Bijlage 2 - concept Gebiedsvisie 't Vrijveld Noord en voormalig Philipsterrein
Tekst van het document
Transformatie is in vele opzichten duurzaam. De basisaanpak voor deze gebiedstransformatie is hierop gebaseerd. Onderdelen die verkend gaan worden zijn: • het casco van de gebouwen en de infrastructuur met een cultuurhistorische of architectonische waarde in ‘t Vrijveld en op het Philipsterrein zullen worden hergebruikt. • Hergebruik van materialen in de openbare ruimte, bomen, waterpartijen, de toegepaste kunst, de aanwezige stelconplaten en zelfs brugconstructies van leidingen kunnen hergebruikt worden. Hierdoor blijft naast het efficiënt omgaan met grondstoffen de ziel van deze plek behouden. • Hemelwater zal worden opgevangen via een hemelwaterretentiesysteem waarmee bijvoorbeeld (dak)tuinen kunnen worden geïrrigeerd. • Huishoudelijk en bedrijfsafval minimaliseren en zo goed mogelijk scheiden. Het sluiten van kringlopen door bijvoorbeeld hergebruik van groenafval. Het hergebruik van GFT-afvalstromen kan door middel van compostverwerking op eigen terrein door wormenhotels. Met dit compost kunnen moestuinen, borders, plantsoenen weer worden bemest. • Restwarmte van fabrieken als Smurfit / Kappa (papierfabriek) gebruiken voor verwarming van gebouwen.
Natuurinclusief bouwen is een ambitie aansluitend bij de gemeentelijke groenvisie waarin Roermond als groene architectuurstad wordt voorgesteld. Het toepassen van gevelgroen, daktuinen en het aanbrengen van nestkasten, bijenkorven en insectenmuren zijn hiervan goede voorbeelden. Een rijke biodiversiteit door een veelheid aan soorten vormt de basis voor de ‘gezonde stad’ en geeft invulling aan de verhaallijn ‘Recharge Remunj’.
45. Ransuil in Gingko gespot in Vrijveld Noord Bron: Bewoner Vrijveld
46. Circulariteit
45
47. Schoorstenen op ketelhuis van voormalig Philipsterrein bron: Kim Roufs
4.6 Klimaatadaptatie Het stedelijke groen van gebruiksgroen tot stadsnatuur kan bijdragen aan de klimaatadaptieve doelen van Roermond. Het hemelwater wordt in het gebied ter plekke geïnfiltreerd en gebufferd. Wateroverlast en droogte worden daarmee voorkomen. Water en groen in de openbare ruimte dragen ook bij aan het tegengaan van hittestress zoals elders in de stad zichtbaar, zoals op het Munsterplein, in het Stationsgebied en de Kapellerlaan. Zorgvuldig beheer zorgt voor duurzaam groen en garandeert een structurele bijdrage aan de klimaatadaptatie.
•
Andere mogelijke maatregelen die bij de transformatie van ‘t Vrijveld voorgesteld worden zijn:
•
46
• • •
groene en PV daken ten behoeve van een isolerende werking voor het interieur, zowel in koude als warme seizoenen en voor berging van hemelwater het verminderen van verhardingen en steenrijke omgevingen ter verkoeling van de omgeving. vergroenen van gevels ( met focus op zuidzijde) die warmte vasthouden door bedekken met klimplanten en schaduwwerking door bomen Robuuste (bestaande) groene en of waterrijke plekken in de buitenruimte creëren en versterken voor verkoeling tijdens tropische temperaturen. Technische installaties die niet benutte restwarmte creëren zoveel mogelijk voorkomen.
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
4.7 Energie Om aan te sluiten bij de doelstelling 11 van de gemeente Roermond zullen in de komende jaren per wijk energieplannen worden gemaakt. Dit geldt ook voor ‘t Vrijveld Noord. In een substantiële gebiedstransformatie als ‘t Vrijveld Noord kunnen flinke stappen worden gemaakt. Mogelijk kan gebruik gemaakt worden van restwarmte van de op relatief korte afstand gelegen industriecomplexen. Ook andere vormen van energie zijn voor dit gebied mogelijk. Met het oog op de duurzame ambities voor ‘t Vrijveld Noord en de Spoorzone zullen in de komende periode keuzes moeten worden gemaakt over de energievoorziening in het algemeen en de specifieke invulling daarvan in het bijzonder. Voor de energievoorziening van ‘t Vrijveld Noord kan gedacht worden aan: • Restwarmte van fabrieken als Smurfit / Kappa (papierfabriek) gebruiken voor verwarming van gebouwen. • Bedrijven met alleen een elektriciteitsaansluiting (all electric). Binnen de bedrijven wordt warmte en koude geproduceerd met individuele warmtepompen en Koude Warmte Opslag in de bodem (75-200m diep);
•
•
• •
De aanleg van een (collectieve) lage temperatuur warmtenet/bronnetten en koelnetten, om een efficiëntere verdeling van beschikbare capaciteit in de grond mogelijk te maken; Daken worden voorzien van PV(T) cellen voor het duurzaam opwekken van elektriciteit door gebruik te maken van de ruimte op de daken in ‘t Vrijveld Noord. Om impact te creëren is het noodzakelijk dat grote delen van daken en overkappingen worden voorzien van zonnepanelen. WKO-installaties voor seizoensgebonden temperatuur regelingen vanuit de bodem. Op het Philipsterrein dient onderzocht te worden of de bestaande energie infrastructuur her te gebruiken is.
Nadere verkenningen moet uitmonden in een keuze in de energie infrastructuur in samenhang met de opgave in de gebouwde omgeving en de voorwaarden die daarmee samenhangen in een energievoorziening.
48. Duurzaamheid & Circulariteit 11 Zie Hoofdstuk 2
47
49. Ketelhuis aan centrale as op voormalig Philipsterrein, kijkend in oostelijke richting
50. Strijp S Eindhoven: ‘ontmoeting’ voor voormalig Ketelhuis , bron: gemeente Eindhoven
48
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
4.8 Slimme en groene mobiliteit Het bevorderen van een duurzaam mobiliteitspatroon van bewoners, gebruikers en bezoekers met langzaam verkeer en deelvervoer krijgt de prioriteit in het ‘t Vrijveld Noord en meer specifiek op het voormalige Philipsterrein. Daarvoor blijven vervoersmiddelen als het Openbaar Vervoer (OV), trein, bus en de fiets belangrijke onderdelen, die samen de mobiliteitsketen vormen in deze buurt. Alternatieve vervoersmodaliteiten als de E-auto’s, E-scooters en E-step maken daarnaast onderdeel uit van de ambitie. Dit vermindert de parkeerdruk en verkeersintensiteit in ‘t Vrijveld Noord. Ook voor de bedrijven en bestaande hoogwaardige retail functies in dit gebied wordt dit gestimuleerd. In de openbare ruimte dienen de voetganger en de fietser het primaat te hebben in de groene ruimte en autoparkeren dient in het gehele ‘t Vrijveld verplaatst te worden naar inpandige gebouwde voorzieningen. Een mogelijke toekomstige stationsentree van Roermond aan de Oostzijde brengt ‘t Vrijveld en en ‘t Vrijveld Noord in een gunstige ligging t.o.v van dit Intercity station. Daarnaast zal het gebruik van de fiets moeten worden gestimuleerd door strategische fietsroutes met veilige fietsenstallingen en zo weinig mogelijk obstakels onderweg in een aangename en veilige enscenering. Een hoogwaardige spoorbundel kruising is hier onderdeel van.
Fietsstraten waar de auto te gast is of het inzetten van fietspaden door parkzones zijn hierin goede voorbeelden. Door de eerder benoemde efficiënte energiesystemen uit natuurlijke bronnen collectief op te slaan om o.a. de elektrische mobiliteitsbehoefte te voorzien van groene stroom, ontstaat er een circulair energie/ mobiliteitssysteem in ‘t Vrijveld Noord.
51. Slimme mobiliteit
4.9 Ontmoetingsplek in Gezonde en Vitale Stad In ‘t Vrijveld Noord word je uitgedaagd om op ontdekking te gaan! Welbewust gaat hier een duurzame leefomgeving gecreëerd worden met keuzes die een gezonde leefstijl bevorderen. De centrale ligging in de stad, grenzend aan het oostelijke stationsgebied en de binnenstad maakt het gebied uiterst comfortabel bereikbaar. De ruimtelijke inrichting zal beweging en ontspanning stimuleren, onder meer met groene verbindingen en sportelementen in de buitenruimte en concepten als urban farming. De sportieve omgeving kan aansluiten bij het huidige (en toekomstige) aanbod van accommodaties in de omliggende buurten. Hierdoor wordt de beweegvriendelijke omgeving versterkt en uitgebreid door fysieke en organisatorische verbindingen te maken. ‘t Vrijveld Noord onderscheidt zich door een levendig programma met nieuwe concepten, groene producten, cultuur en diensten. Goede ideeën krijgen in deze omgeving écht een kans en worden in een experimentele omgeving versterkt. Het ontdekken van ‘t Vrijveld Noord gebeurt in het bijzonder door te dwalen door het gebied en binnengebieden, over het voormalige Philipsterrein door de industriële Philipshallen en zelfs over de gebouwen. De samenhang komt immers tot uiting in de opeenvolging van onverwachte plekken in de openbare ruimte, elk met een eigen karakter.
De op het oog besloten wereld van het voormalig industriële complex en de toekomstige stedelijke nieuwbouw, zorgt voor verwondering omdat het gebied heel karaktervol is en verwijst naar een levendig verleden met veel potentie voor de toekomst. Die publieke toegankelijkheid is fijn, want de openbare ruimte zorgt voor betrokkenheid bij bewoners en gebruikers én nodigt uit tot interactie en ontmoeting. Als bezoeker kun je zo de diversiteit en vitaliteit ervaren van dit eigenwijze stukje Roermond in het ‘t Vrijveld.
52. Hotel de Goudfazant - Amsterdam Bron: https://www.cool-cities.com/
49
53. Philipsterrein, detail toegangsdeur gebouw E bron: Kim Roufs
50
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
4.10 Veelkleurige stedelijke programmas
4.11 Creatieve Culturele Hotspot & Belevenis
‘t Vrijveld Noord heeft de ambitie zich als een veelkleurig nieuw stuk stad te positioneren en kan een belangrijke rol innemen voor de transitie van oostelijk Roermond. Met de transformatie van ‘t Vrijveld Noord en de ontwikkeling van de Oostelijke Stationsomgeving kan Roermond de kans grijpen om zich als stad te vernieuwen en te versterken. Om een veelkleurig ‘programma’ en de functionele invulling van bestaande en nieuwe gebouwen, tijdelijke functies en de gebruikersfuncties van de openbare ruimte op gang te brengen is onder andere het volgende nodig:
Door ‘Placemaking’ waarbij pioniers hippe, spannende en creatieve invullingen kunnen gaan geven aan het voormalig industriële complex kan het gebied succesvol op de kaart worden gezet: ‘t Vrijveld Noord kan geliefd worden in de stad en aandacht van buiten trekken, een plek waar met trots over wordt gesproken. In de komende jaren kan hier een nieuwe stedelijke hotspot ontstaan met activiteiten en functies die trendy en alternatief zijn. Vanaf de openstelling van het Philipsterrein zal er ruimte gemaakt worden voor de meest uiteenlopende culturele activiteiten en evenementen. Een curator kan worden aangesteld die de ‘collectie’ samenstelt, beheert en uit kan laten groeien op basis van de beschikbare ruimte, plannen en initiatieven uit de buurt. Artists & Entrepreneurs ‘in residence’ uit binnen- en buitenland kunnen inspiratie hnaar binnen brengen. Roermond heeft hierin een rijke traditie die in ‘t Vrijveld weer kan opleven.
• • • • • • •
Hergebruiken van het erfgoed voor uiteenlopende gebruikers en functies; Tijd en ruimte geven aan de vorming van de broedplaats; Ruimte bieden aan startups, cultuur, ondernemerschap, detailhandel en onderwijs en cultuur; Brandpunt worden van de regionaal (grensoverschrijdend) en stedelijke kenniseconomie Bieden van plekken voor ontmoetingen en interactie, zowel in de buitenruimte als in de gebouwen; Alternatieve bestemming ten opzichte van de Binnenstad Roermond, ECI, DOC met eigen stadscultuur, horeca en publieksevenementen; Creëren van een MENS-inclusieve en gevarieerde mix van doelgroepen en woonmilieus.
56. Verbeke Foundation (Antwerpen)
53. Ap Verheggen (Science & Art) Sittard
52. Rien Derks (Beeldhouwer) Roermond
54. Dick van Wijk (Sculpturen) Roermond
55. Marcel van Hoef (Schilderkunst) Roermond
51
57. Sfeerbeeld naast gebouw C
52
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
4.12 Stedenbouwkundig raamwerk Binnen Roermond heeft ‘t Vrijveld en ‘t Vrijveld Noord, in het bijzonder, nu al een heel eigen en uniek stedenbouwkundig karakter. Om een samenhangend stedelijk gebied over de volle lengte van de spoorzone van Noord (‘t Vrijveld Noord) tot Zuid (Moutfabriek) te laten ontstaan zou een stedenbouwkundig raamwerk voor het geheel en per deelgebied, een wenselijk perspectief zijn. Een raamwerk waarin de sterke en minder sterke kwaliteiten per deelgebied beschreven staan en de onderlinge fysieke en sociale samenhang. Onderdeel van deze identiteit, in het gebied ten oosten van het spoor, is een spannende diversiteit van een reeks deelgebieden. Deelgebieden die in deze gehele zone onderling met elkaar verbonden zijn en elk hun eigen karakter met bijzondere ruimtelijke en programmatische kwaliteiten hebben. Ruimtelijk en programmatisch zou in dit oostelijke stadsdeel ingezet moeten worden op het versterken van de eigen kwalitieit en het creëren van een samenhangende stedenbouwkundige identiteit.
Bij de de verdere planuitwerkingen voor ‘t Vrijveld Noord zal rekening gehouden worden met het kader dat in deze gebiedsvisie neergezet wordt. Hiermee kan dit gebied en de doelgroep zich onderscheiden ten opzicht van andere stadsdelen. Belangrijke thema’s zijn: 1. Behoud bestaande structuren, waardevolle panden en industrieel karakter. Karakter van de plek omarmen. 2. Ruimte om te ontmoeten en te bewegen in het groen en in het nieuwe programma (horeca, evenementen, cultuur sport- en recreatie) 3. Prettig wonen voor diverse doelgroepen. Op basis van leefstijlonderzoek speelt de avontuurzoeker, de jonge, creatieve en inspirerende doelgroep een hoofdrol. 4. Langzaam verkeer heeft de prioriteit en het gebied is autovrij, bereikbaar en toegankelijk 5. Zorgvuldige aansluiting op buurtomgeving en de gehele stad (bereikbaarheid, &stedenbouwkundig/ massa) 6. Wonen in een inclusieve buurt
‘t Vrijveld Noord heeft daarin zijn eigen karakter passend in de totale spoorzone.
58. RE-charge Roermond, tijdelijk paviljoen nabij voormalige kantine
53
2021 59. Bestaande situatie
2021-2022 60. PLACEMAKING en tijdelijk gebruik binnen de bestaande structuur 2021-2022
2022- 2025 61. Stedenbouwkundig toekomstscenario in bewerking Philipsterrein 2025
54
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5. PROCES TRANSFORMATIE 5.1 Proces van visie naar plan en transformatiestrategie In dit hoofdstuk wordt de transformatiestrategie op hoofdlijnen beschreven. De transformatiestrategie gaat over de wijze waarop alle ambities voor ‘t Vrijveld Noord stap voor stap worden gerealiseerd. Dat gaat over de transformatie in de tijd (fasering), de organisatie ervan, de financiële kaders, het bestemmingsplan, het bewaken van de gewenste kwaliteit en de communicatie. De gebiedsvisie stelt kaders en ambities die voor een lange termijn zullen gelden en die met het PLACEMAKING concept door tijdelijk gebruik en eerste transformaties worden geëffectueerd op korte termijn. De verdere transformatie van het gebied zal per deelgebied worden uitgevoerd, binnen een op te stellen stedenbouwkundig masterplan. De gebiedsvisie legt nadrukkelijk niet alles vast en kan dat zelfs niet. Het verwezenlijken van de transformatie in ‘t Vrijveld Noord en de gehele aansluitende oostelijke Spoorzone in zuidelijke richting tussen Dr Philipslaan en de spoorbundel zal een transformatie- en ontwikkelproces van meerdere jaren betekenen. Dit vraagt om een fasegewijze transformatie en een ontwikkelstrategie die kan meebewegen in de tijd. Een grote mate van flexibiliteit zal nodig zijn wanneer onvoorziene marktontwikkelingen zich zullen voordoen.
Dat kan gaan over de kwantitatieve vraag naar ruimten (woningen, kantoren, parkeren enzovoort), maar ook over kwalitatieve aspecten als nieuwe doelgroepen, nog onbekende concepten, slimme toepassingen in
mobiliteit of innovaties in duurzame energie. Door de huidige stedenbouwkundige structuur ingegeven, is het logisch voort te bouwen op die ruimtelijke opzet waarbinnen samenhangende deeltransformaties (deelgebieden) uitgewerkt gaan worden. Programmatisch worden mogelijkheden verkend en richtlijnen opgesteld. Dit ruimtelijke en programmatische raamwerk is in deze gebiedsvisie op hoofdlijnen verkend en vastgelegd op basis van de 12 gehanteerde thema’s uit het omgevingsrad en de integrale kwaliteiten en verhalen van de plek. In de geest van de omgevingswet zullen deze thema’s steeds integraal op elkaar worden afgestemd teneinde een veilige en gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit te ontwikkelen en in stand te houden. Verdere stedenbouwkundige invulling en uitwerking van de deelgebieden in verschillende scenario’s is flexibel en sterk afhankelijk van de fasering van de transformatie.
2025- 2035 62. Stedenbouwkundig toekomstscenario in bewerking ‘t Vrijveld Noord 2025-2035
55
56 spoorzone Tilburg 63.Placemaking bron: gemeente Tilburg
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5.2 PLACEMAKING door tijdelijk gebruik In korte tijd nieuwe dynamiek in het ‘t Vrijveld op gang brengen, dat is de ambitie van alle betrokken partijen. Hiervoor zijn drie belangrijke redenen: 1. Benutten van de aanwezige kwaliteiten 2. Instandhouden van het industrieel historisch erfgoed van het Philips terrein: de gebouwen en de openbare ruimte 3. ‘Placemaking’. Door het eerste tijdelijke gebruik en de openstelling van delen van het terrein wordt het zaadje geplant en groeit de nieuwe identiteit. Transformatie naar een bruisend stadsdeel. Vanaf het moment dat de initiatiefnemer het Philipsterrein daadwerkelijk in eigendom en beheer gaat krijgen, is het de ambitie met pionieren en kwartier maken te starten. Het gebied en ‘t Vrijveld Noord worden weer ‘opgeladen’. Het gebied is sinds 15 jaar weer open, de openbare ruimte gaat hergebruikt worden met behoud van alle waardevolle materialen en groen.
Er wordt bewogen, ontspannen, gedanst en gefeest. Er wordt tijdelijk gewoond en gewerkt. De plek gaat gemaakt worden! ‘Open de poorten’ voor ‘Ontmoeting’. Door bijvoorbeeld de poorten van de voormalige hoofdingangen te openen, ontstaat een nieuwe oost-west route voor langzaam verkeer en op de buitenterreinen aan de Bredeweg kan geparkeerd worden. Een nieuw ommetje in ‘t Vrijveld, door het ’Cultuurhistorische voormalig Philips-Park’ zal mogelijk worden. Hier krijgt de omgeving en de stad een energie-boost in de schoot geworpen. Tijdelijke speelgelegenheid, buitententoonstellingsruimte, tijdelijke bewoning, ateliers en werkplaatsen, camperplaatsen en mobiele horeca voegen eerste bestemmingen en functies toe aan deze route. De kans om de unieke gebouwen in het ‘t Vrijveld en op het voormalig Philips terrein in te kunnen zetten voor nieuwe initiatieven uit het midden- en kleinbedrijf, cultuur, zorg, onderwijs en wonen is uniek op deze schaal in de stad Roermond.
64. PLACEMAKING door tijdelijk gebruik met zomerhoreca annex bouwcafé RECHARGE REMUNJ en de transformatie van gebouw C
57
65. Centrale as huidige situatie, kijkend van oost naar west. Bron: Kim Roufs
66. Centrale as na ‘openstelling’
67. Gesloten toegangspoort aan Dr. Philipslaan met zicht op centrale as, kijkend van west naar oost
58
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5.2.1 Transformatiestrategie De transformatiestrategie is om een groot aantal beeldbepalende historische industriegebouwen, zoals het Ketelhuis, gebouw C, het eerste grote nieuwe Philips gebouw uit 1948 en de Houtloods prominente publieke en private functies te geven. Het Ketelhuis is misschien wel een uitgelezen gebouw met terrassen om her te gebruiken als horecabestemming en brouwerij. Dit kan de nieuwe huiskamer/ buurthuis van ‘t Vrijveld Noord gaan worden. Functies passend bij de identiteit, zoals een nieuwe bibliotheek van de Toekomst als sociaal-maatschappelijke functie of een groene buurtwinkel, kunnen aanjagers zijn voor volgende fasen in de structurele transformatie naar een adaptieve en gezonde stad. Programma’s, tijdelijke evenementen en permanente functies passend bij de Roermondse identiteit als ondernemende, creatieve nijverheids- en maakstad vinden hier hun vestigingsklimaat. ‘t Vrijveld-Noord kan zich door een dergelijke eerste ingreep openen en een nieuwe betekenis krijgen voor de stedelijke verbindingen en een start maken met de transformatie in dit stadsdeel ten oosten van het spoor. Een buitenkansje voor Roermond: PLACEMAKING voor ‘t Vrijveld Noord.
Het kader waarin tijdelijk gebruik gefaciliteerd wordt, zal met de gemeente en de omgeving nader uitgewerkt worden. In de bijlage bij deze visie ‘Kaders voor tijdelijk gebruik’ worden deze spelregels en afspraken vastgelegd. De transformatie ‘t Vrijveld Noord is ‘anders’ maar wel voor iedereen en door gezamenlijk ondernemerschap mogelijk. Door het industriële en tegendraadse karakter, doet het gebied een tikkeltje rauw aan, maar het groene, kleurrijke en uitnodigende karakter zal velen vanaf de eerste openstelling aan spreken. Roermond, ‘t Vrijveld en de omgeving kan trots worden op dit levendige gebied in transformatie naar een nog bruisender stadsdeel, waar ontmoeting voorop staat.
68. Transformatie van voormalige houtloods naar horeca in Spoorzone Tilburg , bron gemeente Tilburg
59
70. Visiekaart met toekomstig programma in plattegrond en doorsnedes noord-zuid enoost-west (boven)
60
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5.3 Stedenbouwkundige visie en voorbereiding bestemmingsplan (omgevingsplan) Na de vaststelling van de gebiedsvisie zal de fase voor het maken van de stedenbouwkundige visie door de samenwerkingspartijen ingezet worden. Voor het voormalige Philips-terrein (circa 9 ha) en het overige deel van ‘t Vrijveld Noord (circa 12 ha) kunnen de eigenaren en intiatiefnemers deze fase starten. Scenario’s op basis van deze gebiedsvisie worden voor de bestaande gebouwen, nieuwbouw en de openbare ruimte uitgewerkt. Deze uitwerking is noodzakelijk om de ruimtelijke procedures voor te bereiden (bestemmingsplannen/omgevingsplannen en omgevingsvergunningen).
•
Waar nodig gebeurt dit al behoorlijk gedetailleerd, zoals in het ruimtelijke raamwerk en de verkeersstructuur. Het is noodzakelijk deze in een eerste fase te onderzoeken en vast te leggen, omdat veel andere uitwerkingen daarop gebaseerd zullen zijn. Daarnaast is ‘t Vrijveld Noord met de aangrenzende oostelijke Spoorzone een gebied, dat volop in beweging is. Er vinden (her) bouwontwikkelingen plaats aan de Dr. Philipslaan en er zullen op korte termijn nieuwe volgen in de vorm van het woningbouwplan tussen Dr. Philipslaan en Min. Bongaertsstraat. Ontwikkelingen op de korte termijn vragen om zorgvuldigheid in de afwegingen voor een ruimtelijk kader. Wanneer ontwikkelingen verder in de tijd liggen is het aan te bevelen om deze globaler te houden. De omgevingsfactoren en marktomstandigheden kunnen in een kort tijdbestek veranderen. Flexibiliteit en adaptiviteit van de plannen zijn hierdoor essentieel. Het komt dus aan op een goed evenwicht, waarbij de gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord als richtinggevende visie, de essentiële principes biedt, daarbinnen is er een grote mate van vrijheid voor de verdere invulling.
Op het planologische vlak bereidt de gemeente zicht voor op de toekomst. Het Rijk werkt aan de Omgevingswet waarmee de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling wil vereenvoudigen en samenvoegen. In de Omgevingswet zullen nieuwe inzichten over de wijze waarop bestemmingsplannen een goed evenwicht kunnen bieden tussen rechtszekerheid voor de burgers en slagvaardigheid, flexibiliteit en integraliteit bij planontwikkelingen vorm krijgen. De gemeente wil mogelijk inspelen op de komst van de Omgevingswet door voor het bestemmingsplan voor dit gebied de status van ‘bestemmingsplan met verbrede reikwijdte’ te overwegen.
In de stedenbouwkundige visie worden de principes van de identiteit per thema en kernwaarde uitgewerkt – waar nodig gedetailleerd en waar mogelijk globaal. Dit gebeurt onder andere in de volgende stappen voor het gehele gebied en aansluitend voor de deelgebieden: • •
Opstellen Programma van Eisen (programmatisch en ruimtelijk) Opstellen Stedenbouwkundig Plan (Structuur Ontwerp)
• • • • •
Uitvoeren Haalbaarheidsanalyse SO (economische en maatschappelijk) Ontwerp deelgebieden & ruimtelijke procedure 1e fase Uitwerking Stedenbouwkundig visie met programma, bouwmassa en inrichting openbare ruimte Opstellen Ontwerp Bestemmingsplan Voorbereiden Planologische procedure deelgebieden en totaal plangebied Doorlopen procedure Omgevingsvergunning 1e fase deelgebied
Het bestemmingsplan zal ingericht worden als een bestemmingsplan met globaal uitgewerkte bestemmingen. In tegenstelling tot het huidige bestemmingsplan met uit te werken bestemmingen dan wel planherzieningen kan hiermee, als een bouwplan gereed is, een omgevingsvergunning verleend worden zonder nog een uitgebreide planologische procedure. Uitgangspunt daarbij is wel dat er al aan de voorkant van de planontwikkeling voldoende waarborgen zijn ingebouwd voor de kaders en regels waaraan bouwplannen dienen te voldoen. Deze gebiedsvisie en het op te stellen stedenbouwkundig plan zijn onderdeel van die kaders. Ook de wijze waarop nadere regels worden vastgesteld zal worden opgenomen in het bestemmingsplan. Voor locaties waar de transformatie dichterbij in tijd ligt en er voor de omgeving directe raakvlakken zijn zal het bestemmingsplan gedetailleerdere regels bevatten dan voor andere locaties.
61
62 deelgebieden 73. Aanduiding
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5.4 Deelgebieden en kavels fasering ’t Vrijveld Noord en Philipsterrein In het plangebied worden de volgende ruimtelijke onderdelen aangeduid. Deze zullen als onderdeel van de gebiedsvisie en de stedenbouwkundige visie als deelgebied gedetailleerd uitgewerkt gaan worden tbv tijdelijk gebruik passend binnen de kaders ‘tijdelijk gebruik’ of als concrete bouwplannen waarvoor de omgevingsvergunning aangevraagd kan worden. Omgevingsprojecten ‘t Vrijveld Noord 1. Witte Dorp Maasniel 2. Dr Philipslaan 3. Woningbouw Minister Bongaertsstraat Tijdelijk gebruik terreinen 4. Philipsterrein (Centrale as - P-terreinen BredewegPhlips-Park) 5. Dr Philipslaan 6. Maasnielderweg 7. Spoorlaan-Noord ‘t Vrijveld- Noord 8. herontwikkeling garageboxen Spoorlaan-Noord 9. herontwikkeling bedrijfspanden Spoorlaan-Noord 10. herontwikkeling bedrijfspanden Dr Philipslaan zuid westzijde 11. herontwikkeling bedrijfspanden Dr Philipslaan noord westzijde 12. herontwikkeling ponyweide Dr Philipslaan westzijde 13. herontwikkeling Dr Philipslaan noord westzijde ( het Goed-Sijben- Goossens)
14. herontwikkeling Maasnielderweg noord westzijde (het Goed-Sijben- Goossens) 15. aansluiting bedrijfspanden westzijde Dr Philipslaan aan spoorzijde Philipsterrein 16. kavel ZO aan Dr Philipslaan hoek Minister Bongaertsstraat 17. Gebouw C en Houtloods Dr Philipslaan 18. Gebouw E Ketelhuis, A, B, Z en G aan centrale as 19. Gebouw L Bredeweg 20. Gebouw SR-P noordzijde op kavels Maasnielder weg 21. Gebouw AB noordzijde op kavels Maasnielder weg Openbare ruimte en wegprofielen: 22. Dr Philipslaan (van Maasnielderweg tot Robert Regoutstraat) 23. Bredeweg (van Julianalaan tot Charles Ruysstraat) 24. Maasnielderweg 25. Broekhin Zuid (aansluiting fietsroute Maasnielderweg, onderdoorgang en stijgpunt Venloseweg) 26. Minister Bongaertstraat westzijde 27. Elizabeth Adriaansestraat Spoorzone 28. Spoorkruising (langzaam) verkeer Robert Regoutstraat 29. Spoorzone aansluiting Oostelijk stationsgebied (vanaf Robert Regoutstraat en Spoorlaan-Noord naar zuiden)
71. Museumpark Insel-Hombroich als referentie voor Philips-Park
63
64 huidig Philipsterrein 74. Bestrating bron: Kim Roufs
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
5.5 Kwaliteitsborging & Beeldkwaliteit & Groen & Openbare ruimte De preciezere invulling van alle stedenbouwkundige en concrete bouwplannen op basis van deze richtinggevende gebiedsvisie en het globalere bestemmingsplan, vraagt nadere stedenbouwkundige kaders waarmee deze bouwplannen uitgewerkt kunnen worden en er omgevingsvergunningen kunnen worden verleend. Naast de betrokkenheid van samenwerkende planteams per deelgebied is het instellen van een supervisieteam een middel om hier concreet invulling aan te geven. Het team kan de plannenmakers en gemeente adviseren bij het opstellen van de (tijdelijke) kaders en bouwplannen voot ‘Vrijveld. En vervolgens kan het team de uitgewerkte plannen toetsen en daarop adviezen geven aan het gemeentebestuur bij aangevraagde omgevingsvergunningen. Voor de noodzakelijke milieukundige aspecten (o.a externe veiligheid-ecologie-bodem) geldt een aanvullende kwaliteitsborging. Bij iedere planuitwerking zal in het begin van de planontwikkeling en gedurende het ontwerptraject afstemming zijn met de experts en de beleidsmedewerkers van het bevoegd gezag en de gemeente Roermond. Dit is van toepassing voor zowel planuitwerking van gebouwtransformaties als voor het groen en de openbare ruimte.
5.6 Communicatie en branding Met de gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & Philipsterrein en bijbehorende participatie is de transformatie van in een nieuwe fase terecht gekomen. Bij deze nieuwe fase hoort ook een andere communicatiestrategie. ‘t Vrijveld Noord zal continu in verandering zijn en zal de beweging van placemaking in de komende pioniersfase naar Brandscaping gaan maken door transformatie van bestaande structuren en toevoegen van nieuwbouw. De wijze van communiceren groeit met deze transformatie mee. Voor de communicatie en branding is het van belang dat de gemeente de identiteit, het merk voor ‘t Vrijveld Noord samen met de initiatiefnemers helder gaat communiceren en delen met de verschillende doelgroepen. Doel daarbij is dat ‘t Vrijveld Noord en het Philips terrein omarmd gaan worden door een breed publiek en steeds meer wordt gezien als the place to be voor zowel de zakelijke markt als het brede publiek. De communicatie richt zich hierbij primair op het zichten voelbaar maken van de toevoegde waarde van ‘t Vrijveld-Noord. Hierbij wordt het middel storytelling ingezet. Onder het motto ‘be good and let others tell it’, worden in de communicatie en de branding de verhalen van ondernemers, bewoners en bezoekers van ‘t Vrijveld Noord en het Philipsterrein ingezet.12 De ambassadeurs uit de omgeving gaan deze rol vervullen.
Hun verhalen zijn authentiek, geloofwaardig en zetten aan tot actie. 12 zie participatie in hoofdstuk 3
65
66
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND
BIJLAGE Bijlagen 1. overzicht beleidsvisies gemeente 2. omgevingsscan 3. verslag omgevingslabs 4. programma tijdelijk gebruik
67
Philipsterrein, herfst 2020 68 bron: Kim Roufs
Gebiedsvisie ‘t Vrijveld Noord & voormalig Philipsterrein ROERMOND