C 209 Verrommeling op de Donderberg (geanonimiseerd)

Onderwerp: Bijlagen:

FW: Verrommeling Donderberg Verrommeling Donderberg def.pdf

Van: Wijkraad Donderberg < Verzonden: dinsdag 30 augustus 2022 20:25 Aan: Bestuurssecretariaat < Onderwerp: Verrommeling Donderberg

> ;D

Geacht college van Burgemeester en Wethouders, Geachte Raad en Commissieleden, Bijgevoegd treft u de notitie “Verrommeling op de Donderberg” aan dat is opgesteld door een werkgroep van de wijkraad Donderberg. Als wijkraad Donderberg nemen wij aan dat deze notitie een start is voor uw College en Raad om dit probleem voortvarend aan te pakken. Wij stellen het op prijs om uiterlijk 1 november van u te vernemen hoe uw college en raad denkt een begin te kunnen maken met de aanpak van dit probleem. Met vriendelijke groet, Wijkraad Donderberg en Wekgroep Verrommeling op de Donderberg Met Vriendelijke Groet,

Secretaris Stichting Wijkraad Donderberg

Mobiel: E-mail: Web: www.wijkraaddonderberg.com Adres: p/a K

1

Verrommeling op de Donderberg Wij als buurtbewoners willen hiervan af!!! Deze startnotitie wordt U, als Gemeente Roermond, aangeboden namens de Wijkraad Donderberg door de bewoners van de 4 buurten: Componistenbuurt, Vliegeniersbuurt, Sterrenberg en Kastelenbuurt. Wij nemen het voortouw om ook U, als gemeente Roermond, -en direct betrokkene, -en mede-eigenaar van dit probleem te ondersteunen en dit probleem te helpen tackelen!

Van links naar rechts: op Hemelvaartsdag 2022 ’s morgens (3 locaties) Voorbeeld van “verrommeling” en ”straatbeeld vervuiling”

Afval afkomstig van drugs-drugsgebruik is een apart onderwerp maar wordt geclassificeerd onder chemisch afval.

1

Inleiding: Verrommeling Donderberg. Jarenlang staat het thema verrommeling en dumpen van huishoudelijk afval op het periodieke leeslijstje van agendapunten van de vier Buurten en de Wijkraad Donderberg. Er worden met regelmaat “inhaalslagen” geprobeerd te maken. Het beruchte "dweilen met de kraan open” en “vechten tegen de bierkaai” levert tot op heden geen duurzaam resultaat op! Van de WOP Projecten, waarvan fase III een aanvang neemt, wordt gedacht dat de manier van aanpak een drastische verandering en verbetering zal opleveren in het, een halt toeroepen van verloedering en verrommeling in de wijk. Tot heden echter zonder duidelijk positief en duurzaam resultaat. Is dit een probleem wat enkel veroorzaakt wordt door onwillige bewoners? NEE! Het is de resultante van de uitwerking door meerdere partijen van wettelijke regelingen, toekomstvisies, financiële aspecten en de invoering en taakverdeling hiervan versus de samenleving. De samenleving is toch uiteindelijk degene die het gelach betaalt. (de vervuiler betaalt). Nee, het is ook niet een typisch Roermonds probleem, maar een landelijk probleem. Grote verschillen bestaan er tussen de meer stedelijke bebouwing en de aanpalende buitengebieden.  Al snel bleek tijdens het deskresearch, dat de kern van het probleem ligt in de “politieke manier” van aanpak, besluitvorming en uitvoering.

Dit speelt niet alleen landelijk, maar ook op plaatselijk niveau. De uitkomst tussen het maken van plannen, vaak bedacht op de ambtelijke tekentafel met ondersteuning van externe deskundigen, de besluitvorming en de uiteindelijke uitvoering, ligt vaak ver af van de werkelijkheid en blijkt in de praktijk onvoldoende te functioneren.  Niet achterom kijken.  Geen lering trekken uit genomen beslissingen.  Niet trachten het totale proces nogmaals gemeenschappelijk te evalueren en kijken waar eenvoudige verbeterpunten ter reparatie en verbetering aangebracht kunnen worden.  Niet kijken naar de ontwikkelingen binnen en buiten Nederland op specifieke aandachtsgebieden.  De stap van het door-ontwikkelen naar zelflerende en open transparante organisaties wordt hierdoor bemoeilijkt.  Het beeld dat in deze deskresearch naar boven komt, is dat er van een, eenzijdige, top-down benadering sprake is.  Door het ontbreken van meet en streefwaarden en controlepunten, is de gemeentelijke overheid moeilijk in staat een dergelijk proces te monitoren en waar nodig sturing te geven aan het proces.  Er is duidelijk een storende ruis met periodieke onderbrekingen vast te stellen in alle communicatie richting bewoners en er is geen “weg open” voor een gedegen dialoog en feedback. 2

Welke partijen kunnen we onderscheiden:  Overheid/gemeentelijke overheden: aangewezen partij die voor het verzamelen van huishoudelijk afval de wettelijke verplichting heeft,  Huisvuil ophaaldiensten: (vaak geen verwerkers). Worden ingehuurd door gemeenten, die de totaal kosten van alle afvalstromen omslaat als lastenfactor via gemeentelijke belastingen richting bewoners.  De Gemeentelijke diensten: die als ”brandweermannetjes” moeten acteren om het systeem enigszins te laten functioneren. (Opruimen van dumpingen)  Woningcorporaties: die nog te vrij zijn om geen of onvoldoende voorzieningen te treffen bij de bouw en renovatie van “duurzame” wooneenheden. Dit betreft gebrek aan ruimtes voor opslag van PMD, GFT en Restafval binnen en buitenshuis, vooral bij hoogbouw, met als resultaat stank, ongedierte, of zakken worden gewoon ergens buiten gezet. Eigen woningbezitters moeten maar zien hoe ze het oplossen.  Bewoners die zich moeten voegen in boven genoemde uitvoeringen. We kunnen dus duidelijk de problematiek splitsen in:  interacties van bewoners en:  Systeemfouten en tekortkomingen van overheden. Plan van aanpak (pilotproject) Het plan van aanpak bestaat uit een meer sporen beleid voor dit Pilotproject:  Enerzijds motivatie en gedragsverandering bewerkstellingen van bewoners en alle betrokken diensten.

Benadering als een probleem op het gebied van groepsen organisatie gedrag.  Door een betere communicatie en burgerparticipatie.  Slim beheer en beter toezicht op die plaatsen waar de containers staan. Denk hierbij ook aan het digitaal signaleren wanneer een container vol is.  Het totale huisvuilophaalsysteem, zoals alle stromen en beleid tegen het licht houden en schuurplekken signaleren. (Zie bijlage 1).  Inventariseren van tekortkomingen bij de huidige bebouwing en “voorsorteer” opslag.  Gemeenschappelijke consensus, aanpak en duurzame verbeteringen doorvoeren.  De financiële effecten van de afzonderlijke afvalstromen als afweegfactor mee laten wegen bij de beleidsbeslissingen en duidelijk te communiceren richting inwoners. Scheiding achteraf is te overwegen.

↓ 3

Aftrap: Uitgaande van het vigerend Gemeentelijk beleidskader. De basis voor het inzamelen van afval is de samenwerking tussen de gemeente, bedrijven en burgers. De verantwoordelijkheid om goed om te gaan met afval ligt bij de burgers, bedrijven en overheden conform de zorgplicht. De zorgplicht is in de Wet milieubeheer geregeld in artikel 10.1 van 12 januari 2014. Het wettelijk kader geeft verder aan dat het ophalen van huisvuil een in de wet vastgelegde taak is en verder is uitgewerkt in het beleidsstuk van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat LAP3 Slimmer omgaan met grondstoffen. https://lap3.nl/ (1) Hoe willen we dit als Wijkraad voor de vier buurten aanpakken: Voor de vier buurten van de wijk De Donderberg/Roermond, -en mogelijk in een later stadium van andere stadsdelen waar dezelfde problematiek speelt, eerst een nul meting van de volgende zaken:  Hotspots vaststellen  Meten en vaststellen wat aan informatie opgehaald moet worden, kwantificeren in volume en kwalificeren in soort.  Ook de Gemeentelijke “Clean-up” per buurt als aparte stroom kwantificeren, uren/verwerking. Hoeveel fte’s worden hier aan besteed.  Vaststellen en analyse kwantitatief, kwalitatief en sociaaleconomisch van de “extra” dienstverlening gemeentelijke overheid veroorzaakt door de verrommeling en dumping.

 Laagbouw/hoogbouw, mate van bevolkingsdichtheid, sociaal/maatschappelijke status en bijkomende impact als gevolg van schadelijk ongedierte, insecten e.d. in relatie brengen met mogelijke hotspots  Aan de hand van de analyse scheidingcriteria vaststellen en doorrekenen diverse afvalstromen in volume en geldwaarde, milieu impact richting Gemeente en inwoners.  Deelnemende partijen in de voorliggende casus: Gemeente (beleid + uitvoering), werkgroep bewoners afvaardiging, huisvuil ophaaldiensten, Woningcorporaties. Aanvullingen van partijen met toegevoegde waarde, welkom voor het invullen en afbakenen van kaders. Aan de hand van de analyse scheidingscriteria vaststellen en doorrekenen van diverse afvalstromen in volume en geldwaarde en de milieu impact richting gemeente en inwoners.

Doel:  Minimaliseren verrommeling in de wijkdelen van Roermond  Stabilisering c.q. reducering kostendruk, mede veroorzaakt door gebrek aan communicatie, gebrek aan draagvlak en het geheel ontbreken van passende vormen van voorsorteren, sturing en handhaving  Bij de Gemeentelijke diensten het reduceren en elimineren van taakverzwarende dienstverlening  Gemeenschappelijke Analyse van het totale proces, schuurplekken vaststellen.  Eventuele sub optimalisaties vaststellen in de gehele flow conform de visgraatmethodiek https://www.onprove.nl/methode/visgraat-analyse/ (2) 4

 Aangetroffen schuurplekken en verbeterpunten/trajecten die worden aangetroffen kwantificeren en beoordelen op kwaliteit en sociaaleconomische waarde.  Systeem keuzesmaken (consensus met vaststellen van streefdoelen en termijnen.)  Gekozen systeem implementeren in een het kwaliteitsmodel, b.v het model van de Deming cirkel https://www.ictloket.nl/kennisbank/mkbmarketing/marketingmodellen/deming-cirkel/ (3)  Gestructureerde open communicatiekanalen opzetten ter vergroting draagvlak door het aangeven van vooruitgang en mogelijke verbeterpunten.  aangeven van vooruitgang en mogelijke verbeterpunten.

Marsroute:  Bewoners en alle betrokken diensten benadering als een probleem op het gebied van groeps- en organisatie gedrag en het benaderen, -en formuleren als een meerkoppig kwaliteitsprobleem. (burgerparticipatie)  Bij de Gemeentelijke diensten het reduceren en elimineren van taakverzwarende dienstverlening,  Gemeenschappelijke analyse van het totale proces, schuurplekken vaststellen.  Eventuele sub optimalisaties vaststellen in de gehele flow. (Visgraat methodiek (2)  Aangetroffen schuurplekken en verbeterpunten/trajecten die worden aangetroffen kwantificeren en beoordelen op kwaliteit en sociaaleconomische waarde.  Systeem keuzesmaken (consensus met vaststellen van streefdoelen en termijnen.)  Gekozen systeem implementeren volgens een kwaliteitsmodel (Deming cirkel (3)  Gestructureerde open communicatiekanalen opzetten ter vergroting draagvlak door het aangeven van vooruitgang en mogelijke verbeterpunten. Deelnemende partijen in de voorliggende casus:  Gemeente (beleid + uitvoering)  Werkgroep bewoners  Huisvuil ophaaldiensten  Woningcorporaties.  Aanvullingen van partijen met toegevoegde waarde, welkom voor het invullen en afbakenen van kaders.

Brononderzoek: 1) Beleidsstuk van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat LAP-3 Slimmer omgaan met grondstoffen. https://lap3.nl/ 2) Visgraatmethodiek https://www.onprove.nl/methode/visgraat-analyse/ 3) Deming cirkel https://www.ictloket.nl/kennisbank/mkbmarketing/marketingmodellen/deming-cirkel/ 4) De inzameling huisvuil in de gemeente Roermond. 5) Moties: Medicijnafval & Zwerfafval 6) Monitoren: Dumpingen 7) Participatie met raad en inwoners. Inrichten van werkgroep raadsleden die met ons meedenken. 5

8) Voor-scheiden huishoudelijk afval in stromen. 9) Diftar: Presentatie_raad_huisinzameling_Roermond 10) Afval Samenwerking Limburg: Informatief Webinar voor raadsleden op 3 november (2020): vragen en antwoorden 11) Landelijk afvalbeheerplan 2017 – 2029 (tweede wijziging) | Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat pagina 30 van 419 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/01/25/tweede-wijziginglandelijk-afvalbeheerplan-en-aankondiging-circulair-materialenplan-1

↓ Bijlagen:

6

a.

7

Bijlage: 1 Verrommeling Donderberg Mogelijke oorzaken dumpingen: af te leiden uit mondelinge reacties:  Ongeïnteresseerdheid bewoners  Wat een ander doet en niet mag doen, mag en kan ik ook  De helft van de tijd zijn de bakken vol, mee terug nemen ho maar!  Glasbakken, iets te grote flessen kan je er niet in kwijt, vlak glas helemaal niet.  Je kunt het rustig dumpen, wordt toch wel opgeruimd door de Gemeente  Geen goede voorziening binnen en rond om huis /flats en winkelcentrum  Wat maakt het voor-scheiden uit, het grootste deel wordt toch verbrand  Begrijp niet goed wat de scheiding tussen al die soorten inhoud (begrippen)  Moet te ver lopen met het afval naar de containers  Nu weer een bak erbij, nog meer plek nodig (past niet meer)  Plastic afval stinkt binnenshuis en trekt ongedierte aan  Heb geen vervoer om grof afval weg te brengen.  We melden wel, maar je praat tegen een muur, ‘k doe het gewoon niet meer!  De buurt verpaupert helemaal  Ik spreek de mensen niet aan, je krijgt een grote bek terug en als je niet oppast ook een klap voor je kop  Ook niet buurtbewoners dumpen, waarom spreek je mij dan aan  Wat doe de Woningbouwvereniging er aan? Niets!  Ineens zie je dat er andere bakken staan. Nooit gehoord dat we daarop moeten voor-scheiden.

 Dumpen van afval in de openbare ruimte trekt ongedierte aan (kinderboerderij, winkelcentrum)  Dumpen geeft een slecht imago voor de buurten  Afval trekt afval aan Vragen over het ophalen huisvuil:  Is er wel controle of er voorgescheiden wordt bij het nieuwe systeem?  Frequentie van ledigen verzamelcontainers wordt niet (tijdelijk) aangepast, wie zijn taak is dit?  Liggen de verzamelpunten wel op de juiste plekken + soort/delen buurt?  Is er inzicht in de resultaten van voorscheiding tussen oud en nieuw systeem?  Waar liggen knelpunten?  Waar liggen potentiële verbeter punten (plaats-methode- uitbreiding/inkrimping?  Wat gebeurt er werkelijk met ons afval? (Ophalen- import-export-verwerking c.q. verdienmodellen)

↓ 8

Lokale overheid:  We worden kapot gebeld met klachten van dumpingen, niet leuk om daar op een vaak niet nette manier op aangesproken te worden  We halen toch iedere keer het gedumpte materiaal op, wat willen ze nog meer van ons  De wet verbiedt ons om cameratoezicht te gebruiken om illegale dumpingen op te sporen. Dit klopt omdat het een overtreding is en geen misdrijf.  (Noot wijkraad): Echter als er sprake is van dumping van b.v.slachtafval, voedingsresten enzovoorts dat ongedierte aantrekt of afval van drugproductie, vormt dit een gevaar voor de volksgezondheid en is in onze ogen opsporing via cameratoezicht legaal  Geen, of te weinig handhaving met als reden, geen mankracht, andere prioriteiten, training, ziekte, enz.  Moeten ze maar fatsoenlijk Nederlands leren lezen. Als wij in een ander land zijn moeten wij ons ook aanpassen  Moeten ze maar thuis zelf een oplossing zoeken, daar zijn wij niet voor ingehuurd,  als we verbaliseren, krijgen we in veel gevallen de zaak van de kantonrechter terug.

↓

9

Bijlage: 2

10

Bijlage: 3

Hieronder staat wat een gemiddeld persoon per jaar aan afval weggooit Afvalgroepen

Gewicht Percentage

GFT-afval

250 kg

50%

Papier en karton

125 kg

25%

Glas

50 kg

10%

Plastic en andere kunststoffen

25 kg

5%

Textiel

15 kg

3%

Metalen

10 kg

2%

Overig afval (hout, stenen enz.)

25 kg

5%

11

Bijlage: 4 Huishoudelijk afval scheiden en recyclen Goed gescheiden afval is makkelijker te recyclen dan afval dat niet wordt gescheiden. Ongeveer 60% van al het huishoudelijk afval wordt nu gescheiden. De overheid wil dit verhogen naar 75% in 2020. 75% minder afval in 2020 De overheid wil dat er in 2020 minder huishoudelijk afval is. En dat 75% van dat afval wordt gescheiden. Daarmee gaat het restafval omlaag van ongeveer 250 kilo per inwoner per jaar in 2014, naar 100 kilo in 2020. Nu gooit elke Nederlander per week 4 kilo ongescheiden huishoudelijk afval weg. Dit aantal kan omlaag als gemeenten het voor de burger makkelijker maken om afval te scheiden. Bijvoorbeeld door:   

burgers en bedrijven informatie te geven over hoe zij afval moeten scheiden. meer soorten afval op te halen bij mensen thuis. Dit maakt het makkelijker om afval te scheiden. burgers die minder restafval hebben, minder te laten betalen.

Deze plannen staan ook in het Uitvoeringsprogramma Huishoudelijk Afval De Rijksoverheid werkt binnen dit programma samen met gemeenten. Het moet vanzelfsprekend worden voor mensen om op een goede manier met afval om te gaan. Afval is grondstof. Mensen daar bewust van maken is dan ook een belangrijk doel van het programma Van Afval naar Grondstof. Goed gescheiden afval is beter te recyclen. Daarom is het belangrijk dat afval in de goede afvalbak wordt gegooid. Van droog papier kunnen nieuwe kranten worden gemaakt. Maar droog papier dat in aanraking komt met gft-afval, is niet meer goed te verwerken voor nieuwe producten

Veel gemeenten worstelen met de vraag in welke bak moet wat!

12

VRAGEN?

WAT SPREKEN WE AF?

Roermond, 23 augustus 2022 Werkgroep Verrommeling Donderberg Wijkraad Donderberg

13