGDlocaties. Het betekent dat iedere gemeente beschikt over tenminste één consultatiebureau en dat daarmee de regio dekkend is. Voor wat betreft de landsgrenzen geldt dat wij samenwerken met onze buren. De bereikbaarheid van en afstand tot een vaccinatielocatie is niet de meest bepalende factor voor de dalende vaccinatiegraad. De dalende vaccinatiegraad is niet aan één specifieke oorzaak te koppelen.

De verschillende doelgroepen en bevolkingsgroepen kennen elk hun eigen uitdagingen die van invloed zijn op de vaccinatiebereidheid. Hiervoor is maatwerk nodig. Er wordt op dit moment al samengewerkt met andere GGD’en. Met GGD Zuid Limburg voeren we gezamenlijk de forensische taken uit. Met de collega's van Limburg, Brabant en Zeeland hebben we intensief contact en werken we samen daar waar dat mogelijk is. Maar de samenwerking gaat verder dan alleen met onze ‘buren’. Onlangs heeft de GGD Amsterdam een TBC-arts aan ons uitgeleend.

1.68

Organisatiestructuur/ Waarom is het bedrag van Begroting de versterking opgenomen in de Begroting van de veiligheidsregio?

1.69

Organisatiestructuur

Waarom zit de GGD in de veiligheidsregio LimburgNoord? Kan deze ontkoppeld worden? We zijn hierin vrij uniek aangezien de GGD in andere regio’s niet in de VR zit.

1.70

Organisatie structuur/ Openbare

U geeft aan de GGD LN niet de Openbare Geestelijke

De GGD maakt onderdeel uit van de Veiligheidsregio. In afstemming met het bestuur is ervoor gekozen om de financiële consequenties van de versterking inzichtelijk te maken in het streven naar volledige transparantie en u als gemeenteraad een integrale afweging kunt maken aangaande de begroting van de veiligheidsregio en niet achteraf verrast wordt met een begrotingswijziging voor de versterking. Uiteraard wordt de begroting, indien een afwijkend besluit door het bestuur wordt genomen, aangepast. Onze GGD is niet de enige GGD die in een veiligheidsregio zit. Dit geldt ook voor de GGD’en van Kennemerland, Friesland en GelderlandMidden. Daarnaast zien we landelijk dat steeds meer GGD’en en veiligheidsregio's intensiever samenwerken op inhoud en vanuit één locatie, ook als er geen juridische eenheid of Gemeenschappelijke Regeling bestaat. Anderen zijn op weg naar een gezamenlijke regeling, waaronder Zeeland. Zeker na COVID wordt deze beweging versterkt waarin publieke gezondheid en veiligheid elkaar versterken, met name bij crisisbeheersing. Dit laatste was ook de overtuiging bij de oprichting van de veiligheidsregio in onze regio in 2009-2010: publieke gezondheid en veiligheid versterken elkaar. Dit werd later (2012) ook bevestigd door de minister van VWS en de secretaris-generaal van VWS: zo was de wet Publieke gezondheid eigenlijk bedoeld.

Daarnaast waren er ook praktische bestuurlijke overwegingen bij de oprichting van de veiligheidsregio in Limburg-Noord. Er was immers al een Gemeenschappelijke Regeling voor de GGD, dus waarom weer een nieuwe GR oprichten voor alleen veiligheid met ook een eigen afdeling bedrijfsvoering? In theorie kunnen GGD en veiligheidsregio ontkoppeld worden, maar beide zijn verplichte GR binnen dezelfde regio. Deze wordt in de regio Limburg-Noord uitgevoerd door de reguliere GGZinstellingen. Dit kan variëren per gemeente en is afhankelijk van de door

Geestelijke Gezondheidszorg 1.71

Organisatiestructuur

1.72

Personeel/ Werving

1.73

Personeel/ Werving

Gezondheidszorg (OGGZ) uitvoert. Wie voert deze wel uit? De GGD is in onze regio onderdeel van de veiligheidsregio. Kunt u aangeven wat dit als voordelen biedt, afgezien van de COVID-periode?

In de begroting is een duurzame versterking van de GGD opgenomen vanwege het te krap begroten in het verleden. Is er wel voldoende deskundig personeel te vinden om een inhaalslag te maken? Hoe denken jullie meer personeel te kunnen werven terwijl er in de hele zorg een tekort aan personeel is?

de gemeente gekozen samenwerkingsvorm en de organisatie die de OGGZ uitvoert. Om te beginnen werken de organisaties GGD, Brandweer en Crisisbeheersing met één afdeling Bedrijfsvoering. Hierdoor kunnen we een overheadpercentage hanteren van 13% wat laag is in overheidsland. Daarnaast versterken de diverse organisaties elkaar daar bij de uitvoering van taken rondom crisisbeheersing en rampenbestrijding. We zien dat gezondheid en veiligheid elkaar versterken bij het werken aan de weerbare samenleving en weerbaarheid in het algemeen; het gaat daarbij niet alleen om militaire (oorlogs)dreiging maar ook om mentale en maatschappelijke weerbaarheid. Vanuit andere GGD’en bestaat veel belangstelling voor het VRLN-model. De GGD verwacht van wel. Op enkele specialistische functies na (bijvoorbeeld forensisch arts en arts Tuberculosebestrijding) slaagt de GGD erin vacatures ingevuld te krijgen. Zo zijn op 1 april 2025 al 10 van de 14 vacatures in het kader van de versterking reeds ingevuld. Afgelopen jaren is er bovendien veel gedaan aan taakdifferentiatie, waardoor we binnen een breder scala aan competenties kunnen werven. Het moeilijk ingevuld krijgen van specialistische functies is een landelijk probleem. Er is landelijk een tekort aan deze specialistische functies.

Momenteel ontvangen we ruim voldoende sollicitaties op onze uitstaande vacatures en slagen we er succesvol in deze snel te vervullen. Dankzij de taakdifferentiatie van de afgelopen jaren kunnen we uit een breder scala aan vaardigheden werven en stemmen we het wervingsproces voortdurend af op de actuele behoeften. We volgen de voortgang nauwgezet en hebben verschillende strategieën klaarliggen om de instroom verder op te schalen: binnen de taakdifferentiatie het wervingsprofiel te verbreden, specialistische functies via regio-

1.74

Personeel/ Ziekteverzuim

De werkdruk is hoog. Hoe hoog is ziekteverzuim?

1.75

Personeel

1.76

Personeel

1.77

Personeel/ Pandemische paraatheid

Kunt u aangeven hoe het personeelsverloop bij de GGD is in vergelijking met andere GGD-en? Voert u exitgesprekken met uw medewerkers? Is de hoge werkdruk een belangrijke reden voor medewerkers om de GGD te verlaten? Bij COVID is opschalen prima gelukt, waarom kan dat nu niet?

1.78

Is het rapport van Lysias uit 2021 over de kerntaken van de GGD openbaar?

overstijgende netwerken en samenwerkingsverbanden te benaderen, en door de versterking op onze algemene wettelijke taken onze collega’s de ruimte te geven om specialistische wervings- en ontwikkelinitiatieven verder uit te werken en toe te passen. Het ziekteverzuim bij de GGD-LN is de afgelopen jaren hoger dan gemiddeld. Gemiddeld was het ziekteverzuim (in 2023) bij de GGDLimburg Noord bijna 8%. In vergelijking: bij andere GGD’en was dit 4,8%. Dit verschil staat gelijk aan 7,3 fte. De GGD Limburg-Noord beschikt niet over dergelijke cijfers.

Ja, er worden exitgesprekken gevoerd. We hebben niet het idee dat dit specifiek dé reden is. Medewerkers geven aan dat ze met de gevraagde versterking en het gesprek dat is aangegaan met het bestuur, gezien worden. Overigens kunnen we constateren aan de hand van het invullen van de openstaande vacatures dat de GGD een aantrekkelijke werkgever is. Tijdens de COVID-19 pandemie werden landelijke middelen beschikbaar gesteld vanuit het ministerie van VWS om (tijdelijk) extra personeel aan te trekken en was er sprake van bijzondere omstandigheden zoals een lockdown, waardoor veel personeel per direct beschikbaar was. Gedurende de COVID-19 pandemie zijn ook andere processen binnen de GGD afgeschaald waardoor personeel beschikbaar was om zich in te zetten voor COVID-19. Dit is alleen mogelijk in grote crisissituaties. De analyse van de GGD Limburg-Noord “Beter samenspel voor een gezonde regio" (Lysias, 2021), is besproken in de beslotenheid van de werkvergadering van het bestuur van de GGD. De analyse is opvraagbaar via mobestuurendirectie@vrln.nl

Tabel 2: vragen en antwoorden die na de bijeenkomsten via de mail zijn behandeld. 2.1

Financiering/ VRLN

2.2

Financiering/ Versterkingsplan

Klopt onze conclusie dat er sinds corona jaarlijks gemiddeld € 2.000.000 "over" is gebleven dat bedoeld was voor alle voorzieningen/diensten die de VRLN dient te organiseren? Voor de volledigheid; wij zien dat dit het afgelopen jaar vooral "over" was op Brandweerzorg, maar er zijn ook jaren dat er een fors overschot was op de Publieke Gezondheid. Klopt het dat in 2024 het weerstandsvermogen (€ 8.236.000) een factor 8 groter is dan noodzakelijk op basis van de berekende risico's (€ 1.013.907)? In de verschillende jaarrekeningen worden de termen weerstandsvermogen, weerstandscapaciteit en

Indien er sec gekeken wordt naar het rekeningresultaat is deze conclusie juist. Echter er is een aantal zaken verwerkt in het resultaat dat nadere duiding behoeft en niet direct veroorzaakt is doordat er geld over was. Denk hierbij aan het (deels) vrijvallen van de onderhoudsvoorziening gebouwen in het rekeningresultaat, terwijl dit geld beschikbaar diende te blijven voor het groot onderhoud van de gebouwen. Tevens zijn overschotten vanuit de cao meegenomen in het resultaat, terwijl deze conform afspraak zijn terugbetaald aan de gemeenten. Verder betreft het ook niet altijd geld vanuit de gemeentelijke bijdrage, maar ook rijksbijdragen zoals BDuR-gelden (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding).

Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen wordt niet uitgedrukt in euro’s. De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen nodig zijn om tegenvallers op te vangen. Bestemmingsreserves mogen niet gerekend worden tot de weerstandscapaciteit van de organisatie dit op grond van hetgeen bepaald in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK) 2022 Gemeenschappelijke regelingen.

2.3

2.4

2.5

Weerstandscapaciteit

vermogenspositie nogal eens door elkaar gebruikt. Wij rekenen op dezelfde wijze als de tabel op pagina 59 van de jaarrekening 2019. Deze is het duidelijkst.

De beschikbare weerstandscapaciteit van de VRLN is de algemene reserve (€1.605.000 in 2024) en de post onvoorzien (€50.000 in begroting 2025). Het is dan ook niet juist om te stellen dat het weerstandsvermogen een factor 8 groter is dan noodzakelijk.

Waarom is de werkelijke weerstandscapaciteit sinds corona zo enorm gestegen?

De algemene reserve is vanaf de jaarverantwoording 2020 constant gebleven tot de jaarverantwoording 2024. Tot aan 2024 was de beschikbare weerstandscapaciteit lager dan de benodigde capaciteit.

Waarom worden deze middelen niet ingezet voor het (deels) dichten van de tekorten van de GGD?

Nota risico en Graag ontvangen wij de weerstandvermogen Nota risico en weerstandvermogen. Wij

Het algemeen bestuur heeft in september 2024 besloten tot een actualisatie van de reserves en voorzieningen, wat onder andere heeft geleid tot het vrijvallen van een aantal bestemmingsreserves ten gunste van de algemene reserve. Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 6 december 2024 besloten om het versterkingsplan GGD voor 2025 te financieren uit de algemene reserve (€ 1.324.505) en de uit de reserve versterken GGD (€ 269.000). Het betreft hier incidentele middelen die niet gebruikt kunnen worden voor structurele zaken. Voor de bestemmingsreserves geldt dat deze zijn ingesteld voor een bepaald doel en deze middelen dus niet ingezet kunnen worden voor het versterkingsplan GGD. Deze nota is nog niet beschikbaar. De nota risicomanagement en weerstandsvermogen wordt in het eerste half jaar 2025 opgesteld en ligt in het algemeen bestuur van 4 juli 2025 ter besluitvorming voor.

begrijpen dat deze in Q1 2025 is opgesteld. In de jaarverantwoording 2024 staat voor Publieke Gezondheid een uitgave van € 27.804.000. Welk bedrag hiervan is een uitgave op basis van niet wettelijke taken? Is dit bedrag aan (forse) schommelingen onderhevig?

2.6

De afdelingen/teams binnen de GGD zijn zowel bezig met wettelijke als niet wettelijke taken. Onze (financiële) administratie is ingericht op basis van deze afdelings-/teamstructuur en niet op basis van de taken. We beschikken daarom niet over een uitsplitsing van kosten in wettelijke en niet-wettelijke taken. Wat betreft de inkomsten kennen niet wettelijke taken een aanvullende financiering. Wettelijke taken worden voornamelijk uit de gemeentelijk bijdrage gefinancierd, maar ook met aanvullende financiering. Ter illustratie: In 2024 zijn de kosten van €27.792.000 gedekt door €16.974.000 gemeentelijke bijdrage, €10.414.000 door aanvullende inkomsten en €13.000 uit onttrekking aan reserves. De meeste wettelijke taken van de GGD worden door de nationale overheid bepaald. Ten aanzien van de wettelijke taken zal de GGD dus blijvend moeten anticiperen op wijzigingen waarbij ‘nieuw-voor-oud’ een belangrijk uitgangspunt is voor de GGD, daar waar dit kan.

2.7

Financieel

Welk deel van de "Overige Inkomsten"-baten betreft middelen ivm niet wettelijke taken? Waarom worden deze bedragen (ook die van vraag 6) niet gespecificeerd? Is dit bedrag aan (forse) schommelingen onderhevig??

De overige inkomsten betreffen inkomsten die niet in de gemeentelijke bijdrage zijn verwerkt. Het gaat hier ook om inkomsten van gemeenten voor bijvoorbeeld inspecties Kinderopvang en lijkschouw. Maar ook om inkomsten van derden zoals reizigersvaccinaties. Een deel van de wettelijke taken heeft ook een andere financieringsbron, zoals het RIVM voor de diverse vaccinaties. Het gaat voor deze rapportage te ver om deze posten te specificeren. Het bedrag is wat meer onderhevig aan schommelingen door nieuwe taken en/of wegvallen van taken.

2.8

Formatie

Graag ontvangen wij een overzicht van het aantal FTE van de GGD van 2015 tot en met 2024

Onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van het aantal fte van GGD Limburg-Noord. Vóór 2017 was de organisatie/formatie anders georganiseerd, waardoor een vergelijk voor 2017 een vertekend beeld laat zien. De toename formatie vanaf 2022 is het gevolg van de COVID pandemie en de daaropvolgende ‘Versterking Pandemische Paraatheid’ wat gefinancierd wordt vanuit de Rijksoverheid.

Op pagina 45 van het versterkingsplan is de formatie normatief afgezet tegen de landelijke ontwikkeling.

2.9

2.10

Nota risico en Waarom en met welk doel weerstandvermogen wordt het resultaat grotendeels in bestemmingsreserves gestopt in plaats van 1) (deels) in de algemene reserve tot aan het afgesproken weerstandsvermogen en/of 2) (deels) terug uitgekeerd aan de deelnemers van de GR? Of, als er dan al een bestemmingsreserve gemaakt zou moeten worden, een bestemmingsreserve "achterstallig werk GGD" maken, van waaruit de nu benodigde middelen geput konden worden? Besluitvorming Ligt er een beleidsstuk en/of een besluit ten grondslag aan deze werkwijze? Zo ja, kunt u ons dat aanleveren en welk gremium heeft dat beleidsstuk vastgesteld

Het algemeen bestuur besluit over de bestemming van het rekeningresultaat. De algemene reserve wordt gebruikt voor het weerstandsvermogen. De algemene reserve betreft incidentele middelen, die niet kan dienen als structurele dekking van structurele lasten. Deze kan worden gebruikt voor het opvangen van financiële gevolgen van risico’s die niet zijn ingedekt middels voorzieningen en/of bestemmingsreserves. Het algemeen bestuur heeft wel besloten om de algemene reserve aan te spreken om de lasten van het versterkingsplan in 2025 (acute fase) incidenteel te dekken. Bestemmingsreserves worden ingesteld ten behoeve van een specifiek doel. In 2024 is door het algemeen bestuur de bestemmingsreserve ‘Versterken GGD’ van €269.000 gevormd uit het positief jaarrekening resultaat 2023. Dit incidenteel geld is in 2025 beschikbaar voor de versterking.

In 2015 is het beleid ten aanzien van risicomanagement, weerstandsvermogen en reserves en voorzieningen door het algemeen bestuur vastgesteld door middel van het vaststellen van de Nota Risicomanagement en Reserves en Voorzieningen. Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen is geactualiseerd in de nota reserves en voorzieningen door het algemeen bestuur van 6-9-

2.11

en/of wie danwel welk gremium heeft hierover een besluit genomen? Is hierover ambtelijk danwel bestuurlijk afstemming geweest met de deelnemers van de GR en zo ja met wie dan? Zo nee; waarop is deze systematiek van het aanmaken danwel ophogen van bestemmingsreserves gebaseerd? En is hierover ambtelijk danwel bestuurlijk afstemming geweest met de deelnemers van de GR en met wie dan? Wie initieert de toevoeging aan de verschillende bestemmingsreserves? Hoe wordt de hoogte van de toevoeging bepaald? Is hierover ambtelijk danwel bestuurlijk afstemming geweest met de deelnemers in de GR en met wie dan?

2024. Deze is ambtelijk voorbesproken met de controllers/financieel adviseurs van de deelnemende gemeenten (29-8-2024). De stukken zijn beschikbaar via de website www.vrln.nl. In het AB van 4 juli 2025 zal een actualisatie van de nota risicomanagement en weerstandsvermogen ter besluitvorming voorliggen.

De toevoeging aan bestemmingsreserves gebeurt op basis van hetgeen is vastgesteld in de nota reserves en voorzieningen. Beleid tot 01-01-2024: Het instellen van een reserve is het primaat van het algemeen bestuur (budgetrecht). Dit betekent dat voor het vormen van een reserve vooraf toestemming gegeven moet worden door het algemeen bestuur. De informatie die hierbij verstrekt moet worden is: - met welk doel wordt de reserve gevormd;

- wat is de benodigde omvang van de reserve en de wijze (financiële onderbouwing, indien mogelijk) waarop de omvang is bepaald; - wat is de looptijd van de in te stellen reserve (indien mogelijk). Met andere woorden wanneer is men voornemens om het doel uiteindelijk te realiseren; - welke verplichtingen liggen er op deze reserve - bestemmingsreserves dienen alleen gevormd te worden voor doelen met een omvang van minimaal € 20.000 Beleid vanaf 01-01-2024: Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen is geactualiseerd in de nota reserves en voorzieningen door het AB van 6-9-2024. Ambtelijk voorgesproken met de controllers/financieel adviseurs van de deelnemende gemeenten (29-8-2024). Deze stukken zijn beschikbaar via de website www.vrln.nl. 2.12

2.13

Welk(e) doel(en) liggen überhaupt ten grondslag aan de betreffende bestemmingsreserves? Welk gremium heeft dit bepaalt en is hierover ambtelijk danwel bestuurlijk afstemming geweest met de deelnemers in de GR en met wie dan? U geeft in het versterkingsplan de benaming aan activiteiten

Het AB stelt de bestemmingsreserves in en bepaalt daarbij tevens het doel van de betreffende bestemmingsreserve. In de jaarverantwoordingen staan de doelen van de bestemmingsreserves toegelicht.

Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan het algemeen bestuur een bepaalde bestemming heeft gegeven.

acuut, urgent en belangrijk. Hoe verhouden deze zaken zich ten opzichte van het feit dat er ook de afgelopen jaren diverse bestemmingsreserves zijn ingesteld en verhoogd? De middelen voor het uitvoeren van (zeker) de zogenaamde acute zaken waren aanwezig, maar blijkbaar was het instellen van bestemmingsreserves urgenter dan de acute nood? Waarom extra geld vragen aan deelnemers van de GR als er blijkbaar middelen onbenut zijn?

In het dagelijks bestuur VRLN eind 2023 is een organisatiescan aangekondigd vanwege de urgentie om wettelijke taken te versterken. Een appèl in de Bestuurscommissie GGD (BC GGD) van maart 2024 gaf een eerste duiding. Vervolgens is op 29 mei 2024 een (uitgebreidere) interne analyse gepresenteerd aan de BC GGD. In juli 2024 is door het algemeen bestuur de bestemmingsreserve ‘Versterken GGD’ van €269.000 gevormd uit het positief jaarrekening resultaat 2023.