Commissievoorstel - Vuurwerkaanpak 2025-2027

VOORSTEL AAN DE COMMISSIE BESTUUR EN MIDDELEN VAN DE GEMEENTE ROERMOND

Onderwerp: Voorbereiding gemeentelijke vuurwerkaanpak 2025–2027 Zaaknummer: 56740-2025 Datum: 1 juli 2025

Inleiding De jaarwisseling is van oudsher een moment van saamhorigheid, maar brengt de laatste jaren toenemende zorgen met zich mee over vuurwerkoverlast, veiligheidsrisico’s en agressie tegen hulpverleners. In veel gemeenten leidt dit tot verstoring van de openbare orde en een hogere druk op toezicht, handhaving en hulpdiensten. Voor de jaarwisseling 2025/2026 zet de gemeente Roermond de bestaande aanpak voort met aanvullende maatregelen die volgen uit de evaluatie van voorgaande jaren, zoals ook aangegeven in de commissie informatiebrief van 16-01-2025 (zaaknummer 95809-2024). Gezien de incidenten bij de afgelopen jaarwisseling zetten we, naast de aanwijzing van de cameratoezichtgebieden, nog meer in op preventie met scholen. Dit doen we in samenspraak met jeugd- en jongerenwerk en de inzet van straatcoaches. Het Rijk werkt toe naar een landelijk verbod op consumentenvuurwerk, zoals opgenomen in het initiatiefwetsvoorstel Wet veilige jaarwisseling (Kamerstuk 35780). Op 8 april 2025 is het wetsvoorstel aangenomen door de Tweede Kamer; behandeling in de Eerste Kamer volgt. De beoogde inwerkingtreding is in de loop van 2026, waarmee het verbod van kracht zou zijn voor de jaarwisseling 2026/2027. Het jaar 2026 wordt hierbij benoemd als overgangsjaar waarin gemeenten zich beleidsmatig, organisatorisch en communicatief kunnen voorbereiden op deze nieuwe norm.

Met dit voorstel wordt de commissie Bestuur en Middelen gevraagd richting te geven aan deze voorbereiding binnen de veranderende landelijke context. Voorstel Aan de commissie Bestuur en Middelen wordt gevraagd zich uit te spreken over de volgende uitgangspunten: 1 2 3 4

Het onderschrijven van een faciliterende koers als leidend uitgangspunt voor de lokale vuurwerkaanpak; 2026 te benutten om ons voor te bereiden op de jaarwisseling 2026/2027 waarin naar verwachting het landelijk vuurwerkverbod van kracht zal zijn; Het inzetten op communicatie en gedragsverandering als structureel en onmisbaar onderdeel van de aanpak; Het verkennen van mogelijkheden voor tijdelijke versterking van toezicht en handhaving in 2026, waaronder de inzet van externe capaciteit en/of technische ondersteuning.

Pagina 1 van 5

Pagina 2

Onderwerp: Voorbereiding gemeentelijke vuurwerkaanpak 2025–2027

Argumenten 1.1 Planmatige voorbereiding op de vuurwerkaanpak: richtinggevende keuzes Met het oog op het te verwachte vuurwerkverbod dat van toepassing zal zijn voor de jaarwisseling 2026/2027, biedt 2026 gemeenten nadrukkelijk de ruimte om zich lokaal en planmatig voor te bereiden. Door beschikbare instrumenten, zoals communicatie, toezicht en handhaving in samenhang in te zetten, ontstaat een planmatige en gefaseerde aanpak. Zo wordt ervaring opgedaan en worden voorbereidingen getroffen die aansluiten op het te verwachten landelijk verbod. Bijlage 1 geeft een actueel overzicht van de landelijke besluitvorming en mogelijke scenario’s rond de invoering van het vuurwerkverbod. 1.2 Bestuurlijke positionering: koersbepaling vuurwerkaanpak De afgelopen jaarwisselingen is in Roermond ingezet op een integrale en preventieve aanpak van vuurwerkoverlast. Gemeente en partners hebben actief gecommuniceerd over de risico’s, regelgeving en verboden. Politie en Stadstoezicht handhaafden gericht op bekende hotspots, mede op basis van meldingen en cameratoezicht. Nu het Rijk toe werkt naar een landelijk verbod, per jaarwisseling 2026/2027, ontstaat het natuurlijk moment om de lokale aanpak te herzien. Dit vraagt om een tijdige voorbereiding en zorgvuldige afweging van de wijze van communiceren, toezicht houden en handhaven.

Gericht op gedragsbeïnvloeding, normversterking en het vergroten van draagvlak. Onderstaande tabel geeft in één overzicht de mogelijke strategische keuzerichtingen en hun belangrijkste kenmerken weer.

Tabel: samenvatting koersbepaling vuurwerkaanpak Koers

Kernbeschrijving

a. Sturend

De gemeente neemt een actieve, normstellende rol en zet maatregelen uit eigen initiatief in.

b. Faciliterend

Ondersteunen van bestaande initiatieven, inzet op communicatie en gedragssturing.

c. Afwachtend

Afwachten landelijke regelgeving, geen lokale actie tot formeel besluit.

Voordelen / aandachtspunten Sterke profilering mogelijk, maar juridisch en maatschappelijk kwetsbaar; vraagt veel inzet op handhaving en communicatie. Realistisch uitvoerbaar, sluit aan bij landelijke lijn, bevordert draagvlak en samenwerking. Risicomijdend, maar beperkt voorbereiding en regie; risico op uitvoeringsproblemen richting 2026/2027.

Bestuurlijke voorkeur Niet aanbevolen - te ver vooruitlopend op landelijke wetgeving.

Aanbevolen – evenwichtig en goed voorbereid binnen beschikbare kaders. Niet aanbevolen onvoldoende voorbereiding, risico op regieverlies.

Pagina 3

Onderwerp: Voorbereiding gemeentelijke vuurwerkaanpak 2025–2027

Voorgestelde koers: faciliterend Op basis van voorgaande argumenten wordt een faciliterende koers voorgesteld. Het Rijk en VNG adviseren in 2026 te focussen op bewustwording en draagvlak. De faciliterende koers sluit hierbij aan en voorkomt juridische kwetsbaarheid. De raadscommissie wordt geadviseerd deze koers te onderschrijven als uitgangspunt voor de verdere uitwerking van de vuurwerkaanpak 2025–2027. 1.3 Faciliteren van een centraal alternatief evenement (voorbereiding richting 2026/2027) Roermond kan een ondersteunende rol vervullen wanneer maatschappelijke of commerciële partijen het initiatief nemen voor een centraal alternatief evenement tijdens de jaarwisseling. Te denken valt aan een vuurwerk- of droneshow, een lichtspektakel of een gezamenlijke viering zonder particulier vuurwerkgebruik. De gemeente treedt daarbij nadrukkelijk niet op als organisator. De verantwoordelijkheid voor initiatief, inhoud en uitvoering ligt bij de organiserende partij(en). Vanuit de gemeentelijke organisatie – met een rol voor de evenementen(coördinatie) – kan ondersteuning worden geboden bij het verbinden van betrokken partijen, het afstemmen met veiligheidspartners en het – binnen de bestaande kaders – faciliteren van vergunningverlening of communicatie.

1.4 Faciliteren vrijwillige vuurwerkvrije zones Binnen de voorbereiding op de verwachte landelijke koerswijziging kan Roermond voor de jaarwisseling 2025/2026 vrijwillige vuurwerkvrije zones faciliteren. In deze zones roepen bewoners of instellingen elkaar actief op om tijdens de jaarwisseling geen vuurwerk af te steken. De focus ligt op kwetsbare locaties, zoals rond zorginstellingen, ziekenhuizen en drukbezochte winkelgebieden. Het biedt inwoners en instellingen ruimte voor lokaal maatwerk, versterkt de bewustwording en ondersteunt de stapsgewijze gedragsverandering. Essentieel voor het instellen van een vrijwillige vuurwerkvrije zone is het aantoonbare draagvlak binnen het betreffende gebied; bij voorkeur gedragen door een meerderheid van de betrokken bewoners of gebruikers. De gemeente ondersteunt dit proces communicatief, bijvoorbeeld door het aanbieden van tuinbordjes, posters of digitale materialen, maar voert geen actieve handhaving uit. 1.5 Communicatie en gedragsverandering als fundament onder de vuurwerkaanpak Via gerichte en herhaalde voorlichtingscampagnes – in samenwerking met o.a. scholen, wijknetwerken, sociale media en maatschappelijke partners – wordt ingezet op het versterken van sociale normen, bewustwording, vergroten van kennis en stimuleren van verantwoord gedrag.

De toon is positief en activerend: gericht op veiligheid, respect en zorg voor de leefomgeving. 1.6 Gerichte inzet op toezicht en handhaving: flexibel en versterkt Voor de jaarwisseling 2025/2026 blijft de bestaande aanpak leidend, aangevuld met maatregelen die volgen uit de evaluatie van voorgaande jaren. Zoals versterkt toezicht door politie, Stadstoezicht, gerichte communicatie en – waar passend – tijdelijk cameratoezicht op bekende hotspots, binnen de wettelijke kaders. Met het oog op de jaarwisseling 2026/2027 wordt verkend hoe de lokale toezichts- en handhavingscapaciteit tijdelijk kan worden versterkt, onder meer via een flexibel mobiel team met extra boa’s of gecertificeerde beveiligingsmedewerkers. De inzet richt zich op momenten en locaties waar, ondanks het verbod, nog risico’s op overtreding of overlast bestaan. Afstemming vindt plaats met partners zoals politie, Stadstoezicht en de projectgroep Jaarwisseling.

Pagina 4

Onderwerp: Voorbereiding gemeentelijke vuurwerkaanpak 2025–2027

Daarnaast worden mogelijkheden voor technische ondersteuning onderzocht, zoals vuurwerkdetectie, geluidsmetingen en digitale meldsystemen. Dergelijke systemen kunnen bijdragen aan snelle signalering en effectievere opvolging door toezicht of politie. Kanttekeningen en risico’s In voorbereiding op de vuurwerkaanpak 2025–2027 zijn enkele relevante kanttekeningen en risico’s geïdentificeerd. Deze dragen bij aan een realistische afweging van keuzes en bieden aandachtspunten voor uitvoering en monitoring. 1.1 Onzekerheid bij uitblijven van landelijke besluitvorming De voorbereidingen in 2026 zijn gebaseerd op de verwachting dat het landelijke vuurwerkverbod ingaat per jaarwisseling 2026/2027. Zolang de besluitvorming nog niet definitief is, blijft het landelijke kader onzeker. Bij uitstel of afstel van het landelijke verbod moeten onderdelen van de lokale aanpak, communicatie en planning mogelijk worden herzien. 1.2 Overgangsjaar en eerste toepassing van het beoogde vuurwerkverbod Hoewel het beoogde landelijke vuurwerkverbod per jaarwisseling 2026/2027 richtinggevend is, is het aannemelijk dat naleving in het eerste jaar nog niet volledig zal zijn. Vooral op locaties met een sterke vuurwerktraditie of eerdere overlast kan vuurwerkgebruik blijven voorkomen.

Bij onvoldoende capaciteit voor toezicht, handhaving en signalering bestaat het risico dat de naleving van het verbod beperkt blijft. Dit kan leiden tot aanhoudende vuurwerkoverlast, minder normbevestiging en een verminderd gevoel van veiligheid in de omgeving. Financiële gevolgen Voor de uitvoering van de vuurwerkaanpak 2025–2027 wordt uitgegaan van een beperkt, doelgericht budget dat past bij de faciliterende koers. De middelen worden incidenteel ingezet en zijn bedoeld ter ondersteuning van de organisatorische en communicatieve voorbereiding op het verwachte landelijke vuurwerkverbod. Kostenopbouw (indicatief per jaar) Onderdeel Communicatiecampagnes en gedragsbeïnvloeding Facilitering centraal alternatief evenement Tijdelijke externe toezichtcapaciteit Totaal indicatief

Kosten (per jaar) € 7.500 € 5.000 € 12.500

Toelichting Voorlichtingsacties in wijken, via media, scholen en sociale netwerken. Ondersteuning bij initiatieven van derden; gemeente is geen organisator. Gerichte inzet op hotspots tijdens de jaarwisseling 2025–2026.

€ 25.000

De geraamde kosten zijn incidenteel en worden gedekt binnen het programma Veiligheid en Leefbaarheid, onder kostenplaats 65279 – Openbare orde & veiligheid / ondermijning. Eventuele verzoeken om financiële ondersteuning van centrale alternatieve evenementen worden individueel beoordeeld binnen de bestaande beleidskaders. Communicatie en gedragsverandering De gemeente Roermond zet in op toegankelijke en planmatige communicatie als structureel onderdeel van de vuurwerkaanpak 2025–2027. Vanaf het najaar 2025 wordt actief gecommuniceerd met onder andere:

Pagina 5 • • •

Onderwerp: Voorbereiding gemeentelijke vuurwerkaanpak 2025–2027

Inwoners en wijkbewoners – over regels, risico’s en het veranderende vuurwerkgebruik; Jongeren en onderwijsinstellingen – via gerichte voorlichting over veilig en respectvol gedrag; Wijkpartners, jongerenwerk, politie en Stadstoezicht – voor afstemming en uitvoering in de wijk.

De communicatie vindt plaats via diverse kanalen, waaronder sociale media, wijkgerichte middelen en samenwerking met lokale partners. De concrete invulling en fasering worden uitgewerkt binnen de projectgroep Jaarwisseling. Uitvoering en evaluatie De reactie van uw raadscommissie wordt meegenomen in de verdere uitwerking van de vuurwerkaanpak 2025–2027. De uitvoeringsplanning omvat de volgende onderdelen: • Najaar 2025: voorbereiding van communicatiemiddelen, afstemming met wijk- en veiligheidspartners en interne voorbereiding op de jaarwisseling; • Oktober–december 2025: uitvoering van publieksgerichte communicatie, organisatie van interne inzet en verkenning van aanvullende toezichtmogelijkheden; • Eerste kwartaal 2026: evaluatie van de jaarwisseling 2025/2026 en actualisatie van de aanpak richting 2026/2027; • Voorjaar 2026: nadere voorbereiding van beleidsmatige en communicatieve aansluiting op de verwachte landelijke norm per jaarwisseling 2026/2027. De evaluatie vindt plaats in het eerste kwartaal van 2026, in samenwerking met interne afdelingen en externe partners zoals politie, jongerenwerk, communicatie en wijknetwerken. Daarbij wordt gekeken naar uitvoerbaarheid, effectiviteit en samenwerking. De uitkomsten worden gebruikt voor de verdere invulling van de aanpak voor 2026/2027. Uw commissie wordt hierover geïnformeerd. Bijlagen 1.

Landelijke besluitvorming vuurwerkverbod Een overzicht van de actuele stand van zaken rondom het voorgenomen landelijke vuurwerkverbod, inclusief mogelijke scenario’s met betrekking tot invoering, vertraging of afstel. VERZOEK COLLEGE 1 Het college verzoekt de commissie kennis te nemen van de voorgestelde vuurwerkaanpak Roermond 2025–2027. 2

Daarnaast wordt de commissie verzocht haar reactie te geven op de voorgestelde uitgangspunten en richting, waaronder de inzet op communicatie, voorbereiding op de verwachte landelijke norm en het verkennen van aanvullende toezicht maatregelen en technische ondersteuning. Deze reactie wordt betrokken bij de verdere uitwerking en uitvoering van de aanpak.