Bijlage 3 - Brief Regionale Driehoek Limburg aan vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid

Organisatie Eenheid Limburg Regioburgemeester Adres Postbus 1230 6201 BE Maastricht Telefoon

Aan:

Behandeld W.J.M. Derissen Telefoon door 06-29018685 E-mail Wilma.derissen@politie.nl

Leden vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid Ten aanzien van Griffier mw. A. Brood

Onderwerp Politiesterkte eenheid Limburg Datum 14 april 2023 Ons Bijlage(n) kenmerk --Pagina

Geachte leden van de commissie Justitie en Veiligheid, Op woensdag 19 april aanstaande gaat de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid in debat over de politie in Nederland. Voor dit debat wil de Regionale Driehoek van de eenheid Limburg de zeer zorgelijke en urgente situatie van de politie onder uw aandacht brengen. De politie van de eenheid Limburg staat al langere tijd zwaar onder druk. Er is sprake van een aanhoudende disbalans tussen het beroep dat de Limburgse burger op de politie doet en de capaciteit die er is om aan deze vraag te kunnen voldoen. Deze aanhoudende werkdruk als gevolg van de grote hoeveelheid, maar ook de zwaarte van de zaken, levert grote zorgen bij de politiemedewerkers op. Deze capaciteit staat nog eens extra onder druk vanwege hoge cijfers op het vlak van vergrijzing, uitstroom en helaas ook PTSS. De politie in Limburg is daarom niet meer in staat om de brede basis op orde te houden. Zij is vooral bezig met incidentbestrijding, terwijl er ruimte nodig is om aan de voorkant te komen. Op dit moment is proactief informatie gestuurd werken vrijwel kansloos, terwijl deze eenheid een groot vraagstuk op ondermijnende criminaliteit kent en er kansrijke data voorhanden is waarop mooie projectmatige onderzoeken gebaseerd zouden kunnen worden.

Deze disbalans tussen zogenaamde “brengzaken” en “haalzaken” en het niet aanpakken van onder andere deze ondermijningsvraagstukken zijn een voedingsbodem voor niet alleen ondermijnend gedrag maar ook voor de onveiligheidsgevoelens van de Limburgse burgers en daarmee voor maatschappelijke onrust. Daarmee worden de veiligheidsvraagstukken in Limburg alleen maar groter. Zo laat een recent werklastonderzoek bij de basisteams zien, dat er een groot tekort is om aan de vraag van de Limburgse burger te kunnen voldoen. Daardoor zijn er zorgen over de (te) beperkte aanwezigheid en zichtbaarheid van politie in de wijken en daarmee de verbinding met diverse groepen in de samenleving; niet alleen op straat maar ook in de digitale wereld. Vanuit de gebiedsgebonden politiezorg wordt een grote opgave gezien om stevig lokaal verankerd te zijn en te blijven in de online en offline wereld. Zeker in een tijd waarin juist de verbinding met de samenleving onder druk staat omdat onder andere wijkagenten worden ingezet om de 24/7 bezetting van de noodhulp te kunnen blijven waarborgen. Hierdoor zijn zij te beperkt inzetbaar voor hun oorspronkelijke taak: wijkagenten als boegbeeld en eerste aanspreekpunt in de wijk, een kernwaarde van de politie in Limburg. Daarnaast worstelt de kleinste eenheid van Nederland met de zwaarste criminaliteit.

Zo staat Limburg hoog op de lijst voor wat betreft het aantal moorden en had de eenheid in het afgelopen jaar (2022) te maken met 14 TGO’s (Team Grootschalige Opsporing) terwijl er maar capaciteit is voor 3. Dit geeft meteen een duiding over de zwaarte van de zaken waar deze eenheid mee te maken heeft.

Tevens staan vier Limburgse gemeenten in de top 10 van de misdaadmeter, twee Limburgse gemeenten in de top 10 van meest kansarme gemeenten in Nederland en staan 5 Limburgse gemeenten in de top 10 van de RTL ondermijningskaart. Deze cijfers behoeven geen uitleg en spreken toch echt voor zich. Hoewel Nederland relatief klein is, kent ons land aanzienlijke regionale verschillen. Het is van belang om oog te hebben voor deze verschillen en wij nemen u graag mee in de unieke Limburgse situatie. Limburg neemt nationaal maar ook internationaal op verschillende fronten een unieke positie in. Het betreft een langgerekte provincie met een aantal middelgrote steden en relatief veel landelijk gebied. Limburg bevindt zich in een grensregio met meer dan 22 miljoen inwoners in de directe nabijheid. De uitstekende infrastructuur ten opzichte van de rest van Nederland en buurlanden België en Duitsland, maakt Limburg een belangrijke internationale logistieke hotspot; en dat niet alleen voor het toerisme, waar Limburg de 2e plaats van Nederland inneemt, maar ook voor criminelen, die daarbij handig gebruik maken van de verschillen tussen wet- en regelgeving in met name de Euregio.

Dit blijkt ook wel uit het aantal internationale rechtshulpverzoeken: de eenheid Limburg handelt bijna de helft van het landelijk aantal internationale rechtshulpverzoeken af met slechts 5,8% van de landelijke capaciteit. Het behoeft geen betoog dat deze bijzondere ligging veiligheidsvraagstukken met zich meebrengt. Limburg kan daardoor gezien worden als “de poort van Nederland”. Denk aan mensenhandel en -smokkel, drugshandel, het stelen van auto’s in het ene land en omkatten in het andere land, plofkraken vanuit Nederland in Duitsland of jongeren die in Nederland geronseld worden om in België te dealen. Hierdoor kennen vrijwel alle Limburgse opsporingsonderzoeken een internationaal karakter. Het gevolg daarvan is dat er sprake is van langere doorlooptijden in de gehele strafrechtketen. Deze aspecten zijn overall onvoldoende meegenomen in de huidige landelijke verdeelsleutel van de politiesterkte. Dit betekent, dat de veiligheid in Limburg van invloed is op de veiligheid van Nederland. Daarom is het van groot belang om te investeren in deze veiligheid, want investeren in de veiligheid van Limburg is investeren in de veiligheid van Nederland. Ondanks dit alles zetten we in Limburg goede stappen in het bestrijden van georganiseerde criminaliteit en ook in het samenwerken over de landsgrenzen. Want daar zit een deel van onze problematiek.

Wij trachten manmoedig de poort voor criminelen richting ons land dicht te houden, maar we zien dat we dat niet langer volhouden. Ander politiewerk komt genadeloos in de knel en zeker als we te maken krijgen met impactvolle misdrijven en daarbij horende grootschalige onderzoeken. Het feit dat bijna de helft van de internationale rechtshulpverzoeken in Limburgse onderzoeken zit – met alle bijbehorend werk van dien - zegt daarbij voldoende. Vandaar dat ik, mede namens de Regionale Driehoek van Limburg en mijn collega burgemeesters, een klemmend beroep op u wil doen. Wij vragen u de urgente situatie en bijzondere omstandigheden van Limburg een plaats in uw debat te geven. Daarbij gaat het niet alleen om extra mensen en middelen, want het is volkomen helder dat het hierbij in het hele land gaat om schaarste. Wij vragen u ook om samen met de Limburgse veiligheidspartners mee te denken in mogelijke oplossingsrichtingen die de strafrechtketen helpen in de strijd tegen criminaliteit en ondermijning. Wij wensen u een succesvol debat toe!

Met vriendelijke groet, Namens de Regionale Driehoek van de eenheid Limburg,

Regioburgemeester eenheid Limburg mr. J.M. Penn – Te Strake