inspreker Mw. Jansen over emissievrije zone binnenstad

Geachte voorzitter, commissieleden, dames en heren, Lijkt wel satire, hè? Maar helaas, dit is de werkelijkheid als het gaat om een emissievrije binnenstad. Waarover ik nu spreek. Het doet denken aan Marie Antoinette’s beroemde uitspraak: “Laat ze dan cake eten.” Beide laten zien hoe schrijnend de kloof is tussen beleid en de werkelijkheid van gewone mensen. Gelukkig heeft B&W het besluit genomen om zero-emissiezones uit te stellen. Er moeten mij echter een paar dingen van het hart, voor het geval dit idee op ‘een later moment’ weer terugkomt. Wat mij verbaast, is dat partijen als GroenLinks en de PvdA, die ooit opkwamen voor de gewone man, nu beleid steunen dat juist deze mensen – de arbeider -het miraculeus verdwenen woord bij PvdA-GroenLinks – raakt. Hoe denkt u dat een loodgieter een elektrische bus van €53.000 – instapmodelletje, let wel – kan betalen? Of dat een stukadoor zijn werk kan doen zonder laadpunten en met een accu die na één pallet gips leeg is? Dit beleid is niet realistisch en dreigt onze binnenstad kapot te maken. Geen draagvlak We horen tot vervelens toe dat emissievrij in 2029 moet, vanwege het Klimaatakkoord en het coalitieakkoord. Maar wie zijn er gevraagd voor draagvlak voor de Roermondse klimaatrein? De raadsbrief spreekt van een ‘uitgebreid communicatietraject’. Hoe dit heeft plaatsgevonden, is een raadsel.

Van verslagen van bijeenkomsten was geen sprake. Slechts 11 inwoners, 20 ondernemers en geen enkele marktkoopman waren aanwezig bij de informatieavonden. Die stonden ook nog goed verdekt op de website van de gemeente. De enquête, waar meer dan 500 mensen aan meededen, was van een niveau waarvoor een vmbo-leerling een onvoldoende zou krijgen. Klimaatwinst of symboolpolitiek? Ik benadruk nog even, voor de mensen die het jammer vinden dat de ZESzone niet doorgaat: De uitstootvermindering in de zero-emissiezones is 1,06 miljoen kilogram CO₂ per jaar. Vergelijk dat met Rockwool, dat jaarlijks 100,9 miljoen kilogram

CO₂ uitstoot, en Smur t Kappa met 146,7 miljoen kilogram CO₂. Dit verkeer moet 95 tot 138 jaar rijden om dezelfde uitstoot te bereiken. Dan heb ik het niet over uw kleinkinderen en achterkleinkinderen, maar over uw achter-achter-achter-achterkleinkinderen. Dit is geen klimaatbeleid; dit is symboolpolitiek. De lasten worden onevenredig groot gelegd bij de kleine ondernemer. U weet wel, de mensen die vroeger op de PvdA stemden. Het kost klauwen met geld en levert niets op. Volgens een aantal mensen in de enquête konden ondernemers “zich toch voorbereiden”. Ik zou wel eens willen weten of dat ondernemers zijn, of dat dat mensen zijn in loondienst. Helaas zal de enquête het nooit prijsgeven, maar ik kan het wel raden… Emissiezonebeleid is kortzichtig Het emissiezonebeleid is ook kortzichtig. Kent u nog Jan, Jannetje en hun kinderen? Een klassieker van Potgieter, de 19e-eeuwse schrijver. De Adriaan van Dis van toen. Voor de duidelijkheid: ik heb het niet over de strip in de Libelle. In Jan, Jannetje en hun kinderen schetste Potgieter een scherp portret van de kleinzieligheid van zijn tijd. Discussies werden vaak gekenmerkt door kortzichtigheid, waarbij vastgeroeste gewoonten – “zo doen we dat nu eenmaal” – de boventoon voerden. We zouden het nu politiek correct denken noemen, belangrijker dan fantasie en het vermogen om in mogelijkheden te denken.

Diezelfde dynamiek zien we terug in het huidige debat over klimaatpolitiek, waar kleinzieligheid zich vaak manifesteert in het onvermogen om verder te denken dan de directe gevolgen – zoals wat er op korte termijn in een Excelsheet past. En wat in het politiek correcte denken past. Datgene waarmee je voor de dag kan komen op een feestje met politiek correcte mensen. In het hedendaagse klimaatdebat wordt kleinzieligheid zichtbaar in het streven naar meetbaarheid en theoretische modellen. Beleidsmakers en bedrijven gebruiken cijfers, tabellen en kosten-batenanalyses vaak als schild om iets door te drukken. “Het staat in de spreadsheet” is de moderne versie van “zo doen we dat nu eenmaal”. Potgieter zou er erg om moeten lachen.

fi

ff

Zowel in de 19e eeuw als nu is er een duidelijke parallel in het onvermogen om voorbij het sto elijke, het materiële, te denken. Out of the box. Politici die ik tegenkom willen graag voldoen aan ‘de norm’ van Den Haag of Europa,

vastgelegd in ontelbare rapporten en overeenkomsten met diezelfde theoretische modellen. Waar Jan, Jannetje en hun kinderen ons laat lachen om de bekrompenheid van het alledaagse leven, zouden toekomstige generaties onze kleingeestige focus op Excelsheets kunnen zien als een tragische gemiste kans om verder te denken dan onze neus lang is. Laten we hopen dat de Jan Saliegeest van Potgieter verdwijnt door wederom economische groei, hervormingen en culturele heropleving. Maar dan hebben we mensen nodig met moed en out of the box-denkers, die zich niet al te veel gelegen laten liggen aan het politiek correcte en ‘het moeten’ van Den Haag of Brussel. De 7 gevolgen van dit beleid (speciaal voor de voorstanders) 1. Bevoorradingsproblemen: Leveranciers zonder elektrische voertuigen kunnen de binnenstad niet meer bereiken. Dit leidt tot problemen voor winkels en horeca. 2. Financiële last voor ondernemers: Elektrische voertuigen zijn voor veel mkb’ers onbetaalbaar. Dit kan faillissementen en leegstand veroorzaken. 3. Onvoldoende laadinfrastructuur: Er zijn te weinig laadpunten, waardoor opladen een probleem wordt. 4. Overbelasting van het stroomnetwerk: Het huidige netwerk kan de extra belasting niet aan, wat storingen kan veroorzaken. 5. Milieue ecten van elektrische voertuigen: De productie van batterijen veroorzaakt milieuschade. Gek genoeg sluiten mensen hier hun ogen voor.

Bovendien stoten elektrische auto’s soms meer jnstof uit dan diesels. 6. Impact op bewoners: Bewoners hebben minder toegang tot essentiële diensten zoals loodgieters en vakmensen. 7. Afname van bezoekersaantallen: Beperkingen zorgen ervoor dat mensen de binnenstad mijden, wat de lokale economie verder schaadt. Concreet voorbeeld Een elektrische Ford Transit kost €53.000. Ondernemers die dat niet kunnen betalen, vertrekken. Ook al zouden ze een nanciële bijdrage ontvangen – een subsidie of wederom een lening? – iets van een paar duizend euro. The TCO (total cost of ownership) gaat hoe dan ook gigantisch omhoog. Het is onbetaalbaar.

fi

fi

ff

Wie zegt overigens dat de belastingen niet omhooggaan en subsidies blijven? Kijk naar de zonnepanelen. De overheid laat zich niet van de meest betrouwbare kant zien.

Met een emissievrije binnenstad blijft een binnenstad over met nog meer leegstand en zonder levendigheid. Zonder markt. Want uitzonderingen, zo weten we allemaal, zijn er maar voor een paar jaar. Praat met de bloemenkoopman hier op de Markt. Het ‘uitgebreide communicatietraject’ vergat met de mensen te praten die hier pal voor de deur staan op zaterdag. Onvergee ijk. Over vijf jaar gaat de bloemenman met pensioen. Voor Maastricht heeft hij een uitzondering, maar hier? Geen kans. Praat met de visboer. Geen enkele elektrische kar kan zijn koelwagen vervoeren voor de trajecten die hij moet overbruggen om naar de markt te gaan. Slotwoord Gelukkig maakt Roermond pas op de plaats. Ik hoop niet voor een jaar, maar voor minimaal 10 jaar. Stop met symboolpolitiek en keer terug naar beleid dat realistisch is, zodat onze stad kan blijven bloeien. Ik hoop dat de raad luistert naar mensen die out of the box durven denken en niet in het geijkte straatje van dooddoeners die je op elk links feestje hoort. Dat vraagt politieke moed. En we weten allemaal, dat is soms politieke zelfmoord. Maar het is wel nodig. De generaties na u zullen u er dankbaar voor zijn.

Ik sluit af met de woorden van Scheiders-Spoor: “Hij – bedoeld wordt de stukadoor – kan toch wel met een kar komen?” Ik zei net al: “Het is de moderne versie van ‘Laat ze dan cake eten.’” Niemand wil graag herinnerd worden als de moderne Marie Antoinette, vastbesloten het theater van haar eigen ondergang in gang te zetten. Misschien mevrouw Schneiders-Spoor. Ik hoop dat dit een schrikbeeld mag zijn voor mensen hier die hetzelfde gedachtegoed aanhangen. Van uitstel komt vaak afstel. Ik verwacht dat onzinnige klimaatplannen zoals deze – die wederom veel geld hebben gekost – voorgoed in de ijskast blijven staan.

fl

Tot slot hoop ik dat de raad inzicht wil geven in wat deze ZES-exercitie de gemeente daadwerkelijk heeft gekost: de ingehuurde consultants, de onderzoeken en het zogenoemde ‘uitgebreide communicatietraject’.

Indien het plan onverhoopt uit de ijskast wordt gehaald, dring ik erop aan dat alle ondernemers persoonlijk worden benaderd om mee te denken, bij voorkeur schriftelijk en via directe communicatie. Bovendien dienen alle consultants die bij dit project betrokken zijn geweest, nu per direct naar andere opdrachten te worden overgeplaatst. Ik dank u wel.