Commissievoorstel burgemeester over vrijwaringsbesluit

VOORSTEL AAN EEN COMMISSIE VAN DE GEMEENTE ROERMOND

Onderw erp: Vrijwaringsbesluit leden permanente werkgroep integriteit Zaaknummer: 140072-2021 Datum:

8 augustus 2022

Inleiding

Op 18 oktober 2021 heeft het bestuursorgaan Burgemeester (burgemeester) een vrijwaringsbesluit genomen ten behoeve van de externe leden van de permanente werkgroep integriteit (PWI) voor een (eventuele) aansprakelijkheidstelling van degene die is onderzocht. Dit besluit is genomen op verzoek van de externe leden van de PWI. Het betreffende besluit treft u bijgaand aan. De externe leden van de PWI integriteit zijn gevraagd zitting te nemen in deze werkgroep. Ze zijn dus op ons verzoek (door de burgemeester) aangesteld voor het doen van onderzoek naar (mogelijke) integriteitsschendingen. Daarmee hebben we ook een verantwoordelijkheid naar deze twee externe leden van de PWI om hen te beschermen tegen eventuele (financiële) claims die kunnen voortvloeien uit de onderzoeken die zij op ons verzoek verrichten en de kwetsbare positie die daardoor mogelijk voor hen kan ontstaan. Dat is voor de leden van de PWI nu via een afzonderlijk vrijwaringsbesluit geregeld. Hun positie is ook een andere dan die van bijvoorbeeld de leden van de gemeenteraad. Het handelen van de externe leden van de PWI is financieel afgedekt door een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering die de gemeente Roermond heeft afgesloten. Raadslid, de heer B. Achten, heeft namens de LVR-fractie verzocht het vrijwaringsbesluit te agenderen voor de vergadering van de commissie Bestuur en Middelen van 5 september 2022.

In een brief (zie bijlage 2) wordt dit agenderingsverzoek onderbouwd en worden een aantal vragen gesteld. Vragen die overigens verder gaan dan het vrijwaringsbesluit. De LVR-fractie verzoekt de commissie BM over het bovenstaande van gedachten te wisselen. Voorgesteld wordt dit te doen op basis van dit commissievoorstel waarin met name wordt ingegaan op de vragen die betrekking hebben op het vrijwaringsbesluit. Vragen LVR-fractie over het besluit vrijwaring leden permanente werkgroep integriteit (PWI) 1.

De bevoegdheid van de burgemeester

De eerste vraag heeft met name betrekking op de bevoegdheid van de burgemeester om namens de gemeente het besluit te nemen de externe leden van de PWI te vrijwaren voor een (eventuele) aansprakelijkheidsstelling van degene die is onderzocht. De burgemeester heeft een procesrol bij de bestuurlijke integriteit van de gemeente. Letterlijk staat er in de wet dat de burgemeester de bestuurlijke integriteit van de gemeente bevordert (artikel 170, lid 2 Gemeentewet). Dit betekent dat de burgemeester moet stimuleren dat het onderwerp integriteit in de gemeente aan de orde komt, bijvoorbeeld door het regelmatig te bespreken, het weerbaar maken van het lokale bestuur tegen ongewenste invloeden van buitenaf en het formuleren van duidelijke afspraken over hoe te handelen bij signalen van mogelijke schendingen. Vanuit deze in de Gemeentewet voor de burgemeester opgenomen zorgplicht voor de bestuurlijke integriteit van de gemeente heeft het bestuursorgaan Burgemeester het vrijwaringsbesluit genomen. Uiteraard is het de burgemeester bekend dat de gemeenteraad het budgetrecht heeft. En dit recht zal

Pagina 1 van 3

Pagina 2

Onderwerp: Vrijwaringsbesluit leden permanente werkgroep integriteit

ook altijd gerespecteerd worden. De vraag over en de relatie met artikel 171 van de Gemeentewet (de burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in en buiten rechte) is hier niet relevant. In dit artikel is geregeld dat de burgemeester de gemeente naar buiten toe vertegenwoordigt. Het betreft hier de vertegenwoordiging van de gemeente als rechtspersoon, niet de vertegenwoordiging van gemeentelijke bestuursorganen.

2.

Hoor en wederhoor

Met de vragensteller ben ik het eens dat bij een mogelijke integriteitsschending uiterste zorgvuldigheid wordt betracht in alle fasen van het proces. Om die reden heeft de gemeenteraad op 12 mei 2016 ook een protocol opgesteld. Dit protocol voor mogelijke integriteitsschendingen door leden van de raad of het college treft u aan in bijlage 3. In dit protocol zijn procesafspraken gemaakt die zijn gericht op een zorgvuldige handelwijze bij mogelijke integriteitsschendingen. Op deze manier is er steeds duidelijkheid over de te ondernemen stappen en de personen die aan zet zijn bij de verschillende stappen. Een zorgvuldig doorlopen proces is in het belang van alle betrokkenen. En het voorkomt de kans op het indienen van schadeclaims, rectificaties, etc., en dat er een beroep gedaan moet worden op het vrijwaringsbesluit. Bij de toepassing van het protocol bij enkele integriteitsmeldingen, hebben we in de praktijk gemerkt dat dit op sommige aspecten (status van het rapport, toepassen hoor en wederhoor) voor meerdere uitleg vatbaar is. En dat is niet goed, zeker niet omdat juist deze procedures uiterst zorgvuldig dienen te verlopen. De afspraken over het proces dienen voor iedereen eenduidig te zijn, voor één uitleg vatbaar. Nu dit is geconstateerd, is besloten het protocol tegen het licht te houden en daar waar nodig te verduidelijken of te wijzigen.

3.

De aansprakelijkheid wordt volledig uitgesloten in het vrijwaringsbesluit

Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u deels naar punt 2 van dit commissievoorstel. Daarnaast acht ik de kans dat, zoals genoemd in vraag 3 van de L VR-fractie, er sprake zal zijn van handelen in strijd met de wet, openbare orde, goede zeden, opzet of kennelijke roekeloosheid, door de externe leden van de PWI, niet of nauwelijks aanwezig. En een voor één uitleg vatbaar protocol met een goede bewaking van de procesgang moet dit voorkomen.

4.

Geen nadere regels, termijnen bij het besluit tot vrijwaring

De L VR-fractie heeft geconstateerd dat aan het besluit tot vrijwaring geen regels zijn gekoppeld over (termijnen) van indiening, afdoening van zaken etc. Dat is een juiste constatering. Het is in dit geval niet noodzakelijk geacht.

5.

Rechtsbijstandsverzekering raadsleden/ (externe) juridische ondersteuning raadsleden

De gemeente heeft voor de raadsleden een rechtsbijstandsverzekering afgesloten waarbij de schade wordt vergoed die is ontstaan bij derden door mogelijk onrechtmatig handelen en nalaten van raadsleden. Een rechtsbijstandsverzekering waarbij de kosten worden vergoed voor het aanspannen van procedures door raadsleden tegen derde instanties/ personen is niet afgesloten. In de praktijk heeft zich dat nog niet heeft voorgedaan en de verwachting is ook dat dit niet snel zal gebeuren.

Pagina 3

6.

Onderwerp: Vrijwaringsbesluit leden permanente werkgroep integriteit

Collectieve aansprakelijkheidsverzekering leden werkgroep PWI

Het handelen van de externe leden van de werkgroep PWI is financieel afgedekt door een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering die de gemeente Roermond heeft afgesloten. Conform het verzoek van de LVR-fractie zal de burgemeester met de leden van de commissie Bestuur en Middelen van gedachten wisselen over het bovenstaande. Afhankelijk van de uitkomst van dit overleg wordt bezien of - zoals gevraagd - er in het vierde kwartaal nog een nader voorstel komt. Zoals in de beantwoording is opgenomen wordt het protocol dat wij hanteren herijkt. Een eenduidig protocol en een goede bewaking van de processtappen moet voorkomen dat we in situaties terechtkomen waarin een beroep gedaan moet worden op vrijwaring of de aanprakelijkheidsverzekering.

Met vriendelijke groet, De burgemeester,

Bijlagen: 1. Besluit vrijwaring 18 oktober 2021 2. Agenderingsverzoek met vragen LVR-fractie 18 juli 2013 3. Protocol voor mogelijke integriteitsschendingen door leden van de raad of college 12 mei 2016