Consultatienota__kaderstelling_3_Wijkrenovaties_Zuid
Tekst van het document
Consultatienota commissie Ruimte kaderstelling 3 wijkrenovaties Zuid DATUM 26 MEI 2025
Arcadis Nederland B.V., Stationsplein 18D, 6221 BT Maastricht T +31 (0)88 4261 261
www.arcadis.com
Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504 - Public
Toelichting consultatienota In de loop der tijd is de openbare ruimte in de wijken Roer-Zuid, Herten en Merum in toenemende mate technisch en qua inrichting verouderd. Technisch is de verslechtering in die mate dat deze niet meer verantwoord met regulier onderhoudswerk opgevangen kan worden. Qua inrichting zijn er diverse locaties in deze wijken in beeld die niet meer passen bij de hedendaagse eisen, bijvoorbeeld op gebied van verkeersinrichting of klimaatadaptatie. Dit leidt tot klachten van bewoners, een verminderde leefbaarheid en een toenemende druk op gemeentelijke diensten. Om deze problematiek in de wijken aan te pakken is het project 3 Wijkrenovaties Zuid opgezet, gericht op technische renovatie met waar vanuit beleid wenselijk een plaatselijke herinrichting van de openbare ruimte. Door deze aanpak en het gezamenlijk oppakken van deze 3 wijken, kan zo veel mogelijk werk met werk gemaakt worden zodat middelen zo efficiënt en effectief mogelijk worden ingezet. In het kader van het project 3 Wijkrenovaties Zuid zijn de gemeente en adviesbureau Arcadis begonnen met de benodigde voorbereidende werkzaamheden. Als eerste wordt toegewerkt naar een raadsvoorstel waarmee duidelijk moet worden de omvang van de opgave en binnen welke kaders de renovatie plaats gaat vinden.
Deze projectkaders worden aan de raad voorgelegd in de vorm van een wijkvisie die van substantiële omvang zal zijn, in lijn met de omvang van het project. De wijkvisie richt zich dus op de hoofdlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte in de 3 wijken. Vanuit een vastgestelde wijkvisie kan dan gericht begonnen worden aan het, wederom in participatie, ontwerpen van de openbare ruimte in de 73 straten. Er zijn diverse onderzoeken en analyses uitgevoerd om de huidige situatie in kaart te brengen. Ook is het participatieproces opgestart en hebben er bewonersavonden per wijk plaatsgevonden. Alvorens de bevindingen om te zetten in een visie voor de drie wijken achtte wij bij sommige vraagstukken uw input noodzakelijk om samen richting te geven aan het ontwikkelen van de wijkvisie. Deze consultatienota bevat daartoe de consultatievragen die wij aan u voorleggen op de avond van 4 juni 2025.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
2 van 19
1 Inleiding 1.1 Opgave De wijken Roer-Zuid en de voormalige dorpskernen Merum en Herten liggen in een landschappelijk aantrekkelijke omgeving. Ze worden omgeven door de Maas, Hambeek, de recreatieplas Oolderplas en de recreatiehaven Rosslag. De ligging en de goede verbindingen met zowel de binnenstad als de A73 dragen bij aan de populariteit van deze wijken als vestigingsplek.
De geplande renovaties van de openbare ruimte bieden de gemeente Roermond dé kans om de leefkwaliteit van deze wijken verder te verbeteren. De voorgestelde herinrichtingsplannen richten zich primair op infrastructuur en
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
3 van 19
groenvoorzieningen. Naast reguliere onderhoudswerkzaamheden is extra aandacht nodig voor duurzaamheid, sociale cohesie en veiligheid.
1.2 Beleid en toekomstige ontwikkeling Binnen dit project hebben we te maken met (of raakvlakken met) wettelijke kaders en beleidsdocumenten van de gemeente, waaronder: • • • • • • • • • • • • • • • •
Omgevingsvisie Groenvisie Verkeer Veiligheidsplan Nota Parkeernormen Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte Duurzaamheidsvisie Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie; Sport- en Beweegnota; Water- en Rioleringsplan; Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan Roermond; Erfgoedvisie 2024-2030; Preventie- en Gezondheidsbeleid; Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Het Integraal Zorgakkoord (IZA); Gebiedsprofielen; Hondenbeleid.
Hierin bevinden zich aspecten die, daar waar van toepassing, worden geïntegreerd in de op te stellen plannen voor 3 Wijkrenovaties Zuid. In de opgave is specifiek gevraagd rekening te houden met de beleidswensen op het gebied van: • Verkeersveiligheid (duurzaam verkeersveilige inrichting) • Duurzaamheid (vergroening, materialen) • Klimaatadaptatie (afkoppelen, hittestress)
1.3 Participatie Afgelopen maart hebben de openbare bewonersavonden per wijk plaatsgevonden. Er was een zeer goede opkomst met actief betrokken bewoners. Het doel van deze bijeenkomsten was om een duidelijk inzicht te krijgen in wat bewoners belangrijk vinden en welke zaken er volgens hen spelen in de wijken. Dankzij de hoge opkomst en de waardevolle input van de bewoners is dit doel ruimschoots behaald. Tijdens de participatie zijn vier thema’s besproken: Identiteit Water Groen Mobiliteit
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
4 van 19
De bewoners hebben tijdens de bewonersavonden en via onze onlinepagina hun ideeën, zorgen en kansen rondom deze thema’s kunnen delen. Alle aangedragen punten zijn zorgvuldig gebundeld, wat heeft geresulteerd in een samenvattende opsomming per thema. Deze memo geeft in de volgende hoofdstukken per thema een overzicht van de belangrijkste input van de bewoners. Voor het vervolgtraject wordt per wijk een klankbordgroep opgericht. Deze klankbordgroepen zullen nauw worden betrokken bij het proces en krijgen de mogelijkheid om mee te denken over de conceptversies van zowel het voorlopige ontwerp, dat ook ter inspraak wordt gelegd, als het definitieve ontwerp. De definitieve ontwerpen, die voortkomen uit dit proces, zullen via onze online omgeving met alle bewoners worden gedeeld.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
5 van 19
2 Onderwerpen consultatie 2.1 Identiteit 2.1.1 Huidige situatie De drie wijken zijn in de wederopbouwperiode tot ontwikkeling gekomen. Voor die tijd lagen binnen deze wijkcontouren de dorpen Herten, Merum en buurtschap ‘Roer’. Deze vooroorlogse relicten duiden we als ‘historisch’ op de kaart. Door de grootschalige uitbreiding van Roermond Zuid, vormen de cultuurhistorische relicten belangrijke identiteitsdragers die de wijken herkenbaar maken. Met de renovatie van de straten ontstaan er kansen om deze kwaliteiten te verbeteren. Verder bestaan de wijken uit ‘gebieden’ of ‘buurten’ waarin de openbare ruimte en de bebouwing met elkaar samenhangt en een bepaalde sfeer uitstraalt. Deze samenhang is direct gelieerd aan de bouwperiode van de betreffende buurt.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
6 van 19
Als we naar deze zogenoemde Wijkensembles kijken kunnen we de wijken als volgt indelen: • • •
Roer-Zuid: Stadsuitbreiding, lommerrijk milieu Herten: Oude dorpskern met uitbreidingen in diverse bouwjaren Merum: Oude dorpslint met uitbreidingen met name in de jaren 60/70
2.1.2 Input vanuit participatie Roer-Zuid: • Het lommerrijke karakter van de wijk kan verder worden versterkt door de groene kwaliteiten nadrukkelijker te benutten op locaties waar deze momenteel ontbreken, zoals langs de Roerderweg. • Er kunnen betere verbindingen worden gecreëerd richting het Nationaal Herdenkingspark en kasteeltje Hattem, waarbij veilige oversteekplekken Maastrichterweg (buiten projectgrens) een belangrijke rol spelen. • Er moeten meer plekken worden gerealiseerd waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, geschikt voor alle doelgroepen, bijvoorbeeld door het plaatsen van zitbanken, het aanleggen van speelplekken en het creëren van andere ontmoetingsruimtes. Herten: • Er kan een sterkere relatie met de Maas worden gelegd, zowel op visueel als symbolisch niveau. • Het oude centrum kan duidelijker worden gemarkeerd door het gebruik van kenmerkende materialen, zoals gebakken stenen en hardsteen, waarmee de cultuurhistorische waarde wordt versterkt in relatie tot de karakteristieke bebouwing, zoals de kerk, het Julianaplein en het raadhuis. Daarbij kan door aandacht voor beeldkwaliteit een authentieke uitstraling worden nagestreefd. Merum: • Er kan een verwijzing worden gemaakt naar de voormalige molen, waarbij de molenvelden thematisch worden ingericht en ruimte wordt geboden voor een divers programma.
• Het oude lint, zoals de Hoofdstraat en Bergstraat, kan karakteristieker worden gemaakt door eenheid in materialisatie en door aandacht voor beeldkwaliteit, waarmee een authentieke uitstraling wordt gerealiseerd. • De bestaande dorpse ommetjes kunnen worden behouden en waar mogelijk worden uitgebreid, bijvoorbeeld door het aanleggen van een voetpad langs de holle weg.
2.1.3 Consultatievraag 1. Welke versterking van de identiteiten van de 3 wijken wordt eventueel wenselijk geacht om te onderzoeken voor de wijkvisie (kaderstelling)?
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
7 van 19
2.2 Klimaatadaptatie 2.2.1 Huidige situatie De wijken zijn momenteel niet klimaat adaptief ingericht: ze zijn grotendeels verhard, er is weinig groen en hemelwaterinfiltratie is beperkt aanwezig in de vorm van een aantal wadi's1. Verder hebben de wijken grotendeels een gemengd rioolstelsel waardoor huishoudelijk afvalwater en regenwater niet apart worden afgevoerd en er zijn enkele locaties met kans op wateroverlast. Op basis van de Klimaateffectatlas en andere open data is een eerste scan gedaan naar de waterdoorlatendheid van de bodem, hittestress, droogtestress, overstromingsrisico en wateroverlast.
Overzicht van de drie wijken bij neerslag van 70 mm in 2 uur. Bron: Klimaateffectatlas Nederland
1
Wadi: is een laagte in het landschap, vaak in de vorm van een groenstrook, die wordt gebruikt voor de opvang en infiltratie van regenwater.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
8 van 19
De bodem in de drie deelgebieden is over het algemeen goed doorlatend wat hemelwaterinfiltratie mogelijk maakt, vooral binnen de hoger gelegen delen waar de bodem geheel uit zand bestaat. Dichter bij de Hambeek en de andere rivierdalen liggen slechter doorlatende kleiafzettingen in de bodem. Door deze kleiafzettingen in de ondiepe bodem werkt afkoppelen niet voor heel Roer-Zuid. De bovenste 7 meter bodem bestaat in het noorden van de wijk namelijk uit slecht doorlatende (lichte) klei. Verder is er door het oude gemengde riool en de verschillen in hoogtes in bepaalde straten sprake van wateroverlast bij hevige neerslag. Herten kan worden opgedeeld in een hoog- en laaggelegen deel. De bodem in het hoger gelegen gedeelte bestaat uit goed doorlatend zand. In huidige situatie treedt hier geen wateroverlast op. Het lagergelegen deel heeft een bodem die voor een groot gedeelte uit klei bestaat, wat minder mogelijkheden biedt voor infiltratie. Hier is bij hevige neerslag sprake van wateroverlast. Om de wateroverlast in het lagergelegen deel te verminderen, kan in de hoger gelegen delen meer infiltratie worden gestimuleerd door te vergroenen en regenwater af te koppelen van het gemengde rioleringsstelsel. In Merum is er beperkt sprake van wateroverlast in de wijk.
Waar mogelijk kunnen kansen worden benut om een gescheiden rioolsysteem aan te leggen, wat kan helpen om de wateroverlast op de Molenweg te verhelpen.
2.2.2 Ambities vanuit beleid • • • • •
Water- en Rioleringsplan Roermond 2025-2029: Verbetering van waterkwaliteit: Het plan streeft naar een betere kwaliteit van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Klimaatadaptatie: Aanpassing van de waterinfrastructuur om beter bestand te zijn tegen extreme weersomstandigheden. Duurzaam waterbeheer: Integratie van duurzame technieken en oplossingen in het waterbeheer (waterberging, regenwaterinfiltratie enzovoorts). Vergroenen ter bestrijding van hittestress.
Uitvoering van beleid kan op verschillende manieren worden gedaan. Vanuit de thema’s klimaatadaptatie, duurzaamheid en milieu kunnen specifieke maatregelen worden genomen om wateroverlast in de toekomst te bestrijden. Ondergrondse voorzieningen zijn een meestal dure optie maar wel met weinig ruimtebeslag op maaiveldniveau. Ook kan gebruik gemaakt worden van specifieke verhardingen zoals asfalt met wit toeslagmateriaal, om hittestress tegen te gaan of waterdoorlatende bestrating met minder ondergronds ruimtebeslag maar wel specifieke ontwerp- en onderhoudseisen. Kijkend naar een wijk is de openbare ruimte maar een deel van een wijk, het grootste deel van een wijk bestaat uit private grond. Een maatregel als het zo veel mogelijk stimuleren van bewoners (private eigenaren) om zelf bij te dragen aan een groene en klimaatbestendige wijk, bijvoorbeeld door maatregelen op hun eigen terrein, kan dan ook zeker bijdragen aan de realisatie van beleid in die wijk.
2.2.3 Input vanuit participatie Roer-Zuid: • Op sommige plekken stroomt het hemelwater niet goed naar de kolken, wat mede wordt veroorzaakt door hobbelige wegen. • Bij hevige neerslag stroomt het hemelwater niet goed door het riool, wat leidt tot wateroverlast. • Bij hevige neerslag is er nog steeds sprake van wateroverlast bij de Roerderweg, hoewel dit minder is geworden sinds de uitgevoerde werkzaamheden.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
9 van 19
Herten: • Het hoger gelegen gedeelde van Herten ervaart geen wateroverlast. • Bij hevige neerslag ontstaat wateroverlast omdat het water niet overal goed naar de kolken stroomt. • Ten oosten van de Schoolstraat is er sprake van wateroverlast. • Houd rekening met de projectontwikkeling ten noorden van de kerk, waarbij mogelijk sprake kan zijn van afwenteling. Deze ontwikkeling heeft tevens invloed op de waterhuishouding binnen de openbare ruimte. Merum: • Op bepaalde locaties in de wijk, zoals het kruispunt Hoofdstraat/Gerbergaweg, de Molenweg en Op de Peelberg, is sprake van wateroverlast.
2.2.4 Consultatievraag 2. In welke richting liggen de voorkeuren voor de wijkvisie in de aanpak van klimaatadaptatie?
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
10 van 19
2.3 Groen, grijs, blauw en prioritering 2.3.1 Huidige situatie In het algemeen merken we op dat alle 3 de wijken een versteend karakter hebben met veel verhardingen. Voor de wijk Roer-Zuid geldt specifiek dat er veel bomen in de trottoirs gesitueerd zijn. En deze bomen vormen vrijwel het enige (openbare) groen in de wijk, er zijn verder weinig plantsoenen. Wel lijkt de wijk groener door de aanwezigheid van particulier groen. Voor Merum geldt dat er over het algemeen weinig bomen en nauwelijks groen zijn door de smalle versteende straten. De kern en de randen rondom Merum hebben daarentegen wel meer groen. Voor Herten geldt dat er vaker een boom in een groenvak is geplaatst in plaats van in de trottoirs. Ook Herten heeft meer randgroen en 2 speelvelden in de wijk met een groene uitstraling. Uit de eerste analyses zijn de volgende urgentie punten per wijk naar voren gekomen: • Roer-Zuid: Verbeteren van bestaand groen • Merum: Toevoegen van groen • Herten: Toevoegen van groen Groen in de wijk is een breed begrip en heel belangrijk is dat groen leeft. Het aanleggen en in stand houden van groen kent daarom zijn eigen, zeer specifieke eisen. Ook kan er op verschillende manieren naar gekeken worden naar groen afhankelijk van het doel dat ‘het groen’ moet dienen. Bij de aanleg van groen in de openbare ruimte kunnen deze typen (doelen) natuurlijk in combinatie toegepast worden.
Groentyperingen die gebruikt worden zijn: • Zichtgroen (voor een aantrekkelijke uitstraling) • Schaamgroen (om lelijke objecten te verdoezelen) • Ecologisch groen (voor biodiversiteit) • Groen tegen hittestress (voor verkoeling) • Verblijfplekken binnen groen (voor ontspanning en ontmoeting) • Infiltratiegroen (voor waterbeheer)
2.3.2 Ambities vanuit Groenbeleid Ambities: • Groene gebieden versterken en nieuwe aanleggen, zowel binnen het bebouwde gebied als in de overgang naar het buitengebied. • Versterking en verbinden van natuur en groen in en om de stad • Verbeteren van de toegankelijkheid van natuur en groen. • Natuurwaarden behouden en versterken Basisprincipes: • Veiligheid staat altijd voorop • Groen, tenzij • De openbare ruimte bestaat uit kwalitatief hoogwaardig groen • Vergroenen doen we samen
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
11 van 19
Vanuit deze basisprincipes lijkt het stimuleren van bewoners om hun eigen terrein te vergroenen, als onderdeel van een klimaatbestendige en duurzame wijk, een logische keuze voor een wijkvisie. Het ‘Groen, tenzij’ basisprincipe uit de nieuwe Groenvisie staat dan weer op gespannen voet met het puur uitvoeren van onderhoud dat gericht is op het in stand houden van de bestaande situatie en het feit dat de wens tot mobiliteit verhardingen met zich meebrengt. De ambities vanuit groenbeleid laten daarom al zien de strijd om ruimte. Want het is een bekend gegeven dat de beschikbare openbare ruimte vaak beperkt is ten opzichte van de vele voorzieningen (verblijven, groen, verplaatsen, parkeren, enz.) die daarin gewenst worden een plaats te krijgen. Waar voorkeuren, prioriteiten liggen is dan belangrijk in het maken van keuzes. Een prioriteit in het behoud van bestaande bomen kan bijvoorbeeld met zich meebrengen een keuze tot een andere verkeersinrichting van een straat. Verschillende thema’s die een rol spelen bij de inrichting van de openbare ruimte zijn: • • • • • • • • • •
Vergroenen (bomen of plantsoen) Klimaatbestendigheid en duurzaamheid Parkeren Identiteit van de wijk Spelen Toegankelijkheid Verkeersstructuren Verkeersveiligheid Infiltreren van hemelwater Bestrijding van hittestress
Een belangrijk deel van de participatie gaat plaats vinden in de ontwerpfase als via klankborden en inspraak tot wijkplannen gekomen moet worden. Met de klankbordgroepen wordt per wijk in detail gesproken over de wensen en mogelijkheden in de inrichting van de straten en de wijk. Prioritering speelt daarin zeker een rol en kan per straat verschillen. Vooralsnog wordt het daarom niet als wenselijk gezien tot op straatniveau een prioritering op te nemen in de wijkvisie maar hierin samen met de bewoners tot keuzes te komen op basis van onderhoudsvragen, vastgesteld beleid en de situatie per straat.
2.3.3 Input vanuit participatie Roer-Zuid: • Wortelopdruk wordt door de gehele wijk ervaren als een groot probleem. • Bomen behouden, vervangen of toevoegen om de groene uitstraling van de wijk te versterken. • Meer speelmogelijkheden toevoegen om de wijk aantrekkelijker te maken voor kinderen. • Er moeten geen boomsoorten worden geplant die veel overlast veroorzaken, zoals hars en/of stekels. • Het onderhoud van groen in de wijk kan worden verbeterd. Herten: • Meer groen toevoegen om de uitstraling van de wijk te verbeteren. • Het groen verdwijnt steeds meer uit het straatbeeld, waardoor er een wens is om dit terug te planten. • Er is een wens voor meer groen in de wijk. • Er is een wens voor de aanleg van een wandelpad door de slenk.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
12 van 19
• •
Er is een wens om parkeerplaatsen met halfverharding aan te leggen, zodat deze bijdragen aan waterinfiltratie en vergroening van de omgeving. Verkeersremmende maatregelen met een groene uitstraling, zoals het plaatsen van bomen en bloembakken, worden als wenselijk beschouwd.
Merum: • Er is behoefte aan meer groen en bomen in de wijk. • Passend beheer moet worden gegarandeerd; liever gras dat regelmatig wordt gemaaid dan vaste planten waar veel onkruid tussen groeit.
2.3.4 Consultatievraag 3. Hoe kijkt u aan tegen de keuze om prioritering in thema’s bij de inrichting van de straten in de 3 wijken onderdeel te laten zijn van het verdere ontwerpproces met de bewoners?
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
13 van 19
2.4 Mobiliteit 2.4.1 Huidige situatie Alle 73 straten in het project zijn conform het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) erftoegangswegen binnen een 30 km zone. De gebiedsontsluitingswegen in en langs deze wijken vallen buiten het project 3 Wijkrenovaties Zuid. Deze gebiedsontsluitingswegen worden wel bekeken onder de loep van het Verkeersveiligheidsplan en volgen een ander besluitvormingstraject. Bijna alle 73 straten zijn ingericht volgens het normale straatprofiel en deels begin deze eeuw aangepast aan 30 km/u. Het normale straatprofiel is een trottoir aan beide zijden met de rijbaan ertussen, eventueel met een aparte parkeerstrook en/of (heel beperkt) een groenstrook. Lokaal zijn er groenvakken aanwezig. Ook zijn er enige oude woonerven aanwezig. Onderstaande afbeelding geeft een eerste verkeerskundige analyse van de straten in de wijken die verder gaat dan de classificatie uit het GVVP. De rode straten zijn de gebiedsontsluitingswegen conform het GVVP en vallen buiten het project.
Eerste verkeerskundige analyse op straatniveau
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
14 van 19
Belangrijkste bevindingen tot nu toe zijn: • Er zijn geen doorlopende fietsroutes in wijken van Roermond zuidwest. • Alle 73 straten binnen de projectgebieden van de 3 wijken zijn in het gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan gedefinieerd als erftoegangswegen met 30 km/u (woonstraten). • Het gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan biedt dus geen aanknopingspunten tot differentiatie in de straten. De verkeerskundige analyse biedt wel een eerste opzet tot een meer gevarieerd beeld in de benadering van de straten in de 3 wijken. • De in deze afbeelding als wijk- of buurtontsluitingswegen gedefinieerde straten (o.a. Roerderweg – oude Roermondseweg, Schepersweg – Hoofdstraat – Bergstraat) hebben de grootste uitdaging op het gebied van snelheid, veiligheid voor langzaam verkeer, parkeren en intensiteiten.
2.4.2 Ambities vanuit beleid Geactualiseerde Verkeersveiligheidsplan 2025. De beleidslijn uit het geactualiseerde Verkeersveiligheidsplan is samen te vatten in vier speerpunten: • Faciliteren en stimuleren van veilig gedrag in het verkeer • 30 km/u de nieuwe standaard • De fietser en voetganger op 1 • Focus op autoluwe schoolomgevingen Verbeteren van de verkeersveiligheid is één van de manieren om lopen en fietsen te stimuleren. In het nieuwe Verkeersveiligheidsplan wordt meer belang toegekend aan fietsen en lopen door onder andere ‘STOMP ‘als uitgangspunt te laten gelden bij ontwerp en inrichting van openbare ruimte en infrastructuur leidend te laten zijn. Daarbij wordt achtereenvolgens belang toegekend aan Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteitsdiensten en Privéauto. Bij het plaatsen van de voetganger en fietser op 1 moet wel beseft worden dat bij een 30 km/uur inrichting nog steeds vanuit ‘de auto’ gedacht wordt; een auto moet (kan) daar maximaal 30 km/u rijden. Voor fietsers en zeker voetgangers gelden hele andere snelheden als normaal. In het verbeteren van de verkeersveiligheid en het plaatsen van voetgangers en fietsers op 1, kan het dus zeker gewenst zijn bij de inrichting van een straat vanuit hen te gaan denken en niet vanuit de auto. In alle 3 de wijken was de inbreng van bewoners op het gebied van verkeer het grootst.
Verkeerinrichting bepaald ook vaak voor het belangrijkste deel de inrichting van een straat. Het kunnen maken van onderscheid tussen de verschillende straten meer dan tussen gebiedsontsluitingsweg of erftoegangsweg wordt daarom belangrijk gedacht bij het maken van een wijkvisie. Vanuit een meer gedifferentieerd onderscheid kan zo ook ruimte ontstaan tot het invullen van beleidswensen op het gebied van vergroenen en klimaatadaptatie of het verbeteren van de verblijfskwaliteit in een straat. Hieruit kunnen dan in de ontwerpfase keuzes gemaakt worden in vragen zoals: 1. Moeten straten worden ingericht als 30 km/u-of woonerf? 2. Is het wenselijk om een begin te maken met de aanleg van doorgaande fietsroutes? 3. Hoe kan de fietsroutering door de wijken worden verbeterd? 4. Is het toepassen van bijvoorbeeld bollards2 of andere verkeerstechnische mogelijkheden geschikt om verkeersstromen te reguleren? 5. Waar moeten auto’s kunnen komen en waar niet?
2
Bollards zijn verkeerspalen die handmatig of automatisch omhoog en omlaag gezet kunnen worden. Vaak worden deze toegepast om een bepaald gebied af te sluiten of de toegang te beperken tot bepaalde doelgroepen.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
15 van 19
2.4.3 Input vanuit participatie Roer-Zuid: • De snelheid op de Burgemeester Geuljanslaan wordt als te hoog ervaren. • De Hambeek is erg breed, wat invloed heeft op het gebruik en de uitstraling ervan. • De knip op de Hambeek ter hoogte van de Gerichtsberg moet behouden blijven; hierdoor spelen kinderen op straat in plaats van dat er sluipverkeer is. • Er is sprake van sluipverkeer door Hattem, waarbij automobilisten de knip op de Roerderweg proberen te ontwijken. • In Hattem zijn er parkeerproblemen door bezoekers aan de stad die hun auto in de wijk parkeren. • Een knip bij het schakelstation zou ervoor zorgen dat verkeer wordt gedwongen via de Rijksweg te rijden. • De 30 km/u-zone op de Roerderweg wordt vaak niet nageleefd, wat leidt tot verkeersonveiligheid. • De fietsveiligheid op de Roerderweg is laag en vraagt om verbetering. Herten: • De verkeersveiligheid op het parkeerterrein bij de Dorpsstraat is laag. Er is geen voetgangersvoorziening, en de rijrichting wordt alleen op de weg aangegeven, niet via borden, wat de situatie onduidelijk maakt. • De laad- en losplek op de Dorpsstraat wordt gebruikt om tegemoetkomend verkeer te ontwijken en de snelheid te behouden. • Op de Dorpsstraat wordt vaak te hard gereden, wat leidt tot verkeersonveiligheid.
• Auto's parkeren op het trottoir bij Offerkamp, waardoor het onveilig is voor voetgangers en het zicht wordt belemmerd door de geparkeerde voertuigen. • Ook op de Roermondsestraat wordt te hard gereden, wat de verkeersveiligheid negatief beïnvloedt. • Er is veel toeristisch verkeer dat door de wijk Herten rijdt, wat de drukte en verkeersveiligheid in de wijk verhoogt. • De verkeersveiligheid voor langzaam verkeer op de Dorpsstraat is laag en vraagt om verbeteringen. Merum: • De Bergstraat is erg druk vanwege het verkeer dat vanuit Oolderveste en Herten komt, wat leidt tot gevaarlijke situaties. • De Hoofdstraat is zeer druk omdat al het verkeer hier samenkomt, wat de verkeersveiligheid in gevaar brengt. • De kruising Molenweg - Offerkamp wordt als gevaarlijk ervaren, vooral voor fietsverkeer. • De Merumerbroekweg is erg smal, wat problemen veroorzaakt voor het verkeer. • Op de Nieuwe Baan zijn er parkeerproblemen, waarbij de huisartspraktijk Peeters vaak als oorzaak wordt genoemd. • De Sportvereniging Sint Hadrianus Herten (SHH) veroorzaakt verschillende verkeersproblemen, zoals veel verkeersbewegingen, parkeerproblemen/overlast, hoge snelheden, een gevaarlijke fietsoversteek op de Gerbergaweg en paaltjes op de kruising Gerbergaweg - Holleweg die regelmatig worden omgereden. • De fietsknooppuntroute zou via het fietspad moeten lopen, aangezien deze nu over de weg gaat.
• De verkeersveiligheid voor langzaam verkeer is laag op de kruising Molenweg - Offerkamp. • De verkeersveiligheid voor langzaam verkeer op de Hoofdstraat en Bergstraat is eveneens onvoldoende.
2.4.4 Consultatievraag 4. Wat acht u belangrijk in het aanbrengen van een meer gedifferentieerd onderscheid tussen straten binnen de 30 km gebieden?
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
16 van 19
2.5 Wijkrenovaties als ingreep Het project 3 Wijkrenovaties Zuid is in hoofdzaak opgestart vanuit een benodigd onderhoud aan verhardingen en groen en voor een beperkter deel riolering, verlichting, verkeerszaken en wegmeubilair. Daarnaast is uitvoering van beleid gewenst op het gebied van groen, water, verkeersveiligheid, duurzaamheid en klimaatadaptatie. Onderhoud of aanpassen van de inrichting betekenen beide keuzes voor de komende 30 – 40 jaar waarin er geen nieuwe grote ingrepen meer gaan plaats vinden. Willen we de leefkwaliteit in deze wijken verbeteren is daar met dit project de kans toe. Voor de te maken wijkvisie (projectkaderstelling) is van belang welke richting te volgen zodat vandaaruit een zo goed mogelijke onderbouwing gegeven kan gaan worden in de te maken verdere keuzes. Als eerste wordt een inzicht gegeven in de momenteel beschikbare middelen in de meerjarenbegroting.
2.5.1 Beschikbare middelen De middelen die nu in de begroting staan direct gekoppeld aan het project 3 Wijkrenovaties Zuid dienen voor sober en doelmatig onderhoud. Ter illustratie is in de tabel indicatief aangegeven wat met dit budget in de wijken uitgevoerd zou kunnen worden op basis van algemene kengetallen. Investering per onderdeel
Beschikbaar
Bedrag per straat
Wat kan daarvoor uitgevoerd in totaal?
Riool
€ 2.890.000,00
€ 39.589,04
Verharding
€ 4.136.000,00
€ 56.657,53
Circa 1.445 m relinen Circa 45.000 m2 nieuwe standaard bestrating.
Groen
€ 1.162.000,00
€ 15.917,81
Verkeer
€ 2.344.000,00
€ 32.109,59
Totaal huidige hoeveelheid in de wijken Circa 23.000 m riolering Circa 210.000 m2 verhardingen
Circa 1200 stuks Circa 116 stuks nieuwe bomen bomen en 11.600 m2 Circa 39.000 m2 standaard plantsoen. plantsoen Circa 100 stuks 73 straten met 30 km verkeersmaatregelen per uur. (bijvoorbeeld een drempel, versmalling en/of plateau).
Totaal € 10.532.000,00 Bovenstaande tabel geeft dus indicatief de huidige situatie weer. Indicatief omdat nog veel onbekend is over de wijken en veel onderzoek nodig is naar de echte getallen. Zo is onbekend hoe de precieze onderhoudstoestand is per straat op het gebied van verhardingen, groen en overige inrichtingselementen. Ook is onduidelijk of en waar precies welke inrichtingsvraagstukken liggen. Momenteel wordt hard gewerkt om dit allemaal duidelijk in beeld te brengen voor de wijkvisie. De 3 bewonersavonden waren bijvoorbeeld een onderdeel van dit proces, net zoals deze consultatie dat is. In de voorgaande hoofdstukken heeft u al een beeld gezien van waaraan gewerkt wordt. Daarnaast worden er technische opnames en onderzoeken uitgevoerd. Vanuit die basis worden in de op stellen wijkvisie de vragen en wensen vanuit onderhoud en beleid tezamen gebracht en zullen lopende de voorbereidingen keuzes gemaakt moeten worden wat wel of niet te doen en met welke budgetten in deze 3 wijkrenovaties.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
17 van 19
2.5.2 Definities Van belang is een eenduidig gebruik van termen gebruikt bij ingrepen in de openbare ruimte. In deze paragraaf wordt op deze termen ingegaan en het waarom van de keuze voor een wijkrenovatie. Onderhoud: Onderhoud is per thema en gericht op techniek. Vanuit onderhoud wordt in principe minimaal ingegrepen en wordt niet meer gedaan dan de bestaande situatie op het gewenste peil te brengen vanuit technische optiek. Waar mogelijk wordt onderhoud wel integraal, meerdere thema’s in één keer, opgepakt. Het meenemen van beleid gebeurt voor zover dat past in de bestaande situatie. De gewenste mate van participatie hangt sterk af van de omvang en/of aard van de onderhoudsingrepen. Voorbeelden onderhoudsingrepen zijn: • • • •
Verhardingen (wegen en trottoirs): Aanpak van verzakkingen en scheuren, herbestrating. Groenvoorzieningen: Snoeien en herplanten. Riolering: Relinen, plaatselijke reparaties. Verlichting: Vervanging van oude straatverlichting door Ledverlichting.
Herinrichten: Herinrichten is integraal gericht. Bij een herinrichting is het uitgangspunt de inrichting volledig aan te passen aan de actuele eisen vanuit het vastgestelde gemeentelijk beleid. Dit houdt in toekomst bestendig ontworpen door o.a. hemelwater af te koppelen, te vergroenen en maatregelen voor verkeersveiligheid te nemen. Tegelijk met het benodigde onderhoud, wordt er door het nemen van aanvullende maatregelen, een basis gecreëerd voor een duurzame, sociale en veilige leefomgeving op basis van vastgesteld beleid. Voorbeelden thema’s bij herinrichten: • Duurzaamheid: Invoeren van klimaat adaptieve maatregelen, zoals afkoppelen, waterinfiltratie en vergroening van straten o.a. voor het bestrijden van hittestress. • Veiligheid: Aanpassen van verkeerssituaties (bijvoorbeeld aanleg van verkeersdrempels en veilige oversteekplaatsen of het versmallen van wegprofielen om de gemiddeld gereden snelheid te verminderen). Bij herinrichting is actieve betrokkenheid van bewoners essentieel. Dit kan worden gerealiseerd door het organiseren van wijkbijeenkomsten en participatietrajecten, waarbij bewoners worden uitgenodigd om mee te denken en hun input te geven. Door hen vanaf het begin te betrekken, wordt niet alleen het draagvlak voor het project vergroot, maar ook een gevoel van eigenaarschap over de leefomgeving gestimuleerd.
Wijkrenovatie Wijkrenovatie is een Roermondse opzet om via grootschalige wijkgerichte onderhoudsingrepen kansen te scheppen voor meer dan alleen technische verbeteringen en zo veel mogelijk werk met werk te kunnen maken. Wijkrenovatie heeft dus als doel om kosteneffectief de kwaliteit van de wijk op verschillende vlakken te verbeteren. De belangrijkste doelen zijn: • Het verbeteren van de staat van de openbare ruimte. • Het verhogen van de leefbaarheid en veiligheid, waardoor de wijk een prettigere en veiligere plek wordt om te wonen en te verblijven. • Het realiseren van een toekomstbestendige en duurzame inrichting van de openbare ruimte door het meenemen van beleid.
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
18 van 19
•
Het stimuleren van actieve betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving door hen gedurende het proces van herinrichting te betrekken.
2.5.3 Consultatievraag: 5. Welk onderhouds- of beleidsthema wordt als essentieel gezien binnen de 3 wijkrenovaties voor in de wijkvisie?
Onze referentie: DPRYQHP7A627-538995489-684:1.0 - Datum: 16 mei 2025 - Public
19 van 19