Document · PDF

Bijlage 3 - Onderzoek afschrijvingstermijnen Antea

Gemeenteraad 13 november 2025, gemeente RoermondBij agendapunt: Nota investeringen gemeente Roermond 2025 (hamerstuk)7.505 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond

projectnummer 0492408.100 definitief 24 september 2024

www.anteagroup.nl

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100 24 september 2024

Auteur(s) Cas Goselink

Opdrachtgever Gemeente Roermond Postbus 900 6040 AX ROERMOND

Gecontroleerd Eric Moonen

datum 24 september 2024

beschrijving definitief

vrijgave R. van Hoek

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Inhoudsopgave 1.

Aanleiding en doel

1.1 1.2 1.3

Aanleiding Inzicht in de huidige activa Doel en leeswijzer

4 5 5

Afschrijvingstermijnen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten

2.1 2.2 2.3 2.4

Inleiding in de beheercyclus Gedachtegoed van het BBV Stelsel- en schattingswijzigingen Restwaarde

6 6 8 8

Analyse afschrijvingstermijnen

3.1 3.2 3.3 3.4

Financiële afschrijving kapitaalgoederen Technische afschrijving kapitaalgoederen Werkelijke gebruiksduur kapitaalgoederen Impact van innovaties

9 10 11 11

Overweging afschrijvingstermijnen

4.1 4.2 4.3 4.4

Analyse afschrijvingstermijnen Ervaringen uit de beheerpraktijk Financiële impact afschrijvingstermijnen op lopende kapitaallasten Eenduidigheid in benaming en (sub)categorisering

13 13 14 15

Overweging integrale afschrijvingstermijn

5.1 5.2 5.3

Overweging integrale afschrijving Ervaringen uit de beheerpraktijk Financiële impact vervroegde vervanging in specifieke structuurgebieden

16 17 17

Bijlage 1: Afschrijvingstermijnen kapitaalgoederen openbare ruimte Roermond

Bijlage 2: Quickscan afschrijvingstermijnen

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Aanleiding en doel In het Coalitieakkoord gemeente Roermond 2022 – 2026 wordt gesteld dat met realisme naar de structurele staat van de financiën wordt gekeken. Het onderzoeken van afschrijvingstermijnen is één van de vier (financieel-)technische oplossingsrichtingen. Deze rapportage biedt de inhoudelijke onderbouwing en overwegingen met betrekking tot de afschrijvingstermijnen. Ter beeldvorming is de impact hiervan indicatief bepaald op de reeds lopende kapitaallasten.

1.1

Aanleiding In het Coalitieakkoord gemeente Roermond 2022 – 2026 wordt gesteld dat met realisme naar de structurele staat van de financiën wordt gekeken. Afgesproken is dat de balans tussen ambities, taken, voorzieningen/diensten en lasten opnieuw wordt gezocht voor vier (financieel-)technische oplossingsrichtingen. Het onderzoeken van de afschrijvingstermijnen is één van deze oplossingsrichtingen. Deze rapportage geeft hieraan invulling en advies met betrekking tot de financiële en technische afschrijvingstermijnen die de gemeente Roermond hanteert ten aanzien van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Hierbij wordt gekeken naar: de technische en financiële afschrijvingstermijnen die Roermond momenteel hanteert; de eisen die Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stelt aan de afschrijving en de gebruiksduur; innovaties die van invloed kunnen zijn op de gebruiksduur. Bij het investeren in de openbare ruimte gaan we in op materiële vaste activa (MVA) met economisch of maatschappelijk nut. Dit wil zeggen dat het kapitaalgoed een waarde vertegenwoordigt die niet altijd direct in geld uit te drukken is en/of waar ter bestrijding van kosten een heffing geheven kan worden. Het concreet afstemmen van financiën en beheertechniek van kapitaalgoederen is van belang om met gepaste middelen het juiste maatschappelijk rendement te verkrijgen. Hierin speelt de ca.

11,5 miljoen m2 openbare ruimte die Roermond beheert een belangrijke rol. Veel maatschappelijke opgaven zoals circulariteit, gezondheid, duurzaamheid en de energietransitie komen in de openbare ruimte samen. Het investeren hierin vraagt naast een integrale aanpak ook om effectief financieren. Hieronder valt zeker ook het activabeleid, waarin de structurele lasten van investeringen in de openbare ruimte geduid worden. Om ambities en opgaven structureel de juiste financiële basis te bieden, is kennis van zowel techniek als financiën nodig.

Beheerareaal kapitaalgoederen in de openbare ruimte van Gemeente Roermond. Afkomstig uit Kadernota Beheer 2023 – 2032 Roermond.

blad 4 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Inzicht in de huidige activa Op dit moment staan op de activastaat van gemeente Roermond 689 beheeractiva. De totale investeringsomvang van activa en OHW in de openbare ruimte bedraagt per 29-07-2024 ca. € 148 miljoen. Het gaat hierin onder andere om diverse onderdelen van het rioleringssysteem, inrichting van begraafplaatsen, speelplaatsen en wegen. Zie de grafiek hiernaast voor de onderdelen en hun cumulatieve aanschafwaarde. Voor deze investeringen draagt gemeente Roermond in 2024 € 3,87 miljoen aan kapitaallasten. Het merendeel hiervan (€ 1,4 miljoen) voor vrijverval riolering, € 872.000 verhardingen, bruggen en parken, € 335.000 levensduurverlengende maatregelen (15 jaar) en € 231.000 voor revitalisering bedrijventerreinen.

€ 70.000.000 € 60.000.000 € 50.000.000 € 40.000.000 € 30.000.000 € 20.000.000 € 10.000.000 €bouwkundige onderdelen pompinstall 45 Electromechanische onderd.rioleringen 15 Havens, kade 30 Inr.sportterr/atletiekbn/kunstofm 15 Inrichting begraafplaatsen 30 Kabels en leidingen 30 Levensduurverl maatregelen 8 jr Levensduurverl. maatregelen 20 jr 20 Levensduurverl. maatregelen 25 jr 25 Levensduurverlengende maatregelen 15 jr Openbaar groen 20 Openbare verlicht LED armaturen 20 Openbare verlichting armaturen 15 Openbare verlichting masten 30 Revitalisering bedrijventerreinen 20 Rioolgemalen 15 Speelplaatsen 30 Speeltoestellen 15 Verkeersvoorz(drempels, vri) 10 Vrijverval riol, bergbezinkbassin 60 Wegen,straten, plein, brug, park ter 30

1.2

Investeringsomvang (aanschafwaarde) van de huidige activa.

1.3

Doel en leeswijzer Conform uitgangspunten in de Nota Investeringen gemeente Roermond 2023 worden afschrijvingstermijnen enkel aangepast bij gegronde reden hiertoe. Deze rapportage biedt de inhoudelijke onderbouwing voor het al dan niet aanpassen van de termijnen voor de afschrijving van de kapitaalgoederen in Roermond. Hoofdstuk 2 behandelt op hoofdlijnen het gedachtegoed van het BBV. In hoofdstuk 3 komt de financiële en technische afschrijving aan bod en wordt ingegaan op de werkelijke gebruiksduur. In hoofdstuk 4 staan overwegingen beschreven m.b.t. de financiële afschrijvingstermijnen, inclusief een indicatieve berekening van de financiële impact op het kapitaallastenverloop. Hoofdstuk 5 omvat overwegingen tot het hanteren van een integrale financiële afschrijving voor kapitaalgoederen op en boven maaiveld, in specifieke structuurgebieden.

blad 5 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Afschrijvingstermijnen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten Conform het BBV worden sinds 2017 alle investeringen in materiële vaste activa boven de activeringsgrens (voor MVA in Roermond € 50.000) geactiveerd. Hiermee komen op termijn alle kapitaalgoederen consequent financieel in beeld. Afgezien van prijsstijgingen en renteontwikkelingen leidt een vervanging dan niet tot hogere kapitaallasten. Uit het vrijvallen van het te vervangen activum wordt zo dekking gegenereerd voor vervanging. Bij een schattingswijziging worden kapitaallasten niet met terugwerkende kracht (her-)berekend.

2.1

Inleiding in de beheercyclus Het BBV gaat onder andere in op de bij de beheercyclus horende investerings- en onderhoudsmomenten. Onderstaand schema geeft aan hoe de beheercyclus van een kapitaalgoed er in de regel uitziet. Het gaat hier met name om de ‘grijze objecten’ zoals wegen, civiele kunstwerken e.d. De beheercyclus van groen/blauwe kapitaalgoederen kent een andere dynamiek. Bij aanleg wordt geïnvesteerd in het kapitaalgoed, bijvoorbeeld wanneer een weg aangelegd wordt. Dit investeringsbedrag wordt conform BBV geactiveerd. De verwachte technische levensduur bedraagt voor dit kapitaalgoed ca. 60 jaar (gemiddeld in Nederland). Na het moment van aanleg vindt meermaals klein onderhoud plaats. Dit zijn bijvoorbeeld het opvullen van kleine gaten of het recht leggen van klinkers. Na ca. 30 jaar wordt, halverwege de levensduur, groot onderhoud gepleegd. Aangezien dit ingecalculeerd is om de totale levensduur van 60 jaar te behalen, hoort ook dit toe aan onderhoudswerkzaamheden en landt op de exploitatie. Wanneer het kapitaalgoed het einde van zijn levensduur nadert, moet frequenter en grootschaliger onderhoud gepleegd worden om het kapitaalgoed heel en veilig te houden. Bij vervanging wordt opnieuw geïnvesteerd in het vervangen/vernieuwde kapitaalgoed, en worden nieuwe kapitaallasten opgevoerd.

In sommige gevallen kan met een groot onderhoudsmaatregel de totale levensduur verlengd worden, van bijvoorbeeld 60 tot 75 jaar. Hiermee wordt aanvullende waarde toegevoegd aan het oorspronkelijke object, wat het BBV duidt als een levensduurverlengende maatregel en dus ook een investering.

2.2

Gedachtegoed van het BBV Binnen het beheer van kapitaalgoederen in de openbare ruimte hebben we het over materiële vaste activa (MVA). Deze MVA zijn de bezittingen van de gemeente die zij langdurig in gebruik heeft, of bedrijfsmiddelen die direct of indirect dienstbaar zijn aan het primaire proces. De materiële vaste activa bestaan volgens artikel 35 BBV uit: 1. 2. 3.

Investeringen met een economisch nut (bv. vastgoed); Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven (bv. riolering); Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut (bv. wegen).

MVA hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn (er een markt voor is) en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Indien dit genereren van middelen gebeurt of kan gebeuren middels

blad 6 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

het vragen van rechten of heffingen, dan spreekt het BBV van MVA met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Riolering is hiervan een sprekend voorbeeld. MVA in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut genereren geen middelen, maar vervullen wel duidelijk een publieke taak. Het betreft investeringen in bijvoorbeeld wegen, water en groenvoorzieningen. Op vaste activa met een beperkte gebruiksduur moet volgens artikel 64 lid 3 BBV jaarlijks worden afgeschreven. Het BBV schrijft niet voor welke termijnen gelden voor de verschillende activasoorten. Het BBV zegt dat de afschrijvingstermijn overeen moet komen met de verwachte gebruiksduur. De technische levensduur van MVA is in de praktijk vaak langer dan die termijn waar rekening mee moet worden gehouden ter vervanging/vernieuwing van het activum. Hiervoor wordt een schatting gemaakt van de gebruiksduur, waar de financiële afschrijvingstermijn op afgestemd dient te zijn. De reden hiervoor in het achterliggende gedachtegoed van het BBV is meervoudig: •

Aansluiten van financiële afschrijvingstermijn op gebruiksduur: jaarlijks betalen voor het maatschappelijk nut dat door het MVA geleverd wordt.

•

Financiële vrijval van kapitaallasten bij einde levensduur van een kapitaalgoed biedt ruimte op de gemeentelijke begroting voor dekking van nieuwe kapitaallasten van (vervangings-)investeringen.

•

Het financiële systeem is op de lange termijn in evenwicht. Door nauwkeurige afstemming van financiële levensduur op de gebruiksduur draagt de gemeente vaste lasten voor het kapitaalgoed, waarbij enkel prijsstijgingen en renteontwikkelingen tot hogere/lagere lasten leiden.

Onderstaande figuur geeft dit principe weer. Het boekjaar na gereedkomen van het kapitaalgoed (jaar 1) wordt de investering geactiveerd. De kapitaallasten bestaan uit een vaste component afschrijving, plus de rentelasten over het resterende investeringsbedrag. Gemeente Roermond schrijft lineair af, waarmee de kapitaallasten dus geleidelijk dalen. De afschrijving blijft gelijk. Uit vrijval kapitaallasten worden nieuwe kapitaallasten bekostigd. Het kapitaalgoed blijft financieel in beeld en de lasten over lange termijn gelijk.

De financiële afschrijvingstermijn (in bovenstaand voorbeeld 45 jaar) wordt aangesloten op de verwachte gebruiksduur (in bovenstaand voorbeeld 50 jaar), met inachtneming van een marge om eventuele vroegtijdige afschrijving in de laatste gebruiksjaren op te vangen. Uit vrijval van de kapitaallasten ontstaat de financiële ruimte om datzelfde kapitaalgoed bij einde gebruiksduur te vervangen. Op de lange termijn zijn hiermee de afschrijvingslasten financieel consequent in beeld en in balans. Enkel de rentelasten en eventuele prijsschommelingen leiden tot een lastenverhoging of verlagen. Zie onderstaande figuur.

Alle investeringen in materiële vaste activa boven de activeringsgrens (€ 50.000) worden geactiveerd. Hiermee komen op termijn alle kapitaalgoederen consequent financieel in beeld. Afgezien van prijsstijgingen en renteontwikkelingen leidt een vervanging dan niet tot hogere kapitaallasten. Uit vrijval van het te vervangen activum wordt de dekking gegenereerd voor het vervangende activum. blad 7 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

2.3

Stelsel- en schattingswijzigingen Artikel 64 lid 2 BBV geeft aan dat de afschrijving alleen om gegronde reden mag afwijken van de grondslagen die in het voorgaande begrotingsjaar zijn toegepast (z.g.n. bestendige gedragslijn). De achtergrond hiervan is dat de begroting, de meerjarenraming en de jaarstukken een zo goed mogelijk inzicht moeten bieden in de (meerjarige) financiële positie van de gemeente. De grondslagen dienen daarom consistent te worden toegepast. Bij het aanpassen van de afschrijvingstermijn van bestaande activa is sprake van een schattingswijziging. Stellige uitspraken Commissie BBV [1]: 



Een wijziging van een verwachte toekomstige gebruiksduur c.q. gebruiksintensiteit is een schattingswijziging. De bestaande (rest)boekwaarde wordt niet herrekend, maar over de langere, dan wel kortere, dan wel gelijkblijvende verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven; Een wijziging van de ‘vrij te kiezen’ waarderingsgrondslagen is een stelselwijziging. Bij een stelselwijziging worden bestaande (rest)boekwaarden niet herrekend, maar over de langere, dan wel kortere, dan wel gelijkblijvende verwachte gebruiksduur afgeschreven. Uit hoofde van rechtmatigheid kunnen besluiten tot een stelsel- of schattingswijziging met betrekking tot materiële vaste activa uiterlijk tot het eind (31-12) van het desbetreffende begrotingsjaar worden genomen door de raad.

Het aanpassen van een afschrijvingstermijn is een schattingswijziging. Bij een schattingswijziging worden kapitaallasten in lijn met de stellige uitspraken van de Commissie BBV niet met terugwerkende kracht (her-) berekend. De resterende boekwaarde wordt over de nieuw vastgestelde resterende termijn afgeschreven.

2.4

Restwaarde De waarderingsgrondslagen moeten vastgesteld zijn in het activabeleid van de gemeente. Dit beleid moet consistent worden toegepast voor dezelfde activacategorieën en in de tijd. Hierin is ook opgenomen of de gemeente rekening houdt met een rest(boek)waarde, dit is een waarderingsgrondslag. De rijksoverheid heeft grote ambities op het gebied van circulariteit, waarbij in 2030 ca. 50% van de grondstoffen hernieuwbaar moet zijn of moet bestaan uit hergebruikte grondstoffen. Een mogelijkheid om hieraan een impuls te geven is het verplicht hanteren van restwaarde bij investeringen in infrastructuur. Dit is op dit moment geen voorziene ontwikkeling, echter worden de regels van het BBV omtrent het hanteren van restwaarde hieronder uiteengezet om deze te duiden in de context. •

• • • •

De restwaarde is de schatting, tegen het prijspeil van het moment van ingebruikname, van de opbrengst die na de gebruiksduur nog gerealiseerd kan worden, verminderd met de te maken kosten voor verwijdering of vernietiging van (delen van) het actief. Er wordt bij de bepaling van de restwaarde dus geen rekening gehouden met mogelijke waardeveranderingen vanwege inflatie of deflatie, veranderende marktomstandigheden en dergelijke. De restwaarde dient reëel en per activum te worden geschat. Het hanteren van een vast percentage restwaarde voor bijvoorbeeld het totale vastgoed doet onvoldoende recht aan de individuele kenmerken van de materiële vaste activa. De restwaarde mag niet zodanig hoog worden geschat, dat feitelijk geen of te weinig afschrijving plaatsvindt. Wanneer de verwachte gebruiksduur korter is dan de verwachte economische levensduur van het actief, is er altijd sprake van een restwaarde. Aan het einde van de economische levensduur zal er slechts sprake zijn van sloopwaarde. Aan het eind van de afschrijvingsperiode kan hooguit een boekwaarde overblijven ter dekking van de verwijderingskosten.

Op grond van het voorzichtigheidsprincipe wordt op dit moment bij vrijwel alle gemeenten de restwaarde vastgesteld op nihil. Dit heeft op dit moment geen impact op het activabeleid in Roermond. [1] Met stellige uitspraken geeft de commissie BBV een interpretatie van de regelgeving die leidend is. Indien een gemeente toch een afwijkende interpretatie kiest, dan moet zij dit expliciet motiveren en kenbaar maken bij de begroting en jaarstukken. De aanbevelingen zijn niet dwingend.

blad 8 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Analyse afschrijvingstermijnen De huidige financiële afschrijvingstermijnen in Roermond lijken ten opzichte van vergeleken gemeenten relatief conservatief. Een overweging is dat verruiming reëel is. Ook in vergelijking met de technische afschrijvingstermijn is er ruimte, echter dient ook rekening gehouden te worden met andere maatgevende levensduren die met name in specifieke structuurgebieden de werkelijke gebruiksduur bepalen. Daarnaast kan een lange financiële levensduur en afschrijvingstermijn leiden tot een minder proactieve en faciliterende houding ten opzichte van innovaties en transities, wanneer deze vroegtijdige vervanging van kapitaalgoederen vereisen.

3.1

Financiële afschrijving kapitaalgoederen Onderstaande quickscan is uitgevoerd over een 5-tal gemeenten met stedelijke kenmerken in de regio, en ligging op stabiele (zand) ondergrond. De tabel met concrete afschrijvingstermijnen is opgenomen in bijlage 2. In onderstaande inventarisatie is zichtbaar dat de economische afschrijvingstermijnen van Roermond in de regel in (conservatieve) lijn liggen met de vergeleken gemeenten.

Financiële afschrijvingstermijnen 120

100

• Bij civieltechnische kunstwerken (bruggen, tunnels e.d.) is de opgenomen 30 jaar relatief laag, gezien de lange levensduur van deze objecten. Vanwege de diversiteit aan levensduren (van kleine houten voetbruggen tot grote verkeersbruggen) worden hier vaak meerdere afschrijvingstermijnen gehanteerd, met een bandbreedte van 20 – 100 jaar. • Daarnaast heeft gemeente Roermond geen afschrijvingstermijn opgenomen specifiek voor het kapitaalgoed bomen. De tendens in Nederland is dat deze steeds vaker opgenomen wordt (en met een langere levensduur dan groen) vanwege de maatschappelijke waarde die bomen vertegenwoordigen. Ook geeft dit uitdrukking aan de waarde van de boom die met het toenemen van boomkroonvolume aanzienlijk groeit. • De landelijke trend is dat bij het actualiseren van activabeleid de afschrijvingstermijnen verlengd worden, op basis van ervaringen met te vervangen na-oorlogse woonwijken. De levensduur van deze wijken overtreft in de regel (op stabiele grondslag) de verwachte levensduur van ca. 60 jaar. De ervaring van beheerders van gemeente Roermond sluit aan bij dit landelijke beeld. Mede op basis hiervan verruimen veel gemeenten de afschrijvingstermijnen. De huidige financiële afschrijvingstermijnen in Roermond bevinden zich ten opzichte van vergeleken gemeenten aan de onderkant van de bandbreedte.

Dit geeft aan dat er ruimte is tot verruiming van de afschrijvingstermijnen binnen algemeen gehanteerde kaders.

blad 9 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

3.2

Technische afschrijving kapitaalgoederen De technische levensduren van kapitaalgoederen in Roermond liggen ten grondslag aan de beheerstrategie. Deze strategie is beschreven in de Kadernota Beheer Roermond 2023 – 2032. In onderstaande tabel zijn de financiële en technische levensduren in Roermond met elkaar vergeleken. Kapitaalgoed

Gemeente Financieel

Technisch

Riolering (r / b / e&m)

60 / 45 / 15

74* / 45 / 15

Verharding

70*

Civieltechnische kunstwerken

50 - 70

Sport/speelvoorzieningen

12 - 20

Verkeersvoorzieningen

10 - 45

Grond- en sloopwerken, waterkeringen

Kabels en leidingen

Havens, kades

Openbare verlichting (M / A / LED)

30 / 15 / 20

40 / 20 / 22

Openbaar groen

20*

10 - 40

Bomen

30 - 70

Levensduurverlengende maatregelen

8 / 12 / 15 / 20 / 25

8 - 25

*op basis van ervaring beheerexperts gemeente Roermond. Zie onderstaand de tekstuele verklaring.

Opvallend in positieve zin is dat gemeente Roermond diverse afschrijvingstermijnen hanteert voor levensduurverlengende maatregelen. Deze ontwikkeling speelt in den lande steeds meer, maar tot nog toe hebben weinig gemeenten dit met dezelfde nauwkeurigheid doorgevoerd in het financiële systeem. Gedurende het opstellen van de Kadernota Beheer is gebleken dat groenvervanging in de regel plaatsvindt uit de exploitatie (of vanuit andere middelen bekostigd wordt in integrale projecten). Hierop wordt in de beheerpraktijk niet afgeschreven. De landelijke ontwikkeling is nauwkeuriger in te zetten op afschrijving van investeringen, en hiervoor ook structurele budgetten te reserveren ten behoeve van investeringskredieten en kapitaallasten. Met name bij de kapitaalgoederen Riolering en Verharding zijn op basis van de werkelijke technische levensduur in Roermond langere levensduren gehanteerd dan op voorhand verwacht. De gewogen gemiddelde levensduur zoals toegepast in het Kostendekkingsmodel voor het vaststellen van de rioolheffing bedraagt 74 jaar. De technische levensduur van riolering aangelegd vóór 1970 bedraagt 60 jaar (31% areaal), door toepassing van andere materialen (betonkwaliteit en gres) bedraagt deze vanaf 1970 ca. 80 jaar (69% areaal). Op basis van ervaringen uit het wegenbeheer in Gemeente Roermond gaan de wegverhardingen technisch ca.

10 jaar langer mee dan de regulier te verwachten 60 jaar. Onder verkeersvoorzieningen schaart Roermond een divers areaal, van installaties en verkeerslichten tot masten en vluchtheuvels. Vanwege de diversiteit in deze categorie (die niet aansluit op de verschillende kapitaalgoederen zoals in de Kadernota Beheer opgenomen) zijn er diverse technische levensduren binnen dit pakket te zien. De technische levensduren zijn in grote mate bepalend voor het moment van vervanging van kapitaalgoederen. Naast enkel de technische levensduren spelen echter ook andere maatgevende levensduren een rol bij het bepalen van de werkelijke gebruiksduur. Zo speelt ‘de ritmiek van de stad’ een steeds grotere rol in specifieke structuurgebieden. Veranderende gebruiksdruk door inbreidingsprojecten en binnenstedelijke verdichting, ruimtelijke transities van voormalige bedrijven- en industrieterreinen voor nieuwe gebruiken, en veranderende blad 10 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

(multi-)modaliteit (hoe verplaatsen mensen zich door de openbare ruimte) bepalen steeds vaker het moment van vernieuwing. De ontwerpeisen bij aanleg sluiten in dat geval niet langer aan op de wensen van gebruikers, of er zijn nieuwe gebruikers met andere wensen. In relatie tot de gehanteerde technische afschrijvingstermijnen is de financiële afschrijvingstermijn voor de kapitaalgoederen verharding, riolering, civieltechnische kunstwerken, havens/kades en bomen voorzichtig te noemen. Met inachtneming van een veilige marge tot het einde van de technische levensduur, is nog steeds een aanzienlijk lagere financiële afschrijving gehanteerd. Er moet echter ook rekening gehouden worden met andere maatgevende levensduren die de werkelijke gebruiksduur bepalen.

3.3

Werkelijke gebruiksduur kapitaalgoederen Voor het bepalen van de werkelijke gebruiksduur, waar de economische levensduur conform BBV op afgestemd dient te zijn, is niet enkel de technische levensduur van belang. Zoals al uiteengezet zijn er verschillende technische innovaties in constructie en materialisatie waardoor de kapitaalgoederen in de openbare ruimte langer in stand gehouden kunnen worden. Innovaties en transities zijn recent echter ook vaak aanleiding voor vroegtijdige vervanging van kapitaalgoederen. Onderstaand zijn de verschillende maatgevende levensduren weergegeven. De reden tot vervanging en/of vernieuwing is bij de verschillende levensduren afwijkend. Deze is per maatgevende levensduur kort toegelicht. De weergave van de schema’s geeft een fictief beeld van de verhouding tussen levensduren zoals deze in de regel ervaren wordt. Ontwerplevensduur

De ontwerplevensduur eindigt wanneer binnen het voorziene onderhoud het kapitaalgoed niet meer bruikbaar is voor het bij aanleg beoogde doel; Technische levensduur

De technische levensduur eindigt wanneer het materiaal kapot en/of versleten is; Functionele levensduur

De functionele levensduur eindigt wanneer het kapitaalgoed niet meer aan de wensen en/of eisen van de bij aanleg beoogde gebruiker voldoet; Economische levensduur

De economische levensduur eindigt wanneer het gebruik niet meer economisch verantwoord is (onderhoudskosten worden onevenredig hoog), en/of wanneer integrale vernieuwing financiële synergievoordelen meebrengt, en/of wanneer nieuwe innovaties goedkopere alternatieven bieden. De financiële afschrijvingstermijn dient conform BBV aan te sluiten op de gebruiksduur. De werkelijke gebruiksduur is afhankelijk van de bovengenoemde maatgevende levensduren per kapitaalgoed. In de beheerpraktijk wordt ervaren dat met name in specifieke structuurgebieden de functionele levensduur steeds vaker leidend is voor vervanging. Denk hierbij aan herinrichting vanwege verhoogde gebruiksdruk, mobiliteit en/of vernieuwing vanwege het imago van de gemeente.

3.4

Impact van innovaties Innovaties in constructie, materialisatie en omgang met kapitaalgoederen kunnen zowel een positieve als negatieve invloed hebben op de ontwerp, technische, functionele of economische levensduur. Onderstaand zijn voor de belangrijkste assets ontwikkelingen geduid die zich in de afgelopen jaren (vanaf 1960) tot op heden voorgedaan hebben. Dit is op hoofdlijn, nuances en uitzonderingen zijn altijd mogelijk. blad 11 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Verhardingen: in met name asfaltinnovaties (samenstelling van bitumen, bitumen-loos asfalt, koud asfalt, stil asfalt) is de totale levensduur van deze verhardingen niet in beeld. Deze innovaties komen voort uit duurzaamheidsdoelstellingen ten behoeve van verlaagde CO2-emissie en/of gezondheid. Hiermee wordt niet gestuurd op een langere levensduur en is de verwachting dat dit zelfs een negatieve invloed heeft op de technische levensduur. Dit wordt afgewogen tegen de (maatschappelijke) baten. In elementverhardingen heeft weinig innovatie plaatsgevonden ten opzichte van de levensduur verlenging en/of verkorting. Riolering: de innovaties in riolering die ertoe leiden dat het stelsel aangelegd na 1970 langer meegaat (andere materialen en productietechnieken voor beton) zijn momenteel al in de technische levensduur meegewogen. Daarnaast leggen nieuwe innovaties zich met name toe op levensduurverlenging, waarvoor Roermond reeds aangepaste afschrijvingstermijnen hanteert in zowel techniek als financiën. Een voorbeeld hiervan is re-linen. Civieltechnische kunstwerken: er zijn diverse ontwikkelingen van invloed op de gebruiksduur van civieltechnische kunstwerken. Vanwege de inherente lange levensduur en hoge aanschafwaarde van deze objecten is de impact hiervan relatief groter dan bij de overige kapitaalgoederen. 1.

Intensiever gebruik: de gebruiksdruk, belasting en omvang van voer- en vaartuigen is aanzienlijk toegenomen voor kunstwerken met vervoersfunctie (viaducten, bruggen, etc.). Hierbij ligt de intensiteit (aantallen) en het gewicht van voertuigen aanzienlijk hoger liggen dan in de jaren 60/70. De functionele en technische levensduur neemt hierdoor af. 2. Strengere normen: toegenomen belastingen zijn vertaald in nieuwe normen. Grote veranderingen vonden plaats in de jaren 70, 90 en vanaf 2010. Dit betekent dat recente kunstwerken robuuster zijn dan kunstwerken van voor de normwijziging, maar voldoen oudere kunstwerken niet meer aan nieuwe normen. De functionele levensduur neemt hierdoor af. In het verlengde hiervan is de ontwerplevensduur tegenwoordig vaak langer (100 jaar) dan een aantal decennia geleden (80 jaar), en neemt gebruiksduur toe. 3. Betere beoordelingsmethoden en kwaliteitscontrole: er zijn tegenwoordig betere methoden om de materiaalsamenstelling en -eigenschappen te bepalen. Met betere data en geavanceerdere rekenmethoden is het mogelijk aan te tonen dat een kunstwerk toch voldoet, waarmee de gebruiksduur toeneemt. Daarnaast zijn met nieuwe methoden en materialen hoogwaardigere materialen te vervaardigen. Dit werkt verschillende kanten op: a.

Een deel van de kwaliteiten van nieuwe materialen gaan op aan de hogere belastingen / strengere normen en optimalisaties in het ontwerp (minder materiaal nodig). Dat heeft per saldo geen effect op de levensduur. b. Door nieuwe materialen komen bepaalde gebreken die in oudere constructies voorkomen, in nieuwe constructies niet meer voor. Dat heeft een langere levensduur tot gevolg. Anderzijds leidt het vervangen van tropisch hardhout door Europees hardhout of zachthout vanwege duurzaamheidsdoelen tot een kortere levensduur. c. Van nieuwe materialen (composieten, geopolymeerbeton) is het momenteel te vroeg de werkelijke gebruiksduur te duiden. Groen en bomen: met name in recente jaren zijn innovaties en zienswijzen op de inrichting van openbaar groen en bomen van invloed geweest. Zo kan boomwortelopdruk voorkomen worden door middel van ruimere plantgaten, zodat vervanging niet vanwege resulterende schadebeelden aan omliggende verhardingen vereist is. Ook kan middels groeiplaatsverbetering een langere technische levensduur behaald worden. Daarnaast is de trend om meer inheemse (locatie-gebonden) en klimaatrobuuste beplanting toe te passen, van positieve invloed op de bestendigheid van groenareaal. Daarbij worden geen monoculturen aangeplant ter voorkoming van ziekte uitbraken. Het is van belang bewust te zijn van de effecten van een langere financiële levensduur.

Deze kan op termijn namelijk ook een financiële blokkade opwerpen voor het proactief participeren in transities in de openbare ruimte. Wanneer de af te boeken restboekwaarde op moment van vervroegde vervanging tot overmatige kapitaalvernietiging leidt, zal dit een rem zetten op de deelname en versnelling van transities die voor het verkrijgen van een (aanvullend) nieuw systeem de vervanging van het oude vereisen. Diverse innovaties hebben een positieve of negatieve invloed op de werkelijke gebruiksduur. Daarnaast kan een lange financiële levensduur en afschrijvingstermijn leiden tot een minder proactieve en faciliterende houding ten opzichte van innovaties en transities, wanneer deze vroegtijdige vervanging van kapitaalgoederen vereisen. blad 12 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Overweging afschrijvingstermijnen Een indicatieve (her)berekening op de lopende kapitaallasten t.l.v. de algemene middelen bij gewijzigde afschrijvingstermijnen leidt tot ca. 2034 tot een lastenverlichting van ca. € 3,4 miljoen. Op de lange termijn bedraagt de totale lastenverzwaring vanwege de toenemende rente € 1,8 miljoen (5% van het totaal).

4.1

Analyse afschrijvingstermijnen Alle investeringen in materiële vaste activa boven de activeringsgrens (€ 50.000) worden conform het BBV sinds 2017 geactiveerd. Hiermee komen op termijn alle kapitaalgoederen consequent financieel in beeld. Afgezien van prijsstijgingen en renteontwikkelingen leidt een vervanging dan niet tot hogere kapitaallasten, en kan uit vrijval van het te vervangen activum de dekking gegenereerd worden voor het vervangende activum. Hiermee is het financiële systeem op de lange termijn in balans. De huidige financiële afschrijvingstermijnen in Roermond vallen in lijn met de bandbreedte die vergeleken gemeenten hanteren. Wel zit Roermond in de regel aan de onderkant van deze ruimte. Dit geeft aan dat er ruimte is tot verruiming van de afschrijvingstermijnen binnen algemeen gehanteerde kaders, waarbij nog steeds een veilige marge tot het werkelijke moment van einde gebruiksduur behouden kan blijven. In relatie tot de huidige technische afschrijvingstermijnen lijkt de financiële afschrijvingstermijn voor de kapitaalgoederen verharding, riolering, civieltechnische kunstwerken, havens/kades en bomen conservatief te zijn. Met inachtneming van een veilige marge tot het einde van de technische levensduur, is nog steeds een aanzienlijk lagere financiële afschrijving gehanteerd.

Er moet naast de technische levensduur echter ook rekening gehouden worden met andere maatgevende levensduren (ontwerp-, functioneel en economisch) die de werkelijke gebruiksduur bepalen. De financiële afschrijvingstermijn dient conform BBV namelijk aan te sluiten op deze gebruiksduur. De werkelijke gebruiksduur is afhankelijk van de maatgevende levensduren per kapitaalgoed. Voor het merendeel van het beheerareaal is de technische levensduur leidend voor het vervangen/vernieuwen van de openbare ruimte. Voor deze kapitaalgoederen kan de huidige afschrijvingsmethodiek gehanteerd worden. De overweging is om voor de genoemde kapitaalgoederen de financiële afschrijvingstermijn te verruimen. Om een betrouwbare en realistische schatting te maken van een passende werkelijke gebruiksduur is met de beheerexperts gesproken over de ervaringen in de beheerpraktijk binnen gemeente Roermond.

4.2

Ervaringen uit de beheerpraktijk Tijdens werksessies per assetgroep is met de beheerexperts van gemeente besproken wat de invloed van de lokale context (ondergrond, gebruiksdruk etc.) in Roermond is op de kapitaalgoederen. Daarbij is zowel afgestemd wat een realistische technische levensduur van nieuw aan te leggen kapitaalgoederen is, als wat een realistische werkelijke gebruiksduur van deze kapitaalgoederen is in de beheerpraktijk. Dit laatste is gedaan op basis van de ervaringen van de beheerexperts met projecten in de afgelopen jaren, en waar mogelijk getoetst met voorbeelden. De beheerders geven aan dat in de regel de technische levensduur leidend is voor het vervangingsmoment. Dit daadwerkelijke vervangingsmoment wordt op basis van inspecties bepaald. Vervolgens wordt de investering in het kapitaalgoed in de begroting opgenomen en de voorbereiding gestart. Voor de meeste structuurgebieden (bedrijventerreinen, industriegebieden, woonwijken, sportvelden, begraafplaatsen) is het aansluiten op de technische levensduur, met inachtneming van een risicotermijn, een juiste benadering voor het aansluiten van de financiële levensduur op de vervangingscyclus in de beheerpraktijk.

blad 13 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Kapitaalgoed

Gemeente

Toelichting

Scenario

Riolering (r / b / e&m)

60 / 45 / 15

80* / 45 / 15

Handhaven/ove rweging

Vervanging o.b.v. technische noodzaak, kwalitatieve inspecties, handhaven i.v.m. lange horizon en onduidelijkheden ontwikkelingen, *80 o.b.v. nieuwe aanleg

80 / 45 / 15

Verharding

Overweging

Onduidelijkheden vanwege transities en nutsvoorzieningen, techniek steeds vaker niet leidend. Wel langere gebruiksduur op dit moment

Civieltechnische kunstwerken

50 - 70

Handhaven

Veel kleine kunstwerken met korte(re) levensduur (houten bruggen, kleine verkeersbruggen)

Inricht. sportterr. atletiekbanen, kunststofmatten

12 - 20

Overweging

Verlaging; overgrote deel investeringen (omvang €’s) in sportvelden

Speeltoestellen

12 - 20

Handhaven

Passend voor gemiddelde levensduur

Verkeersvoorzieningen

10 - 45

Overweging

o.b.v. nieuwe aanleg

Havens, kades

Handhaven

Beperkte omvang, terminal/aanlegsteiger, 30 jaar passend

Openbare verlichting (M / A / LED)

30 / 15 / 20

40 / 20 / 22

Handhaven

Op basis van branduren nauwkeurig in te schatten, handhaven

30 / 15 / 20

Openbaar groen

10 - 40

Handhaven

Passend voor gemiddelde levensduur beplantingen, i.h.k.v. klimaatverandering is verlengen riskant

Bomen

30 - 70

Overweging

In beheer richten op langere instandhouding bomen, 30 jaar passend

Levensduurverlengende maatregelen

8 – 25

8 - 25

Handhaven

Waardevol om passend af te schrijven. Roermond loopt hiermee landelijk voorop.

8 – 25

In bovenstaande tabel is weergegeven wat de huidige afschrijvingstermijnen financieel en technisch zijn, en is een toelichting gegeven op de overweging tot een scenario waarin verder aangesloten wordt op de werkelijke gebruiksduur.

4.3

Financiële impact afschrijvingstermijnen op lopende kapitaallasten Om de financiële impact van de bovenstaande aanpassingen van de afschrijvingstermijnen te duiden, is een indicatieve berekening uitgevoerd op de huidige activastaat. Dit om een beeldvormend overzicht te geven van de impact van het scenario op de reeds lopende en begrootte kapitaallasten. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:    

de restlevensduur is (her)berekend op basis van startjaar activatie; de resterende boekwaarde per 31-12 is geactiveerd over de langere, kortere of gelijkblijvende termijn; de gehanteerde rekenrente bedraagt cf. huidige activa 0,75%; OHW projecten zijn per 2025 indicatief geactiveerd om het verloop van de kapitaallasten inzichtelijk te maken.

Onderstaande grafiek laat het verloop van de kapitaallasten zien met de huidige financiële afschrijvingstermijnen, en de indicatieve berekening op basis van de aangepaste afschrijvingstermijnen. blad 14 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

€ 5.000.000 € 4.000.000 € 3.000.000 € 2.000.000 € 1.000.000 2025 2028 2031 2034 2037 2040 2043 2046 2049 2052 2055 2058 2061 2064 2067 2070 2073 2076 2079 2082 2085 2088 2091 2094 2097 2100 2103 2106 2109

€-

Huidig (t.l.v. rioolheffing)

Huidig (t.l.v. algemene middelen)

Scenario (t.l.v. rioolheffing)

Scenario (t.l.v. algemene middelen)

Financieel effect van financiële afschrijvingstermijnen op alle reeds op de activastaat opgenomen investeringen. Onderscheid in kapitaallasten t.l.v. algemene middelen en t.l.v. rioolheffing.

Op basis van de boekwaarde per 31/12 (dus incl. afschrijving over 2024 op basis van de in de huidige Nota Investeringen opgenomen termijnen) is de resterende afschrijving en rente berekend over de aangepaste resterende afschrijvingstermijn. Uitgangspunt is conform de regelgeving en stellige uitspraken van het BBV het verder aansluiten op de werkelijke gebruiksduur. De getoonde getallen zijn indicatief, een definitieve en gedetailleerde doorrekening moet indien wenselijk door de financieel adviseurs van gemeente Roermond uitgevoerd worden. De lastenverlichting ten laste van de algemene middelen bedraagt in de eerste periode t/m 2034 in totaal ca. € 3,4 miljoen. Zie onderstaande tabel voor een indicatie van het verschil per jaarschijf. Per jaarschijf is het verschil tussen de huidige kapitaallasten t.l.v. algemene middelen en het scenario weergegeven. Omdat voor riolering een heffing geheven wordt, heeft een lastenverzwaring of verlichting geen directe impact op de algemene middelen. Deze zijn in onderstaande tabel dan ook niet opgenomen. Algemene middelen

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

Lasten scenario t.o.v. huidig (€ x 1.000)

-60

-550

-540

-530

-440

-480

-230

-300

-250

-180

In 2025 is een incidentele piek te zien. Deze komt voort uit diverse activa die momenteel een langere afschrijvingstermijn toegekend is in afwijking met de geselecteerde activasoort. Deze zijn in de fictieve berekening, wanneer de afschrijvingstermijn van de activasoort reeds verlopen is, in dit boekjaar afgeschreven naar € 0. Op de lange termijn zijn de kapitaallasten hoger dan in de huidige systematiek, vanwege de toenemende rentelasten bij langlopende leningen. In de berekening is conform huidige boekhouding een rekenrente op kapitaallasten gehanteerd van 0,75%. De totale netto lastenverzwaring t.l.v. algemene middelen bedraagt hiermee op de lange termijn ca. € 1,8 miljoen (5% van totaal) t.o.v. de huidige afschrijvingstermijnen. Conclusie van de beeldvormende herberekening van lopende kapitaallasten is dat wanneer de financiële afschrijvingstermijn verder aangesloten wordt op de werkelijke gebruiksduur, de kapitaallasten in de eerste jaren dalen t.o.v. de huidige. Op termijn stijgen deze echter vanwege toenemende toegerekende rente.

4.4

Eenduidigheid in benaming en (sub)categorisering In het kader van transparantie en overzichtelijkheid is bevorderlijk dat de bewoordingen in financiën en beheerpraktijk op elkaar aansluiten. Dit maakt dat de koppeling tussen techniek en middelen concreter en herleidbaarder wordt. Dit helpt in de samenwerking en communicatie tussen de twee vakgebieden om tot effectieve en realistische inzet en onderbouwing van middelen te komen. De overweging is de benamingen en (sub)categorisering in de Nota Investeringen gemeente Roermond 2023 te veranderen naar de in de Kadernota Beheer 2023 – 2032 Roermond gehanteerde terminologie. blad 15 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Overweging integrale afschrijvingstermijn Voor specifieke locaties kan één integrale afschrijvingstermijn gehanteerd worden voor assets op- en boven het maaiveld. Dit bevordert de integrale gebiedsgerichte vernieuwing van deze locaties, terwijl financiële flexibiliteit behouden blijft om in te springen op ruimtelijke transities wanneer deze zich aandienen. Het areaal op deze locaties bedraagt ca. 4,5% van het totaal, en vertegenwoordigt een waarde van € 2,2 miljoen.

5.1

Overweging integrale afschrijving De gebruiksduur is afhankelijk van veel invloeden in de openbare ruimte. In bepaalde gebieden zullen niet de technische maar functionele levensduur bepalend zijn voor het moment van vervanging en/of vernieuwing. Bij het vaststellen van de Kadernota Beheer (raadsvergadering september 2023) is de structuurelementenkaart vastgesteld. Voor de gebieden die zijn aangegeven in rood en oranje (binnenstad en bijzondere locaties) is de inschatting dat niet alleen de technische, maar ook de functionele levensduur bepalend is. In deze structuurgebieden dienen transities in (multi-) modaliteit, bewonings- en bezettingsgraad, gebruiksintensiteit en gebruikswensen en aanpassingen met het oog op duurzaamheid zich frequenter aan dan in overige structuurgebieden. Hiertoe moet financiële flexibiliteit gewaarborgd blijven. Zo kan, op het moment dat transities zich aandienen en een vernieuwing van kapitaalgoederen vereisen, proactief ingespeeld worden. Zie voor de grafische weergave van deze structuurgebieden de bijgevoegde kaart (in oranje en rood). Is dit niet het geval, en zijn de financiële afschrijvingstermijnen in dit gebied (te) lang, dan kan dit betekenen dat het afboeken van de resterende boekwaarde van de kapitaalgoederen een aanzienlijke financiële drempel opwerpt. Dit beperkt de mogelijkheid de transitie te faciliteren.

Hierdoor verliest gemeente Roermond flexibiliteit vanwege (onnodige) financiële beperkingen. Zeker in de genoemde structuurgebieden, die belangrijk zijn voor het imago en de economische concurrentiepositie in de regio, is dit niet wenselijk. De overweging is dan ook om voor de specifieke structuurgebieden één integrale afschrijvingstermijn te hanteren voor assets op- en boven het maaiveld. Dit bevordert de integrale gebiedsgerichte vernieuwing van deze locaties, terwijl financiële flexibiliteit behouden blijft om in te springen op ruimtelijke transities wanneer deze zich aandienen.

Structuurelementenkaart Gemeente Roermond zoals opgenomen bij de vigerende Kadernota Beheer.

blad 16 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

5.2

Ervaringen uit de beheerpraktijk De beheerders geven aan dat de versnelde vervangingen in de genoemde structuurgebieden inderdaad ervaren worden. Zo worden diverse projecten genoemd die in de binnenstad en rond de singels in de jaren 2007 – 2014 uitgevoerd zijn, nu weer op de planning voorkomen. Dit vaak vanuit bestuurlijke ambities en wensen, niet op basis van technische staat. Zij geven het volgende beeld van de vervangingscyclus in deze structuurgebieden.

Na aanleg wordt meermaals klein onderhoud uitgevoerd. Wanneer na ca. 15 jaar beoordeeld wordt welk groot onderhoud wanneer benodigd is, wordt nagedacht over eventuele andere inrichtingsmogelijkheden, wensen en ambities. Bestuurlijk wordt hier vervolgens in de regel gestuurd op een kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte (ca. 15-20 jaar na aanleg), waarmee het kapitaalgoed vervroegd vervangen wordt na ca. 20-25 jaar.

5.3

Financiële impact vervroegde vervanging in specifieke structuurgebieden Conform het BBV dient de resterende boekwaarde bij vervroegde vervanging van het kapitaalgoed in dat jaar in één keer afgeschreven te worden. Door administratieve redenen is de impact hiervan momenteel niet inzichtelijk, en wordt in de praktijk de resterende boekwaarde niet afgeschreven. Onderstaand wordt een indicatie gegeven van de effecten van het navolgen van de BBV inzake vervroegde afschrijving. Daarnaast kan een lange financiële levensduur en afschrijvingstermijn leiden tot een minder proactieve en faciliterende houding ten opzichte van innovaties en transities, wanneer deze vroegtijdige vervanging van kapitaalgoederen vereisen en daarmee tot kapitaalvernietiging leiden. Het verkorten van de afschrijvingstermijn voor de genoemde structuurgebieden is relevant voor het voorkomen van het afboeken van restboekwaarden bij vervroegde vervanging in de openbare ruimte, nu op basis van de ervaring van de afgelopen jaren projecten uit de periode 2007 tot 2014 weer gepland en begroot worden. Aangezien momenteel aanlegjaren beperkt in het beheersysteem opgenomen zijn, kan de daadwerkelijke vervangingscyclus niet objectief vastgesteld worden. blad 17 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

In de huidige beheerpraktijk wordt niet voor elk kapitaalgoed onderscheid gemaakt in de structuurgebieden. Deze zijn in eerste instantie opgesteld voor het differentiëren in het verzorgingsniveau van reiniging en groen. Voor de kapitaalgoederen groen, bomen en wegverharding kan op basis van beschikbare data een onderscheid in de structuurgebieden aangebracht worden.

Kapitaalgoed

Areaal genoemde structuurgebieden Aantal

Eenheid

% van Roermond

Verharding

125.000

5,5%

Openbaar groen

113.000

Bomen

1.050

De totale investeringssom van kapitaalgoederen op- en boven maaiveld bedraagt momenteel ca. € 48,5 miljoen (30% van de totale investeringsomvang). Dit omvat openbaar groen, openbare verlichting, speeltoestellen, verkeersvoorzieningen en wegen, straten, pleinen, bruggen en parken. Op basis van de arealen bedraagt de geschatte aanschafwaarde in de aangewezen structuurgebieden ca. € 2.181.000 (gemiddeld ca. 4,5% van totaal areaal Roermond). Van deze kapitaalgoederen hebben openbare verlichting masten, en wegen, straten, pleinen, bruggen en parken een langere afschrijving dan de door de beheerders ervaren cyclus van ca. 20 jaar. De investeringssom hiervan bedraagt ca. € 1.737.000, 80% van de totale aanschafwaarde in de genoemde structuurgebieden. Wanneer het door de beheerders ervaren vernieuwingstempo hier plaatsvindt zou van dit bedrag ca. € 573.000 bij vervroegde vervanging van deze kapitaalgoederen afgeboekt moeten worden. Dit bedrag staat dus gelijk aan kapitaalvernietiging door vervroegde vervangingscyclus. De overweging is om één integrale afschrijvingstermijn op te nemen in de Nota Investeringen voor integrale vernieuwingsprojecten in de specifieke structuurgebieden. Dit geeft enerzijds een beter inzicht in de financiën van de openbare ruimte, en anderzijds voorkomt het de hierboven benoemde kapitaalvernietiging.

Wat de impact hiervan is op het verloop van de kapitaallasten is momenteel niet inzichtelijk in de beschikbare beheerdata en financiën van Roermond. Het areaal van de specifieke structuurgebieden bedraagt ca. 4,5% van het totale areaal. Omgerekend vertegenwoordigt dit € 2,2 miljoen in activa op- en boven maaiveld. In verband met de vervroegde vervangingscyclus betekent dit een verwachte kapitaalvernietiging van € 570.000 bij een cyclus van 20 jaar.

blad 18 van 20

Onderzoek afschrijvingstermijnen Gemeente Roermond projectnummer 0492408.100

Bijlage 1: Afschrijvingstermijnen kapitaalgoederen openbare ruimte Roermond Activasoort

afs.

Grootboek indeling

Nut

Vrijverval rioleringen, bergbezinkbassin