Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2023 (Digitaal) Oud

Gemeenteraad 4 juli 2024, gemeente RoermondBij agendapunt: Jaarstukken 202323.897 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

JAARVERANTWOORDING 2023

Jaarstukken

2023

GEMEENTE ROERMOND

JAARVERANTWOORDING 2023

Inhoudsopgave jaarstukken 2023 Voorwoord

Leeswijzer

1. Jaarverslag 2023

Financiële positie

2. Programmaverantwoording 2023 Programma 1 Zorgzame gemeente Programma 2 Inclusieve samenleving Programma 3 Goed onderwijs Programma 4 Kansen voor klimaat Programma 5 Goede leefomgeving Programma 6 Toekomstbestendige Stad Programma 7 Ruimte en Wonen Programma 8 Levendige Stad Programma 9 Veilige Stad Programma 10 Moderne gemeente Overzicht 1: Algemene dekkingsmiddelen Overzicht 2: Kosten van overhead Overzicht 3: Heffing voor de vennootschapsbelasting Overzicht 4: Onvoorzien (Verplichte) BBV-beleidsindicatoren Specifieke keuzes begroting 2023 Resultaatbestemming jaarrekening 2022 Budgetoverheveling jaarrekening 2022

3. Paragrafen 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Financiering (treasury) Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen en participaties Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Wet Open Overheid

19 21 31 37 43 49 57 61 69 77 83 90 92 95 96 97 101 107 110 113 115 122 132 141 147 155 190 204

GEMEENTE ROERMOND

4. Jaarrekening

205

4.1

Balans per 31 december 2023

207

4.2

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023

213

4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4

Toelichtingen Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2023 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid

217 219 223 245

4.4

Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen

261

4.5

Staat van baten en lasten over het jaar 2023 per taakveld

293

Rechtmatigheidsverantwoording van het College van Burgemeester & Wethouders

301

4.6

Colofon

257

305

JAARVERANTWOORDING 2023

Vo0rwoord

GEMEENTE ROERMOND

JAARVERANTWOORDING 2023

Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de gemeente Roermond, waarin het gemeentebestuur rekenschap aflegt van de financiële situatie van het afgelopen jaar. We sluiten het jaar 2023 af met een positief resultaat van circa 26 miljoen. Dit bedrag is grotendeels ontstaan door incidentele meevallers zoals vrijval van reserves en extra geld van het Rijk (decembercirculaire). Het college stelt voor om een deel van dit bedrag te herbestemmen en het resterende deel toe te voegen aan de algemene reserve. In overeenstemming met het coalitieakkoord ‘De stad van ambitie, daadkracht en verbinding’, heeft het college zijn voortvarende aanpak voortgezet in 2023. Diverse grote projecten en initiatieven die in het voorgaande jaar nog in de voorbereidende fase verkeerden, zijn in 2023 daadwerkelijk van start gegaan. We kijken terug op een actief bestuurlijk jaar waarin we constructief hebben doorgewerkt aan de belangen van Roermond. Het overkoepelende programma ‘Kiezen voor Kansen’ staat centraal in de ambitie om de gezondheid en het geluk van onze inwoners te bevorderen. Dit omvat diverse maatregelen of projecten zoals het bieden van kansen aan jonge gezinnen, het bestrijden van armoede en het bevorderen van de gezondheid van jongeren. We werken aan een omgeving die vriendelijk is voor senioren met speciale aandacht voor eenzaamheid, valpreventie en mantelzorg.

Ook hebben we extra geïnvesteerd in Kansrijk onderwijs en het (terug) naar school of werk begeleiden van kwetsbare jongeren. De aanpak is gericht op actieve participatie van de inwoners zelf. Het beleid voor de wijken en kernen is verder ontwikkeld. Er zijn specifieke inspanningen verricht op het gebied van vergroening, het tegengaan van hittestress en de gevolgen klimaatverandering. Ook is extra geïnvesteerd in het beheer van de openbare ruimte en het onderhoud van groenvoorzieningen, met als doel de levenskwaliteit te verbeteren en een veilige en aangename omgeving te creëren. Verbeteringen aan de infrastructuur zijn gerealiseerd, waaronder de voorbereidingen voor de herinrichting van de Oranjelaan en de reconstructie van de Singelring. Investeringen in fietsverbindingen hebben bijgedragen aan duurzame mobiliteit en het verminderen van druk op het wegennet, zoals het geopende fietspad langs de Noorderplas dat recreatieve activiteiten en toerisme in het gebied versterkt. We hebben verder gewerkt aan de stedelijke structuur door de implementatie van het gebiedsprofiel binnenstad. Er is gestart met het opstellen van het gebiedsprofiel centrum Swalmen. Projecten zoals bijvoorbeeld Centrumkwartier, Weerstand en Roerdelta zijn versneld. Er is gestart met het opstellen van een toekomstplan voor stadsmarketing. Roermond is gepromoot als evenementenstad met een verrijkte beleving.

We hebben 3 regelingen vastgesteld om een kwaliteitsimpuls aan de binnenstad te geven. Hiermee stimuleren we de economische ontwikkeling van de stad. Om te komen tot een duurzame samenleving hebben we ingezet op energietransitie, klimaatadaptatie en de overgang naar een circulaire economie. Dit omvat diverse maatregelen ter bevordering van biodiversiteit en aanpassing van de buitenruimte aan klimaatverandering. Tegelijkertijd is het college het woningtekort te lijf gegaan door veel nieuwe woningen te realiseren. Er is een stevige basis gelegd voor een nieuw integraal veiligheidsplan voor de komende jaren. Hierbij zetten we in op het tegengaan van ondermijning, het voorkomen van maatschappelijke onrust en digitale veiligheid. We zijn vriendelijk waar het kan en hard als het moet.

GEMEENTE ROERMOND

Verbinding staat hoog op de agenda en het college ziet dit als een speerpunt. Daarnaast zijn er belangrijke stappen gezet in het weerbaarder maken van het college, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie. Het college ziet een omgeving waarin iedereen veilig en integer zijn werk kan doen immers als een voorwaarde voor een betrouwbare en goed functionerende overheid. Tot slot willen we wederom onze oprechte dank uitspreken aan de leden van de raad, de inwoners, onze ambtelijke medewerkers en iedereen die heeft bijgedragen aan het realiseren van onze doelstellingen in 2023.

Namens het college van burgemeester en wethouders, Dirk Franssen, Wethouder economie, stedelijke ontwikkeling en financiën

JAARVERANTWOORDING 2023

Leeswijzer

GEMEENTE ROERMOND

JAARVERANTWOORDING 2023

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de gemeente Roermond. Deze jaarstukken zijn de verantwoording van het college aan de raad over het gevoerde beleid en beheer. De jaarstukken 2023 hebben dezelfde opzet als de programmabegroting 2023.

Jaarverslag 2023 In het hoofdstuk van de financiële positie krijgt u op hoofdlijnen inzicht in het financiële resultaat 2023, de grootste afwijkingen en de financiële positie. Over de resultaten van de investeringen in 2023 bent u geïnformeerd met de investeringsrapportage.

Programmaverantwoording 2023 In de programmabegroting 2023 heeft uw raad het strategisch doel per programma bepaald, waarbij aangegeven is “Wat willen we bereiken?”, “Wat gaan we ervoor doen?”, “Wat levert het op?” en “Wat mag dat gaan kosten?” Op de laatste 2 vragen zullen wij in de programmaverantwoording op terug komen. Bij de beoogde en bereikte resultaten wordt er in de jaarstukken, vergelijkbaar met de 3e tussenrapportage 2023, gewerkt met kleurindicaties. Hiervoor worden de kleuren groen (gerealiseerd), oranje (deels gerealiseerd) en rood (niet gerealiseerd) gebruikt.

Speerpunt is volledig gerealiseerd. Alles is volgens planning verlopen. Speerpunt is gedeeltelijk gerealiseerd. Dit blijkt uit... Speerpunt is niet gerealiseerd. Oorzaak is...

Met het toevoegen van de kleurindicaties maken we visueel wat er tekstueel al staat, zodat in één oogopslag inzichtelijk is welke beoogde resultaten zijn gerealiseerd. Op de 3e W-vraag: “Wat heeft het gekost?”, vindt u per programma een tabel per product, waarbij een vergelijk wordt gemaakt tussen de begroting 2023 na wijzigingen en de gerealiseerde baten en lasten per programma. Indien de afwijking per programma groter is dan € 50.000 (baten en lasten), vindt u daar een korte toelichting bij in de verschillenanalyse. Overal waar de afwijking negatief is, betekent dat oftewel meer lasten uitgegeven dan begroot of minder baten ontvangen dan begroot. Bij positieve afwijkingen is dit uiteraard andersom. Paragrafen Voor de gemeente is het verplicht in het jaarverslag acht paragrafen op te voeren: • Lokale heffingen; • Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Financiering; • Bedrijfsvoering; Verbonden partijen; • • Grondbeleid; • Wet Open Overheid.

GEMEENTE ROERMOND

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten in de jaarrekening. Het gaat met name om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de jaarrekening veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk voor de gemeenteraad. De bedoeling van de paragrafen is om de raad de juiste en integrale informatie te geven om de kaderstellende en controlerende rol ook op de beheersmatige aspecten waar te maken.

Jaarrekening 2023 In de jaarrekening 2023 vindt u vooral de verplichte onderdelen vanuit de Besluit Begroting en Verantwoording (BBV): • Balans per 31 december 2023; • Overzicht van baten en lasten 2023; • Toelichtingen; • Diverse (verplichte) overzichten en bijlagen; • Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa); • Staat van baten en lasten over het jaar 2023 per taakveld; • Rechtmatigheidsverantwoording van het College van Burgemeester & Wethouders (sinds 2023).

JAARVERANTWOORDING 2023

1. Jaarverslag 2023

GEMEENTE ROERMOND

JAARVERANTWOORDING 2023

Financiële positie Inleiding De financiële positie speelt een belangrijke rol binnen de te maken integrale afwegingen over de te varen koers op de korte, maar vooral op de strategische en daarmee de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich en moet altijd bezien worden in het licht van de totale maatschappelijke opgaven van de stad. Het te bereiken maatschappelijk rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke doelstellingen zijn hierbij van belang. In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijn inzicht gegeven in het financieel resultaat over 2023 van de gemeente Roermond, de grootste afwijkingen per programma, de incidentele financiële positie en het weerstandsvermogen.

Financieel resultaat 2023 Resultaat 2023 (bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

254.364

274.451

20.087

Mutaties in reserves

28.856

35.143

6.287

Gerealiseerd resultaat

26.374

Saldo voorgestelde budgetoverhevelingen

-2.650

Saldo voorgestelde resultaatbestemmingen

-15.714

Gerealiseerd resultaat na voorgestelde budgetoverhevelingen en resultaatbestemmingen

8.010

Uit bovenstaande tabel blijkt dat het gerealiseerde resultaat € 26,4 miljoen bedraagt. Voorgesteld wordt om in totaal € 2,7 miljoen over te hevelen naar 2024 en € 15,7 miljoen te bestemmen voor uit te voeren toekomstige activiteiten. Daarna resteert een positief resultaat van € 8 miljoen. Dit positieve saldo komt ten gunste van de algemene reserve. Bij de primaire begroting 2023 werd er nog rekening gehouden met een tekort van € 1,3 miljoen. Dit saldo werd, met het vaststellen van de 2e en later de 3e tussenrapportage nog bijgesteld naar een positief saldo van € 11,5 miljoen. U heeft in januari 2024 een raadsinformatiebrief met de effecten vanuit de decembercirculaire 2023 ontvangen. Hierin is het positief effect voor 2023 van € 3,8 miljoen gepresenteerd. Het begrotingssaldo 2023 zou daarmee uitkomen op € 15,3 miljoen. Dit saldo kan na afloop van het verslagjaar echter niet meer gewijzigd worden. Hierdoor blijft het totaal geprognotiseerde overschot na decembercirculaire 2023 gelijk aan het geprognotiseerde overschot in de door uw raad op 21 december 2023 vastgestelde 3° tussenrapportage 2023 van € 11,5 miljoen.

GEMEENTE ROERMOND

Het verschil tussen de 3e tussenrapportage en de jaarrekening 2023 bedraagt € 14,9 miljoen.

Begroting 2023 na wijzigingen

Realisatie 2023

Afwijkingen ten opzichte van de begroting

Totale lasten

252.888

254.364

-1.475

Totale baten

258.061

274.451

16.390

Totaal saldo van baten en lasten

5.173

20.087

25.260

Mutaties in reserves

6.287

Gerealiseerd (netto) resultaat

11.460

26.374

14.914

Resultaat 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting (bedragen x € 1.000)

Resultaat per programma De afwijkingen ten opzichte van de begroting (na wijziging) die we zien op de baten en lasten zijn als volgt over de programma’s verdeeld: Afwijkingen

Programma’s

Bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

Afwijkingen ten opzichte van de begroting

1 Zorgzame gemeente

-1.410

-393

-1.803

2 Inclusieve samenleving

151

561

712

3 Goed Onderwijs

1.656

-940

716

4 Kansen voor klimaat

-1.595

1.944

350

5 Goede leefomgeving

-1.298

805

-493

6 Toekomstbestendige stad

470

-16

454

7 Ruimte en wonen

1.303

8.061

* 9.364

8 Levendige stad

540

1.007

** 1.547

9 Veilige stad

-195

142

-53

10 Moderne gemeente

154

-1.174

5.140

*** 3.967

Overzichten

14.914

Totaal

Het verschil van € 14,9 miljoen wordt voornamelijk verklaard door de volgende onderdelen: € 8,6 miljoen * • Programma 7: vrijval voorziening groot onderhoud • Programma 8: vrijval voorziening sportaccommodaties € 0,7 miljoen ** • Overzichten: gemeentefonds, decembercirculaire 2023 € 4,2 miljoen *** Voor een totale analyse per programma wordt verwezen naar de verschillenanalyses. Hierin worden alle afwijkingen > € 50.000 per programma verder toegelicht.

JAARVERANTWOORDING 2023

Incidentele financiële positie - Stand van de algemene reserve Eerder is vermeld dat 2023 wordt afgesloten met een voordeel van € 26,4 miljoen. Dit bedrag wordt gestort in de algemene reserve. Voorgesteld wordt om in totaal € 2,7 miljoen over te hevelen naar 2024 en € 15,7 miljoen te bestemmen voor uit te voeren toekomstige activiteiten. Het verloop van de algemene reserve is hierdoor als volgt: Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

Stand algemene reserve na besluitvorming jaarstukken 2022

57.722

Kiezen voor Kansen

-3.400

Beheerplannen incidentele dekking

-1.437

2025

2026

-3.440

-2.925

2027

2028

-47

Overheveling tussenrapportage 2021 Erfgoedvisie

-350

Bestemmingsreserve centrumkwartier

-10.000

Bestemmingsreserve bekostiging opvang ontheemden

-3.000

Stand na besluitvorming 1e tussenrapportage 2024

39.535

36.048

33.123

(Verwachte) besluitvorming: Bestemmingsreserve continuïteitsplan Mutsaersstichting

-1.182

Jaarrekeningresultaat 2023

26.374

Budgetoverhevelingen jaarrekening 2023

-2.650

Resultaatbestemmingen jaarrekening 2023*

-15.714

Bestemmingsreserve Regio Deal (kadernota 2025)

-2.504

Prognose stand algemene reserve

43.859

40.372

37.447

Benodigde weerstandscapaciteit

-8.613

waaronder claim sociaal domein:

-5.460

Prognose algemene reserve t.o.v. minimumniveau

35.246

31.759

28.834

* Voor een bedrag van € 9,3 miljoen vallen, op advies van de accountant, de voorzieningen groot onderhoud en gebruikersonderhoud sportaccommodaties vrij en wordt voorgesteld hiervoor bestemmingsreserves te vormen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is het minimum van de algemene reserve opnieuw bepaald. Op basis van het benodigde weerstandsvermogen is het minimum van de algemene reserve bepaald op € 8,6 miljoen. Dit is inclusief de claim voor het sociaal domein.

GEMEENTE ROERMOND

Weerstandscapaciteit De doelstelling is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico’s. Als basis voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Een actuele risico-inventarisatie • Een weerstandsratio binnen de bandbreedte van 1,4 (minimaal) – 2 (ruim voldoende) • Het streven naar een minimale solvabiliteit van 20% De ratio weerstandsvermogen bedraagt, op basis van de incidenteel beschikbare middelen 5,1. Dit is hoger dan de ratio welke in de begroting 2023 (3,3) is opgenomen. De ratio bevindt zich hierbij ruim boven de door u vastgestelde streefwaarde van tussen de 1,4 en 2,0. Hierbij wordt opgemerkt dat niet gekwantificeerde risico’s zoals de mogelijke consequenties en gevolgen van de oorlog in Oekraïne, energietransitie en klimaatadaptatie niet in het risicoprofiel zijn opgenomen. De solvabiliteitsratio bedraagt 39,7% en is een verbetering ten opzichte van de begroting 2023 (20,2%). Dit wordt onder andere veroorzaakt door een toename van het eigen vermogen als gevolg van het jaarrekeningresultaat. Voor een volledig overzicht verwijzen wij u naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

JAARVERANTWOORDING 2023

2. Programmaverantwoording

GEMEENTE ROERMOND

JAARVERANTWOORDING 2023

Programma 1

Zorgzame gemeente Producten: Onder het programma “Zorgzame gemeente” brengen wij de volgende producten samen:

a) Informatie, advies en toeleiding b) Maatschappelijke ondersteuning c) Jeugdzorg d) Arbeidsmarkt en participatie e) Armoede, Inkomensregelingen en schuldhulpverlening f) Preventie en Gezondheid

Beleidskaders: • Uitgangspuntennotitie arbeidsmarkttoeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, Arbeidsmarkt Midden-Limburg (2020 e.v.). • Plan van aanpak Post Corona Arbeidsmarktregio Midden-Limburg (2020-2022). • Meedoen naar vermogen, op weg naar een participatiesamenleving: welzijnsvisie gemeente Roermond (2012). • Beleidskader Sociaal Domein Midden-Limburg Oost 2020-2028 (2019). • Plan Versnelling transformatie jeugd ‘Doorbreek de cirkel in regie’ (2017). • Regiovisie Jeugd en gezin Regio Midden-Limburg Oost, Koersdocument 2023 – 2028 (ter vaststelling verwacht najaar 2022). • Beleidsplan Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2016). • Uitvoeringsnota Preventief Armoedebeleid ‘Roermond, samen actief tegen armoede’ (2017). • Beleidsplan schuldhulpverlening (2017-2020) ‘Weg uit de schulden’. • Economische visie Roermond (2017). • Roermond Gezond, Preventie- en gezondheidsbeleid 2017-2021 (2017). • Regiovisie Meedoen & Wonen 2022-2026, inwoners met complexe problematiek, Noord- en Midden Limburg (ter vaststelling verwacht najaar 2022). • Kiezen voor Kansen (2023)

Verbonden partijen: • Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) • Omnibuzz • Westrom • Groen en Doen Roermond B.V.

GEMEENTE ROERMOND

Strategisch doel programma Inwoners leven gezond en ervaren hun gezondheid als positief. Positieve Gezondheid draagt bij aan een betere kwaliteit van leven. Vanuit preventie is er aandacht voor het voorkomen van problemen en het eerder signaleren van problemen. Vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid zetten we in op vitaliteit en veerkracht van mensen en gemeenschappen. We streven naar een sterke samenleving waarin iedereen zo volledig en volwaardig mogelijk mee kan doen naar vermogen en eigen regie heeft over zijn/ haar leven. De gemeente investeert in preventie en een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig leven. Wanneer het zelfstandig leven (even) niet lukt, voorzien wij in een netwerk van passende laagdrempelige en/ of geïndiceerde voorzieningen. We bevorderen burgerkracht, informele zorg en een zelfredzame samenleving, we geven advies en voorlichting en begeleiden naar de juiste vorm van hulp en ondersteuning. De transformatie in het sociaal domein is verder doorgezet en in de aanpak kijken we breed naar de ondersteuningsbehoefte van inwoners met een ondersteuningsvraag. Met transformatie bedoelen we verandering van gedrag, cultuur en werkwijzen om de zelfredzaamheid en oplossend vermogen van mensen te bevorderen en formele en informele sociale netwerken te vormen.

Daarbij betrekken we alle leefdomeinen zoals gezondheid, sport, cultuur, onderwijs, werk en inkomen. Met partners geven wij binnen de gestelde kaders uitvoering aan de opgaven binnen het sociaal domein, waarbij wij adequate ondersteuning en zorg bieden aan de mensen die het nodig hebben en informele zorg versterken.

Wat wilden we bereiken in 2023? We beschermen en bevorderen de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen zoals bedoeld in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Vanuit de visie van ‘Positieve Gezondheid’ werken wij aan het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners, zodat zij actief mee kunnen doen in de samenleving en minder gebruikmaken van hulp en ondersteuning.

De uitvoering van Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning (TZO) levert hier een belangrijke bijdrage aan. Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning is gericht op het versterken van de sociale basis. Dit is de structuur van formele en informele relaties, organisaties, diensten en voorzieningen die het mogelijk maken dat mensen in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Door het bieden van (meer) laagdrempelige, collectieve ondersteuning (bijvoorbeeld de open inloop), professionals de ruimte en vertrouwen te bieden om te doen wat nodig is, snelheid van handelen toe te passen, vermindering van administratieve lasten streven we een toegenomen tevredenheid na bij inwoners en professionals. Waar nodig wordt individuele maatwerk ondersteuning en zorg geboden. Deze wordt waar mogelijk, beschikkingsarm toegekend. We versterken informele zorg. Meerdere organisaties in Roermond geven uitvoering aan de informele zorg waaronder mantelzorgondersteuning, vrijwilligerszorg en zelfregie. De gemeente Roermond streeft naar een goed functionerende inclusieve arbeidsmarkt. Een (regionale) arbeidsmarkt waarin vraag en aanbod van arbeid zoveel mogelijk met elkaar in evenwicht zijn en waar plek is voor iedereen die wil en kan werken, dus ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

We willen bereiken dat zoveel mogelijk inwoners mee kunnen doen in de samenleving: met werk en als dat (nog) niet mogelijk is via andere vormen van participatie zoals bijvoorbeeld scholing, stage, in en vrijwilligerswerk. We willen dat zo min mogelijk mensen afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Het (preventieve) armoedebeleid is erop gericht de financiële zelfredzaamheid van mensen te vergroten om te voorkomen dat mensen in de armoede terecht komen. Inwoners die niet een eigen inkomen kunnen genereren en ook geen vermogen hebben, kunnen een beroep doen op de sociale voorzieningen van de gemeente (onder andere via de Participatiewet en bijzondere bijstand). Onze jeugd krijgt alle kansen. Daarom geven we prioriteit aan het voorkomen van problemen bij kinderen en jongeren. In de jeugdhulp gaan we door met de ingezette ontschotting. De landelijke Hervormingsagenda zal verder mede richting geven aan de lokale opgave jeugd. De trend van armoede, ongezonde leefstijl, gezondheidsklachten of leerachterstanden die generaties lang in families voorkomen, wordt doorbroken. Zo min mogelijk kinderen die opgroeien in een gezin met een langdurig laag inkomen. We willen kwalitatief goede zorg en ondersteuning bieden, waarbij we binnen het sociaal domein niet meer uitgeven dan we ontvangen van het Rijk. Binnen het programma herbezien we daarom onze aanpak.

Doel hiervan is om integraal binnen het gehele sociaal domein bij te dragen aan het vergroten van maatschappelijke impact, tegen gereduceerde kosten.

JAARVERANTWOORDING 2023

Wat hebben we gedaan in 2023? De speerpunten vanuit programma 1 (wat willen we bereiken? / wat gaan we ervoor doen?) vindt u terug op pagina 30-36 in de programmabegroting 2023.

Speerpunt begroting 2023

Wat hebben we bereikt?

Regiovisie Meedoen & Wonen

De doelstellingen van de plannen voor Meedoen & Wonen 2022-2023 zijn nog niet geheel behaald. Daarom is een deel daarvan naar 2024 verplaatst. Om afspraken en projecten te realiseren blijkt meer tijd nodig te zijn. Dit komt omdat er meer overleg met partners en andere gemeenten in de buurt nodig is om tot goede resultaten te komen. Onder ‘Meedoen en erbij horen’ wordt de uitwerking van het onderzoek naar dakloosheid in 2024 verder afgestemd in de regio. Andere instrumenten, zoals de mogelijkheid om ‘grijs wonen’ (inwonen bij anderen) in te zetten, zijn wel in 2023 geïmplementeerd. Ook is er in 2023 begonnen met het maken van een regionale groep van ervaringsdeskundigen, en is de samenwerking tussen de uitvoerende partners, de toegang en de ketenregisseurs verbeterd. De totstandkoming van een laagdrempelige inloopvoorziening in Roermond is nog niet gerealiseerd. Het blijkt lastig om een geschikte locatie te vinden en toekomstbestendige financiële afspraken te maken. Onder ‘Wonen en thuis zijn in de wijk’ is het aanbod van voorzieningen verder afgestemd op de vraag in de regio. Dit heeft onder andere geleid tot safehouses buiten Roermond. Safehouses begeleiden mensen na het afkicken van hun fysieke verslaving naar een zo zelfstandig mogelijk bestaan.

Ook zijn alle gemeenten het eens over een onderzoek naar huisvestingsoplossingen voor de groep mensen die zorg vermijden en veel overlast geven. Prognoses van uitstroom uit Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) zijn meegenomen in de woonzorgvisie, zodat we ons woonaanbod voor de toekomst kunnen afstemmen op de verwachte vraag. Er wordt intensief afgestemd met de partners in het Matchingspunt (punt waar mensen uit MOBW geholpen worden naar zelfstandig wonen, eventueel met ambulante zorg). Ook is begonnen met de opzet van de regionale anti-stigmacampagne ‘Limburg Openhartig’, die in de laatste fase zit.

Arbeidsmarkttoeleiding

Binnen de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg is in 2023 een gezamenlijke visie opgesteld. Samen met partners in de regio, wordt gewerkt aan het hoofddoel: Een duidelijke inrichting van de arbeidsmarkt en dienstverlening in de regio. Regionale projecten worden in de regio geëvalueerd en zorgen voor inspiratie voor de beleidsagenda 2024. Naast deze plannen is er de lokale basisdienstverlening. Daarmee wordt ingezet op de menselijke maat en de omgekeerde toets (beoordeling van ondersteuningsvragen waarbij eerst gekeken wordt wat er nodig is en pas daarna of dit past in wet- en regelgeving).

Doorontwikkeling Participatiewet

In 2023 zijn besluiten genomen over de “Doorontwikkeling Participatiewet”. Hierbij is overleg geweest tussen de regiogemeenten om zaken te stroomlijnen. Daarnaast is er lokaal sterk ingezet op een nauwere samenwerking met de Westrom. Dit heeft gezorgd voor een betere samenwerking en meer ingezette trajecten. Hierbij is ook gekeken naar de eigen service en is de grotere inzet op individuele begeleiding afgerond. Dit wordt vervolgd in 2024. Bij de doorontwikkeling van de Participatiewet hoort ook het onderzoek naar een eigen mensontwikkelbedrijf (plek waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid om naar vermogen mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt). Besluitvorming over het proces heeft in 2023 plaatsgevonden. In 2024 wordt het onderzoek afgerond en de implementatie gestart.

Uitvoering Breed Offensief

Het breed offensief is een brede (Rijks)agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. De aanpassingen in de Participatiewet zijn in 2023 doorgevoerd. De effecten worden in 2024 zichtbaar.

GEMEENTE ROERMOND

Speerpunt begroting 2023

Wat hebben we bereikt?

Toekomstige Zorg en Ondersteuning (TZO)

In de overeenkomst TZO zijn met organisatie ‘Vijf’ afspraken gemaakt over wat er gebeurt wanneer de kosten van het persoonsgebondenbudget (PGB)-hoger zijn dan het normbedrag. Daarom hebben de gemeente en Vijf het PGB-proces onderzocht om de samenwerking te optimaliseren en PGB-kosten te beperken. In 2023 is onderzocht of de Sociale Benadering Dementie (SBD) door Vijf kan worden uitgevoerd. Dit is een uitbreiding van het bereik die past binnen de herzieningsmogelijkheden, zoals die staat in de overeenkomst TZO. Vanaf 2024 wordt deze SBD-werkwijze bij Vijf gelegd om deze in te voeren als een normale aanpak. De samenwerking in het gebiedsgericht- en georganiseerd werken in de wijken is door de gemeente en Vijf onderzocht en wordt onder andere door gebruik te maken van de “foto van de wijk” in 2024 ingevoerd.

Transformatie jeugd, mede gekoppeld aan de landelijke Hervormingsagenda, de regiovisie en de lokale Opgave Jeugd.

Door het college van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad is het lokale programma Kiezen voor Kansen vastgesteld. Binnen dit programma is rekening gehouden met landelijke ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda. Op regionale schaal is de Regiovisie Jeugd en Gezin Midden Limburg Oost (MLO) vastgesteld, waar de Norm voor Opdrachtgeverschap (afspraak tussen gemeenten over de schaalgrootte van samenwerking binnen regio’s) in opgenomen is. Daarnaast wordt in het eerste halfjaar van 2024 een Uitvoeringsprogramma gemaakt, waarin de regionale onderdelen en onderdelen die betrekking hebben op meerdere regio’s, uit de Hervormingsagenda worden opgenomen. Deze programma’s worden in de periode van 2023 tot en met 2028 uitgevoerd. Dit betekent dat in meerdere jaren ingezet wordt op de opgaves binnen het jeugddomein.

Herformulering van het beleidsplan armoede en schulden

In 2023 is dit niet gerealiseerd. Om in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen rondom bestaanszekerheid (de mate waarin een persoon of een bevolkingsgroep gegarandeerd is van de essentiële levensbehoeften) is het beleidsplan armoede en schulden breder getrokken. Die ontwikkelingen vragen om een completere kijk op armoede en schuldhulpverlening op het gebied van de vijf belangrijkste punten van bestaanszekerheid. Deze verandering van aanpak zorgt ervoor dat de opleverdatum is verschoven naar het tweede kwartaal van 2024.

Preventie- en gezondheidsbeleid

Het preventie- en gezondheidsbeleid is uitgevoerd. Ook zijn in 2023 twee grote landelijke akkoorden gesloten, namelijk: het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Beide akkoorden zijn verbonden met het preventie- en gezondheidsbeleid en geven een inhoudelijke richting en financiële toevoeging aan het merendeel van de inmiddels begonnen speerpunten. Het jaar 2023 heeft vooral in het teken gestaan van het opstellen en in uitvoering brengen van de GALA- en IZA-plannen en de band met het programma Kiezen voor Kansen. Hierop is door de inhoudelijke en financiële noodzaak en deadlines van de overheid ingezet. Daarom is de evaluatie en bijstelling van het preventie- en gezondheidsbeleid doorgeschoven naar 2024.

JAARVERANTWOORDING 2023

Wat heeft het gekost? Primaire begroting 2023

Begrotingswijziging 2023

Bijgestelde begroting 2023

Realisatie 2023

Verschil

D-0110 Informatie, advies en toeleiding

8.866

-357

8.508

8.452

D-0120 Maatschappelijke ondersteuning

16.139

-1.327

14.812

15.333

-521

D-0130 Jeugdzorg

26.104

-1.224

24.880

24.753

127

D-0140 Arbeidsmarkt en participatie

15.628

4.140

19.768

18.779

989

D-0150 Inkomensregelingen & schuldhulpverlening

31.426

6.899

38.325

40.506

-2.181

D-0160 Preventie en gezondheid

2.931

873

3.804

3.684

120

101.094

9.003

110.097

111.508

-1.410

-167

-136

-31

D-0120 Maatschappelijke ondersteuning

-3.009

-630

-3.639

-3.821

182

D-0130 Jeugdzorg

-1.797

-1.536

-3.333

-1.982

-1.351

D-0140 Arbeidsmarkt en participatie

-102

-1.862

-1.964

-2.020

D-0150 Inkomensregelingen & schuldhulpverlening

-25.455

-3.634

-29.089

-29.840

750

D-0160 Preventie en gezondheid

-31

-536

-566

-567

Baten

-30.394

-8.364

-38.757

-38.365

-393

Resultaat voor bestemming

70.700

640

71.340

73.143

-1.803

D-0130 Jeugdzorg

3.525

D-0140 Arbeidsmarkt en participatie

6.197

D-0160 Preventie en gezondheid

170

9.892

D-0110 Informatie, advies en toeleiding

-100

D-0140 Arbeidsmarkt en participatie

-7.303

D-0150 Inkomensregelingen & schuldhulpverlening

-120

-3.784

-3.904

D-0160 Preventie en gezondheid

-44

-303

-347

Onttrekking uit reserves

-164

-11.490

-11.654

Mutatie reserve (F980)

-164

-1.598

-1.762

70.536

-958

69.578

71.381

-1.803

Programma (bedragen x € 1.000)

Lasten / baten

D-01 Zorgzame gemeente

Lasten

Product

Lasten Baten

Storting in reserves

D-0110 Informatie, advies en toeleiding

Storting in reserves Onttrekking uit reserves

Totaal

GEMEENTE ROERMOND

Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2023 en de begroting (ná wijziging) 2023: Saldo

V/N

I/S

-116

149

-8

186

129

-180

-51

119

283

402

-1.035

Product

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

Baten

D-0110 Informatie, advies en toeleiding

Salarissen wijkteams Bij de verantwoording van de personeelskosten binnen de diverse producten binnen de jaarverantwoording ontstaan verschillen tussen begrote en gerealiseerde salariskosten. Deze worden op totaalniveau geanalyseerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het onderdeel financiën in de paragraaf Bedrijfsvoering.

-118

Lokale preventieve taken jeugdzorg Deze middelen zijn over, omdat de kosten zijn geboekt op de SPUK in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs.

149

Overig

-33

Totaal

-31

PGB WMO De financiële afrekening 2023 met Vijf bevat een compensatie voor het overschrijden van de afgesproken PGB norm. Verder is er in het kader van Beschermd wonen een compensatie ontvangen van de MGR.

TZO Maatwerkvoorzieningen De financiële afrekening over 2022 met Vijf en de vergoeding van de aanbieders van de landelijke WMO arrangementen 2023 verklaren de afwijking op de baten. De afwijking op de lasten wordt met name verklaard door de vergoeding landelijke Wmo arrangementen 2022. Complexe problematiek De (positieve) afwijking op de baten wordt veroorzaakt doordat het saldo van de regionale begroting hoger uitvalt dan gepresenteerd is bij de najaarsnota van de MGR. Dit wordt veroorzaakt door de extra beschikbaar gestelde middelen voor dak- en thuisloosheid.

D-0120 Maatschappelijke ondersteuning

Reserve

Aan de lasten kant is er sprake van een onderschrijding. In de 3e tussenrapportage 2023 zijn de begrote lasten aanzienlijk afgeraamd. De beperkte ruimte die hierbij is aangehouden is niet volledig benut, omdat er nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden over onderhanden initiatieven. WMO maatwerkvoorzieningen Er is geconstateerd dat er onterecht boekingen hebben plaatsgevonden op het krediet hulpmiddelen. Deze boekingen zijn gecorrigeerd naar de exploitatie, wat resulteert in deze overschrijding. Dit maakt tevens dat er geen sprake meer is van een overschrijding op het krediet.

-1.035

JAARVERANTWOORDING 2023

Product

D-0130 Jeugdzorg

Saldo

V/N

I/S

-100

164

-7

-5

Totaal

-521

182

-339

Diverse SPUK’s jeugd De middelen van deze specifieke uitkeringen zijn vooruitontvangen via de balans en opgenomen in de begroting. In de jaarrekening zijn de daadwerkelijke lasten en baten op basis van de SISA (Single information, single audit) in de verantwoording verwerkt. Hierbij wordt verwezen naar de SISA bijlagen.

1.559

-1.428

131

Jeugdzorg plus Tweedelijns jeugdhulp waar o.a. de jeugdzorg plus onder valt betreft een open eind financiering. Oftewel wanneer een gesloten machtiging wordt afgegeven voor de jeugdzorg plus heeft de betreffende gemeente een verplichting om deze te bekostigen. In sommige jaren worden minder jeugdigen geplaatst in dit kader en in andere jaren meer. Dat betekent dat in dit geval de kosten lager zijn uitgevallen. Dit past echter wel in de trend waarin getracht wordt om de gesloten jeugdhulp verder af te bouwen.

455

Pgb’s Jeugd De PGB’s jeugd betreffen een open eind financiering. Het Centrum voor Jeugd en Gezin maakt een afweging bij de indicatie verstrekking of PGB een optie kan zijn voor ouders en diens jeugdige. Het idee is wel dat zonder het afgeven van een PGB, maatwerk zou worden ingezet. Oftewel als deze kosten niet apart zouden worden opgevoerd, zouden ze terug te leiden zijn naar maatwerk jeugdzorg. De overschrijding heeft dus te maken met dat door het CJG vaker pgb is ingezet als zijnde best passende oplossing voor een jeugdigen en het gezin.

-136

Salarissen jeugdzorg Bij de verantwoording van de personeelskosten binnen de diverse producten binnen de jaarverantwoording ontstaan verschillen tussen begrote en gerealiseerde salariskosten. Deze worden op totaalniveau geanalyseerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het onderdeel financiën in de paragraaf Bedrijfsvoering. Binnen dit product is sprake van een onderschrijding op de salarislasten vanwege vacatureruimte gedurende het jaar.

129

148

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

Baten

WMO vervoer Uit de jaarrekening 2023 van Omnibuzz is gebleken dat de realisatie op WMO vervoer fors lager is geweest voor onze gemeente door minder en efficiënter doelgroepenvervoer. Hierdoor zijn ook de eigen bijdragen achtergebleven en dit resulteert in lagere baten.

264

Overig

Reserve

GEMEENTE ROERMOND

Product

D-0140 Arbeidsmarkt en participatie

Saldo

V/N

I/S

-1.955

-36

154

Totaal

127

-1.351

-1.224

ESF Er hebben nog niet alle verrekeningen plaatsgevonden binnen dit project.

144

-130

Salarissen arbeidsmarkt en participatie Bij de verantwoording van de personeelskosten binnen de diverse producten binnen de jaarverantwoording ontstaan verschillen tussen begrote en gerealiseerde salariskosten. Deze worden op totaalniveau geanalyseerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het onderdeel financiën in de paragraaf Bedrijfsvoering. Diverse functies binnen Sociale Zaken worden op het taakveld arbeidsmarkt / participatie regionaal afgestemd, besproken en ingevoerd. De gemeente Roermond als centrumgemeente wordt dan automatisch beschouwd als de formele werkgever. Aangezien het Werkgeversservicepunt en het Leerwerkloket regionaal werken en diverse functionaliteiten vanuit de regionale arbeidsmarkt hierin geplaatst worden, dienen de salariskosten dan ook vanuit de regio betaald te worden en verrekend te worden. Er heeft dus een verrekening plaatsgevonden met de budgetten van het regionaal arbeidsmarktbeleid. Hierdoor ontstaat de onderschrijding van de salarislasten.

519

Participatiebudget In de begroting waren meer plaatsingen beschut en PW opgevoerd dan daadwerkelijk gestart. Prioriteit is gegeven aan de grote instroom van inburgeraars en Oekraïners om die zsm zelfredzaam te maken.

123

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

Baten

Maatwerk jeugd Het betreft hier de grondslag vanuit de Jeugdwet en daarmee de open eind financiering van jeugdhulp. Binnen het maatwerk zit vrijwel alle tweedelijns jeugdhulp, van ambulant tot en met wonen, verblijf met behandeling en crisis. Dit zit geborgen in 5 segmenten met producten. Ondanks dat de focus sterk ligt op het afschalen van de intensievere verblijfsplekken naar bijvoorbeeld ambulante alternatieven en pleegzorg. Zien we dat de transformatie in het jeugdhulpveld tijd kost en daarmee wordt nog steeds geld toegelegd. Landelijke ontwikkelingen zoals de hervormingsagenda worden nu regionaal en lokaal uitgerold, om o.a. jeugdhulp te transformeren en reikwijdte te beperken, zodat het betaalbaarder wordt.

-1.880

Overig

Reserve

JAARVERANTWOORDING 2023

Product

D-0150 Inkomensregelingen & schuldhulpverlening

Saldo

V/N

I/S

318

1.046

-1.984

659

393

160

-2.181

750

-1.431

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

Baten

Arbeidsmarktregio Midden Limburg De gemeente Roermond is door het rijk aangewezen als centrumgemeente voor de arbeidsmarktregio Midden-Limburg. Vanuit deze rol ontvangen en beheren wij ook de middelen. Deze middelen ontvangen we rechtstreeks vanuit het rijk, maar ook via overige partners (bijvoorbeeld het regionaal mobiliteitsteam). De middelen worden ingezet voor meerjarige regionale dienstverlening en/of projecten, hiervoor wordt jaarlijks een specifieke arbeidsmarktregio begroting opgesteld. De arbeidsmarkregio is regionaal en landelijk volop in ontwikkeling. De niet bestede middelen 2023 worden via de resultaatbestemming in de bestemmingsreserve arbeidsmarktregio Midden-Limburg gestort. Op deze manier blijven ze behouden voor de arbeidsmarktregio en worden ze in de toekomst voor dit doel ingezet.

132

186

Overig

Totaal

989

Bijzondere bijstand De grootste afwijking binnen de bijzondere bijstand is te verklaren door de energietoeslag. De aanvullende middelen voor de energietoeslag zijn beschikbaar gesteld via de decembercirculaire 2023 (€ 3,8 miljoen) en vanwege het late publicatiemoment kan de begroting niet meer worden aangepast. Dit overschot zit in de algemene uitkering (onderdeel overzichten). De raad is wel via een raadsinformatiebrief (septembercirculaire 2023) reeds geïnformeerd over inzet van deze middelen in 2023, vooruitlopend op de decembercirculaire. Hierdoor is er een tekort op de energietoeslag zichtbaar van € 2,2 miljoen binnen het product bijzondere bijstand. Met betrekking tot het positieve verschil van € 1,6 miljoen wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2024. De energietoeslag kan namelijk tot en met augustus 2024 aangevraagd worden.

-1.984

Inkomensvoorzieningen Bij de 3e tussenrapportage 2023 is het BUIG budget afgeraamd. Daadwerkelijke realisatie kwam niet overeen met de prognose. Jaarlijks wordt de voorziening dubieuze debiteuren geactualiseerd. Op basis hiervan heeft er een vrijval plaatsgevonden. Dit levert een incidenteel voordeel op.

-266

Overig Totaal

Reserve

GEMEENTE ROERMOND

Lasten

Baten

SPUK GALA De middelen van deze specifieke uitkering zijn bestemd voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In de jaarrekening zijn de daadwerkelijke baten en lasten op basis van de SISA (Single information, single audit) in de verantwoording verwerkt. De ontvangen middelen zijn nagenoeg geheel besteed. Hierbij wordt verwezen naar de SISA bijlagen.

-83

Overig

Totaal

120

-1.410

-393

Product

Onderwerp en evt. korte toelichting

D-0160 Preventie en gezondheid

Totaal programma * een negatief bedrag betekent een nadeel t.o.v. de begroting 2023.

Reserve

Saldo

V/N

I/S I

121

-1.803

JAARVERANTWOORDING 2023

Programma 2

Inclusieve samenleving Producten: Onder het programma “Inburgering” brengen we de volgende producten voor inburgeringsplichtigen samen:

a) Nederlandse taaltrajecten b) Maatschappelijke ondersteuning c) Arbeidsmarkt en participatie d) Budgettering e) Preventie en Gezondheid

Beleidskaders: • Uitgangspuntennotitie: Regionale voorbereiding aanpak Nieuwe Inburgering Midden-Limburg 2020-2021. • Regionaal Plan van aanpak Implementatie wet inburgering 2021 MiddenLimburg. • Inburgering 2021 en verder. Integratie, Participatie en meedoen naar vermogen. De aanpak van de Veranderopgave inburgering in Roermond. • De stand van zaken van de aanpak van de nieuwe Wet inburgering in Roermond. December 2021. • Lokale Inclusie Agenda ‘Iedereen doet mee in Roermond!’ 2021-2024. • VN-verdrag internationale rechten van mensen met een handicap. • Notitie Regenboogsteden Weert en Roermond 2019-2022

Verbonden partijen: • Arbeidsmarktregio Midden-Limburg • Gilde Educatie • Vluchtelingenwerk • Westrom

GEMEENTE ROERMOND

Strategisch doel programma Roermond kent een grote diversiteit aan inwoners. We streven naar een inclusieve samenleving: een stad waar iedereen meedoet en zichzelf mag zijn. De gemeente investeert, met maatschappelijke partners, in een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig leven. We bevorderen, beschermen en waarborgen de rechten van mensen met een beperking, zodat ook zij optimaal mee kunnen doen. De programma’s Zorgzame gemeente en Inclusieve samenleving streven in hoge mate hetzelfde doel na. Kort gezegd: iedereen doet zoveel mogelijk mee. De beleidskaders van beide programma’s zijn daarom grotendeels overeenkomstig. Om overlap te voorkomen worden zij niet in beide programma’s vertaald naar inzet. Het onderscheid zit, analoog aan het coalitieprogramma, in de rol van de gemeente. Bij het programma Inclusieve samenleving biedt de gemeente algemene en basisvoorzieningen en stimuleert en ondersteunt ontwikkelingen bij en met maatschappelijke partners. Bij het programma Zorgzame gemeente zoomen we voornamelijk in op de gemeente die het (deels) overneemt als de inwoner zelf, met zijn/haar omgeving, niet meer eigenstandig kan participeren zoals hij/zij dat wil. Wij werken aan een sterke sociale basis, die bijdraagt aan zelfstandig wonen en leven en eigen kracht van inwoners. Hiervoor bieden we ondersteuning en voorzieningen gericht op zelfredzaamheid en participatie.

Daarnaast richten wij ons op bewustwording over toegankelijkheid, inclusie en diversiteit.

decentralisaties et cetera, hebben ervoor gezorgd dat de vraag naar accommodaties dynamisch is. De hoofdfunctie ‘ontmoeten en contact’ blijft bestaan, maar de behoefte (aard en omvang van activiteiten) is veranderd. Om aan deze behoefte een juiste toekomstbestendige invulling te geven, is maatwerk essentieel. Het accommodatiebeleid geeft invulling aan dit maatwerk. Roermond en Weert zijn samen Regenboogsteden. Vanuit een gezamenlijke visie maken wij ons sterk voor het verbeteren van de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van LHBTI+ personen (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, bi+ personen, transgender en intersekse personen). Iedereen verdient de vrijheid en veiligheid om altijd en overal, zichtbaar zichzelf te kunnen zijn. Samen met het onderwijs, lokale belangenverenigingen en COC Limburg organiseren we acties en activiteiten die hieraan bijdragen. Op grond van het VN-verdrag voor de rechten van gehandicapten besteden we extra aandacht aan de thema’s: (digitale en fysieke) toegankelijkheid, wonen, werk, vrijetijdsbesteding, onderwijs en mobiliteit voor mensen met een beperking. Deze speerpunten zijn vastgesteld door het college in de Lokale Inclusie Agenda. Per thema geven we hieraan verdere uitvoering, in samenwerking met het Gehandicaptenplatform Roermond en lokale partners.

De positie van vrouwen in de samenleving is verbeterd, er zijn meer vrouwen actief in de politiek, op de arbeidsmarkt en in het bedrijfsleven. Wij stimuleren de verdere emancipatie en economische zelfstandigheid van vrouwen. We bestrijden (huiselijk) geweld tegen vrouwen en meisjes. Wij werken samen met inwoners en organisaties die opkomen voor hun belangen.

Een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet en zichzelf mag zijn. Dit geldt ook voor nieuwe Roermondenaren, zoals vluchtelingen en statushouders. Het doel is om inburgeraars zo goed en volwaardig mogelijk mee te De gemeente Roermond werkt verder aan het laten doen in de samenleving. Daarbij is het uitgangspunt om hen toespitsen van de activiteiten op de verschillende wijken en buurten. De gemeente doet dit niet alleen, na huisvesting zo snel als mogelijk de juiste begeleiding te bieden, zodat zij zo veel als mogelijk naar eigen vermogen mee kunnen maar juist in samenwerking met de partners, waar doen als inwoner van Roermond. Voor iedere inburgeraar geldt mogelijk ook met bewoners. Dit gebeurt onder dat zij een passend maatwerk traject krijgen aangeboden op het andere vanuit de wijkteams. De lessen uit het gebied van maatschappelijke begeleiding, financiële ontzorging, verleden, zoals die blijken uit de evaluatie van het taal en worden ondersteund in vormen van maatschappelijke Dorpsplan Swalmen en het WOP Donderberg, participatie. worden meegenomen in de afspraken die zullen worden gemaakt. Inburgeringsplichtigen leren de Nederlandse taal op een niveau We hechten veel waarde aan goede voorzieningen waarmee zij zich goed kunnen redden in de samenleving. Op deze wijze kunnen zij sneller volwaardig meedoen en hebben zij betere in de wijk.

Zo behouden we een optimaal en kansen op een succesvolle toekomst. Als gemeente bieden we een sluitend netwerk van wijkaccommodaties binnen luisterend oor, denken en handelen we vanuit mogelijkheden en de Roermondse wijken, met name gericht op stellen we het individu en diens ondersteuningsbehoefte centraal. multifunctionaliteit, de gemeenschap en de Op deze wijze beogen we hen uit een moeilijke positie te halen en functie ‘ontmoeten en contact’. Veranderingen succesvol te laten integreren in onze samenleving. in de maatschappij, technologie, economie,

JAARVERANTWOORDING 2023

Wat wilden we bereiken in 2023? De gemeente heeft de ambitie om alle nieuwkomers zo snel mogelijk te laten integreren en naar vermogen te laten participeren in de samenleving. Snelle integratie en participatie dragen eraan bij dat de nieuwkomers welkom zijn en blijven in Roermond. De gemeente voert hierover de regie. De klantmanager is het centrale aanspreekpunt, de spin in het web. Het streven is dat iedere inburgeraar zelfredzaam mee kan doen in de samenleving.

Wat hebben we gedaan in 2023? De speerpunten vanuit programma 2 (wat willen we bereiken / wat gaan we ervoor doen) vindt u terug op pagina 42-43 in de programmabegroting 2023.

Speerpunt begroting 2023

Wat hebben we bereikt?

Wijkgericht werken

In 2023 is het proces gestart om te komen tot wijk- en kernenbeleid. Dit is op 22 februari 2024 behandeld in de gemeenteraad. Als inbreng voor dit beleid zijn de uitkomsten van de evaluatie Dorpsplan Swalmen meegenomen.

Wijkontwikkelingsplan Donderberg (WOP)

Er is verder gewerkt aan uitvoeringsfase 3 waarbij Stichting D’onderneming is opgericht en er nieuwe activiteiten zijn ontplooid in ontmoetingsruimte het Theehuis. Ook is het Beeldkwaliteitsplan Sterrenberg tot stand is gebracht, waarin aandacht is voor een aantrekkelijke openbare ruimte met recreatiemogelijkheden in de wijk.

Wet inburgering

De inburgeringstrajecten zijn gestart en verlopen volgens planning. De eerste inburgeraar onder de nieuwe Wet Inburgering is inmiddels al geslaagd voor het inburgeringtraject. Samen met partners als het AZC, onderwijs en ondernemers is ingezet op de lokale doorontwikkeling van de wet inburgering.

GEMEENTE ROERMOND

Wat heeft het gekost? Primaire begroting 2023

Begrotingswijziging 2023

Bijgestelde begroting 2023

Realisatie 2023

Verschil

D-0210 Samenkracht en burgerparticipatie

5.659

601

6.260

5.862

398

D-0220 Wijkontwikkeling en wijkbeheer

1.704

266

1.970

1.726

245

D-0230 Diversiteit

327

9.600

9.927

10.419

-491

7.690

10.468

18.157

18.006

151

D-0210 Samenkracht en burgerparticipatie

-50

-429

-479

-476

-4

D-0220 Wijkontwikkeling en wijkbeheer

-522

-553

D-0230 Diversiteit

-30

-12.683

-12.713

-13.247

534

Baten

-602

-13.112

-13.714

-14.275

561

Resultaat voor bestemming

7.088

-2.645

4.443

3.731

712

D-0210 Samenkracht en burgerparticipatie

-30

-97

-127

D-0220 Wijkontwikkeling en wijkbeheer

-949

D-0230 Diversiteit

-100

Onttrekking uit reserves

-30

-1.146

-1.176

Mutatie reserve (F980)

-30

-1.146

-1.176

7.058

-3.791

3.267

2.554

712

Programma (bedragen x € 1.000)

Lasten / baten

D-02 Inclusieve samenleving

Lasten

Product

Lasten Baten

Onttrekking uit reserves

Totaal

JAARVERANTWOORDING 2023

Belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie 2023 en de begroting (ná wijziging) 2023: Product

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

D-0210 Samenkracht en burgerparticipatie

Salarissen Samenkracht en burgerparticipatie Bij de verantwoording van de personeelskosten binnen de diverse producten binnen de jaarverantwoording ontstaan verschillen tussen begrote en gerealiseerde salariskosten. Deze worden op totaalniveau geanalyseerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het onderdeel financiën in de paragraaf Bedrijfsvoering. Binnen dit product is er sprake van een onderschrijding op salarislasten vanwege de doorbelasting naar de SPUK GALA.

312

Overig

-4

Totaal

398

-4

WOP Donderberg Fase 3 Met de wisseling van de programmamanager medio 2023 zijn minder middelen dan begroot, besteed aan het programmamanagement en heeft de uitvoering van een aantal projecten vertraging opgelopen.

112

-7

Lokaal fonds Energiearmoede Er is sprake van een onderschrijding op de begrote lasten doordat aanvragen voor deze beleidsregel mogelijk waren tot 1 oktober 2023. Het aantal aanvragen en de hoogte van de aanvragen waren beduidend lager dan verwacht.

Overig

Totaal

245

D-0220 Wijkontwikkeling en wijkbeheer

Baten

Reserve

Saldo

V/N

I/S

312

395

105

108

275

GEMEENTE ROERMOND

Reserve

Saldo

V/N

I/S

Product

Onderwerp en evt. korte toelichting

Lasten

Baten

D-0230 Diversiteit

SPUK Inburgering De middelen van deze specifieke uitkeringen zijn voorontvangen via de balans en opgenomen in de begroting. In de jaarrekening zijn de daadwerkelijke lasten en baten op basis van de SISA (Single information, single audit) in de verantwoording verwerkt. Hierbij wordt verwezen naar de SISA bijlagen.

145

-145

Gemeentelijke opvang Oekraïners De lasten zijn begroot op basis van verwachting. De realisatie (ca. 7,3 miljoen) laat een beperkte afwijking zien (<3%) t.o.v. de begroting. De baten zijn begroot op basis van het normbedrag maal het aantal opvangplekken. Er zijn echter meer baten ontvangen (ca. 10,3 miljoen) omdat het daadwerkelijke aantal opvangplekken hoger bleek te zijn dan bekend was in de 3e tussenrapportage. Het positieve resultaat (ca. 3 miljoen) is in de 3e tussenrapportage 2023 reeds verwerkt. Daarnaast wordt in de 1e tussenrapportage 2024 voorgesteld om dit resultaat te storten in een bestemmingsreserve met als doel het bekostigen van de opvang van ontheemden voor de periode 1 januari 2024 t/m 31 december 2026.

-268

-79

-347

Gemeentelijke opvang nieuwkomers In het laatste kwartaal van 2023 heeft het COA aangegeven de kosten te kunnen declareren op basis van een forfaitair bedrag per opvangplek in tegenstelling tot het declareren van de werkelijk gemaakte lasten. Hierdoor vallen de baten hoger uit en is er sprake van een positief saldo.

-451

802

351

Overig

-44

Totaal

-491

534

151

561

712

Totaal programma * een negatief bedrag betekent een nadeel t.o.v. de begroting 2023.

J A A R V E R A N T W O O R D I N G 2 0 2 23

Programma 3

Goed onderwijs Producten: Onder het programma “Goed onderwijs” brengen wij de volgende producten samen:

a) Strategisch onderwijsbeleid b) Onderwijshuisvesting

Beleidskaders: • Voor- en vroegschoolse educatie gemeente Roermond 2017-2021. • Programma Regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024. • Regionaal programma volwasseneneducatie en laaggeletterdheid 2021-2024. • Lokaal uitvoeringsplan laaggeletterdheid Roermond 2021-2024. • Plan van aanpak Post Corona Arbeidsmarktregio Midden-Limburg 2020-2022. • Integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs gemeente Roermond 2020-2040. • Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gemeente Roermond (vanaf 2022). • Lokale Educatieve Agenda (LEA) gemeente Roermond (vanaf 2022). • Kiezen voor Kansen (2023)

Verbonden partijen: • Onderwijs, kinderopvang en ketenpartners

GEMEENTE ROERMOND

Strategisch doel programma

Wat wilden we bereiken in 2023?

Goed onderwijs is dé manier om een eerlijke start te maken in het leven. Onderwijs moet een plek zijn waar iedereen gelijke kansen heeft en krijgt. De wijk waarin je woont, je achtergrond of wie je ouders zijn mogen nooit bepalend zijn voor wie je later wordt. Door goed onderwijs wordt onze jeugd gevormd en wordt een goede basis gelegd voor hun verdere leven. Het bereidt hen voor en stelt hen in staat talenten te ontdekken en ontplooien en ambities waar te maken. Daarmee groeien zij op tot zelfbewuste en nieuwsgierige volwassenen die met zelfvertrouwen hun weg vinden in de samenleving. Goed onderwijs betekent ook leren met, van en over elkaar. Onderwijs is een ontmoetingsplek, het verbindt de jeugd en draagt bij aan de sociale cohesie, maakt de jeugd bewust van gedeelde normen en waarden en vormt daarmee een basis voor goede deelname in de samenleving. Goed onderwijs maakt het verschil in het leven van onze inwoners, ook voor wie dit (tijdelijk) niet vanzelfsprekend is. Persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners wordt bevorderd met onze jeugd als primaire doelgroep, maar met ’een leven lang leren en ontwikkelen‘ als uitgangspunt. Inwoners van Roermond halen het beste uit zichzelf, kunnen een goede opleiding volgen en zijn daardoor beter in staat om mee te doen.

Goed onderwijs biedt perspectief op de arbeidsmarkt, draagt bij aan onze economie, aan innovaties en aan een aantrekkelijk vestigingsen investeringsklimaat voor zowel inwoners als bedrijven.

Mede door goed onderwijs ontwikkelen inwoners van Roermond zich tot zelfbewuste en zelfredzame burgers. Zoveel mogelijk jongeren verlaten succesvol het onderwijs. Achterstanden of stagnaties in de ontwikkeling onderkennen we zo vroeg mogelijk en bestrijden we maximaal. Daarmee fungeert het onderwijs (en de kinderopvang) tevens als belangrijke vindplaats voor vroegtijdige signalering van problematiek van jongeren en hun thuissituatie. In onze onderwijsinstellingen, scholen en (integrale) kindcentra past het stimuleren van een passend onderwijsaanbod voor íedereen, ook voor wie een extra ondersteuningsbehoefte heeft. Verder stimuleren we vormen van (verdergaande) samenwerking tussen de partners, ter bevordering van passend onderwijs en gelijke kansen voor iedereen, maar ook van innovaties in en met het onderwijs en een aantrekkelijk vestigings- en investeringsklimaat voor inwoners en bedrijven. Dit alles bereiken we samen met onze partners, onder meer op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang, de verbinding passend onderwijs en jeugdhulp, de Gelijke Kansen Alliantie, de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt, leerplicht/ RMC, de aanpak van jongeren in een kwetsbare positie, voortijdig schoolverlaten, laaggeletterdheid en volwasseneducatie, bibliotheekwerk, onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer.

JAARVERANTWOORDING 2023

Wat hebben we gedaan in 2023? De speerpunten vanuit programma 3 (wat willen we bereiken / wat gaan we ervoor doen) vindt u terug op pagina 46-48 in de programmabegroting 2023.

Speerpunt begroting 2023

Wat hebben we bereikt?

Strategisch onderwijsbeleid

De gemeente heeft een stevige basis gelegd voor een verdere duurzame samenwerking en partnerschap met het onderwijs en de kinderopvang. Dit is gebeurd met (nieuwe) inzichten voor beleid. We moeten blijven samenwerken aan kwalitatief goed, dekkend en toekomstbestendig onderwijs in Roermond. Daarom voeren we als gemeente regelmatig structureel overleg met onze partners. Samen stellen we een Lokale Educatieve Agenda (LEA) op. Deze agenda wordt gebruikt als een ‘paraplu’ voor verschillende overlegstructuren, plannen en activiteiten. In het kader van de Wet op passend onderwijs en de Jeugdwet is het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) gevoerd en zijn activiteiten ontplooid. In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft de gemeente een subsidieregeling gemaakt voor het onderwijs en de kinderopvang. We hebben ook activiteiten georganiseerd om de sociaal-emotionele ontwikkeling van de jeugd te verbeteren, doorlopende ontwikkellijnen te bevorderen en gelijke kansen in onderwijs te ondersteunen. Op het snijvlak onderwijs, economie en arbeidsmarkt is regionaal ingezet op het voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid. Als gevolg van de toestroom van nieuwkomers is extra aandacht besteed aan de organisatie van nieuwkomersonderwijs.

We richten ons ook op het aantrekken, interesseren en gebruiken van (jong) talent in de regio, en op verdere samenwerking met het onderwijs en partners die verschillende gebieden bestrijkt.

Onderwijshuisvesting

We werken volgens het IHP-uitvoeringsprogramma aan passende en kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Dit ondersteunt onderwijsinstellingen bij de ontwikkeling van goed onderwijs en draagt bij aan een leefomgeving die sociaal, vitaal en duurzaam is. De aanvankelijk beoogde planning heeft vertraging opgelopen, onder andere door corona en prioritering door de schoolbesturen als de aangewezen bouwheer, hetgeen is verwerkt in de gemeentelijke investeringsrapportage en kadernota. De haalbaarheidsonderzoeken voor de projecten BS Vrijeschool Christophorus en BS De Kasteeltuin zijn in uitvoering en afronding. Voor BS Sint Theresia en SO Herman Broerenschool zijn de haalbaarheidsonderzoeken opgestart. De nieuwbouwplannen voor het ROER College Schöndeln zijn in voorbereiding. Met de inzet van een interne projectleider dragen we bij aan de nieuwbouwplannen van Yuverta en Gilde Opleidingen en wordt toegewerkt naar een campusontwikkeling in Roermond. Als uitbreiding hierop onderzoeken we mogelijkheden en kansen voor een verder(gaand)e samenwerking met het onderwijs en partners. Dit omvat ook het integreren van onderwijshuisvesting met het gemeentelijk accommodatiebeleid.

GEMEENTE ROERMOND

Wat heeft het gekost? Primaire begroting 2023

Begrotingswijziging 2023

Bijgestelde begroting 2023

Realisatie 2023

Verschil

D-0310 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

5.514

1.668

7.182

6.497

685

D-0320 Onderwijshuisvesting

3.383

1.313

4.695

3.725

971

8.897

2.980

11.878

10.222

1.656

D-0310 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Roermond&id=b7c595fe-bbc2-4ce6-86a1-3af9990db96c