Document · PDF

Boekwerk jaarstukken 2020 oud

Gemeenteraad 8 juli 2021, gemeente RoermondBij agendapunt: Jaarstukken 202058.702 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 7

JAARVERANTWOORDING 2020

Jaarstukken

2020

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Inhoudsopgave jaarstukken 2020 Voorwoord

Leeswijzer

1. Jaarverslag

Financiële analyse

13 15

Programmaverantwoording

Thema Roermond van iedereen

25 27 43 49

Thema Groene Stad

55 57 65

Thema Dynamische Stad

77 79 91 103 111

Thema Moderne Gemeente

Programma 10 Moderne gemeente

117 119

Overig / overzichten

127

Paragrafen

135 137 145 157 173 181 191 221 237

Programma 1 Zorgzame gemeente Programma 2 Inclusieve samenleving Programma 3 Goed onderwijs

Programma 4 Kansen voor klimaat Programma 5 Goede leefomgeving Programma 6 Toekomstbestendige Stad Programma 7 Ruimte en Wonen Programma 8 Levendige Stad Programma 9 Veilige Stad

Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering (treasury) Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen en participaties Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Corona

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

2. Jaarrekening

251

2.1

Balans per 31 december 2020

253

2.2

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020

259

2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3

Toelichting Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2020 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

263 265 269 293

2.4 2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4

Overzichten Staat van Gewaarborgde geldleningen 2020 Staat van incidentele baten en lasten Analyse begrotingsafwijkingen (en begrotingsrechtmatigheid) Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke sector (WNT)

301 303 306 310 312

2.5

Staat van baten en lasten over het jaar 2020 per taakveld

315

2.6

Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen

321

3. Bijlagen

333

3.1

Verstrekte geldleningen 2020

334

3.2

Opgenomen geldleningen 2020

335

3.3

Fiscale positie vennootschapsbelasting

336

Colofon

341

Vo0rwoord

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Voorwoord Voor u ligt de jaarrekening 2020. Een jaar dat wereldwijd anders verliep dan we ooit hadden kunnen vermoeden voor dit jaar begon. Het uitbreken van de COVID-19 epidemie waarvan de impact op de wereld en daarmee ook op onze stad en samenleving enorm is. Daarmee was het ook bestuurlijk, organisatorisch en financieel een complex jaar, met veel onverwachte en nieuwe vraagstukken. Waaruit weer volgt dat ingezette koersen minder vanzelfsprekend waren dan vooraf bedacht, en andere zaken met voorrang moesten worden opgepakt. Er is in dit achterliggende jaar veel energie en daadkracht ingezet op het zoveel mogelijk voorkomen van negatieve effecten van de Corona-epidemie voor onze stad en haar inwoners, en hard gewerkt om ingezette doelen en koersen vast te houden waar nodig en waar het kon. De financiële weergave van dit bijzondere en moeilijke jaar treft u in deze jaarrekening aan. We maken graag van de gelegenheid gebruik om onze dank uit te spreken aan een ieder, die zich in het afgelopen jaar heeft ingezet voor onze stad en samenleving. Die dank geldt zeker onze medewerkers en onze gemeenteraad, maar nadrukkelijk ook de inwoners van onze stad. Wij zijn onder de indruk van de talrijke ( veelal spontane) initiatieven in onze samenleving zijn ontstaan tussen mensen, bedrijven, organisaties, instellingen, en verenigingen enz.

Door nieuwe samenwerkingen ontstonden nieuwe dwarsverbanden en nieuwe veerkracht in de crisis. Een jaar van afstand bracht nieuwe nabijheid met zich mee. Die bijdrage van mensen voor mensen vertaalt zich niet in cijfers in een jaarrekening maar is wel van grote waarde en betekenis. Voor al die initiatieven en volharding: nogmaals onze dank. Roermond, 25 mei 2021

Burgemeester en wethouders van Roermond, De secretaris,

De burgemeester,

Ir. J.A.G.M. van Aaken

M.J.D. Donders – de Leest

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Leeswijzer

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2020 van de gemeente Roermond. In de jaarstukken leggen we verantwoording af over de uitvoering van het in de begroting vastgestelde beleid. Met het vaststellen van de begroting geeft de raad jaarlijks op programmaniveau de beleidskaders aan. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van de programmabegroting. Door middel van de jaarstukken legt het college daarover verantwoording af. De indeling van de jaarverantwoording 2020 is in overeenstemming met de programmabegroting 2020. De jaarverantwoording 2020 is opgebouwd uit de volgende onderdelen: Jaarverslag • Programmaverantwoording • Verplichte paragrafen • Beleidsindicatoren Jaarrekening • Programmarekening • Balans met toelichting • Sisa-bijlage Bijlagen In de financiële analyse krijgt u op hoofdlijn inzicht in het financiële resultaat 2020, de grootste afwijkingen en de financiële positie. Over de resultaten op de kredieten in 2020 bent u geïnformeerd via de kredietrapportage. In de programmaverantwoording zijn de voornemens zoals opgenomen in de begroting 2020, afgezet tegen de realisatie in 2020. In de programmaverantwoording is een rapportagegrens voor financiële afwijkingen van grofweg € 100.000 aangehouden. Waar achter een getal een N staat, is sprake van een nadeel. Waar achter een getal een V staat, is sprake van een voordeel.

Voor de gemeente is het verplicht in het jaarverslag zeven paragrafen op te voeren: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de jaarrekening. Op advies van Binnenlandse Zaken is in de jaarrekening 2020 een speciale corona-paragraaf opgenomen. In deze paragraaf is in één oogopslag zien welke gevolgen Covid-19 op de begroting heeft gehad en welke maatregelen er zijn genomen. In het onderdeel jaarrekening en de hierbij behorende bijlagen treft u de verplichte financiële stukken en de hierbij behorende detailgegevens aan.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

1. Jaarverslag 2020

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Analyse rekeningresultaat Ieder jaar bij de jaarrekening kijken we terug op onze financiën en beoordelen we ons financiële beleid. In de jaarstukken 2020 leest u hoe we met onze middelen zijn omgegaan; wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost en wat dat betekent voor onze financiële positie. In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijn inzicht gegeven in het financieel resultaat over 2020 van de gemeente Roermond, de grootste afwijkingen en de financiële positie.

Resultaat 2020 We sluiten het jaar 2020 af met een gerealiseerd resultaat van € 2.666.000 voordelig. De raad neemt op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een besluit over het bestemmen van het gerealiseerde resultaat. Hierna wordt dat verder toegelicht. Samengevat ziet het resultaat van 2020 er als volgt uit: Financieel resultaat jaarrekening 2020 (bedragen x € 1.000) Resultaat 2020

Lasten

Baten

Saldo

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

207.296

206.236

1.060 N

Mutaties in reserves

26.411

30.136

3.726 V

Gerealiseerd resultaat

2.666 V

Saldo voorgestelde resultaatbestemmingen

3.792

Gerealiseerd resultaat na voorgestelde resultaatbestemmingen

1.126 N

Uit de tabel blijkt dat het saldo van baten en lasten € 1.060.000 nadelig bedraagt. Na verwerking van mutaties in de reserves bedraagt het gerealiseerd resultaat € 2.666.000 voordelig. Voorgesteld wordt om in totaal € 3.792.000 te bestemmen voor nog uit te voeren activiteiten in 2021 en volgende jaren. Daarna resteert een negatief resultaat van € 1.126.000. Dit negatieve saldo komt ten laste van de algemene reserve. Het gerealiseerd resultaat wordt nog geanalyseerd op eventuele structurele budgettaire effecten. Daar waar hier sprake van is zullen deze worden meegewogen bij de opstelling van de kaderbrief 2022 en de meerjarenbegroting 2022-2025.

Resultaat per programma Bij de begroting 2020 zijn we gestart met een tekort van ruim € 760.000. Op basis van vastgestelde begrotingswijzigingen is het begroot saldo 2020 uitgekomen op een tekort € 395.000. Het gerealiseerd resultaat (resultaat na mutaties in reserves) over het jaar 2020 bedraagt € 2.666.000 positief. Ten opzichte van een begroot resultaat van € 395.000 is dit een verschil van afgerond € 3.061.000.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Resultaat 2020 ten opzichte van gewijzigde begroting 2020 (bedragen x € 1.000)

Bedragen x € 1.000

Gewijzigde begroting 2020

Realisatie 2020

Afwijkingen ten opzichte van de begroting

Totale lasten

214.433

207.296

7.137

Totale baten

205.981

206.236

255

Totaal saldo van baten en lasten

8.452 N

1.060 N

7.392

Mutaties in reserves

8.057

3.726

4.331

Gerealiseerd (netto)resultaat*

395 N

2.666 V

3.061

Resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting

* In dit resultaat is nog geen rekening gehouden met resultaatbestemmingen.

De afwijkingen ten opzichte van de begroting (na wijziging) die we zien op de lasten, baten en mutaties reserves, zijn als volgt over de programma’s verdeeld: PROGRAMMA’S

AFWIJKINGEN Gewijzigde begroting 2020

Gewijzigde begroting 2020

Realisatie 2020

Afwijkingen ten opzichte van de begroting

1. Zorgzame gemeente

3.621 V

960 V

4.159 N

421 V

2. Inclusieve samenleving

907 V

499 N

535 N

126 N

3. Goed onderwijs

505 V

213 N

292 V

4. Kansen voor klimaat

260 V

19 N

42 N

200 V

5. Goede leefomgeving

329 N

1.910 N

27 V

2.212 N

6. Toekomstbestendige stad

838 V

222 N

215 N

401 V

7. Ruimte en wonen

1.406 N

597 V

686 V

123 N

8. Levendige stad

983 V

126 V

76 N

1.033 V

9. Veilige stad

342 V

123 V

40 N

425 V

10. Moderne gemeente

548 N

519 V

33 N

Overzichten

1.656 V

1.098 V

27 V

2.781 V

Totaal

6.831 V

560 V

4.331 N

3.061 V

Bedragen x € 1.000

NB: een nadeel op reserves betekent dat ten opzichte van de begroting meer is gestort in de reserve ten laste van de exploitatie of minder is onttrokken uit de reserve ten gunste van de exploitatie.

Het jaarrekeningresultaat is de optelsom van de resultaten op de diverse programma’s en producten en bestaat uit zowel positieve als negatieve afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting. In de programmaverantwoording vindt u per programma een nadere inhoudelijke toelichting op de realisatie van het programma en de financiële resultaten. Onderstaand duiden we vooral de belangrijkste afwijkingen: • Het voordelig resultaat van € 421.000 binnen programma 1 Zorgzame gemeente wordt vooral veroorzaakt doordat een deel van de activiteiten uit de Doe-agenda-Perspectief op werk, wet inburgering en project Up worden doorgeschoven naar 2021 (€ 372.000). • Programma 2 Inclusieve samenleving vertoont een tekort van € 126.000 doordat per saldo een hogere storting in reserves heeft plaatsgevonden binnen het product samenkracht en burgerparticipatie. • Het voordelig resultaat van programma 3 Goed onderwijs bedraagt € 292.000. Door Corona hebben minder kinderen gebruik kunnen maken van de peuteropvang en hebben niet alle kinderen een volledig programma kunnen volgen waardoor er minder kosten zijn gemaakt (€ 162.000). Daarnaast zijn door Corona aanzienlijk minder inspecties uitgevoerd dan regulier. Dit leidt tot een incidenteel overschot op dit budget (€ 98.000).

• Het voordelig saldo van € 200.000 bij programma 4 Kansen voor Klimaat komt vooral doordat een aantal projecten uit het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2020 – 2024 nog in de voorbereidings- of startfase zitten. • Programma 5 Goede leefomgeving sluit met een nadelig saldo van € 2.212.000. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn het niet realiseren van de taakstellingen voor parkeren/fiscaliseren blauwe zone en het beheer van de openbare ruimte (€ 1.115.000), de prijsstijgingen van afvalinzameling en de afgenomen inkomsten voor de verwerking van afvalstromen (€ 987.000). • Het saldo van programma 6 Toekomstbestendige stad is € 401.000 voordelig. Dit komt doordat er meer toeristenbelasting ontvangen is dan voorzien in 2020 (€ 208.000) en weinig tot geen evenementen hebben plaatsgevonden waardoor een voordeel is ontstaan op de uitvoeringskosten (€ 67.000). • Het nadelig resultaat van € 123.000 van programma 7 Ruimte en wonen is vooral het gevolg van de hogere storting in het onderhoudsfonds voor gebouwen (€ 479.000). Hier staat tegenover dat de kosten voor gemeentelijke eigendommen “niet voor openbare dienst” lager uitvallen (€ 116.000) en een lagere doorberekening van salariskosten (€ 193.000). • Programma 8 Levendige stad sluit met een voordelig resultaat van € 1.033.000.

De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de in 2020 ontvangen rijksmiddelen voor de ondersteuning van de culturele infrastructuur (€ 434.000) en de per saldo lagere kosten van sportbeleid en activering en sportaccommodaties als gevolg van corona en ontvangst SPUK 2020 (€ 447.000) • Het saldo van programma 9 Veilige stad is € 425.000 voordelig. Dit komt voornamelijk door een lagere loonindexering als geraamd bij de Veiligheidsregio (€ 148.000) en een subsidie van de provincie Limburg voor straatcoaches (€ 146.000). • Het nadelig resultaat van € 33.000 bij programma 10 Moderne gemeente wordt veroorzaakt door het niet realiseren van de taakstelling dienstverlening publiekszaken en hogere doorberekende salariskosten (€ 670.000). Daar staat tegenover dat opbrengsten leges en retributies per saldo hoger uitvallen € 164.000), een compensatie is ontvangen voor extra kosten bij de Tweede Kamerverkiezingen (€ 149.000) en een vrijval is geweest van de voorziening wachtgelden (€ 255.000). • Het voordeel van € 2.781.000 op het totaal van de overzichten is vooral het gevolg van de verschil tussen de verantwoording van personeelskosten op het overzicht overhead en de doorbelasting aan de diverse producten (€ 1.776.000). Op totaalniveau heffen deze verschillen zich op. Daarnaast is een deel van de voorziening reorganisatie vrijgevallen (€ 615.000).

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Financiële positie Overschrijdingen van de lasten op programmaniveau zijn volgens het controleprotocol dat door de gemeenteraad is vastgesteld onrechtmatig, tenzij het kostenoverschrijdingen zijn die passen binnen het gemeentelijke beleid, kostenoverschrijdingen zijn die worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten of kostenoverschrijdingen zijn bij open einderegelingen. Deze overschrijdingen worden door de accountant niet bij de beslissing betrokken of al dan niet een goedkeurende controleverklaring kan worden gegeven. Voorwaarde is wel dat deze kostenoverschrijdingen goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.

Een gezonde financiële positie is belangrijk voor zowel het Roermond van nu, als het Roermond van de toekomst. De financiële positie van de gemeente kunnen we vanuit drie aspecten beoordelen die hieronder in een schema staan weergegeven. De hierbij gebruikte kengetallen worden (gedeeltelijk) ontleent aan waarstaatjegemeente.nl. Deze beoordeling overlapt deels de voorgeschreven kengetallen zoals opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Stand van de algemene reserve Hiervoor gaven we aan dat 2020 wordt afgesloten met een voordeel van € 2.666.000. Dit bedrag wordt gestort in de algemene reserve. Daar staat tegenover dat de voorstellen voor resultaatbestemming onttrekkingen uit de algemene reserve met zich meebrengen. Voorgesteld wordt om middelen die in 2020 niet zijn uitgegeven via de algemene reserve over te hevelen naar 2021. Het verloop van de algemene reserve is hierdoor als volgt: Stand algemene reserve

Bedrag

Stand voor resultaatbestemming (31-12-2020)

€ 15.601.000

• Storting voordelig saldo 2020

€ 2.666.000

• Onttrekking in verband met bestemmingsvoorstellen

€ 3.792.000

Stand na resultaatbestemming

€ 14.475.000

De financiële weerbaarheid geeft aan in hoeverre Roermond op lange termijn kan blijven voldoen aan haar verplichtingen. Dit komt vooral tot uitdrukking in het weerstandsvermogen. vermogen) en de solvabiliteitsratio van de gemeente.

De financiële stabiliteit geeft de mate aan waarin Roermond haar financiële positie in evenwicht weet te houden. Deze stabiliteit komt tot uitdrukking in de exploitatie (saldo van baten en lasten), de balans (ratio’s) en de liquiditeitsbegroting van de gemeente.

Stabiliteit

Weerbaarheid

Flexibiliteit

Het door de raad vastgestelde minimumniveau in de algemene reserve bedraagt € 9 miljoen.

De financiële flexibiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente snel accenten kan verleggen binnen de exploitatie. Oftewel de mate waarin de gemeente in enig jaar snel kan reageren op veranderingen en behoeften, ambities en doelstellingen. Belangrijk aspect betreft de classificatie van de baten en lasten als structureel c.q. vast of incidenteel c.q. variabel. Daarnaast geeft de mate waarin de gemeente langdurig verplichtingen is aangegaan, inzicht in de financiële weerbaarheid.

Financiële stabiliteit Een duurzaam financieel beleid houdt onder andere in dat de gemeentelijke voorzieningen op peil blijven en de gemeentelijke lasten voor burgers niet te veel stijgen. Zij moeten niet voor financiële verrassingen komen te staan. De stabiliteit komt terug in verschillende onderdelen van de financiële positie van de gemeente Roermond. De schuldenlast zegt meer over de financiële positie van gemeenten dan de hoogte van het eigen vermogen, stelt de VNG. Om de financiële positie te kunnen beoordelen, gebruiken we in de praktijk verschillende ratio’s.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Financiële flexibiliteit Kengetallen financiële stabiliteit

2018

2019

2020

Norm

Solvabiliteitsratio

28,9 %

26,1 %

23,6

> 20%

Herfinancieringsrisico (renterisiconorm)

< 20%

Voldaan aan norm voor kasgeldlimiet?

< 8,5 %

Exploitatiesaldo huidig jaar positief?

nee

Structureel begrotingsevenwicht?*

* structureel begrotingsevenwicht op basis van de begroting 2021.

olvabiliteitsratio • S Deze ratio laat zien welk deel van het vermogen niet met schulden is belast. Er is geen standaardnorm aan te geven voor een ‘gezonde solvabiliteit’ omdat dit per organisatie sterk kan verschillen. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt een percentage van 20%. Bij een solvabiliteitsratio lager dan 20% bevindt de gemeente zich op glad ijs. Bij een solvabiliteitsratio lager dan 30% springt het licht op oranje. Als normaal wordt een ratio tussen 30 en 80% gezien. Ten opzichte van 2019 is de solvabiliteit gedaald van 26,1% naar 23,6%. Deze tendens zet zich ook meerjarig voort. Uit de geprognosticeerde balans in de begroting 2021 wordt een verdere daling van de solvabiliteit verwacht tot 21,9% in 2024. De ondergrens voor de financiële gezondheid van onze gemeente komt daarmee snel dichterbij. • Herfinancieringsrisico Het herfinancieringsrisico (‘renterisiconorm’, zie paragraaf Financiering) geeft aan welk deel van de leningen we in een bepaald jaar moeten herfinancieren. Bij een hoog percentage bestaat het risico dat we tegen een hogere rente moeten lenen en dat daardoor de rentelasten in de exploitatie toenemen (in het geval van rentestijgingen). Bij een rentedaling ontstaat er juist ruimte. Wettelijk is bepaald dat het percentage van de leningen dat in enig jaar moet worden geherfinancierd lager moet zijn dan 20% van het begrotingstotaal.

Een percentage onder 20% is voldoende, daarboven is onvoldoende. Roermond scoort bij deze indicator zeer goed, aangezien we bij het aantrekken van middellange geldleningen steeds streven naar een grote spreiding in de totale toekomstige rente- en aflossingsverplichtingen per jaar. • Kasgeldlimiet Dit is eveneens een wettelijke norm. De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde vlottende schuld, over drie maanden gezien, voor een gemeente maximaal 8,5% van het begrotingstotaal mag zijn. Een gemeente mag deze limiet maximaal twee kwartalen achter elkaar overschrijden. De gemeente Roermond voldoet aan deze norm. Zie voor een toelichting hierop de paragraaf Financiering. • Exploitatiesaldo Voor het kengetal of het exploitatiesaldo van het huidig jaar positief is, is gekeken naar de uitkomst van de begroting van het betreffende jaar. • Begrotingsenwicht De indicator of de exploitatiesaldi de komende 4 jaar naar verwachting positief zijn, geeft aan of er sprake is van een sluitende meerjarenbegroting. Voor de jaarstukken 2020 is dit beoordeeld door te kijken naar de uitkomst van de programmabegroting 2021-2024 bij het onderdeel structureel en reëel evenwicht.

Hieronder gaan we in op de flexibiliteit van de gemeentelijke exploitatie en balansposities. De kengetallen in de tabel geven inzicht in de mate waarin Roermond op korte termijn accenten kan verleggen. Denk hierbij aan ‘ruimte’ binnen de exploitatie, structurele lasten en baten versus incidentele lasten en baten en de onbenutte belastingcapaciteit.

Kengetallen financiële flexibiliteit

2018

2019

2020

Norm

Nettoschuldquote

51%

60%

55%

< 100%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

48%

58%

53%

Structurele exploitatieruimte

- 2,5%

> 0%

Belastingcapaciteit

94,8 %

90,3 %

89,7%

Landelijk gemiddelde

• Netto schuldquote De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Deze indicator brengt in beeld in hoeverre de netto schulden zich verhouden tot de totale baten (inkomsten) van de gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering de gemeente heeft aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren (en daarmee; des te lager de flexibiliteit in het resterende budget). In het BBV heeft de wetgever geen normen opgelegd. Wel heeft de VNG een aantal streefwaarden voorgesteld waarbij de kanttekening is dat er geen landelijke normen voor de kengetallen zijn, omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De VNG adviseert voor de netto schuldquote 130% als maximumnorm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Er is dan sprake van een zeer hoge schuld. Het licht staat dan op rood. Maar al bij een netto schuld die 100% van de inkomsten te boven gaat, springt het licht op oranje. • Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven.

Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de nettoschuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend, is gelijk aan de nettoschuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Een stijgende schuldratio betekent dat een steeds groter deel van de begroting vastligt in rentelasten. Dit maakt de begroting veel minder flexibel om bij te sturen. Uit cijfers van de VNG blijkt dat Roermond een lagere netto schuldquote heeft dan vergelijkbare gemeenten van dezelfde omvang. (50.000-100.000 inwoners). • Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering en de opbrengst OZB. Een positief percentage bij de structurele exploitatieruimte betekent dat onze structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De uitkomst op deze indicator geeft aan dat de structurele baten ontoereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

• Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit geeft de mate aan waarin de lokale lasten, en hiermee de gemeentelijke baten, eventueel kunnen worden verhoogd om financiële tegenvallers op te kunnen vangen of om ruimte voor nieuw beleid te creëren. Onze woonlasten bedragen 89,7% van het landelijk gemiddelde. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde hebben we dus nog voldoende ruimte om de woonlasten te verhogen. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat feitelijk alleen het onderdeel OZB verhoogd kan worden, omdat wij bij de tariefstelling voor riool- en afvalstoffenheffing uitgaan van 100% kostendekkendheid.

Financiële weerbaarheid Naast de financiële positie in de balans staat de gemeente bloot aan externe factoren zoals bezuinigingen vanuit het Rijk en claims. Een belangrijke graadmeter voor de financiële positie, vanuit het oogpunt van weerbaarheid, is het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de gemeente Roermond in staat is om financiële tegenvallers op te vangen. Hieronder vindt u de samenvatting daarvan en de vergelijking met voorgaande jaren. Kengetallen financiële weerbaarheid

31-12-2018

31-12-2019

31-12-2020

A. Structurele weerstandscapaciteit

2,4

3,3

2,9

Benodigde structurele weerstandscapaciteit op basis van risicoprofiel

3,4

3,3

2,9

Ratio weerstandsvermogen

0,7

1,0

B. Incidentele weerstandscapaciteit

38,2

32,1

18,3

Benodigde incidentele weerstandscapaciteit op basis van risicoprofiel

3,3

2,4

1,3

Ratio weerstandsvermogen

11,6

13,4

14,1

Norm

>= 1

Van beide indicatoren is de structurele ratio de meest belangrijke. Deze ratio geeft aan in hoeverre de gemeentelijke begroting een stootje kan verdragen zonder dat dit onmiddellijk tot ombuigingsoperaties en beleidsversobering leidt. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is dit verder toegelicht. De ratio incidenteel weerstandsvermogen is gestegen, dit ondanks een daling van de beschikbare weerstandscapaciteit vanwege het niet meer opnemen van de heroverweegbare reserves. Dit komt door een daling van de benodigde incidentele weerstandscapaciteit, voornamelijk als gevolg van een lager risicoprofiel voor grondexploitatie.

Programmaverantwoording

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Roermond van Iedereen

Over dit thema staat in het coalitieprogramma het volgende geschreven: ‘Roermond staat voor een inclusieve en zorgzame samenleving. Iedereen krijgt de kans om zich te ontwikkelen en deel te nemen aan de samenleving. Waar dat niet vanzelfsprekend is, spant de gemeente zich in zodat iedereen kan meedoen op zijn of haar manier. Goede zorg, gezonde leefstijl, financiële zelfredzaamheid, goed onderwijs en werk zijn hiervoor belangrijke uitgangspunten. We maken Roermond toegankelijk voor iedereen en bevorderen ontmoetingen tussen onze inwoners.’

Het thema “Roermond van Iedereen” bevat de volgende programma’s:

1 Zorgzame gemeente

• Beter met Minder (strategische opgave)

2 Inclusieve samenleving 3 Goed onderwijs

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Programma 1

Zorgzame gemeente Producten: Onder het programma “Zorgzame gemeente” brengen wij de volgende producten samen:

a) Informatie, advies en toeleiding b) Maatschappelijke ondersteuning c) Jeugdzorg d) Arbeidsmarkt en participatie e) Armoede, Inkomensregelingen en schuldhulpverlening f) Preventie en Gezondheid

Beleidskaders: • Meedoen naar vermogen, op weg naar een participatiesamenleving: welzijnsvisie gemeente Roermond (2012). • Beleidskader nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Regio MiddenLimburg Oost (2014). • Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 regio Midden-Limburg Oost (2014). • Beleidsplan Jeugdhulp 2017-2019 (2016). • Plan Versnelling transformatie jeugd ‘Doorbreek de cirkel in regie’ (2017). • Visienota Jeugdhulp Midden-Limburg West en Oost (2013). • Beleidsplan Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2016). • Uitvoeringsnota Preventief Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2017). • Kadernota regionaal arbeidsmarktbeleid Midden-Limburg (2012). • Visienota werken naar vermogen in Midden-Limburg (2012). • Beleidsplan schuldhulpverlening (2017-2020) ‘Weg uit de schulden’. • Economische visie Roermond (2017). • Roermond Gezond, Preventie- en gezondheidsbeleid 2017-2021 (2017).

Verbonden partijen: • Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) • Omnibuzz • Westrom • N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML)

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Strategisch doel programma

Wat willen we bereiken

Wat hebben we gedaan in 2020

Inwoners leven gezond en ervaren hun gezondheid als positief. Wie langer gezond leeft, heeft minder maatschappelijke ondersteuning en intensieve zorg nodig en is beter in staat bij te dragen aan het maatschappelijk leven (werk, school, gezin, omgeving, et cetera).

We beschermen en bevorderen de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen zoals bedoeld in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Vanuit de visie van ‘positieve gezondheid’ werken wij aan het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners, zodat zij actief mee kunnen doen in de samenleving en minder gebruikmaken van hulp en ondersteuning.

Begroting 2020

We streven naar een sterke samenleving waarin iedereen zo volledig en volwaardig mogelijk mee kan doen en eigen regie heeft over zijn/ haar leven. De gemeente investeert in preventie en een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig leven. Wanneer het zelfstandig leven (even) niet lukt, voorzien wij in een netwerk van passende laagdrempelige en/of geïndiceerde voorzieningen. We bevorderen burgerkracht en een zelfredzame samenleving, we geven advies en voorlichting en begeleiden naar de juiste vorm van hulp en ondersteuning. De transformatie in het sociaal domein is verder doorgezet en in de aanpak kijken we breed naar de ondersteuningsbehoefte van inwoners met een zorgvraag. Daarbij betrekken we alle leefdomeinen zoals gezondheid, onderwijs, werk en inkomen. Met partners geven wij binnen de gestelde kaders uitvoering aan de decentralisaties in het sociaal domein, waarbij wij adequate zorg en ondersteuning bieden aan de mensen die het nodig hebben. Het programma ‘Beter met Minder’ heeft als doel de kwaliteit van zorg voor onze Roermondse inwoners te verbeteren. Daarmee willen we tegelijkertijd een kostenreductie realiseren. Het programma omvat een aantal projecten en is tegelijkertijd veel breder dan sec die projecten. Het programma biedt een basis voor het denkkader om onze werkwijze binnen het sociaal domein tegen het licht te houden.

Nieuwe projecten staan logischerwijs al in het teken van ‘Beter met Minder’; zij dienen een maatschappelijke impact te creëren tegen lagere kosten. Vanuit dit denkkader herijken we ook onze bestaande uitvoeringstaken op integrale wijze over de verschillende beleidsterreinen.

Roermondenaren die ondersteuning nodig hebben, kunnen rekenen op goede zorg. Hierbij doen zij in eerste instantie een beroep op familie, vrienden of de eigen omgeving. Roermondenaren kunnen een beroep doen op geïndiceerde voorzieningen als de eigen omgeving of algemene voorzieningen onvoldoende oplossing biedt. De gemeente Roermond streeft naar een goed functionerende inclusieve arbeidsmarkt. Een (regionale) arbeidsmarkt waarin vraag en aanbod van arbeid met elkaar in evenwicht zijn en waar plek is voor iedereen die wil en kan werken, dus ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We willen bereiken dat zoveel mogelijk inwoners mee kunnen doen in de samenleving: met werk, op school en stage, met een vrijwilligersbaan of andere vormen van participatie. We willen dat zo min mogelijk mensen afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Het (preventieve) armoedebeleid is erop gericht de financiële zelfredzaamheid van mensen te vergroten om te voorkomen dat mensen in de armoede terecht komen. Inwoners die niet een eigen inkomen kunnen genereren en ook geen vermogen hebben, kunnen een beroep doen op de sociale voorzieningen van de gemeente (onder andere via de Participatiewet en bijzondere bijstand). Onze jeugd krijgt alle kansen. Daarom geven we prioriteit aan het voorkomen van problemen bij kinderen en jongeren. In de jeugdhulp gaan we door met de ingezette ontschotting.

De trend van armoede, ongezonde leefstijl, gezondheidsklachten of leerachterstanden die generaties lang in families voorkomen, wordt doorbroken. We willen kwalitatief goede zorg en ondersteuning bieden, waarbij we binnen het sociaal domein niet meer uitgeven dan we ontvangen van het Rijk. Binnen het programma herbezien we daarom onze aanpak. Zowel ten aanzien van projecten/ pilots als de reguliere werkzaamheden. Doel hiervan is om integraal binnen het gehele sociaal domein, bij te dragen aan het vergroten van maatschappelijke impact, tegen gereduceerde kosten.

Realisatie 2020

Wat gaan we doen (plan)

Wat levert het op (plan)

Toelichting realisatie

A Kansrijke Start

Het (laten) smeden van lokale en regionale ‘coalities Kansrijke Start’ in Noord- en Midden-Limburg die uitvoering geven aan het programma Kansrijke Start. Dit met als doel ieder kind de best mogelijke start van zijn of haar leven te geven en een optimale kans op een goede toekomst te bieden.

Eind 2021 staat een sterke samenwerking tussen het sociale en medische domein die zich inzet voor een kansrijke start van kinderen. Inclusief een plan van aanpak over de integrale ketenaanpak met concrete voorstellen op lokale en regionale schaal.

De gemeenten in Noord- en Midden-Limburg hebben een kwartiermaker Kansrijke Start aangesteld. De kwartiermaker is gestart met het neerzetten van een sterke samenwerking tussen het sociale en medische domein: de zogenaamde regionale coalitie Kansrijke Start. Tevens is er een aanvang gemaakt met het uitvoeringsplan. De gemeente Roermond is kassier voor deze regionale middelen. De regionale middelen zijn bedoeld voor inzet van de kwartiermaker Kansrijke Start regio Noord- en Midden-Limburg en het gelijknamige uitvoeringsplan. De overeenkomst voor de kwartiermaker is getekend op 17 februari 2020 en loopt tot en met 31 december 2021. Om deze reden is resultaatbestemming aangevraagd.

B Seniorvriendelijk

Het verbreden van de aanpak dementievriendelijk Roermond naar een seniorvriendelijke stad.

Een seniorvriendelijk Roermond met bijzondere aandacht voor dementie, eenzaamheid en depressie.

C Maatschappelijke opvang en

Beschermd wonen

Er wordt gestart met de doordecentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen in de regio Midden-Limburg. Ook de taken met betrekking tot bemoeizorg en openbare geestelijke gezondheidszorg maken onderdeel uit van deze doorcentralisatie.

Conform planning zijn we voorbereid op de decentralisatie van de centrale maatschappelijke opvangvoorziening gelegen in Roermond, naar ook de omliggende gemeenten.

D Bijzondere doelgroepen

Invulling geven aan het matchen van de ondersteuningsvraag op het gebied van zorg & ondersteuning en huisvesting voor bijzondere doelgroepen.

Er is inzicht in de vraag naar passende ondersteuning en huisvesting van bijzondere doelgroepen waardoor, waar nodig, staand beleid kan worden aangepast.

Er is gestart met de uitvoering van de actieplannen. De Coronacrisis heeft geleid tot aanpassing van activiteiten en ook tot nieuwe initiatieven. In 2020 is een factsheet itgegeven, die een impressie geeft van de activiteiten en resultaten. Deze factsheet is gedeeld met de commissie BS. In 2021 vervolgen we de uitvoering van de actieplannen. Het project flexibilisering maatschappelijke opvang Midden-Limburg is eind 2020 gestart en wordt in 2021 voortgezet. Op basis van het uitvoeringsplan wordt de samenwerking ingericht rondom de regionale Wmo-taken (maatschappelijke opvang, beschermd wonen, bemoeizorg en OGGz-preventie). De Raad neemt hierover in juli 2021 een besluit.

Het Matchingspunt vraag & aanbod passende huisvesting & ondersteuning is opgericht op schaal van Midden-Limburg. Zo’n 40 partijen hebben zich hieraan verbonden door ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst. Op basis van de monitor matchingspunt is in 2020 een eerste beeld verkregen van de vraag naar passende huisvesting en ondersteuning. Onder andere po basis hiervan heeft een overleg plaatsgevonden over jongerenhuisvesting.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Begroting 2020

Realisatie 2020

Begroting 2020

Realisatie 2020

Wat gaan we doen (plan)

Wat levert het op (plan)

Toelichting realisatie

Wat gaan we doen (plan)

Wat levert het op (plan)

Toelichting realisatie

E Arbeidsmarkttoeleiding

H Meerjarige afspraken

Meer inwoners zijn in staat om in hun eigen levensonderhoud te voorzien en meer inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben betaald werk, volledig of in deeltijd. In het jaarplan wordt dit geconcretiseerd.

In 2020 is het jaarplan arbeidsmarktregio 2020 vastgesteld. De regionale beleidsgroep heeft de beleidsactiviteiten uit het jaarplan verder uitgewerkt. Vanwege de Coronacrisis is er ook regionaal gewerkt aan een nieuw plan voor de veranderde Arbeidsmarkt. Dit plan borduurt deels voort op het bestaande jaarplan en het actieplan Perspectief op Werk. Ook zijn er nieuwe onderdelen toegevoegd vanwege de veranderingen op de arbeidsmarkt.

H Meerjarige afspraken

Opstellen van een regionaal jaarplan om de doelstellingen van de Participatiewet te bereiken, op basis van de uitgangspuntennotitie ‘Arbeidsmarkttoeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’. In het jaarplan wordt tevens een kwantitatieve doelstelling opgenomen.

In juli 2020 heeft het college de startnotitie Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning vastgesteld. Deze startnotitie beschrijft de eerste inhoudelijke richting, het proces en de planning van het project. Dit moet leiden tot meerjarige contractering van één partij voor het versterken van de sociale basis en de Wmo begeleiding o.b.v. taakgerichte bekostiging. Inmiddels is de aanbesteding gestart.

F Perspectief op Werk Uitvoeren van het actieplan ‘Door inzicht aan de slag’ en in het verlengde daarvan het project ‘Perspectief op Werk’ met als doel de personeelsvraag van werkgevers om te buigen naar een vraag die we met de doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen invullen.

G Doorontwikkeling Participatiewet Terugdringen van het tekort van de Sociale Werkvoorziening. Dit is onderdeel van het programma ‘Beter met Minder’. Onderdeel hiervan is doorontwikkeling van de Participatiewet waarbij de nadruk ligt op het realiseren van duurzame arbeidsparticipatie voor mensen met een verminderde loonwaarde.

F Perspectief op Werk Profilering van 1.250 werkzoekenden (regiobreed) in het project ‘Door inzicht aan de slag’. Deze aanpak verbreden we in de toekomst naar een grotere doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt met als doel ze duurzaam aan het werk te krijgen. In Midden-Limburg is de totale ambitie van 1.250 inmiddels ruimschoots behaald.

G Doorontwikkeling Participatiewet Minder tekorten bij de uitvoering van de Sociale Werkvoorziening. De inzet is om te komen tot zoveel mogelijk dienstverbanden bij private en publieke werkgevers. Dit aangevuld met de mogelijkheid om werknemers te detacheren naar bedrijven en instellingen die als opdrachtgever maar (nog) niet als werkgever willen optreden. Dit resultaat wordt verder geconcretiseerd in het strategieplan.

In januari 2020 is de uitvoering gestart van het actieplan ‘Perspectief op Werk’. Vanwege de Coronacrisis is er een aanvullend actieplan opgesteld voor de Arbeidsmarktregio. Dit plan biedt handvatten om snel aan de slag te gaan en in te spelen op de veranderde arbeidsmarkt. De aanpak is uitgewerkt in een Doe-agenda, die loopt van 2020 tot en met 2022. Voorstel is deze te financieren uit de resterende middelen van Perspectief op Werk.

In 2020 is een inhoudelijk programma en financiële businesscase uitgewerkt voor het realiseren van extra banen met ondersteuning voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit gebeurt in een regionale samenwerking tussen Maasgouw, Echt-Susteren, Roerdalen, Leudal en Roermond. Op basis van de doorvoering van de verbetermaatregelen bij Westrom wordt een halvering van de gemeentelijke bijdrage gerealiseerd in 2024.

Specifieke inzet op het maken van meerjarige afspraken met een aantal (jeugd-)zorgaanbieders. Deze zijn gebaseerd op een wederzijds commitment en een gedeelde verantwoordelijkheid voor de te bereiken resultaten, de kwaliteit en het budgettaire kader. Onder andere met preventieve maatregelen proberen we de kosten te beheersen.

We leveren gezamenlijk met aanbieders kwalitatief goede (jeugd-)zorg binnen budgettair krappere kaders.

In 2020 zijn er afspraken gemaakt met de 10 grootste aanbieders op het vlak van de gespecialiseerde jeugdhulp over de inspanningsverplichting om 10% te bezuinigen. Voor het merendeel van de aanbieders geldt dat deze afspraak niet is behaald. Wel zit er zeker progressie in het behalen van besparingen. Deze trend zal in 2021 moeten worden voortgezet.

I Pilots Jeugd

Uitvoering geven aan een aantal pilots, waaronder: - Transformatie gedwongen kader; - Intake- outtake team, expertteam complexe zorg; - analyse top 75 (duurste jeugdhulp cases) om te komen tot de juiste (maatwerk)inzet van zorg en om te leren van al ingezette en mogelijk afgeronde jeugdzorgtrajecten.

Pilots bieden inzicht in alternatieven voor jeugdhulp dan wel een andere, meer efficiënte, aanpak binnen de inzet van jeugdhulp. Inzicht is nodig om vervolgens beleidskeuzes te kunnen maken.

De pilots hebben geresulteerd in beleidsinhoudelijke én praktische veranderingen. Transformatie gedwongen kader Heeft inzichten opgeleverd in de toegangsfunctie Gecertificeerde Instellingen en de afstemming hierbinnen met het vrijwillig kader. Expertteam en Intake- en Outtaketeam Beide teams zijn eind 2020 geëvalueerd. Op basis hiervan vindt doorontwikkeling plaats op het vlak van: - het signaleren van missend alternatief aanbod en formuleren maatwerk op casusniveau; - betere afstemming binnen bestaand aanbod - mogelijkheden om de duur van plaatsing te verkorten en plaatsing te voorkomen (thuis indien mogelijk). In het algemeen geldt dat het uitvoeren van pilots helpt in de doorontwikkeling van het jeugdhulpstelsel en de uitdaging met nijpende tekorten kwaliteit te kunnen (blijven) borgen. Door op vaak kleinere schaal te experimenteren met nieuwe initiatieven, kunnen we redelijk snel in kaart brengen of het zinvol is ze breder uit te rollen. Deze vorm van nieuwe beleidsontwikkeling, samen met relevante partners, verdient de aandacht en past bij het opgavegericht werken.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

BBV indicatoren Verplichte BBV indicatoren/kengetallen Taakveld 6. Sociaal domein Begroting 2020

Realisatie 2020

Wat gaan we doen (plan)

Wat levert het op (plan)

Toelichting realisatie

J Tarief gecertificeerde instellingen

Het komen tot een duurzame tariefstelling voor de gecertificeerde instellingen.

Een duurzaam aanbod van de in de jeugdwet verplichte maatregelen, in het gedwongen kader, tegen een realistisch tarief.

Eind 2019 zijn naar aanleiding van een tarievenonderzoek, nieuwe reële tarieven vastgesteld voor de Gecertificeerde instellingen. Deze tarieven zijn in 2020 ingegaan.

K JeugdzorgPlus Roermond is centrumgemeente voor de inkoop Jeugdzorg Plus voor het landsdeel ZuidOost. In 2020 starten we een aanbestedingsprocedure op voor een nieuwe inkoop waarbij transformatie, kortere verblijfsduur en een sterkere ketensamenwerking centraal staan

L Transformatiefonds Jeugd Uitvoering geven aan het plan ‘Transformeren is samen ‘Uitproberen’’ en onderliggende pilots en projecten opzetten.

K JeugdzorgPlus Profilering van 1.250 werkzoekenden (regiobreed) in het project ‘Door inzicht aan de slag’. Deze aanpak verbreden we in de toekomst naar een grotere doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt met als doel ze duurzaam aan het werk te krijgen. In Midden-Limburg is de totale ambitie van 1.250 inmiddels ruimschoots behaald.

L Transformatiefonds Jeugd Verdergaande transformatie van de jeugdhulp aan de hand van diverse deelprojecten die nu nog in ontwikkeling zijn.

In 2020 is een inkoopprocedure doorlopen om te komen tot nieuwe contracten voor het jaar 2021 en verder voor de JeugdzorgPlus voor het Landsdeel Zuidoost. Onderdeel van de overeenkomsten is het verder vormgeven van de transformatie om plaatsingen in de JeugdzorgPlus te voorkomen, verkorten en/of te verbeteren en daarmee de kosten te laten dalen. In 2020 zijn de kosten overigens nog gestegen omdat er meer jeugdigen in JeugzorgPlus zaten dan in 2019.

Transformatiebudget is ingezet voor beoogde doelen. Er is geconstateerd dat deelprojecten nog steeds lopen en ook nog met deze middelen kunnen worden gerealiseerd. Denk aan pilots als JIM (structureel opgenomen), buurtgezinnen, pilot toegang binnen gedwongen kader, bekostiging opstart Intake- en Outtaketeam, etc. Al deze pilots hebben als doel om betere hulp voor kinderen (met minder) in te kunnen zetten. In alle gevallen hebben de pilots als resultaat om in een lerend stelsel door te ontwikkelen. Pilots zijn daarmee een belangrijk instrument in deze doorontwikkeling.

Naam indicator

Eenheid

Bron

2017

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15–64 jaar

LISA

925,00 946,90 963,40

2018

2019

Realisatie 2020

Nederland

Cijfers 2020 nog

792,10

niet bekend bij opstellen jaarverantwoording

22 Jongeren met een delict voor de rechter

23 Kinderen in uitkeringsgezin

Nette arbeidsparticipatie

Vervallen

Werkloze jongeren

27 Personen met een bijstandsuitkering

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

1,00

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

9,00

% van de werkzame beroeps-bevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

CBS

63,70

% 16 t/m 22 jarigen

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

3,00

CBS

51,57

% 12 t/m 21 jarigen

% kinderen tot 18 jaar

Aantal per 1.000 inwoners (18j e.o.)

1,00

Cijfers 2020 nog

1,00

niet bekend bij opstellen jaarverantwoording

9,00

Cijfers 2020 nog

7,00

niet bekend bij opstellen jaarverantwoording

65,00

66,50

3,00

66,50

68,80

(cijfer 2019: geen

actuelere cijfers

beschikbaar)

Cijfers 2020 nog

2,00

niet bekend bij opstellen jaarverantwoording

48,82

48,06

55,52

46,00

(cijfer over geheel 2020)

28 Lopende reintegratievoorzieningen 29

Jongeren met jeugdhulp

30 Jongeren met jeugdbescherming

31 Jongeren met jeugdreclassering 32 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 1.000 inwoners van 15–65 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 1.000 inwoners

CBS

GMSD

58,26

15,50

1,90

0,50

73,00

53,86

15,00

1,60

0,60

75,00

7,84

15,10

1,60

0,50

79,00

9,35

20,7

(cijfer over geheel

2020)

12,4

9,7

(cijfer over 1e half

jaar 2020)

1,6

1,20

(cijfer 2019: geen

actuelere cijfers

beschikbaar)

0,3

(cijfer over 1e half

jaar 2020)

(cijfer over 1e half

jaar 2020)

Veel input voor de BBV-indicatoren is afkomstig van externe bronnen (met name CBS). Meer actuele gegevens zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening niet beschikbaar. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording.

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Prim. begroting 2020

Begroting 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

92.284.829

104.405.077

100.784.529

3.620.549

Baten

-28.639.784

-35.912.307

-36.872.453

960.146

Mutatie reserves

-2.071.758

-3.402.048

757.345

-4.159.393

Saldo

61.573.287

65.090.723

64.669.421

421.302

Zorgzame gemeente

Lasten

Baten

Reserve

I/S

Jeugdzorg maatwerkdienstverlening Maatwerkdienstverlening is opgebouwd uit de diverse maatwerkproducten die na toewijzing door diverse toegangen (gemeentelijk, GI en derden (waaronder medisch circuit) worden ingezet. Na toewijzing dient ondersteuning te worden bekostigd. (Daardoor kan deze vooraf niet op output worden begroot.) Extra noot: er staan hier ook kosten gemaakt voor Expertisecentrum. Hier tegenover staan ook baten, welke in dit overzicht nog niet staan geboekt.

-545

520

Jeugdzorg geëscaleerd Een deel is te verklaren op basis van de afrekening van de subsidie Jeugdbescherming en jeugdreclassering over 2019. De vaststelling (daadwerkelijk ingezette maatregelen) was lager dan begroot. De teveel bevoorschotte subsidie is teruggevorderd van de instellingen.

495

149

-894

Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000)

Wat heeft het gekost?

Product 0130. Jeugdzorg

Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2020 en de begroting (na wijziging) 2020: Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Reserve

I/S

Een overschot van €173.000,- wordt veroorzaakt door een eenmalige financiële compensatie van het Rijk voor de afgelopen jaren vanwege het continue uitbreiden van taken bij Veilig Thuis en de daarmee gepaard gaande oplopende kosten voor de gemeenten.

-153

Overig

135

-8

Totaal product 0130.

243

-382

973

648

-1.621

Product 0110. Informatie, advies en toeleiding Meerkostenregeling chronisch zieken Tot 2020 was de regeling meerkosten chronisch zieken inkomensonafhankelijk. Vanaf 2020 is er een inkomensgrens ingevoerd. Dit heeft tot een (ingecalculeerde) daling van het aantal aanvragen en toekenningen geleid. In het budget zijn ook uitvoeringskosten opgenomen. In 2020 hoefde er echter geen tijdelijk personeel te worden ingehuurd om de regeling uit te voeren. De aanvragen zijn afgehandeld door interne medewerkers.

153

CJG ambulante hulp en toegang Vanaf 2020 zijn de MEE-middelen - onderdeel jeugd - toegevoegd aan CJG. Deze ondersteuning vindt daar voor dit onderdeel plaats. In begroting 2020 was dit nog niet zo verwerkt.

133

-133

Sociale wijkteams Het aantal spreekuurlocaties en het aantal spreekuren is afgenomen. Tevens is sprake van een afname van inhuur medewerkers zorgpartners ten behoeve van het Zorgteam c.q. de sociale wijkteams. Een aantal medewerkers zijn in dienst gekomen van de gemeente Roermond.

102

-102

Overig

-110

Totaal product 0110.

422

-498

Re-integratie Het voordeel in de lasten is te verklaren doordat er minder individuele maatwerktrajecten en minder trajecten beschut werk zijn ingezet. Het aantal trajecten beschut werk is afhankelijk van de indicaties en adviezen van het UWV. Daarnaast zijn er extra middelen ontvangen vanuit het Rijk bij septembercirculaire. Van het afgelopen ESF-project over de periode 1-4-2017 – 1-10-2020 heeft de arbeidsmarktregio een ESF subsidie een over realisatie plaatsgevonden. Deze over realisatie is in 2020 uitgekeerd en levert een voordeel op in de baten.

123

Perspectief op Werk In 2020 is de Doe-agenda Perspectief op werk uitgevoerd. Een deel van de begrote middelen is niet uit gegeven omdat een aantal activiteiten uit de Doe-agenda door zijn geschoven naar 2021. De resterende middelen worden ingezet voor activiteiten Doe-agenda POW in 2021 volgens budgetplan. Voor dit budget resultaatbestemming aangevraagd.

Product 0120. Maatschappelijke ondersteuning -275

Maatwerk dienstverlening 18+ Gemeenten hebben extra budget ontvangen ter compensatie van de invoering van het abonnementstarief. Deze compensatie is budgettair gezien volledig geboekt aan de lastenkant en zou eigenlijk ook deels bij de baten geboekt moeten worden. Daardoor hebben we te maken met een + aan de lastenkant en een – aan de batenkant. E.e.a. wordt bij het volgende P&C-product in 2021 hersteld.

152

WMO overige Het betreft hier middelen die de gemeenten bij de overgang van de AWBZ naar de Wmo structureel hebben ontvangen. Op deze middelen ligt slechts gedeeltelijk een claim. Derhalve vindt er momenteel een analyse plaats naar welke deel van deze middelen afgeraamd kan worden. Het resultaat van deze analyse komt ten gunste van het raadskader sociaal domein.

Overig

100

-225

Totaal product 0120.

310

-175

-73

Product 0140. Arbeidsmarkt en participatie Westrom Westrom heeft extra coronamiddelen ontvangen vanuit het Rijk. Deze middelen zijn niet geheel nodig geweest en een gedeelte zal worden terugbetaald aan de gemeente als verlaging van de gemeentelijke bijdrage. Dit levert een voordeel op van ongeveer € 275.000,-.

372

Wet inburgering Het inburgeringsbudget is in 2020 door het Rijk beschikbaar gesteld om nieuwkomers, met name statushouders op te vangen en te ondersteunen (integratie) en te begeleiden (participatie en werk) voor de periode 1 januari 2020 tot 1 juli 2021. Op 1 juli 2021 zou de nieuwe wet inburgering ingaan en daar zou dan een nieuwe financiering aan gekoppeld worden. De ingang van de nieuwe wet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Het huidige budget is in ieder geval nodig om de nieuwkomers tot 1 juli ‘21 op te vangen, te ondersteunen en te begeleiden. Voor dit budget is resultaatbestemming aangevraagd. Project UP Het project UP is als een van de landelijke pilots inburgering aangemerkt door het Rijk. De financiering door het Rijk van het project UP is geoormerkt. Het budget mag alleen aan het project en aanverwante activiteiten worden uitgegeven. Door de coronacrisis in 2020 met als gevolg een beperking van activiteiten, is de projectduur verlengd tot eind 2021. Hiervoor moeten de nog beschikbare middelen voor deze pilot worden ingezet. Dit succesvolle project zetten we door in 2021. Voor dit budget is resultaatbestemming aangevraagd. Overig

139

-201

Totaal product 0140.

1.384

787

-1.822

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Resultaatbestemming programma 1 Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Reserve

I/S

Toelichting resultaatbestemming (bedrag x € 1,-)

Bedrag

I/S

114.291

Perspectief op werk Het betreft middelen van de arbeidsmarktregio en worden ingezet voor activiteiten Doe-agenda POW in 2021 volgens budgetplan.

172.471

Kwartiermaker Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg + uitvoeringsbudget Deze regionale middelen zijn bedoeld voor inzet kwartiermaker Kansrijke Start regio Noord- en MiddenLimburg en het gelijknamige uitvoeringsplan. De overeenkomst voor de kwartiermaker is getekend op 17 februari 2020 en kent een looptijd tot en met 31 december 2021. Wet inburgering De nieuwe wet inburgering is een aantal keer uitgesteld, deze gaat nu vanaf 1 januari 2022 in. Deze gelden worden in 2021 gebruikt om de nieuwe manier van werken in de uitvoering te implementeren. Hiervoor wordt o.a. een projectleider ingehuurd.

143.881

DU Schulden en armoede Per collegebesluit van 23 oktober 2018 is besloten om deze gelden in te zetten voor personele inzet budgetbeheer over de periode 2019, 2020 en 2021.

13.388

Project UP De middelen voor het project UP zijn bedoeld om alvast de nieuwe manier van werken (zoals die door de nieuwe inburgeringswet voorgeschreven wordt) uit te proberen. Deze middelen blijven ingezet worden voor de integrale aanpak m.b.t. statushouders totdat ze op zijn.

103.429

Corona Tozo regeling Door de coronacrisis is de gemeente belast met de uitvoering van een aantal tijdelijke regelingen. In 2020 zijn TOZO 1, 2 en 3 geweest. TOZO 3 loopt van 1 oktober 2020 tot 1 april 2021. Vanuit het Rijk is een vergoeding verstrekt voor de uitvoering van deze regeling. Het restant hiervan hevelen we over naar 2021 in verband met uitvoeringskosten in 2021. Daarnaast worden de middelen gebruikt om de controles van TOZO 1, 2 en 3 uit te voeren.

792.370

Product 0150. Inkomensregelingen & schuldhulpverlening 700

Inkomensregelingen & schuldhulpverlening Vanuit het Rijk zijn middelen verstrekt voor de uitvoering van de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers. Het restant van de uitvoeringsmiddelen hevelen we over naar 2021 in verband met uitvoeringskosten in 2021..

Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is een open einde regeling. Kosten en baten fluctueren. In 2020 zijn er € 256.000,- minder uitgaven geweest, daarnaast zijn er € 129.000,- minder terug ontvangsten (debiteuren e.d.) minder ontvangen.

254

Armoedebeleid Vanwege het uitbreken van de coronapandemie hebben we extra uitgaven gedaan omtrent communicatie. Daarnaast we in samenwerking met de provincie Limburg de deelnemers van de Voedselbank gesteund met een extra pakket. We hebben ook extra uitgaven gehad vanwege het voortijdig staken van omdat het Nationaal Jeugdontbijt. Om de doelgroep, die al heel kwetsbaar is, niet te duperen hebben we als gemeente de activiteiten ‘tijdelijk’ overgenomen.

-99

WWB en BBZ-uitkeringen Er is per saldo een voordeel op de WWB en BBZ uitkeringen.

728

-556

-171

Overig

-8

Totaal product 0150.

977

-621

-129

-541

Product 0160. Preventie & gezondheid -115

-546

Totaal product 0160.

443

-661

Totaal Programma

3.621

960

-4.159

Gemeenschappelijke gezondheidsdienst De lasten aan de veiligheidsregio worden verdeeld over gezondheid en veiligheid. Dit levert een administratief verschil op en in dit programma een voordeel in de lasten.

115

Preventie arrangementen jeugd Op basis van foutief aangemaakte verplichtingen is er een bedrag bijgeraamd bij de tussentijdse financiële rapportage.

328

Overig

DU Gezond in de Stad Niet alle projecten hebben, vanwege Corona, in 2020, in volle omvang, doorgang kunnen vinden. Kansrijke Start De middelen zijn bedoeld voor inzet kwartiermaker Kansrijke Start regio Noord- en MiddenLimburg. De overeenkomst is getekend op 17 februari 2020 en kent een looptijd tot en met 31 december 2021. Voor dit budget is resultaatbestemming aangevraagd.

Totaal resultaatbestemming programma 1

€ 1.339.830

JAARVERANTWOORDING 2020

GEMEENTE ROERMOND

Beter met minder Programmadoelstelling Op 13 december 2018 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het plan ‘Beter met minder’. De in dit plan voorgestelde maatregelen hebben als doel de kwaliteit van de zorg voor onze Roermondse burgers te verbeteren en tegelijkertijd leiden deze plannen tot kostenreductie. De oplossingsrichtingen zoals die in het plan ’Beter met minder’ zijn geschetst, worden ook in 2020 verder uitgewerkt om uiteindelijk te komen tot een begroting die structureel en reëel in evenwicht is. Passende oplossingen bieden voor en met inwoners die ondersteuning nodig hebben, vraagt om het verder verbinden van de verschillende domeinen. Deze verbinding is noodzakelijk voor de gezamenlijke aanpak, om de inwoner op alle leefdomeinen te kunnen ondersteunen. Deze aanpak is in 2019 voortvarend opgepakt en wordt in 2020 verder geïmplementeerd. Inmiddels is duidelijk dat de noodzakelijke transformatie binnen het sociaal domein verder reikt dan alleen het programma ‘Beter met minder’ en dat het feitelijk het totale sociaal domein raakt. Dit betekent dat (beleidsinhoudelijke/ financiële) keuzes die in het verleden in het sociaal domein zijn gemaakt, continu worden bezien binnen de huidige context. Waar nodig kan dit tot andere (beleidsinhoudelijke/ financiële) keuzes leiden. Een integrale afweging tussen de verschillende beleidsterreinen is daarbij noodzakelijk.

Wat hebben we gedaan in 2020 Begroting 2020

Realisatie 2020

Wat gaan we doen (plan)

Wat levert het op (plan)

Toelichting realisatie

A Doorontwikkeling integrale

De afdeling sociale zaken werkt vanuit de overtuiging dat werken in de wijk en dicht bij de burger van doorslaggevend belang is voor integraliteit en transformatiegericht werken en het realiseren van de financiële opgave. De implementatie van het integraal afwegen van ondersteuningsvragen binnen de uitvoeringsgebieden van de afdeling Sociale zaken is geïmplementeerd en vindt plaats in de 6 gebiedsteams. Samen met het Jongerenteam gaan deze teams gebiedsgericht aan de slag om ondersteuningsvragen integraal op te pakken en daar waar nodig en mogelijk samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) vragen van inwoners integraal af te wegen. Naast een kwaliteitsslag is deze aanpak ook gericht op het verlagen van de kosten per ondersteuningsvraag.

benadering ondersteuningsvragen

In 2019 is de integrale afweging van ondersteuningsvragen in het sociaal domein binnen de afdeling Sociale Zaken geïmplementeerd. De integrale afweging van ondersteuningsvragen op de gebieden werk, inkomen, schuldhulpverlening, Wet maatschappelijke ondersteuning, leerplicht en Regionaal Meld- en coördinatiepunt is daarbij ingericht. De verbinding met de Jeugdwet (uitgevoerd door het Centrum voor Jeugd en Gezin) is daarbij verder tot stand gebracht. 2020 staat in het teken van de verdere doorontwikkeling van de integrale benadering van ondersteuningsvragen en het verlagen van de kosten per ondersteuningsvraag.

Het sociaal domein kent de komende jaren nog een aantal forse uitdagingen. De eerder geschetste demografische ontwikkelingen, het fluctuerende Rijksbeleid en de sterk aan verandering onderhevige omstandigheden, maken dat op langere termijn de financiële positie zorgwekkend is en het onduidelijk is of de rijksmiddelen toereikend zijn om te kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Het programma ‘Beter met minder‘ probeert hier tijdig op te anticiperen en ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de zorg voor onze Roermondse burgers verbetert. Tegelijkertijd leiden deze plannen tot kostenreductie. De oplossingsrichtingen zoals die in het programma ’Beter met minder‘ zijn geschetst, worden ook in 2020 verder uitgewerkt om uiteindelijk te komen tot een begroting die structureel en reëel in evenwicht is.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Roermond&id=4d1b0a12-c9f4-47f8-b45a-6dfa35e6c05d