Bijlage 5 bij brief accountant - Jaarverantwoording-2020 Boekwerk definitief
Tekst van het document
JAARVERANTWOORDING 2020
39
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
B Huidige samenwerking met
B Huidige samenwerking met
In een convenant zijn de afspraken vastgelegd hoe het gezamenlijke doel te realiseren, namelijk het bieden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning binnen de budgettaire kaders die de lokale gemeenteraden beschikbaar hebben gesteld. In 2020 lag de focus vanuit jeugdzorg meer op het terugdringen van het financiële tekort en die van de WMO op de betaalbaarheid en uitvoerbaarheid van de toekomstige zorg. Zie hiervoor ook het programma “de zorgzame gemeente “.
aanbieders verder vorm geven
aanbieders verder vorm geven
In 2020 gaan we samen met onze aanbieders op zoek naar hoe we de huidige samenwerking verder vorm kunnen geven. Het uitgangspunt is daarbij nog steeds een gedeelde verantwoordelijkheid voor inhoud en financiën. Wij verbinden ons aan strategische partners, aanbieders maar ook anderen zoals zorgverzekeraars en zorgkantoren, het ministerie en de provincie. Gezamenlijk investeren maar ook gezamenlijk de revenuen delen, de zogenaamde ‘Shared Savings’, zijn daarbij belangrijke doelstellingen.
C Onderzoek naar alternatieve vormen van contracteren De huidige manier van contracteren staat onder druk. Niet alleen vanwege de administratieve lasten die deze manier met zich meebrengt, maar ook omdat deze manier vaak geen recht doet aan de beoogde onderlinge relatie tussen de gemeente en de aanbieders. Daarbij streven we meer en meer naar een collectieve verantwoordelijkheid van aanbieders voor het beoogde gezamenlijke resultaat. In 2020 gaan we op zoek naar mogelijke alternatieve vormen van contracteren die meer tegemoetkomen aan dit streven.
C Onderzoek naar alternatieve vormen van contracteren
In 2020 zijn we gestart met de aanbesteding van de “toekomstbestendige zorg en ondersteuning”. Dit betekent dat we Wmo-begeleiding integreren met een deel van de sociale basis en dit als een gecombineerde opdracht contracteren. Uitgangspunt daarbij is dat we de zorgprofessionals vertrouwen en ruimte geven om te doen wat nodig is. De opdracht wordt niet verdeeld in percelen omdat de gemeente Roermond met deze aanbesteding een integrale aanpak van de te contracteren dienstverlening voor ogen heeft. De overeenkomst wordt aangegaan voor en periode van 5 jaar. De verwachte ingangsdatum is 1 januari 2022.
GEMEENTE ROERMOND
40
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
D Inzicht verbeteren; gegevens
D Inzicht verbeteren; gegevens
Het datagedreven werken is verder doorontwikkeld. De randvoorwaarden (waaronder ICT en privacy) om het datagedreven werken mogelijk te maken zijn ingevuld en het dataWarehouse Wmo en Jeugd is gereed. Door gebruik te maken van het datawarehouse kunnen de rapportages Jeugd en Wmo op een zeer efficiënte wijze worden opgesteld. Eind 2020 is een start gemaakt met het dashboard Jeugd en Wmo. Het dashboard Jeugd en Wmo kan een realtime inzicht geven in de stand van zaken op inhoud.
verzamelen, bouwen aan een datawarehouse, om beter te kunnen sturen, anticiperen en voorspellen
verzamelen, bouwen aan een datawarehouse, om beter te kunnen sturen, anticiperen en voorspellen
Onze aandacht richt zich onder andere op het verzamelen van data die het ons mogelijk maken om meer inzicht te krijgen in het heden (bijvoorbeeld door middel van het data warehouse), maar ook in toekomstige ontwikkelingen. Dit inzicht leidt ertoe dat we meer en meer in staat zijn om, mede in samenwerking met aanbieders, keuzes te maken over het ’wat’ en over het ’hoe‘. Onder het motto ’regeren is vooruitzien’” gaan we met de beschikbare data meer en meer aan de voorkant bepalen welke interventies nodig zijn om preventief te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Onder het motto ’je moet eerst investeren voordat het uiteindelijk gaat renderen‘ gaan we de methodiek van de Social Impact Bond implementeren en verder uitwerken.
E Verbeteren re-integratie inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en herijken uitvoering Participatiewet In het programma ‘Beter met minder’ is het strevengeformuleerd om de tekorten op de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (wsw) terug te dringen met als mogelijk bijeffect dat het beschikbare beleidsbudget zoveel mogelijk ingezet kan worden op re-integratie van inwoners (met name inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt). Tegelijkertijd zijn er sinds de invoering van de Participatiewet diverse ontwikkelingen die het noodzakelijk maken om de strategie voor het uitvoeren van de Participatiewet te herijken. Beide trajecten zijn in 2019 gestart. In 2020 wordt duidelijk welke toegevoegde waarde de Westrom kan leveren in het nieuwe beleid en de nieuwe strategie voor het werkdeel van de Participatiewet.
E Verbeteren re-integratie inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en herijken uitvoering Participatiewet
Het doel was enerzijds het terugdringen van de tekorten op de uitvoering van de Wsw. Aan de hand van een uitgebreide analyse is er in dit kader een rapport opgesteld met daarin de feitelijke bevindingen, een duidelijke prognose van de ontwikkeling van het subsidieresultaat, een analyse van de bedrijfsvoering (doorlichting) en een set aan concrete verbetermaatregelen; de ‘knoppen’ waaraan gedraaid kan worden om het exploitatieresultaat van het bedrijf te verbeteren. Dit laatste is feitelijk vertaald in een meerjarenbegroting. Parallel aan de herbezinning op de uitvoering van de sociale werkvoorziening is gekeken naar de doorontwikkeling van de participatiewet. Er zijn 2 Businesscases opgeleverd: een BC programma, het vertalen van de ambitie in een financieringsmodel, en een BC uitvoeringsorganisatie. Deze vormen gezamenlijk de basis voor het beoordelen van de (financiële) haalbaarheid. Besluitvorming door het college wordt verwacht in 2021.
JAARVERANTWOORDING 2020
41
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
F Consequenties demografische
F Consequenties demografische
We zien de toekomstige demografische ontwikkelingen van onze stad als een belangrijke gezamenlijke opgave. In 2020 zijn we gestart met opgavegericht werken. Deze keuze betekent o.a. dat we met onze partners het gesprek zijn aangegaan om samen inzichtelijk te maken welke interventies er op korte termijn nodig zijn en welke opgaves er de komende jaren op ons afkomen. Op basis daarvan definiëren we gezamenlijk onze aanpak en onze rol. Deze gesprekken zijn dus bedoeld om inzichtelijk te maken wat ons verbindt, waar wederzijds commitment bestaat, waar focus kan worden aangebracht en hoe we de samenwerking kunnen bevorderen. De demografische ontwikkeling is één van de thema’s waarover we het gesprek aangaan met onze partners. Mede door de coronacrisis hebben de gesprekken niet in die intensiteit kunnen plaatsvinden zoals eerder gepland. Hierdoor wordt het beoogde resultaat in de loop van 2021 bereikt.
ontwikkelingen integraal wegen en integraal keuzes maken De demografische ontwikkelingen van Roermond in de komende jaren laten een beeld zien waarbij sprake is van een forse toename van het aantal ouderen, een stabilisatie van het aantal jeugdigen en een afname van de beroepsbevolking. Deze ontwikkelingen raken niet alleen het sociaal domein, maar ook het economisch en fysiek domein. We kunnen deze ontwikkelingen alleen het hoofd te bieden als we erin slagen integrale keuzes te maken, waarbij we de afzonderlijke doelstellingen van de verschillende domeinen tegen elkaar afwegen. We gaan daar in 2020 mee aan de slag.
ontwikkelingen integraal wegen en integraal keuzes maken
BBV indicatoren Wij monitoren deze ontwikkelingen en rapporteren deze , afgezet tegen de resultaten van het programma ‘beter met minder’ aan de gemeenteraad.
Wat heeft het gekost? De kosten die gepaard gaan met de uitvoering van het programma zijn destijds geraamd op € 895.000 voor drie jaar (20192020-2021). Deze middelen worden aangewend voor de inzet van extra expertise dan wel capaciteit. De verantwoording van deze middelen zal plaatsvinden na afloop van het programma.
GEMEENTE ROERMOND
42
JAARVERANTWOORDING 2020
43
Programma 2
Inclusieve samenleving Producten: Onder het programma “Inclusieve samenleving” brengen wij de volgende producten samen:
a) Samenkracht en burgerparticipatie b) Wijkontwikkeling en wijkbeheer c) Diversiteit
Beleidskaders: • Meedoen naar vermogen, op weg naar een participatiesamenleving: welzijnsvisie gemeente Roermond (2012). • Beleidskader en beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Regio Midden-Limburg Oost (2014). • Visienota Jeugdhulp Midden-Limburg West en Oost (2013). • Beleidsplan Jeugdhulp 2017-2019 (2016). • Beleidsplan Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2016). • Uitvoeringsnota Preventief Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2017). • Kadernota regionaal arbeidsmarktbeleid Midden-Limburg (2012). • Visienota werken naar vermogen in Midden-Limburg (2012). • Beleidsplan schuldhulpverlening (2017 2020) ‘Weg uit de schulden’. • Roermond Gezond, Preventie- en gezondheidsbeleid 2017-2021 (2017). • Wijkontwikkelingsplan Donderberg 2012 – 2024 (2012). • Uitvoeringsprogramma Fase 2 Wijkontwikkelingsplan Donderberg 2017-2020 (2016). • VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (2016). • Notitie Regenbooggemeenten Roermond en Weert 2019-2022.
GEMEENTE ROERMOND
44
Strategisch doel programma Roermond kent een grote diversiteit aan inwoners, er is geen ‘standaard Roermondenaar’. We streven naar een inclusieve samenleving: een stad waar iedereen meedoet en zichzelf mag zijn. De gemeente investeert, samen met maatschappelijke partners, in een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig leven. We bevorderen, beschermen en waarborgen de rechten van mensen met een beperking, zodat ook zij optimaal mee kunnen doen. De programma’s ‘Zorgzame Gemeente’ en ‘Inclusieve Samenleving’ streven in hoge mate hetzelfde doel na. Kort gezegd: iedereen doet zoveel als mogelijk mee. De beleidskaders van beide programma’s zijn daarom grotendeels overeenkomstig. Om overlap te voorkomen worden zij niet in beide programma’s vertaald naar inzet. Het onderscheid zit, analoog aan het coalitieprogramma, in de rol van de gemeente. Bij het programma ‘Inclusieve Samenleving’ biedt de gemeente algemene - en basisvoorzieningen en stimuleert en ondersteunt ontwikkelingen bij en met maatschappelijke partners. Bij het programma ‘Zorgzame Gemeente’ zoomen we voornamelijk in op de gemeente die (deels) overneemt als de inwoner zelf, met zijn/haar omgeving, niet meer eigenstandig kan participeren zoals hij/zij wil.
Gezien de verbondenheid met het Sociaal Domein, wordt ook in het programma ‘Inclusieve Samenleving’ gekeken hoe we maatschappelijke impact kunnen creëren tegen lagere kosten. De doelstellingen van het programma zijn hierbij leidend. Vervolgens kijken we wat nodig is, vanuit de verschillende betrokken partijen, om deze doelen te bereiken.
Wat willen we bereiken Een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig wonen en leven; dat willen we bereiken. We werken aan bewustwording en eigen kracht en bieden algemene voorzieningen die gericht zijn op zelfredzaamheid en participatie.
De verschillende Roermondse wijken en buurten hebben allemaal hun eigen karakter en in sommige gevallen verschillen ze beduidend van elkaar. We benutten de mogelijkheden om gerichter te werk te gaan, door accenten te leggen en ons beleid toe te spitsen op specifieke gebieden. Daarmee komt de gemeente optimaal tegemoet aan de behoeftes en wensen van de inwoners van Roermond. De gemeentelijke organisatie werkt zo veel mogelijk van buiten naar binnen en zoekt het contact met inwoners. Komend jaar werken we aan een meer uniforme werkwijze voor alle wijkteams, met daarbinnen voldoende ruimte voor maatwerk. De wijkteams zijn herkenbaar aanwezig in de wijken en helpen niet alleen bij de verbinding tussen de gemeente en de buitenwereld, maar ook bij de verbinding binnen de gemeentelijke organisatie. In Swalmen en in de Donderberg wordt al langere tijd geëxperimenteerd met verschillende vormen van wijkontwikkeling om de leefbaarheid te verbeteren. De ervaringen worden gebruikt om de komende jaren tot een optimale werkwijze voor alle Roermondse wijken en buurten te komen. Ook in 2020 hechten we veel waarde aan onze huidige wijkaccommodaties. Zo behouden we een optimaal en sluitend net aan wijkaccommodaties binnen de Roermondse wijken, met name gericht op multifunctionaliteit, de gemeenschap en de functie ‘ontmoeten en contact’.
Veranderingen in de maatschappij, technologie, economie, decentralisaties, et cetera, hebben ervoor gezorgd dat de vraag naar accommodaties dynamisch is. De hoofdfunctie ‘ontmoeten en contact’ blijft bestaan maar de behoefte (aard en omvang van activiteiten) is veranderd. Om aan deze behoefte een juiste toekomstbestendige invulling te geven, is maatwerk essentieel. Het accommodatiebeleid geeft invulling aan dit maatwerk. Specifiek voor onze jeugd willen we onze visie (her-)formuleren: een visie op de basisvoorzieningen voor de Roermondse jeugd. Een inclusieve samenleving geldt ook voor nieuwe Roermondenaren, waaronder vluchtelingen en statushouders. We bevorderen hun integratie, inburgering en meedoen in de samenleving. Met betrokken partijen willen we de bewustwording van inwoners vergroten met betrekking tot het samen leven in de stad met mensen met verschillende culturele achtergronden. Roermond bouwt tevens verder aan de Regenbooggemeente en ondersteunt activiteiten die bijdragen aan de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender- en intersekse personen (LHBTI’ers). Uiteindelijk zien we een Roermondse samenleving, waarin iedereen zich thuis voelt en meedoet.
PJ R AO AR G VR EA RMAMNATBWE O G OR R O DT I N G 2 0 2 0
45
Wat hebben we gedaan in 2020 Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
A Dorpsplan Swalmen
A Dorpsplan Swalmen
In 2020 worden de uitvoering van het dorpsplan Swalmen en de pilot burgerbegroting geëvalueerd.
Verbetering van de leefbaarheid van Swalmen en handreikingen voor de toekomst van wijkontwikkeling voor heel Roermond
De verdere uitwerking en uitvoering van projecten uit het Dorpsplan Swalmen hebben ook in 2020 plaatsgevonden. De Dorpsraad verantwoordt zich met een jaarverslag 2020 dat Q1 2021 wordt aangeboden aan raad en college.
B Wijkontwikkelingsplan (WOP)
B Wijkontwikkelingsplan (WOP)
Donderberg
Donderberg
Voor de Donderberg geven we, overeenkomstig het Wijkontwikkelingsplan (WOP) Donderberg samen met onze partners: Wonen Zuid, Wonen Limburg en de Provincie Limburg uitvoering aan de projecten uit dit wijkontwikkelingsplan (WOP) Donderberg. Daarnaast treffen we in 2020 de voorbereidingen voor het uitvoeringsprogramma voor de derde en laatste fase van het wijkontwikkelingsplan.
Verbetering van de leefbaarheid op de Donderberg.
C Inburgering
C Inburgering
In 2020 wordt de veranderopgave Nieuwe Inburgering uitgewerkt, waarin een integrale aanpak met oog voor alle leefdomeinen centraal staat. Dit gebeurt in de aanloop naar de nieuwe inburgeringswet die vanaf 2021 van kracht wordt. Deze uitwerking wordt zowel lokaal als regionaal (de denktank Veranderopgave Inburgering van de 7 middenLimburgse gemeenten) vormgegeven. Onderdeel hiervan is de pilot Kwetsbare groepen in duale trajecten. In deze pilot wordt een integrale aanpak voor Eritrese jongeren op het gebied van taal, opleiding en wonen uitgevoerd.
Basis om nieuw inburgeringsbeleid (op het gebied van zelfredzaamheid, taal, werk, wonen en participatie) te implementeren vanaf 2021 voor statushouders en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers), vertaald in meer uitstroom uit de uitkering en behalen van het inburgeringsexamen.
In 2020 is het uitvoeringsprogramma door de coronacrisis voor een belangrijk deel niet in uitvoering gebracht. In het uitvoeringsprogramma WOP Donderberg ligt namelijk een grote nadruk op het werken met inwoners van de Donderberg. De vertraging betreft met name de sociaal economische projecten, zoals de start van de D’Onderneming waar groepen bewoners gecoacht worden en gestimuleerd om zinvol te participeren. De 2e fase is met een jaar verlengd. In 2021 ronden we dit uitvoeringsprogramma fase 2 af en bereiden we het uitvoeringsprogramma fase 3 voor.
De start van de aangepaste inburgeringswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. De uitwerking van de integrale aanpak heeft een half jaar lang minder aandacht gehad. Dit is m.i.v. 1 januari 2021 weer opgepakt. Het streven blijft om de inburgering zo integraal mogelijk aan te pakken. De goede ervaringen uit de pilot integrale aanpak Eritrese jongeren dient hierbij als leidraad. De inkoop van de inburgeringstrajecten is regionaal opgepakt en wordt in juli 2021 afgerond. Hierdoor kunnen nieuwe inburgeringsplichtigen vanaf 1 januari 2022 op een passend inburgeringstraject gezet worden. Het Rijk heeft in 2020 extra middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten om de inburgeringsplichtigen die onder de huidige inburgeringswet vallen extra te begeleiden. En er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de implementatie van de aangepaste wet inburgering. Het voorstel is om deze middelen over te hevelen naar 2021 om de extra begeleiding in 2021 te kunnen verzorgen en de implementatie van de nieuwe wet verder uit te kunnen werken.
GEMEENTE ROERMOND
46
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
D Diversiteit
D Diversiteit
We stellen een actieplan inclusieve samenleving op, op basis van gesprekken met diverse partners en de bij hen lopende en nieuwe initiatieven die een inclusieve samenleving bevorderen.
Met maatschappelijke partners stellen we een agenda op met initiatieven die bijdragen aan een meer divers Roermond. Er is meer bewustwording over diversiteit en er zijn concrete kansen opgepakt die de diversiteit positief beïnvloeden.
Dit is in 2020 niet opgepakt door een gebrek aan capaciteit binnen het cluster Ontwerp Maatschappij.
E LHBTI
E LHBTI
In 2020 gaat het door de samenleving en partners gedragen activiteitenplan van de Regenbooggemeenten Roermond en Weert van start voor de jaren 2020-2022.
Bijdragen aan de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van LHBTI’ers.
F Subsidies
F Subsidies
We moderniseren het subsidieproces. Voorgesteld wordt om stapsgewijs te komen tot een modernisering waarbij maatschappelijke partners en bestuurders worden betrokken. Dit geldt voor de subsidies met een sociaal maatschappelijke grondslag.
Een wijze van subsidieverstrekking die meer flexibel is, maatschappelijke effecten vergroot en de administratieve lasten vermindert. Er is meer ruimte voor initiatieven van inwoners, actief burgerschap wordt gestimuleerd en we werken met een objectief, transparant afwegings- en toetsingskader.
Het activiteitenplan is in afgeslankte vorm in 2020 van start gegaan. Vanwege de coronacrisis heeft een groot deel van de geplande activiteiten helaas niet door kunnen gaan. Toch hebben er rondom de themadagen, binnen de mogelijkheden, activiteiten plaatsgevonden om de zichtbaarheid en acceptatie te vergroten. De verwachting is dat in 2021 meer activiteiten vanuit de gemeente en de lokale partners zullen plaatsvinden en de vraag naar middelen toeneemt (zie onderstaande resultaatbestemming). Het gaat dan met name om het vergroten van zichtbaarheid en acceptatie met lokale acties die verbinding en het goede gesprek stimuleren (fototentoonstelling, lunch, ontmoeting met een drankje, activiteiten op middelbare scholen, theater). Dit alles blijft wel mede afhankelijk van de ontwikkelingen rondom de coronacrisis. Als gevolg van de coronacrisisis besloten de verdere uitwerking van het project modernisering subsidies vooralsnog te pauzeren tot in ieder geval na de crisis.
BBV indicatoren Er zijn geen verplichte BBV indicatoren/kengetallen
Wat heeft het gekost? Inclusieve samenleving (Bedragen x € 1,-)
Prim. begroting 2020
Begroting 2020
Realisatie 2020
Afwijking 2020
Lasten
7.031.677
7.291.317
6.383.874
907.443
Baten
-946.072
-1.065.550
-566.506
-499.044
Mutatie reserves
-823.296
-824.478
-289.875
-534.603
Saldo
5.262.309
5.401.289
5.527.493
-126.204
JAARVERANTWOORDING 2020
47
Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2020 en de begroting (na wijziging) 2020: Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Reserve
I/S
-49
I
Product 0210 Samenkracht en burgerparticipatie Coördinatie thuiszorg mantelzorg Door corona zijn de uitgaven van enkele activiteiten lager dan begroot (o.a. de kosten voor de Dag van de Mantelzorg). Ook zijn de uitvoeringskosten van ‘Wij Mantelzorgers Roermond’ lager dan in 2019 door uitvoering van activiteiten door een andere aanbieder. Vanaf 2021 zijn de middelen reeds afgeraamd.
49
Zorg voor specifieke doelgroepen. Als gevolg van corona hebben er minder (fysieke) bijeenkomsten plaatsgevonden. Daarnaast zijn er minder subsidies aangevraagd voor weerbaarheidstrainingen op scholen. Hierdoor zijn er totaliteit minder kosten zijn gemaakt.
177
0
-302
I
Overig
64
16
-237
I
Totaal product 0210.
290
16
-588
WOP Donderberg Projecten in het kader van WOP Donderberg. Dekking ten laste van reserve WOP Donderberg fase 2.
319
-511
189
Knelpunten Swalmen Aanpak knelpunten centrumplan Swalmen. Oorzaak van het niet inzetten van de gereserveerde middelen, is het feit dat het langer duurt voordat voorstellen in uitvoering kunnen worden gebracht.
84
Overig
41
-5
6
Totaal product 0220.
444
-516
102
Product 0220 Wijkontwikkeling en wijkbeheer
-93
Product 0230 Diversiteit -104
I
0
56
I
173
1
-49
907
-499
-535
Diversiteit. Dit onderdeel van het diversiteitsbeleid is niet opgepakt vanwege gebrek aan capaciteit binnen cluster OM. Daarnaast heeft corona de alternatieve manier van uitvoeren vertraagd.
125
Overig
48
Totaal product 0230.
Totaal Programma
GEMEENTE ROERMOND
48
Resultaatbestemming programma 2 Toelichting resultaatbestemming
Bedrag
I/S
Roermond Regenboogstad: uitvoering programma Regenboogsteden 2019-2022 De verwachting was dat in 2020 de partners meer in actie zouden komen en de vraag naar middelen zou toenemen. Vanwege de corona pandemie is deze verwachting niet uitgekomen. De actie neemt wel langzaam toe en de vraag naar middelen ook. Het resterende budget 2020 is samen met het budget van 2021 noodzakelijk om de geplande activiteiten in het kader van het programma ‘Regenboogsteden’ in 2021 te kunnen uitvoeren, maar ook om het toekomstbestendig te maken. Daarnaast is er sprake van een morele verplichting om de middelen voor dit specifieke doel in te zetten.
20.697
I
Totaal resultaatbestemming programma 2
20.697
JAARVERANTWOORDING 2020
49
Programma 3
Goed onderwijs Producten: Onder het programma “Goed onderwijs” brengen wij de volgende producten samen:
a) Onderwijsbeleid en leerlingzaken b) Onderwijshuisvesting
Beleidskaders: • Voor- en vroegschoolse educatie gemeente Roermond 2017-2021 (2017). • Regionaal programma volwasseneneducatie 2018-2020.
GEMEENTE ROERMOND
50
Strategisch doel programma
Wat willen we bereiken
Onderwijs is de basis voor een goede maatschappelijke participatie. Het vergroot de weerbaarheid van jeugdigen en helpt ze bij het ontdekken van hun passie. Persoonlijke (talent) ontwikkeling van onze inwoners wordt bevorderd met onze jeugd als primaire doelgroep, maar met ’een leven lang leren‘ als uitgangspunt. Roermondenaren kunnen kennis opdoen en een goede opleiding volgen en zijn daardoor beter in staat om mee te doen in de maatschappij.
Inwoners van Roermond ontwikkelen zich, mede door goed onderwijs, tot zelfbewuste en zelfredzame burgers. Zoveel mogelijk jongeren verlaten school met een diploma. Achterstanden of stagnaties in de ontwikkeling, onderkennen we zo vroeg mogelijk en bestrijden we maximaal. In onze integrale kindcentra (IKC’s) past het stimuleren van een passend onderwijsaanbod voor alle leerlingen, dus ook voor zorgleerlingen. We kennen in Roermond kwalitatief goede en toekomstbestendige onderwijshuisvesting met een meerjarig financieel perspectief op nieuwbouw, onderhoud en vervanging.
Wat hebben we gedaan in 2020 Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
A Strategisch onderwijsbeleid
A Strategisch onderwijsbeleid
We starten met de ontwikkeling van strategisch onderwijsbeleid. Veel onderwijspartijen opereren in regionale verbanden en hebben een regionaal voedingsgebied. Om met hen de dialoog te kunnen voeren over het onderwijs van Roermond is een stevige gesprekspartner nodig. We investeren hiermee in samenwerking en partnerschap om de onderwijsdoelen voor Roermond te behalen.
Een stevige basis, partnerschap, voor verdere duurzame samenwerking met de onderwijspartijen. Dat is nodig om samen te kunnen werken aan de belangrijke onderwijsopgave voor Roermond: goed onderwijs dat leerlingen voorbereidt op de uitdagingen van de toekomst.
We hebben veel geïnvesteerd (en blijven investeren) in de samenwerking en partnerschap met onderwijspartijen om de onderwijsdoelen voor Roermond te behalen. We zijn een stevige gesprekspartner voor onderwijspartijen, weten elkaar te vinden en voeren frequent overleg over (complexe) onderwijsvraagstukken, ook in het kader van Corona. Een dergelijk overleg tussen gemeente en onderwijspartijen is gewaarborgd, onder andere in een georganiseerd OOGO en te organiseren LEA.
B Laaggeletterdheid
B Laaggeletterdheid
Uitvoering geven aan de aanpak laaggeletterdheid, gericht op bewustwording en bereik, preventie en onderwijs. We continueren het Digitaalhuis dat signaleert, informeert, coördineert en verwijst. Ook bieden we in het kader van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) passend educatieaanbod aan ter bestrijding van laaggeletterdheid. Om uitvoering te geven aan het landelijk bestuursakkoord aanpak laaggeletterdheid, zullen we in 2020 de ambitie vastleggen in een nieuw regionaal plan.
Minder mensen ervaren een drempel om maatschappelijk te participeren vanwege taal en geletterdheid.
In 2020 is een nieuw regionaal beleidsplan opgesteld voor volwasseneneducatie en laaggeletterdheid. Implementatie en uitvoering van dit plan vindt plaats van 2021 t/m 2024. In de nadere uitwerking die beschreven staat in het lokaal uitvoeringsplan 2021, is onder andere aandacht voor monitoring van de volwasseneneducatie en versterking van het taalnetwerk. Het aanbod volwasseneneducatie in het kader van de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) is gericht op vermindering van laaggeletterdheid. Daarnaast wordt maatwerk geboden gericht op bewustwording en bereik van laaggeletterde inwoners NT1 en NT2 en het verbeteren van hun basisvaardigheden (taal, rekenen en computergebruik). Hierdoor zijn zij beter in staat mee te doen in de maatschappij.
JAARVERANTWOORDING 2020
51
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
C Onderwijshuisvesting
C Onderwijshuisvesting
Vaststellen van een Integraal Huisvestingsplan, opgesteld in samenwerking met schoolbesturen en kinderopvang, met een doorkijk naar de komende 15 jaar.
Integraal Huisvestingsplan dat duurzaam van aard is en nastreeft dat de onderwijshuisvesting voldoet aan de maatschappelijke maatstaven van nu en de toekomst. Met een doorkijk, gelet op maatschappelijke ontwikkelingen, voor de komende 15 jaar.
In 2020 is het integraal huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs vastgesteld. Het IHP bepaalt op basis van visie, gerichte analyses, scenario-ontwikkeling en financiële vertaling de kaders waarbinnen de gemeente samen met onderwijspartners investeert in onderwijshuisvesting. Het IHP vormt het strategisch beleidskader voor het onderwijshuisvestingsbeleid voor de periode 2020-2040 en bestaat uit een uitvoeringsprogramma voor de komende 5 jaar en een doorkijk voor de daaropvolgende 15 jaar. Projecten starten met een haalbaarheidsonderzoek eindigend in een go / no-go. Het eerste haalbaarheidsonderzoek (revitalisatie locatie Jagerstraat 2 Roermond) is in 2020 afgerond en de werkzaamheden zijn in uitvoering. De drie volgende haalbaarheidsonderzoeken worden naar verwachting in 2021 afgerond.
AANVULLENDE (MAJEURE) ONTWIKKELINGEN 2020 (niet in begroting opgenomen)
Corona
Corona
Corona heeft impact op het onderwijs en aanpalende beleidsterreinen als kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie, huisvesting, leerlingenvervoer, de aanpak laaggeletterdheid en voortijdig schoolverlaten. Een aantal zaken is anders verlopen en/of verloopt anders dan regulier, met een financieel effect tot gevolg.
BBV indicatoren Verplichte BBV indicatoren/kengetallen Taakveld 4 . Onderwijs #
Naam indicator
Eenheid
Bron
2017
2018
2019
Realisatie 2020
Nederland
17
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO/ Ingrado
5,6
1,2
3,4
n.b.
2,4
18
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO/ Ingrado
50
38
49
n.b.
26
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
DUO/ Ingrado
2,5
3,2
2,6
n.b.
2,0
19 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Veel input voor de BBV-indicatoren is afkomstig van externe bronnen (met name CBS). Meer actuele gegevens zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening niet beschikbaar. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording.
GEMEENTE ROERMOND
52
Wat heeft het gekost? Goed Onderwijs Prim. begroting 2020
Begroting 2020
Realisatie 2020
Afwijking 2020
Lasten
5.704.247
7.689.552
6.878.371
505.476
Baten
-1.326.141
-3.793.485
-3.274.473
-213.306
Mutatie reserves
-121.840
323.160
323.160
0
Saldo
4.256.266
4.219.227
3.877.626
292.169
(Bedragen x € 1,-)
Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2020 en de begroting (na wijziging) 2020: Lasten
Baten
Reserve
I/S
Doorbelasting salarissen Bij de verantwoording van personeelskosten op de diverse producten ontstaan verschillen tussen begrote en gerealiseerde salariskosten. Deze worden op totaalniveau geanalyseerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het onderdeel financiën in paragraaf 5 Bedrijfsvoering.
81
0
0
I
VVE Peuterspeelzalen (eigen middelen) Vanaf 1 augustus 2020 moeten kinderen die een VVE-indicatie hebben 16 uur per week een VVE-programma volgen. Mede door Corona hebben minder kinderen gebruikgemaakt van de peuteropvang en niet alle kinderen hebben een volledig programma kunnen volgen, waardoor er minder kosten zijn gemaakt.
162
0
0
I
Inspecties kindercentra Ten tijde van Corona zijn er aanzienlijk minder inspecties uitgevoerd dan regulier en waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dit leidt tot een incidenteel overschot op dit budget.
98
0
0
I
Leerlingenvervoer De Gemeente Roermond vervult een regiofunctie op het gebied van onderwijs(aanbod), wat maakt dat het aantal ritten en de afstand van de ritten wat gunstiger is geweest dan vooraf begroot. Hierdoor is in 2020 (evenals 2019) sprake van een overschot op het budget Leerlingenvervoer.
58
0
0
I
Basiseducatie Voor het boekjaar 2020 hebben er minder uitgaven voor basiseducatie plaatsgevonden dan begroot. Dit heeft te maken met o.a. een lagere subsidievaststelling en een verhoogde Rijksbijdrage.
90
-90
0
Overig
12
-29
0
Totaal product 0310.
501
-119
0
Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000) Product 0310 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
JAARVERANTWOORDING 2020
53
Lasten
Baten
Reserve
I/S
Onderwijshuisvesting (exploitatie) De ontwikkeling en vaststelling van het integraal huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs heeft geleid tot verwachtingsmanagement richting onderwijspartijen wanneer zij – wel of niet – in aanmerking komt voor renovatie, (ver)nieuwbouw of anderszins. Mede daardoor zijn in 2020 minder kosten gemaakt dan waarmee in de begroting rekening is gehouden.
70
0
0
I
Onderwijshuisvesting (beleid IHP) De Raad heeft voor onderzoek, voorbereiding en procesbegeleiding in het uitvoeringsprogramma van het integraal huisvestingsplan (IHP) voor 2020 en 2021 middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen kunnen gespreid over 5 jaar worden uitgegeven. De tactische- en operationele vertaling van het IHP en de uitvoering van haalbaarheidsonderzoeken, starten in 2021 i.p.v. 2020, waardoor deze middelen nog niet zijn benut. Hiervoor is tevens resultaatbestemming aangevraagd.
47
0
0
I
KEC (resultaat afspraken overeenkomst) Conform besluitvorming, zijn genoemde bedragen de resultante van onderhandelingen met partijen in het KEC betreffende het deels kwijtschelden van huuropbrengsten en nabetaling van OZB uit voorgaande jaren.
-108
-100
0
I
Overig
-5
5
0
Totaal product 0320.
4
-95
0
Totaal Programma
505
-214
0
Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000) Product 0320 Onderwijshuisvesting
Resultaatbestemming programma 3 Toelichting resultaatbestemming
Bedrag
I/S
Integraal huisvestingsplan De Raad heeft voor onderzoek, voorbereiding en procesbegeleiding in het uitvoeringsprogramma van het integraal huisvestingsplan (IHP) voor 2020 en 2021 middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen kunnen gespreid over 5 jaar worden uitgegeven. Er wordt voor €47.000,- resultaatbestemming aangevraagd, bestemd voor de tactische en operationele vertaling van het IHP en de uitvoering van haalbaarheidsonderzoeken, welke starten in 2021 in plaats van in 2020.
€47.000
I
Regionale aanpak laaggeletterdheid De decentralisatie-uitkering (WEB-middelen Educatie) voor de regionale aanpak van laaggeletterdheid in Midden-Limburg kon in 2020 deels niet worden besteed ten gevolge van de Corona. Er wordt voor €16.000,- resultaatbestemming aangevraagd, welke in 2021 wordt besteed aan monitoring van de volwasseneneducatie en versterking van het taalnetwerk.
€16.000
I
Totaal resultaatbestemming programma 3
€ 63.000
GEMEENTE ROERMOND
54
JAARVERANTWOORDING 2020
55
Groene Stad
Over dit thema staat in het coalitieprogramma het volgende geschreven: ‘Roermond staat voor een groene, gezonde en aangename gemeente om te wonen, te werken en te leven. Wij zien kansen om onze stad nog mooier en aantrekkelijker te maken zodat we Roermond als een krachtige, prachtige en leefbare stad kunnen doorgeven aan de volgende generatie. Die kansen pakken we op. We maken ons sterk om de leefomgeving te verbeteren in het belang van de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. Tegelijkertijd versterken we daarmee de economische potentie van Roermond. Lucht, water en bodem moeten van goede kwaliteit zijn. We grijpen de bestaande mogelijkheden en de nieuwe Omgevingswet aan om onze ambities te realiseren.’
Het thema “Groen Stad” bevat de volgende programma’s:
4 Kansen voor klimaat 5 Goede leefomgeving
GEMEENTE ROERMOND
56
JAARVERANTWOORDING 2020
57
Programma 4
Kansen voor klimaat Producten: Onder het programma ‘Kansen voor klimaat’ brengen wij de volgende producten samen:
a) Klimaatadaptie en energietransitie b) Milieubeleid- en beheer
Beleidskaders: • Natuurvisie Roermond Oost (2000), Roermond West en natuurbeleid heel Roermond (2004). • Groenvisie (2016). • Duurzaamheidsvisie (2017). • Dassenbeleidsplan (2013). • Nota Bodembeheer regio Maas & Roer (inclusief bodemkwaliteitskaart).
Verbonden partijen: • RUD Limburg-Noord
GEMEENTE ROERMOND
58
Strategisch doel programma
Wat willen we bereiken
Roermond is een stad waar zowel huidige als toekomstige generaties zich prettig en veilig voelen. De gemeente Roermond is in 2050 een klimaat neutrale gemeente en de gemeentelijke organisatie werkt al in 2030 klimaatneutraal. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld op het gebied van duurzaamheid en energietransitie, maar de opgaven realiseren we samen met partners en burgers. Daarbij hebben we oog voor de ruimtelijke impact van deze energietransitie.
Roermond staat voor een groene gemeente. In de komende periode werken we aan kansen voor het klimaat. Klimaatverandering vraagt niet alleen om mitigerende maatregelen, maar ook om adaptieve die beide onderdeel uit maken van dit hoofdstuk. Daarnaast worden ook in andere hoofdstukken kansen voor klimaat benut en omschreven, twee voorbeelden zijn het grondstoffenplan en schoon vervoer die dat in het hoofdstuk Goede Leefomgeving zijn is omschreven. Zowel de duurzaamheidsvisie als het coalitieakkoord zijn is duidelijk. De gemeentelijke organisatie is in 2030 klimaatneutraal en de volledige gemeente is dat in 2050. Om deze doelstellingen te halen werken we aan de energietransitie. Dat doen we samen met partners in de regio en we nemen ook onze eigen verantwoordelijkheid om snelheid en kwaliteit te borgen. Steeds vaker zorgt extreem weer voor wateroverlast, droogte en hittestress. Maatregelen in de openbare ruimte en op particulier eigendom zijn nodig om goed met deze extremen om te gaan. Vergroening helpt om de gevolgen te dempen en draagt eveneens bij aan het klimaatneutraal maken van de gemeente. De basis van een gezonde leefomgeving is een goede kwaliteit van lucht, water en bodem. Deze kwaliteit waarborgen we.
JAARVERANTWOORDING 2020
59
Wat hebben we gedaan in 2020 Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
A Energietransitie
A Energietransitie
Regionaal werken we aan de Regionale Energie Strategie (RES) en ook lokaal werken we met het opstellen van de Visie Energiepotentieel Roermond (VEPR) aan de energietransitie. In het kader van de RES worden in 2020 (of eerder indien haalbaar) opgeleverd: een uitgangspuntennotitie, een communicatieplan en een conceptRES als basis voor het bod naar het Rijk in relatie tot onze regionale transitieopgave. In 2020 wordt ook het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid opgeleverd en vastgesteld. Onderdeel hiervan is een visie Energiepotentieel Roermond. Deze visie geeft ons inzicht in opgaven en potenties om de transitie in gang te zetten. Potentiestudies richten zich op wet- en regelgeving en op meer zachte criteria, zoals ruimtelijke kwaliteit. We streven ernaar de verkregen inzichten integraal te verwerken, onder andere in het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Tenslotte werken we met verschillende partners aan de realisatie van een Slim Energienet Roermond (SER) waarbij industriële restwarmte wordt benut en waarmee bij realisatie een bijdrage geleverd wordt aan de klimaatopgave.
Een concept of vastgestelde Regionale Energie Strategie en een vastgestelde Visie Energiepotentieel Roermond. Beide documenten geven inzicht in de energiebesparingspotenties en de mogelijkheden voor grootschalige opwekking van duurzame energie. De Visie Energiepotentieel Roermond geeft daarbij inzicht in de bijdrage die Roermond kan leveren in regionaal verband. De verkregen inzichten proberen we integraal te verwerken, onder andere in het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. De RES is het regionale bod richting Rijk in relatie tot de transitieopgave. Een eventuele realisatie van het Slim Energienet Roermond levert een rechtstreekse bijdrage aan de CO2-reductiedoelstellingen.
De ontwerp Regionale Energie Strategie (RES) is op 23 februari 2021 in een digitale consultatiesessie met de raad besproken. Het streven is om voor 1 juli 2021 de definitieve RES vast te stellen. Deze bevat dan het (eerste) regionale bod richting Rijk in relatie tot de energietransitie opgave tot 2030. De Studie Energiepotentieel Roermond is in 2020 vastgesteld en op 4 februari 2021 het aanvullend afwegingskader eveneens. Beide kaders bieden de basis voor de beoordeling van duurzame energie-initiatieven. Het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid is in juli 2020 vastgesteld en vervolgens zijn de eerste stappen gezet in de uitvoering. Dit betreft in veel gevallen nog de voorbereidings- of opstartfase van projecten. Het project Slim Energienet Roermond is in 2020 doorontwikkeld van de fase schetsontwerp naar de fase voorontwerp. Bij realisatie levert dit project een rechtstreekse bijdrage aan de CO2reductiedoelstellingen.
GEMEENTE ROERMOND
60
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
B Klimaatadaptatie
B Klimaatadaptatie
In het Waterpanel Noord werken we samen met regiogemeenten aan klimaatadaptatie (onder andere de ‘water-klaar-regeling’). We geven een vervolg aan de ‘stresstest light’ en starten overleg met stakeholders over de uitkomsten hiervan. We onderzoeken waar maatregelen nodig zijn om zo goed mogelijk in te spelen op extreem weer. In (inter)provinciaal verband werken we aan hoogwaterveiligheid rondom de Maas en we komen met een gezamenlijk voorstel richting het Rijk.
We verkrijgen inzicht in de eerste te ondernemen acties om Roermond meer klimaatadaptief te maken, om een toekomstbestendige openbare ruimte te realiseren. We hebben afspraken op (inter) provinciaal niveau omtrent de hoogwaterveiligheid van de Maas.
In samenwerking met WPN is gestart met het opstellen van een lokaal en regionaal uitvoeringsprogramma. In 2020 hebben de eerste risico en kansen dialogen plaatsgevonden. Het project wordt voortgezet in 2021.
C Vergroening
C Vergroening
We onderzoeken waar en op welke wijze vergroening in Roermond mogelijk is. Ook starten we met de actualisatie van de kap- en compensatieregeling. Hierbij leggen we een relatie met het onderzoek naar cultuurlandschappen dat in het programma ‘Ruimte en Wonen’ is benoemd. Op het gebied van natuur- en milieueducatie gaan we onder andere aan de slag met het realiseren van twee Tiny Forests.
We voeren het meerjarenuitvoeringsprogramma Groen zoals vastgesteld uit. Belangrijkste onderdelen zijn hier benoemd. Het onderzoek naar vergroening maakt inzichtelijk waar welke wijze van vergroening mogelijk is en aan welke doelstellingen dit bijdraagt. Denk hierbij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en een verbeterde groene leefomgeving. Actualisatie van kap- en compensatiereling beschermd de meest waardevolle houtopstanden. Invulling hiervan wordt afgestemd met de gemeenteraad. Twee Tiny Forests worden gerealiseerd, samenwerking tussen basisschool, buurt en gemeente staat hierbij centraal.
Met partners is gewerkt aan de hoogwaterveiligheid rondom het bedrijventerrein Willem-Alexander en aan het project Verlaging Dam Lateraal-kanaal. Via een CIB is de raad geïnformeerd over de financiële bijdrage van het Rijk aan het project Dam Lateraal-kanaal. We hebben geparticipeerd in het opstellen van de lange termijn visie voor de rivieren ‘Beeld op de Rivieren’ als onderdeel van het totale programma Integraal Riviermanagement (IRM).
Het meerjaren uitvoeringsprogramma Groen is geactualiseerd. Het onderzoek naar vergroening heeft niet plaatsgevonden. In plaats hiervan is een subsidieaanvraag gedaan bij de provincie voor deelname aan het 1 miljoen bomenplan. Hierdoor kunnen sneller concrete resultaten behaald worden. Actualisatie van de kap- en compensatieregeling is niet gestart vanwege inzet van personeel voor het bestrijden van de negatieve gevolgen van de coronapandemie. Via een RIB is uw raad geïnformeerd over een herprioritering binnen het meerjarig uitvoeringsprogramma groen en de afwegingen die aan deze herprioritering ten grondslag hebben gelegen . Daarbij hebben wij vooral ingezet op concrete, zichtbare en tastbare resultaten. Afgelopen jaar is één Tiny Forest gerealiseerd op de Kemp. Het laatste Tiny Forest is voorzien in Boukoul.
JAARVERANTWOORDING 2020
61
Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
D Bodem, geluid, luchtkwaliteit
D Bodem, geluid, luchtkwaliteit
Plannen en initiatieven worden getoetst op diverse milieuaspecten zoals bodem, lucht en geluid. Leefbaarheid en levendigheid kunnen soms conflicteren, denk aan evenementen. Een goede afweging is dan noodzakelijk. Voor het aspect bodem is er in 2020 aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen, in het bijzonder PFAS.
Door middel van toetsing en advisering borgen we de benodigde kwaliteit, verbeteren we waar mogelijk en maken we plannen haalbaar. Hierdoor zorgen we voor duurzaam hergebruik van de bodem. We hebben meer inzicht en zijn voorbereid op nieuwe ontwikkelingen rondom verdachte stoffen in de bodem en hun effecten (PFAS).
Alle binnenkomende plannen zijn getoetst op de aspecten bodem, geluid en luchtkwaliteit. Daar waar een bodemverontreiniging in de weg stond voor een ontwikkeling zijn saneringsmaatregelen genomen of is vastgelegd dat dit nog moet gebeuren. De gemeenteraad heeft in 2020 de Bodemkwaliteitskaart Limburg Noord en de bijbehorende Nota bodembeheer vastgesteld. Daarnaast is in 2020 de regionale bodemkwaliteitskaart PFAS vastgesteld. Hiermee is het bodembeleid volledig geactualiseerd in 2020. Met betrekking tot de aspecten verkeerslawaai en gezoneerde industrieterreinen worden de geluidsbronnen regelmatig gemonitord en waar nodig bijgesteld. Daar waar noodzakelijk nemen we maatregelen. Grote evenementen worden op het aspect geluid getoetst en geëvalueerd.
E Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving We werken samen met onze partners in de regio aan een veilige en gezonde leefomgeving, waarbij we de kwaliteit bevorderen en samenwerken bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD Limburg-Noord) ondersteunt ons bij het behalen van deze doelstellingen.
E Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving We verbeteren de kwaliteit van dienstverlening, toezicht en handhaving bij de uitvoering van het milieudeel van de Wet algemene bepalen omgevingsrecht (Wabo). We geven op een kostenefficiënte wijze uitvoering aan wettelijke taken in samenwerking met de RUD Limburg-Noord.
Samen met de RUD Limburg-Noord en de Veiligheidsregio Limburg-Noord hebben wij uitvoering gegeven aan de VTH-taken. Hierbij is gewerkt op basis van een jaarprogramma. De werkzaamheden zijn uitgevoerd conform de begroting 2020 van de RUD Limburg-Noord en het Jaarprogramma Wabo 2020 van de gemeente Roermond. Bij de uitvoering van de toezichtstaken is met behulp van alternatieve oplossingen zoals administratief toezicht of via de digitale weg het jaarprogramma toch gerealiseerd. Via het reguliere proces rondom samenwerkingsverbanden wordt verantwoording afgelegd vanuit de RUD. In diverse kennisgroepen (bodem, externe veiligheid, energie) is een bijdrage geleverd aan de kwalitatieve uitvoering van de taken en de doorontwikkeling van de RUD Limburg-Noord.
GEMEENTE ROERMOND
62
BBV indicatoren Verplichte BBV indicatoren/kengetallen Taakveld 7 . Volksgezondheid en Milieu #
Naam indicator
Eenheid
Bron
2017
2018
34
Hernieuwbare elektriciteit
% Dit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa
RWS
1,9
2,8
2019
Realisatie 2020
Nederland 18,5
Veel input voor de BBV-indicatoren is afkomstig van externe bronnen (met name CBS). Meer actuele gegevens zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening niet beschikbaar. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording.
Wat heeft het gekost? Kansen voor klimaat Prim. begroting 2020
Begroting 2020
Realisatie 2020
Afwijking 2020
Lasten
1.060.707
1.329.049
1.068.672
260.377
Baten
-48.183
-48.183
-29.511
-18.673
Mutatie reserves
-289.359
-311.658
-270.000
-41.658
Saldo
723.164
969.208
769.162
200.046
(Bedragen x € 1,-)
Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2020 en de begroting (na wijziging) 2020: Toelichting afwijkingen (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Reserve
I/S
Product 0410 Klimaatadaptatie en energietransitie Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid In juli 2020 is het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2020 – 2024, later dan voorzien, vastgesteld. Daarom zijn een aantal projecten die daarin voor 2020 waren opgenomen, in de tweede helft van 2020 niet uitgevoerd of zitten nog in de voorbereidings-/startfase. Een voorbeeld daarvan is de Transitievisie Warmte, die iedere gemeente in 2021 vastgesteld moet hebben. In 2021 komen deze projecten tot uitvoering en worden daarmee ook de kosten gemaakt.
281
I
Overig Totaal product 0410.
281
-
0
I
Overig
-21
-19
-42
I
Totaal product 0420.
-21
-19
-42
Totaal Programma
260
-19
-42
Product 0420 Milieubeleid en -beheer
JAARVERANTWOORDING 2020
63
Resultaatbestemming programma 4 Toelichting resultaatbestemming
Bedrag
I/S
Duurzaamheid Op 9 juli 2020 heeft de gemeenteraad het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2020 - 2024 vastgesteld. Daarin is ook een overzicht van de budgetten tot en met 2023 opgenomen. Omdat het budget in 2020 aanzienlijk hoger is dan de jaren erna én omdat uitvoering van de in het uitvoeringsprogramma genoemde projecten grotendeels pas in 2021 en later plaats vindt, wordt voorgesteld via resultaatbestemming deze middelen alsnog over te hevelen naar 2021, 2022 en 2023 conform de verdeling in het uitvoeringsprogramma.
€ 198.000
I
Totaal resultaatbestemming programma 4
€ 198.000
GEMEENTE ROERMOND
64
JAARVERANTWOORDING 2020
65
Programma 5
Goede leefomgeving Producten: Onder het programma ‘Goede leefomgeving’ brengen wij de volgende producten samen:
a) Mobiliteit b) Beheer openbare ruimte
Beleidskaders: • Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2017). • Evaluatie Fietsnota, Ontwikkeling Robuuste Structuren voor de fiets in Roermond (2011). • Parkeernota Roermond 2013 – 2020, Parkeerbeleid en –organisatie (2013). • Beheerplannen: Kadernota Beheer 2017 – 2026. • Waterketenplan Limburgse Peelen 2017 - 2021 (2017). • Gemeentelijk Rioleringsplan 2017 - 2021 (2017). • Groenvisie 2016. • Notitie groenadoptie (2012). • Bomenplan gemeente Roermond beleid en beheer 2012 - 2024 (2012). • Speelruimteplan Gemeente Roermond; Beleid in de periode 2013 – 2017 (2013). • Duurzaamheidsvisie Roermond (2017). • Grondstoffenplan 2014-2017
Verbonden partijen: • Enexis Holding N.V. • Nazorg Limburg B.V. (Bodemzorg Limburg) • Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) • Stichting Ons WCL (Waardevol Cultuur Landschap)
GEMEENTE ROERMOND
66
Strategisch doel programma Ten aanzien van mobiliteit is onze leidraad de visie en doelstellingen uit het GVVP. We zetten hierbij met name de komende jaren in op uitvoering van de lopende infraprojecten en het stimuleren van duurzame en actieve mobiliteit. CO2-reductie en het stimuleren van lopen en fietsen zijn daarbij speerpunten.
In de duurzaamheidsvisie is opgenomen dat we toewerken naar een grondstoffenmaatschappij, waarbij afval een economische waarde vertegenwoordigt. In 2025 bedraagt de hoeveelheid huishoudelijk restafval in Roermond 100 kg per persoon per jaar. In 2025 wordt ruim 75% van het huishoudelijk afval gescheiden ingezameld en hergebruikt.
Daarnaast houdt Roermond zijn fysieke leefomgeving in de openbare ruimte duurzaam in stand. De openbare ruimte in onze gemeente nodigt uit tot wandelen, fietsen, buitenspelen en ontmoeten. Bij nieuwe ontwikkelingen sturen we op een passende openbare ruimte en waar mogelijk faciliteiten voor ongeorganiseerd sporten. Wij beschermen de volksgezondheid, het milieu en de ont- en afwatering van het stedelijk gebied met een goed functionerend rioleringsstelsel. De gemeente heeft bovendien als doel afval te voorkómen en om afval dat ontstaat, te scheiden voor een zo hoogwaardig mogelijke verwerking. Daarmee wordt een bijdrage beoogd aan een schone-, veilige- en gezonde leefomgeving.
In het coalitieakkoord hebben we duurzaamheid breed omarmd. In het kader van een goede leefomgeving streven we naar meer duurzame mobiliteit om daarmee een bijdrage te leveren aan het behalen van de luchtkwaliteitsnormen en om de leefbaarheid in brede zin te verbeteren. Meer gebruik van de fiets en het openbaar vervoer en minder gebruik van de auto door zowel inwoners als bezoekers, moet bijdragen aan minder CO2-uitstoot en dus aan een leefbare, verkeersveilige en toch bereikbare stad. Daarvoor is het noodzakelijk anders te kijken naar de mobiliteitsopgave en om na te denken over andere mobiliteitsconcepten.
Wat willen we bereiken Roermond staat voor een groene-, gezondeen aangename gemeente om te wonen, te werken en te leven. Daarbij werken we aan een leefomgeving en openbare ruimte die uitnodigt tot wandelen, fietsen, buitenspelen en ontmoeten. Dat betekent dat de openbare ruimte van een dusdanige kwaliteit moet zijn dat deze activiteiten worden gestimuleerd en dat het buiten op straat ‘goed toeven’ is. Dit vraagt om kwaliteit bij realisatie en beheer. De openbare ruimte wordt beheerd en onderhouden op het vastgestelde niveau basiskwaliteit. Dit is vastgelegd in de kadernota beheer 2017 – 2026, inclusief de vigerende beheerplannen. Door op basiskwaliteit te beheren en onderhouden wordt de leefomgeving op een verantwoorde wijze beheerd.
JAARVERANTWOORDING 2020
67
Wat hebben we gedaan in 2020 Begroting 2020
Realisatie 2020
Wat gaan we doen (plan)
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
A Mobiliteit
A Mobiliteit
• In ons mobiliteitsbeleid dragen we uit dat we een sociale, gastvrije en ondernemende stad willen zijn voor inwoners en bezoekers. We stimuleren actief vervoerswijzen zoals de fiets en openbaar vervoer. Dit doen we enerzijds door binnen projecten zoals ‘Resolve’ en ‘Roermond Bereikbaar’ te werken aan gedragsverandering, bewustwording en nieuwe vervoersconcepten zoals deelmobiliteit. Anderzijds dragen we hieraan bij met fysieke maatregelen zoals snelfietsroutes, fietsparkeren in de binnenstad en meer aandacht voor lopen en fietsen bij diverse herinrichtingsprojecten en gebiedsontwikkelingen. Ook werken we aan een nieuwe stationsomgeving die recht doet aan het mobiliteitsknooppunt dat het station in de stad en de regio is.
• meer bezoekers in Roermond; • minder CO2-uitstoot door een lager aandeel van de auto in het totaal aantal verplaatsingen; • meer fietsers en voetgangers op straat; • grotere stallingscapaciteit voor fietsen in de binnenstad; • minder verkeersslachtoffers (objectief) en minder gevoel van verkeersonveiligheid (subjectief); • reëel en begrijpelijk parkeren voor iedereen.
We werken aan een aantrekkelijke stad die goed bereikbaar en verkeersveilig is voor inwoners en bezoekers. Daarvoor zijn in 2020 de volgende zaken gerealiseerd:
• We leveren in 2020 het verkeersveiligheidsplan op met daarin concrete aanbevelingen op het gebied van gedrag en infrastructuur en we starten met de herijking van het parkeerbeleid, mede op basis van de in 2019 uitgevoerde evaluatie.
• Een Provinciale cofinanciering voor een langzame verkeerverbinding via de IJzeren Rijn en de langzame verkeerverbinding naar Leudal (Leeuwen – Buggenum). • Een Pilot City Steps vanuit Resolve i.c.m. Park&Bike, als voorbode voor structurele inzet in 2021, voorbereid door Roermond Bereikbaar. • Diverse fietsstimuleringsacties vanuit Roermond Bereikbaar zoals de ‘Fietszomer’en ‘Probeer een e-bike’. • Voorgesorteerd op laden/lossen via City Hub bij de gemeente, effectuering in 2021 als resultaat van het Resolve programma. • SHAREuregio is sinds juli 2020 operationeel: de gemeente maakt gebruik van 4 elektrische deelauto’s en fietsen tbv verduurzaming zakelijke kilometers en op termijn het breder delen onder doelgroepen buiten de gemeente. • Diverse Google Maps optimalisaties tbv betere benutting van het wegennet en parkeervoorzieningen vanuit het Mobiliteitsfonds. • Spoordeelacties vanuit het Mobiliteitsfonds. • Actualiseren van de Interconnect borden in de binnenstad vanuit het Mobiliteitsfonds. • Nieuwe fietsstructuur in de Slachthuisstraat.
Het verkeersveiligheidsplan begin 2020 vastgesteld. En de gemeente heeft een subsidie gekregen vanuit het Ministerie in het kader van de Investeringsimpuls verkeersveiligheid De herijking van het parkeerbeleid is gestart met de parkeervisie die in december 2020 is vastgesteld. In 2021 wordt hier opvolging aan gegeven in de vorm van: • Parkeerbeleidsplan • Nota parkeernormen
GEMEENTE ROERMOND
68
Begroting 2020
Wat gaan we doen (plan)
Realisatie 2020
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie
• Onze ambitie is om in 2020 het busstation opnieuw in te richten en om voor het gehele stationsgebied een masterplan vast te stellen. Dit onder de voorwaarde dat overeenstemming wordt bereikt met onze partners over de uitwerking van de plannen en in 2020 nog de laatste onderzoeken plaatsvinden.
In 2020 is het nieuwe busstation van Roermond gerealiseerd. Overleg met partners van de stationsomgeving wordt in 2021 voortgezet.
• Het werken aan een efficiënt en verkeersveilig verkeerssysteem blijft speerpunt voor 2020. Naast regulier beheer en onderhoud aan verkeerskundige objecten geven we prioriteit aan het realiseren van een veilige fietsoversteek Koninginnelaan.
In 2020 is het regulier beheer en onderhoud gecontinueerd. De fietsoversteek wordt in 2021 uitgevoerd in het kader van de subsidie Investeringsimpuls verkeersveiligheid (2020).
• Daarnaast hebben we een nieuwe, grotere stallingsvoorziening voor fietsers en bromfietsers in de omgeving Neerstraat gerealiseerd en hebben we de toegang naar de fietsenstalling onder het Kloosterwandplein verbeterd.
In 2020 is de voorbereiding gestart voor de nieuwe, inpandige, bewaakte fietsenstalling in het Roercenter. De opening vindt plaats in 2021. Ook is de toegang tot de stalling Kloosterwandplein in februari 2020 verbeterd met twee rolbanden.
• De bestaande samenwerkingsverbanden zoals Resolve, Roermond Bereikbaar en het Mobiliteitsfonds worden gecontinueerd, waarbij in afstemming met alle partners wordt gewerkt aan het waarborgen van de bereikbaarheid en gastvrijheid van de stad. We werken toe naar alternatieve vervoerswijzen, zodat het autogebruik van bezoekers en inwoners van Roermond vermindert.
Het project Resolve is in december 2020 afgerond. Maatregelen uit het Regional Action Plan zijn opgestart (City Step met Park&Bike, City Hub). De samenwerking binnen Roermond bereikbaar is voortgezet met als resultaat afspraken over: • Werkgeversaanpak • Bezoekersaanpak • Hinderbeperking. 2021 is het laatste jaar van huidige samenwerkingsovereenkomst. Het Mobiliteitsfonds, een PPS-samenwerkingsverband, is in 2020 voortgezet. Partners zijn tevreden over de uitgevoerde acties in het kader van gastvrijheid en bereikbaarheid. De SHAREregio samenwerking is in 2020 voortgezet. Met als resultaat de uitrol van elektrische deelauto’s en fietsen medio 2020.
JAARVERANTWOORDING 2020
69
Begroting 2020
Wat gaan we doen (plan)
Realisatie 2020
Wat levert het op (plan)
Toelichting realisatie De gemeente en Rijkswaterstaat werken samen om de bereikbaarheid van Roermond en de regio zo optimaal mogelijk te houden tijdens de voorziene werkzaamheden in 2023. Hierover zijn afspraken gemaakt en Rijkswaterstaat start in 2021 met de aanbesteding voor de werkzaamheden.
• Tenslotte vindt in 2023 grootschalig onderhoud plaats aan de Roer- en Swalmentunnel door Rijkswaterstaat. De verwachte impact op de verkeersafwikkeling tijdens de uitvoering is groot en de gevolgen voor de omgeving vergen goede afstemming tussen alle betrokken partijen. De komende jaren hebben we een actieve rol bij de voorbereiding en de uitvoering van de werkzaamheden.
De middelen uit 2020 worden ingezet als resultaatsbestemming om samen met Rijkswaterstaat onderzoek te doen naar trillings- en geluidshinder in de Roertunnel met als doel te komen tot maatregelen die de hinder verminderen. De resultaten van dit onderzoek kunnen gevolgen hebben voor de manier waarop het groot onderhoud in de tunnel wordt uitgevoerd.
B Beheer Openbare Ruimte
B Beheer Openbare Ruimte
Conform onze beheerplannen voeren we regulier beheer en onderhoud uit aan verhardingen, openbaar groen, bos, natuur en landschap, speelvoorzieningen, riolering, hemelwater, grondwater, afval, grondstoffen, straatmeubilair, verlichting en kunstwerken. Specifieke projecten voor 2020 zijn:
Een op basisniveau onderhouden openbare ruimte die bijdraagt aan een toekomstbestendige stad met daarbij de volgende aspecten: • een acceptabel beeldkwaliteitsniveau; • recreatief aantrekkelijk en ecologische verantwoord bos en natuur; • een actueel, uitdagend, functioneel, heel en veilig areaal aan speelvoorzieningen; • bescherming van de volksgezondheid; • bijdrage aan klimaatadaptatie; • halvering van de hoeveelheid huishoudelijk afval; • schone leefomgeving; • meer duurzame en zuinige verlichting; • verzorgd straatbeeld; • prettige beleving van de openbare ruimte en veilig gebruik van kunstwerken.
We streven naar accuraat beheer van de openbare ruimte. Daarvoor zijn in 2020 de volgende zaken gerealiseerd: Verhardingen • Renovaties in 2020 zijn uitgevoerd dan wel afgerond aan: Munsterplein, Slachthuisstraat, Koolstraat, Terbaansweg, Randweg / De Meer, Pastoor Adamsstraat en St.Nicolaasstraat. • Aanbesteed in 2020 met uitvoering in 2021 zijn: Renovatie Burgemeester Geuljanslaan/Bisschop Lindanussingel, Wijkrenovatie Kastelenbuurt en Herinrichting Kapellerlaan. • In voorbereiding is reconstructie Oranjelaan (gedeelte Maria Theresialaan - Bredeweg) voor uitvoering in 2022. Civiel technische kunstwerken • Onderhoud is uitgevoerd aan de bruggen over de Roer aan de Andersonweg. De vervanging van de houten bruggen bij de Bonenberg en de Roodververij. Uitvoering hiervan wordt verwacht in 2021. De renovatie van twee betonnen bruggen in de Burgemeester Geuljanslaan en de Bisschop Lindanussingel. Dit wordt in 2021 in samenhang met de asfalt- en rioolwerken uitgevoerd. Voorbereiding renovatie viaduct Venloseweg, met uitvoering in 2021. Ook is de aanlegsteiger bij Arlo volledig vernieuwd.