Bijlage 1 IVP2024-2027
Tekst van het document
Integraal Veiligheidsplan 2024-2027
Voorwoord Burgemeester
Roermond is een stad met ambitie en toekomst. Samen met
Veiligheid is van iedereen. Niet alleen van mij als
professionele partners, inwoners en ondernemers maak ik mij
burgemeester of van de politie. De komende tijd doe ik ook
sterk voor de veiligheid in onze prachtige stad,
een groot beroep op een ieder om samen onveiligheid aan te pakken. Om ondermijnende activiteiten te signaleren en
Uitgangspunt voor mij als burgemeester is: zo veel en
te agenderen. Met gezamenlijke inspanning en integrale
zo vroeg mogelijk voorkomen waar het kan en krachtig
samenwerking zorgen we voor een veilig en weerbaar
optreden wanneer dit moet. Dat eerste betekent samen
Roermond.
alle maatschappelijke partners investeren in een stevige sociale basis in de stad. het tweede betekent samen met de
Met vriendelijke groet,
politie en het Openbaar Ministerie zorgen voor voldoende en doelgerichte inzet. Roermond is een stad waar iedereen zich welkom mag, moet en kan voelen; behalve criminelen. Zij hoeven niet mee te profiteren van wat Roermond te bieden heeft als plek om te werken, te ontwikkelen, te ontmoeten en te ontspannen. Ze hoeven niet mee te profiteren van onze unieke ligging en uitstekende verbindingen. We zien steeds meer hoe de onderwereld gebruik maakt van de bovenwereld voor illegaal gewin. Hoe illegaal verdiend geld onze legale economie wegdrukt; ondermijning noemen we dat. We willen nog beter begrijpen hoe ondermijning werkt en hoe we de vermenging met de bovenwereld kunnen verstoren. Onze gereedschapskist met bestuurlijke interventies willen we versterken en gericht inzetten.
2
Burgemeester Y.F.W. Hoogtanders
Inhoud
1.
2.
3.
Een nieuw integraal veiligheidsplan
4
1.1
De Roermondse ambitie
4
1.2
Totstandkoming integraal veiligheidsplan
9
1.3
Opbouw Integraal Veiligheidsplan
11
Strategische uitgangspunten
12
2.1
12
Limburgse Norm
2.2 Samen sterker lokaal, in de regio en landelijk
13
2.3
14
Vriendelijk waar het kan, hard waar het moet
2.4 Informatiegestuurd
14
Overkoepelende ambitie: de basis op orde
15
4. Ondermijnende criminaliteit
17
5.
Digitale veiligheid
23
6. Maatschappelijke onrust
28
7.
43
Vervolgproces
8. Nawoord
35
Bijlagen
36
3
1.
Een nieuw integraal veiligheidsplan
1.1
De Roermondse ambitie
Het integraal veiligheidsplan (IVP) 2024-2027 van
Gemeenten hebben met veel veiligheidsvraagstukken
Roermond bevat de ambitie en doelen waarmee de
te maken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot
gemeente Roermond regie voert op openbare orde
verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende
en veiligheid in onze gemeente. Het is de ambitie
criminaliteit. Effectieve inzet op het veiligheidsdomein
om Roermond een veilige, weerbare, leefbare en
vereist keuzes - keuzes over prioriteiten, instrumenten
aantrekkelijke stad voor iedereen te laten zijn, behalve
en samenwerking met veiligheidspartners. Deze keuzes
voor criminelen. Vanuit verbinding en vertrouwen
worden bij voorkeur verankerd in een gedegen integraal
werkt de gemeente samen met alle inwoners en partijen
veiligheidsplan. Hiermee geeft de gemeente invulling aan zijn
om de normen en (voor)waarden die nodig zijn om een
regierol op het veiligheidsterrein.
veilig en prettig leef-, werk- en ondernemingsklimaat te waarborgen. Hierin zijn we vriendelijk waar het kan,
De gemeente Roermond werkt, net als andere gemeenten,
hard waar het moet.
met een Integraal Veiligheidsplan (IVP) waarin de gemeente de belangrijkste focusthema’s en doelen op het gebied van veiligheid opneemt voor een periode van vier jaar. Voor de periode 2024-2027 treedt er een nieuw IVP in werking. Hiermee voldoet de gemeente Roermond aan de wettelijke verplichting zoals vastgelegd in artikel 38b van de Politiewet1.
1
Het thema crisisbeheersing valt niet onder de wettelijke verplichting van artikel 38b van de Politiewet. Op dit thema is het wettelijk kader van de Wet veiligheidsregio’s van toepassing
4
Context
Waar komen we vandaan?
In de gemeente Roermond staat het welzijn van de inwoner
Een heel aantal jaren heeft team veiligheid te maken gehad
nieuwe manier van werken die ondersteunend is aan de
centraal. De gemeente zorgt ervoor dat iedereen veilig kan
met onderbezetting. Het team was lange tijd vooral inci-
ontwikkelingsfase waarin het cluster zich bevindt en waarmee
wonen, werken, ondernemen en recreëren in Roermond.
dent gestuurd. Tijd om te bouwen aan strategische doelen
we gelijktijdig aansluiten bij de landelijke trend; integraal
De gemeente Roermond is tolerant, gastvrij, vriendelijk en
en een richting was er niet.
werken aan de grote maatschappelijke opgaven. Deze nieuwe
ondersteunt goed burgerschap. Samen met alle inwoners
Ook de benodigde netwerken om uitvoering te kunnen
manier van werken uit zich in dit integraal veiligheidsplan
en partijen creëert de gemeente de normen en (voor)
aan het veiligheidsbeleid waren er niet. Desondanks is
door te sturen op strategische doelen: de zogenaamde ER-
waarden die nodig zijn om een veilig en prettig leefklimaat te
een groot aantal punten van het uitvoeringsplan 2023
doelen. ER-doelen streven een grote verandering na, zoals
waarborgen. Hierdoor wordt en blijft Roermond een veilige,
nagenoeg afgehandeld. In de bijlage nemen we u mee in
een veiligER leven voor mensen in Roermond. Je gaat dus
leefbare en aantrekkelijke stad voor bewoners, ondernemers
dat uitvoeringsplan en geven we ook aan waar we nog een
strategisch sturen op hoofdlijnen.
en bezoekers.
inhaalslag moeten maken.
Het team veiligheid maakt dit jaar zoals gezegd een transitie door en stapt over naar een nieuwe manier van werken. Een
Waar staan we nu? Indien je je niet aan de normen en waarden houdt - en
2023 is een transitiejaar voor team veiligheid: er zijn
daardoor de veiligheid en leefbaarheid onder druk zet - stelt
mensen bijgekomen en de meeste thema’s zijn nu belegd.
Om inzicht te krijgen in de veiligheidsproblematiek is het
de gemeente grenzen en pakt ze excessen zichtbaar aan. Maar
Maar nog steeds is een aantal zaken nog niet op orde. Denk
allereerst van belang om een eerste overzicht te hebben
liever voorkomt de gemeente dat dit nodig is. Daarom zorgt
bijvoorbeeld aan een juiste (real-time) informatiepositie
van het brede scala aan indicatoren die kunnen wijzen op
de gemeente ervoor dat zij weerbaar is tegen verschillende
vanuit veiligheid. Er zijn veelal landelijke cijfers en landelijke
mogelijke ondermijning en criminaliteit. Deze indicatoren
vormen van criminaliteit. De inwoners, ondernemers en
onderzoeken, maar het lokale beeld ontbreekt. Voor een
zijn gebaseerd op recente data van het CBS, gemeenten, het
bezoekers van Roermond worden daarbij geholpen door
effectieve veiligheidsstrategie is een gedegen analyse van
Kadaster, politie informatie en de Financial Intelligence Unit.
voorlichting en ondersteuning. Maar de gemeente kan dit niet
het lokale veiligheidsbeeld vereist. Daartoe beschikken
Het geeft een globaal beeld van de gemeente Roermond en
alleen. Om dit te bereiken, is meer verbinding en vertrouwen
gemeenten, politie en openbaar ministerie over de nodige
hoe we het op bepaalde thema’s doen met elkaar; en dat beeld
nodig, zowel tussen de gemeente en haar inwoners en
cijfers en trendrapportages. Echter, lang niet alles is te
is niet goed.
ondernemers, als onderling in de wijken en buurten. We
vangen in cijfers, kwalitatieve duiding en aanvulling is
zullen meer met elkaar moeten gaan samenwerken.. Door
minstens zo belangrijk. Breng deze werelden samen door
Verdachten en veroordeelden
meer zichtbaar te zijn in de wijk, wil de gemeente het
met wijkprofessionals en inwoners een kwalitatief beeld
In 96% van de gemeenten in Nederland wonen minder
contact met en tussen inwoners en ondernemers versterken.
tegenover de veiligheidsstatistieken te plaatsen. Pas
verdachten en veroordeelden van delicten dan in Roermond.
Hierdoor wordt en blijft Roermond een weerbare stad die
dan kunnen we de lokale veiligheid optimaal duiden en
Een ondermijnend delict bestaat uit de categorieën
onaantrekkelijk is voor (toekomstige) criminelen.
aanpakken.
drugsdelicten, vermogensdelicten en witwasdelicten.
5
Jonge aanwas
overheid, rechters en politie (slechts 3 regio’s scoren lager);
Het thema jonge aanwas toont de score van gemeente
en diverse wijken en buurten scoren laag in SES en op de
Roermond ten opzichte van andere gemeenten op het aandeel
Leefbaarometer. Deze cijfers willen we ook vertalen naar het
jongeren dat het risico lopen om in de drugscriminaliteit
niveau van Roermond en onderzoeken welke indicatoren een
te belanden. Voor de leeftijdsgroep 8 tot en met 23 jaar
risico vormen voor criminaliteit en aantonen wat de relatie is
is op basis van verschillende persoons-, huishoud- en
met bovenstaande thema’s zoals jonge aanwas.
buurtindicatoren een model gemaakt om te bepalen hoeveel kinderen en jongeren per gemeente, wijk en buurt risico
De lokale context van gemeente Roermond
lopen. In 98% van de Nederlandse gemeenten wonen minder jongeren die het risico lopen in de drugscriminaliteit te
Roermond doet het op een heel aantal vlakken enorm
belanden dan in de gemeente Roermond.
goed; Roermond is een bruisende stad en aantrekkelijk voor bezoekers. We zien veel kansen en groei; een
Vastgoed witwasindicatoren
duurzaamheidscampus waar onderwijs en bedrijfsleven en
Het thema witwasindicatoren toont de score van een
overheid de handen in elkaar slaan. Met daarbij veel aandacht
gemeente ten opzichte van andere gemeenten op kenmerken
voor het opleiden van goed gekwalificeerd personeel. Het
die kunnen duiden op ondermijning bij vastgoedeigenaren
college van Roermond pakt door op het ontwikkeling van de
en hypotheeknemers. De gemeente Roermond scoort
Roerdelta, Weerstand, het Centrumkwartier en Jazz-City.
hoger dan 74% van de Nederlandse gemeenten op deze
Maar deze medaille kent ook een keerzijde. Verschillende
indicatoren. Een zeer opvallende hoge score is toebedeeld
onderzoeken, scans en analyses wijzen uit dat de gemeente
aan de k Maasplassen. Deze wijk scoort 100% hoger op
Roermond kwetsbaar is voor criminaliteit ondermijning.
witwasindicatoren ten opzichte van andere wijken in
Deze onderzoeken laten zien dat het unieke karakter van de
Nederland. Er is duiding nodig van deze hoge score en dit is
gemeente een rol speelt in de kwetsbaarheid voor vormen
dus een van belangrijke opgaves binnen het IVP.
van ondermijning. Zo heeft de gemeente verschillende gelegenheidsstructuren die criminele subjecten en/of
En als we inzoomen op het grotere thema van welzijn en
ondernemingen een ‘gunstig’ vestigingsklimaat bieden.
welvaart zien we dat het besteedbaar inkomen van de
Te denken valt aan de geografische ligging, infrastructuur
inwoner van Limburg duidelijk lager scoort dan in andere
en toerisme. Ook de schaarste aan politiecapaciteit in
delen van Nederland (¤26.900 versus Nederland ¤39.500);
Limburg en een tekort aan integrale samenwerking tegen
60,9% van de bevolking heeft geen vertrouwen in de
ondermijning spelen een rol in deze lokale context.
6
Geografische ligging en infrastructuur
Toerisme
In de gemeente Roermond is te beperkt capaciteit
Limburg wordt van oudsher beschouwd als een drugsgebied.
Roermond trekt veel buitenlandse bezoekers aan vanwege
beschikbaar om ondermijning integraal aan te pakken. De
In het hele land zijn de omzet, omvang en professionaliteit
het uitgebreide winkelaanbod, waaronder het Designer
integrale aanpak behelst het opwerken van lokale signalen,
van drugsnetwerken sinds de jaren negentig toegenomen,
Outlet Centrum. Dit hoge aantal toeristen maakt de
via het Informatieplein, naar integrale casuïstiek waarbij
wat deels tot parallelle structuren met een alternatieve lokale
stad aantrekkelijk voor criminelen, vooral vanwege de
RIEC-partners, zoals het OM, politie, de Belastingdienst en
economie - of schaduweconomie - heeft geleid die tot op
mogelijkheid om onopgemerkt te opereren. Er wordt veel
het RIEC-bureau betrokken zijn, informatie over objecten en
zekere hoogte ook openbare functies overneemt. De handel in
gebruik gemaakt van contant geld voor luxe aankopen,
subjecten mogen delen en hun aanpak op elkaar afstemmen.
drugs is niet binnen de Nederlandse landsgrenzen gebleven,
wat een methode kan zijn om illegaal verkregen geld wit te
De schaarse capaciteit zowel op de regierol alsook op
maar heeft zich ook uitgebreid naar Duitsland en België.
wassen. Door de grote hoeveelheid aan toeristen worden ook
uitvoerend niveau, maakt echter dat de gemeente nog
Vooral in de richting van België ontstonden er verschillende
buitenlandse investeerders aangetrokken. Het kan onduidelijk
niet altijd de regierol kan nemen die nodig is om tot een
verbindingen met Limburg.
zijn op welke manier deze investeerders aan hun geld komen.
breed gedragen, structurele aanpak van ondermijning te
Dit kan bijdragen aan het witwassen van geld. Daarnaast
komen. Daarnaast wordt soms een knelpunt in belangen
Roermond ligt nabij de Euregio Maas-Rijn (EMR). In dit
wordt winkelend publiek geteisterd door zakkenrollers. Vaak
gezien en pakken partners vaak niet de gevraagde
gebied heeft de drugsindustrie een zorgwekkende vorm
worden deze zakkenrollers geassocieerd met rondtrekkende
verantwoordelijkheid, waardoor het gevoel ontstaat dat te
aangenomen. De EMR is voor productie van soft- en
bendes - ook wel mobiel banditisme genoemd - die zich ook
weinig resultaat wordt behaald.
harddrugs een belangrijk knooppunt in Europa geworden.
bezighouden met andere vermogensdelicten.
De grens met België en Duitsland speelt een belangrijke rol
Te klein voor het servet en te groot voor het tafellaken
voor de aanvoer van grondstoffen, de productie van drugs en
Schaarste politiecapaciteit Limburg en tekort integrale
Vanuit de ingediende regiodeal proberen we met elkaar in
het dumpen van afval. Criminele netwerken maken gericht
samenwerking
de regio Limburg de leefbaarheid en de sociale cohesie te
gebruik van landsgrenzen.
Een tekort aan capaciteit bij de politie in Limburg
versterken. Wanneer gebieden (en wijken) leefbaar zijn,
legt grote druk op gemeenten, zoals Roermond, om
als mensen met elkaar in verbinding zijn, vermindert dat
De gemeente Roermond beschikt over een zeer goede
veiligheidsproblemen vaker zelf op te lossen. Met name in
kansen voor criminelen om voet aan de grond te krijgen. Zij
infrastructuur. Via verschillende snelwegen is het gemakkelijk
de wijken wordt dit tekort gevoeld en is het zichtbaar; er zijn
zullen minder kans krijgen om bijvoorbeeld onze jongeren te
om Duitsland te bereiken en via het treinstation staat de stad
te weinig wijkagenten per wijk, en in sommige wijken is er
ronselen.
in verbinding met grote steden als Maastricht, Eindhoven
door roosterdruk helemaal geen wijkagent meer aanwezig.
en Antwerpen. Rondom de stad zijn ook verschillende
Limburgse burgemeesters zijn unaniem van mening dat er te
De propositie Regiodeal Midden-Limburg is gericht op
waterwegen met bijbehorende havens. De infrastructuren die
weinig mensen en middelen bij de politie voorhanden zijn om
het versterken van de brede welvaart in de regio en sluit
opgebouwd zijn lenen zich voor productie en handel in drugs.
brede en zware veiligheidsproblemen in de provincie aan te
naadloos aan bij de ambities van het kabinet. Bovendien stelt
Locaties in de grensstreek, zoals Roermond, zijn gunstig voor
pakken. Het capaciteitsprobleem bij de politie en de druk op
de Regiodeal ons in staat een aantal belangrijke zaken op te
export van drugs, gestolen goederen en mensenhandel.
de gemeentelijke organisatie zorgen ervoor dat inwoners zich
pakken die niet worden afgedekt door de Rijksprogramma’s.
minder veilig voelen, zo stellen de burgemeesters.
Het samen op trekken om leefbaarheid te versterken is ook op
7
het gebied van veiligheidsthema’s belangrijk en dit doen we
Roermond, beoogt de gemeente in 2024-2027 tot concrete
dan ook. Roermond valt vanwege het inwonersaantal buiten
resultaten ten aanzien van een veiliger Roermond te komen.
de boot bij grote landelijke programma’s zoals Preventie
Deze resultaten zullen rondom een aantal thema’s expliciet
met Gezag. De middelen die hierbij vrij zijn gemaakt voor
meetbaar zijn; het sluiten van het aantal drugspanden of het
Preventie met Gezag zijn niet enkel bedoeld voor politie
laten afnemen van de jonge aanwas in Roermond. Echter, zijn
en justitie die misdaad strafrechtelijk bestrijden, maar juist
er ook thema’s waarbinnen het “meten” niet meteen mogelijk
ook voor een breder scala aan regionale en lokale partners,
is en zit het resultaat meer in het bouwen en bestendigen van
zoals de RIEC’s en gemeenten. Waar grotere gemeenten
netwerken rondom een thematische aanpak.
zoals Venlo, Heerlen. Eindhoven en Helmond wel van kunnen profiteren. En dat terwijl Roermond bij uitstek als
Ook de capaciteit van de politie staat zwaar onder de druk
middelgrote gemeente wel degelijke grootstedelijke opgaven
terwijl de vraagstukken waarop overheidshandelen geboden
kent, verbonden ook aan de ambities van Roermond. Maar
is toenemen. Het is daarom belangrijk om preventief
ook vanwege de ligging aan de Maas, alsmede vanwege
meer te investeren op sociale samenhang en vooral in het
de grote aantrekkingskracht van het DOC. We werken
voorkomen van criminaliteit. De relatie met het sociaal
samen met meerdere Limburgse gemeenten om onze stem
domein (zowel intern als extern) is hierin wezenlijk van belang
in ‘Het Haagse’ te laten horen. Bij het schrijven van dit
en zal ook later in dit stuk genoemd worden als belangrijke
IVP is gebleken dat Roermond in het vizier is gekomen bij
randvoorwaarden van dit plan. Bestuurlijk draagvlak, sterke
het ministerie van justitie en veiligheid en dat de eerste
ketensamenwerking en goed contact met inwoners en
gesprekken gepland staan om voor Roermond een “light”
ondernemers zijn hierin ook essentiële succesfactoren.
versie van Preventie met Gezag te gaan ontwikkelen. De inzet is gericht op drie thema’s: Realiteitszin De ambities zijn hoog, maar tegelijk is de realiteitszin ook
•
Ondermijnende criminaliteit
sterk aanwezig. De schaarse capaciteit maakt dat op sommige
•
Digitale veiligheid
aspecten beheersbaarheid een eerste stap is die gezet moet
•
Maatschappelijke onrust
worden, voordat aan weerbaarheid en navolgende stappen gedacht kan worden. Door te focussen op een drietal
Er is voor nu prioriteit gegeven aan de bovenstaande drie
hoofdthema’s, met daarbij speciale aandacht voor de nog
thema’s.
bloot te leggen kwetsbare factoren en de unieke ligging van
8
De basisveiligheid op orde
overlast sportparken. Maar ook Hoogwater en droogte vraagt
In dit veiligheidsplan 2024-2027 wordt beschreven welke
voortdurend om anticipatie, onder meer op het vlak van de
ambities en doelen we nastreven en welke inspanningen we
In de voorgaande jaren is er geen scherpe keuze gemaakt in
crisisbeheersing. Daarnaast vragen complexen opgaven zoals
op hoofdlijnen gaan verrichten om de veiligheid in Roermond
een programmatische aanpak. Er werden heel veel ballen in
de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne extra aandacht.
te verbeteren.
de lucht gehouden en het werk was veel incident gestuurd.
Maar ook het verhogen van het landelijke dreigingsniveau
Naast deze manier van incident gestuurd werken is de
rondom de kans op aanslagen in Nederland, en dus ook in
basisveiligheid steeds op orde geweest. Die basisveiligheid
Roermond, vraagt om extra aandacht en alertheid vanuit het
willen nu ook vast blijven houden naast de drie extra thema’s
cluster veiligheid en de Roermondse samenleving als geheel.
waarin we een verdieping in aan brengen. We verwijzen naar
1.2 Totstandkoming en aard van het integraal veiligheidsplan
de bijlage om de resultaten van het afgelopen jaar te bekijken.
Ook al vallen deze onderwerpen in dit integraal
Het succes van een goede basisveiligheid is vooral te danken
veiligheidsplan wellicht minder op, ze hebben onze
In een tweetal sessies met de gemeenteraad zijn 6
aan goede mix van instrumenten (denk aan cameratoezicht)
aandacht en vallen onder werkzaamheden horen bij onze
verschillende thematische veiligheidsthema’s besproken
en de samenwerking tussen en met alle veiligheidspartners.
basisveiligheid in Roermond. Hier gaat veel van onze
en uit deze 6 thema’s zijn gezamenlijk keuzes gemaakt om
Er is altijd gewerkt aan basis veiligheidsniveau in onze
capaciteit en die van onze partners standaard naar toe.
te komen tot de uiteindelijke 3 thema’s voor dit IVP. Deze 3
wijken. Deze basis veiligheid houden we vast; denk aan
thema's zijn voor team veiligheid en partners behapbaar en
cameratoezicht, inzet op mensen met onbegrepen gedrag
We beschouwen daarom dit integraal veiligheidsplan als
uitvoerbaar en getuigen van realiteitszin.
en de diverse preventieve activiteiten zoals bijvoorbeeld de
het vertrekpunt voor een programmatische aanpak waarin
Deze drie thema’s komen ook overeen met de thema’s
Week van de veiligheid. Ook in de periode 2024-2027 blijft
we blijven bouwen en ontwikkelen. De uitvoeringsplannen
binnen het regionaal beleidsplan van de politie. De drie
bijvoorbeeld het thema ‘Jeugd’ als rode draad verwerkt in
(UVP’s) die ieder jaar opnieuw worden opgesteld zullen nog
thema’s: ondermijnende criminaliteit, digitale veiligheid
de drie thematische aanpakken. Het thema ‘Veilige Wijken’
meer focus en richting geven.
en maatschappelijke onrust zijn we verder uit gaan werken
speelt zich af op wijkniveau en wordt natuurlijk opgepakt
binnen de DIN werkwijze.
vanuit leefbaarheid en veiligheid en loopt ook als een rode
De gemeente Roermond hanteert ten aanzien van alle
draad door de andere drie thema’s heen. De problematiek
veiligheidsthema’s een methodiek van signaleren, voorkomen
We hebben voor de totstandkoming van dit integraal
rondom mensen met onbegrepen gedrag is opgenomen
en begrenzen. Met deze methodiek wordt een combinatie van
veiligheidsplan (IVP) gewerkt volgens de DIN-methode.
onder het thema maatschappelijke onrust. Veiligheid is
preventie en repressie bewerkstelligd waarin we ook uiting
De Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN)-methode is een
dynamisch en niet altijd te voorspellen in aard, omvang en
geven aan vriendelijk waar het kan, hard waar het moet. Deze
hulpmiddel om het denken over en het opstellen van een
soms grilligheid. Naast deze thema’s heeft Roermond ook
methodiek van signaleren, voorkomen en begrenzen vindt zijn
programmatische aanpak te structureren en concretiseren.
een aantal unieke dossiers: de aanpak overlast coffeeshops,
oorsprong in de aanpak Preventie met Gezag zoals deze in
Een DIN is een schematische weergave van de ambitie,
veiligheid en leefbaarheid op en rond de Maasplassen,
verschillende gemeenten uitgerold wordt.
doelen, resultaten (ook wel: baten) en inspanningen (ook
aanpak overlast en criminaliteit DOC en een integrale aanpak
wel: activiteiten) binnen een opgave. Hierin is de ambitie
9
een breed gedragen en richtinggevende beschrijving waar
Proces
Dit kan leiden tot aanpassing of aanvulling van het integraal
naartoe wordt gewerkt. Vervolgens worden zogenaamde
veiligheidsplan Roermond 2024-2027. Vanzelfsprekend
ER-doelen verbonden aan de ambitie. ER-doelen zijn doelen
Het proces om te komen tot de DIN voor de gemeente
zal de gemeenteraad worden geïnformeerd als een
die beschrijven welke verbeteringen en veranderingen
Roermond is in een aantal stappen verlopen. Eerst is een
dergelijke situatie zich voordoet. Daarnaast zullen we met
nodig zijn om de ambitie te bereiken, bijvoorbeeld: "groter
startbijeenkomst georganiseerd met het team Veiligheid van
de uitvoeringsplannen natuurlijk ook wendbaar en flexibel
gevoel van veiligheid bij de bewoners “; "beter gebruik van
de gemeente Roermond waarbij een mogelijke hoofdambitie
kunnen inspelen op nieuwe trends en ontwikkelingen.
de hulpmiddelen bij interventies“; en "efficiënter werken in
voor het IVP is besproken. Vervolgens is in kleinere
de samenwerking". ER-doelen zijn kwalitatief van aard. Ieder
samenstelling met betrokkenen uit team Veiligheid in drie
ER-doel wordt omgevormd tot één of meer SMART (Specifiek,
thematische DIN-sessies ingezoomd op de drie geprioriteerde
Dit IVP is aan de voorkant integraal gestart; we hebben
Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden)
veiligheidsthema’s. Daarna is een overkoepelende DIN
verschillende stakeholders aan de voorkant betrokken
geformuleerde resultaten. Resultaten beschrijven de
opgesteld en besproken tijdens een sessie met heel team
en mee laten denken. Vanuit 6 brede veiligheidsthema's
situatie waarin iets verbeterd of veranderd is en kunnen aan
Veiligheid. Deze DIN verbindt de drie thematische DIN’s met
die we hebben voorgelegd aan de Raad middels een
meerdere ER-doelen bijdragen. Vervolgens wordt de inzet
elkaar, en gaat in op enkele randvoorwaarden die nodig zijn
interactieve sessie zijn we gaan trechteren: welke
geoperationaliseerd met de inspanningen, die weergeven hoe
voor een succesvolle aanpak, ongeacht het veiligheidsthema.
thema's zijn voor Roermond de komende jaar van belang? Op welke thema's moeten we een inhaalslag
resultaten worden bereikt. Tot slot zijn de drie thematische DIN’s opnieuw getoetst
maken?
U zult in dit plan zien dat een groot deel van de in te zetten
en verrijkt door onze samenwerkingspartners tijdens een
inspanning (DIN) dan ook gericht is op het creëren en borgen
integrale werksessie. Twynstra Gudde heeft dit proces
Uit 6 thema’s is er in samenspraak met de Raad,
van deze randvoorwaarden. Dit heeft ook te maken met
gefaciliteerd en de bevindingen tussendoor vastgelegd.
maar ook vanuit het regionaal politiebeleidsplan en
de ontwikkelfase waarin we ons als organisatie en team
In bijlage 1 is de uitwerking van de DIN toegevoegd. De
in afstemming met de grote landelijke thema's. Met
bevinden.
gemeenteraad is via de raadsinformatiebijeenkomst opnieuw
wederom een interactieve sessie met de Raad zijn de
geïnformeerd over deze drie verrijkte thema’s en ook daar zijn
drie thema's nog een keer toegelicht. Daarna is er aan
opnieuw de DIN’s besproken.
de slag gegaan met de DIN methode om dit vervolgens
Belangrijk om te vermelden is dat een DIN niet uitputtend
aan een grote groep stakeholders voor te leggen en
is. Het is een vereenvoudigde, schematische weergaven op hoofdlijnen. Een DIN fungeert daarbij als hulpmiddel om de
In het integraal veiligheidsplan Roermond 2024-2027 zijn
aan te laten vullen. De stakeholders bestonden uit
aanpak verder uit te werken en vorm te geven in de praktijk.
de ambitie, de doelen en de aanpak op hoofdlijnen voor de
netwerkpartners en collega's vanuit onder andere
Zo worden deelonderwerpen (bijvoorbeeld focusthema’s
komende jaren opgenomen. De wereld om ons heen kan
het welzijnsdomein. De opbrengst van die sessie zijn
of geprioriteerde geografische gebieden binnen de aanpak
echter razendsnel veranderen. Nieuwe of andere doelen of
verwerkt en nogmaals afgestemd met de raad.
van ondermijning) in het IVP en actieplannen meer in detail
een gewijzigde aanpak kunnen dan nodig zijn om goed op de
uitgewerkt.
actualiteit en maatschappelijke ontwikkelingen in te spelen.
10
1.3 Opbouw Integraal Veiligheidsplan
gemeente samen met alle inwoners en partijen om de normen en (voor)waarden die nodig zijn om veilig en prettig leef-, werk-en ondernemingsklimaat te waarborgen. Hierin zijn we vriendelijk waar het kan maar hard waar het moet.
We benoemen in hoofdstuk 2 een aantal uitgangspunten die voor de drie thema’s van het IVP van belang zijn. In hoofdstuk
Dit zorgt ervoor dat een aantal inspanningen, resultaten
3 gaan we in op de overkoepelende DIN van waaruit dit
en doelen bij kunnen dragen aan meer dan één thema.
integraal veiligheidsplan is opgebouwd. Deze overkoepelende
Daarnaast zijn er randvoorwaarden en inspanningen die
DIN verbindt de drie thematische DIN’s met elkaar en
mogelijk een eigen karakter hebben per thema, maar wel in
gaat in op enkele randvoorwaarden die nodig zijn voor een
gezamenlijkheid kunnen worden ontwikkeld of uitgerold.
succesvolle aanpak, ongeacht het veiligheidsthema. Dit
Denk hierbij aan het creëren van bewustzijn bij relevante
veiligheidsthema is daarmee dynamisch in tegenstelling tot
stakeholders of het inrichten van een meldpunt. Vanuit
ons proces en aanpak.
samenhang en integraliteit kijken naar de veiligheidsthema’s kan ook invloed hebben op de prioritering van inspanningen
Daarnaast zullen in de hoofdstukken 4, 5 en 6 de drie thema’s
en het genereren van synergie. Door te kijken naar de
verder worden uitgewerkt:
verschillende niveaus van de inspanningen kan gericht en
•
Georganiseerde criminaliteit
gebundeld gewerkt worden aan de inspanningen die passen
•
Digitale veiligheid
bij de randvoorwaarden, het signaleren, het voorkomen
•
Maatschappelijke onrust
en het begrenzen. Dit biedt de ruimte om bijvoorbeeld alle randvoorwaarden in één keer goed in te richten (denk aan
Ieder thema kent een eigen hoofdstuk met eenzelfde opbouw:
het instellen van bijvoorbeeld een meldpunt) of om met
ambitie – doelen en inspanningen die daarvoor nodig zijn.
specifieke partners in de volle breedte te praten over het begrenzen van criminaliteit.
Samenhang De 3 veiligheidsthema’s waar in dit document de focus
Tenslotte bieden zowel de overkoepelende DIN als de
op is gelegd, hebben allen een directe relatie met de
integrale tabel met de dwarsverbanden tussen de thema’s
overkoepelende veiligheidsambitie van de gemeente
een overzicht wat bij kan dragen aan het vormgeven van
Roermond. Roermond wil een veilige, weerbare, leefbare
nieuwe veiligheidsthema’s. Mogelijk liften alle (toekomstige)
en aantrekkelijk stad voor iedereen zijn, behalve voor
veiligheidsvraagstukken voor een gedeelte mee op de
criminelen. Vanuit verbinding en vertrouwen werkt de
inspanningen die nu voor liggen. Zie hiervoor bijlagen A.1-A.5.
11
2.
Strategische uitgangspunten
2.1
Limburgse Norm
ondermijning aan te kunnen pakken. Het versterken van de weerbare overheid is geen nieuwe ambitie. Al jaren
Vanuit de Limburgse gemeenten is gezamenlijk een beweging
is er in Limburg stevig geïnvesteerd in de aanpak van
ingezet naar een weerbare overheid. Een weerbare overheid
ondermijning. Samen met onder andere de politie, het
is essentieel om tegenwicht te kunnen blijven bieden tegen
Openbaar Ministerie en de Belastingdienst wordt niet
ondermijning. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij
alleen stevig ingezet op de integrale casuïstiek, maar ook
de aanpak van ondermijning. Criminelen zijn voortdurend
op het versterken van de bestuurlijke en maatschappelijke
in beweging en houden zich niet aan gemeentegrenzen.
weerbaarheid. Inmiddels is met zowel publieke als ook private
Het is belangrijk dat we als partners in de aanpak hierin
partners een integrale aanpak van preventie tot repressie
meebewegen, en beter nog criminelen vroegtijdig de pas
opgebouwd. Deze aanpak wordt al jaren ondersteund
afsnijden. Criminelen zoeken namelijk altijd naar nieuwe
vanuit het samenwerkingsverband RIEC Limburg, waarvan
mogelijkheden om hun illegale activiteiten te blijven
de deelnemende overheidsorganisaties zelf de sturende en
ontplooien. Het is daarom belangrijk dat de bestuurlijke
drijvende kracht zijn.
weerbaarheid niet enkel binnen de afzonderlijke organisaties op orde is, maar ook binnen de regio als geheel. Daarom hebben we als Limburgse gemeenten, het waterschap en
De uitwerking van de handreiking Limburgse Norm betreft een
de provincie de ambitie uitgesproken ons te committeren
organisatiebrede beweging die het domein van de openbare
aan een ‘Limburgse Norm’; een gezamenlijk niveau voor een
orde en veiligheid overstijgt. De gehele organisatie vanuit
weerbare overheid.
ieders rol en verantwoordelijkheid dient een bijdrage te leveren aan het uitvoering geven aan dit ambitieniveau. Veelal wat
De Limburgse Norm is een handreiking welke gezien
in de handreiking staat beschreven is al onderdeel van de
kan worden als een hulpmiddel om, op het gebied van
bestuurlijke/uitvoeringsplannen die gehanteerd worden binnen
weerbaarheid, de eigen organisatie verder te versterken.
de gemeentelijke organisatie en zo ook binnen Roermond.
De stellingen zijn ambitieus maar dat is ook nodig om
12
2.2
Samen sterker lokaal, in de regio en landelijk
Dit integraal veiligheidsplan is verbonden met het regionaal beleidsplan van de politie; de thema’s overlappen elkaar. Daarnaast zijn er verschillende samenwerkingsverbanden waar de gemeente Roermond onderdeel van uitmaakt. We werken niet alleen intensief samen met politie, OM en interne partners, maar ook met bijvoorbeeld de Veiligheidsregio, het Regionaal bestuurlijk overleg (RBO), het Regionaal informatie- en expertisecentrum (RIEC), de GGD, Veilig Thuis, reclassering, jongerenwerk en hulp- en zorgverleners. In het Zorg- en Veiligheidshuis Midden- Limburg werken wij samen met zorg- en justitiepartners bij de aanpak van complexe problematiek rond criminaliteit, huiselijk geweld en
Zorg- en justitiepartners
radicalisering. Inwoner Roermond
Daarnaast zoeken we de verbinding met andere gemeenten om hierin sterker te kunnen zijn als Limburgse Lobby richting
Jongerenwerk
het Haagse. Niet alleen in de Lobby willen we samenwerken; ook onderling kunnen we als gemeenten veel van elkaar leren. Met de gemeente Weert lopen er al verschillende thematische samenwerkingen. En als het wordt toegekend ook de regiodeal midden Limburg.
Hulp- en zorgverleners
13
2.3 Vriendelijk waar het kan, hard waar het moet
verschillende thema’s. Onze informatiepositie moet op alle
Omdat voorkomen natuurlijk altijd beter is zetten we sterk in
randvoorwaarde opgenomen en besproken.
thema’s beter worden opgebouwd en daar starten we nu mee. In de eerdere alinea is informatiegestuurd werken ook als
op preventie, dat doen we niet alleen vanuit veiligheid maar hierin zoeken we de verbinding met onze welzijnspartners,
We willen veel meer op basis van geanalyseerde data keuzes
de maatschappelijke instellingen, het onderwijs, sociale
maken en acties uitvoeren: we willen informatiegestuurd
zaken en zorgpartners. We willen al vroeg signaleren en
gaan werken. Wanneer zetten we waar onze Boa’s in? In welke
deze signalen bij de juiste partner wegzetten om erger te
wijken is er in behaalde perioden meer inzet nodig van politie?
voorkomen. Jongeren die dreigen af te glijden bieden we
Welke thema’s moeten we vanuit voorlichting in welke wijken
hulp op maat door de zogenaamde persoonsgericht aanpak
of met welke doelgroepen meer bespreken?
(PGA) vanuit het zorg en veiligheidshuis. Signalen van radicalisering worden besproken op de weegtafel en ook via
Let op: deze grote wens is er maar we zijn daar nog lang
een persoonsgerichte aanpak ondervangen. Niet alleen is er
niet. De ambitie is om veel meer aan de voorkant van
oog voor de daders, we zetten ook in op het voorkomen van
veiligheidsproblemen te komen, vanuit data meer te kunnen
slachtofferschap. Maar naast deze vriendelijke kant kunnen
sturen en prioriteren en hierdoor ook gerichter capaciteit
we ook hard zijn waar dat nodig is. Onze burgemeester
en maatregelen te kunnen inzetten. We zullen daarom
heeft verschillende instrumenten om in te zetten tegen
gedurende de periode van dit IVP meer gaan inzetten in
de georganiseerde criminaliteit; zoals de wet Victoria en
het verbeteren van onze informatiepositie waarbij ook
de Wet Damocles, naast de gebiedsverboden die ingezet
wordt voldaan aan de AVG. Om een start te maken, willen
kunnen worden. Daarnaast zal de gemeente handhaven daar
we in eerste instantie meer inzicht in de aard en omvang
waar nodig. Deze mix aan instrumenten (preventie, zorg en
van ondermijnende criminaliteit: welke netwerken zijn er?
repressie) zetten we in na overleg met onze partners in de
Maar ook inzoomen op bijvoorbeeld het netwerk rondom
zorg en strafketen.
mensenhandel in Roermond. Ook willen we inzicht krijgen in de jonge aanwas in Roermond en daarmee meer grip te krijgen op het voorkomen van jonge aanwas.
2.4
Informatiegestuurd
Het zal u wellicht opgevallen zijn dat we in dit integraal veiligheidsplan geen uitvoerige analyse hebben gegeven van de staat van Roermond als het gaat om criminaliteit op de
14
3.
Overkoepelende ambitie: de basis op orde!
De volgende randvoorwaarden zullen moeten worden
Zorg- en veiligheidspartners werken samen aan
‘intelligence’. Het idee daarvan is dat het niet alleen gaat
geborgd om te komen tot een veilig en weerbaar Roermond
ketenoverstijgende maatschappelijke vraagstukken en
om het verzamelen en vastleggen van de verschillende
waar de basis op orde is.
bij complexe casuïstiek. We streven ernaar om integraal
soorten informatie maar juist ook om het combineren
en zo snel mogelijk (liefst aan de voorkant) passende
daarvan en duiden van patronen en dwarsverbanden.
hulp en ondersteuning in te zetten.
Door intelligence kan duidelijk worden hoe effectief
Verbinding Handhaving en Veiligheid. De gemeentelijke
een lopende aanpak is, welke nieuwe of ‘verergerde’
gemeentelijk beleid. Beleid op terreinen zoals zorg en
handhavers in de openbare ruimte (o.a. de Buitengewoon
bedreigingen er zijn en/of op welke specifieke plekken
welzijn, jeugd, participatie, wonen, inkomen, verkeer
Opsporingsambtenaar) vormen een belangrijk
(hotspots) binnen de gemeente intensivering van de
en handhaving. Bij een aantal thema’s zijn bestanddelen
instrument in het gemeentelijke beleid op het snijvlak
aanpak nodig is. Het toepassen van intelligence is
van de aanpak (primair) onderdeel van ander beleid. Dit
van leefbaarheid en veiligheid. De focus ligt nadrukkelijk
complex en vereist dat er gedoseerd en stapsgewijs
is inherent aan het integraal veiligheidsbeleid, zowel
niet alleen op handhaving en inzet van strafrechtelijke
te werk wordt gegaan vanuit een duidelijke behoefte,
aspecten van preventie als repressie hebben effect op
bevoegdheden, maar aspecten als ‘zichtbaar zijn’, balans
zoals bijvoorbeeld bij de aanpak van ondermijnende
het veiligheidsbeeld.
tussen preventie en repressie en een verbindende
criminaliteit. Belangrijk aandachtspunt is het onderwerp
Het verder uitwerken van het AVE model binnen de
proactieve houding richting burgers en andere zorg -en
privacy in de huidige ontwikkelingen rond intelligence.
gemeente en haar partners: Aanpak Voorkoming
veiligheidsprofessionals zijn minstens zo belangrijk. Juist
Escalatie bij huishouders met oplopende problematiek.
in dat tussengebied, op het snijvlak van leefbaarheid
denk aan maatschappelijke weerbaarheid bij
AVE geeft antwoord op de vraag wie de regie pakt als
en veiligheid, beogen we een zo effectief mogelijke
ondermijning, maar ook bij een nieuw thema zoals
problemen in huishoudens met oplopende problematiek
samenwerking met politie. Dit vereist dat er operationele
digitale veiligheid. Door meer bewustzijn en kennis
(of in wijken / jeugdgroepen), waar meer professionals
samenwerking en informatie-uitwisseling plaatsvindt.
komen we meer aan de voorkant, “beter voorkomen, dan
van verschillende organisaties bij betrokken zijn, te groot
Thema’s waarop deze samenwerking effectief kan zijn,
worden.
zijn onder andere woonoverlast, jeugdoverlast en
Een stevige verbinding tussen de domeinen van
ondermijning.
zijn een weerbare gemeente (ambtelijk, bestuurlijk
Versterken van de informatiepositie van de gemeente
en politiek) en doen er alles aan om onze rug recht te
aan een optimale balans tussen preventie, zorg en
en paar partners. Veel gemeenten zetten stappen
houden; intern, extern en in onze weerbare wijken.
repressie. Naarmate problemen complexer worden
om hun informatiepositie voor het veiligheidsbeleid
neemt de noodzaak van regie en verbinding toe.
te versterken. Een belangrijk concept daarbij is
•
Er is een goed fundament als basis nodig. Het integraal veiligheidsbeleid kent tal van verbindingen met ander
•
•
zorg en veiligheid binnen een gemeente draagt bij
•
•
15
•
Verhogen van awareness wordt steeds belangrijker,
genezen”. •
De Limburgse Norm is ook de Roermondse Norm: we
We zoomen nu vanuit de randvoorwaarden in op wat we nodig hebben om ook onze basis op orde te krijgen. Zoals al
Roermond is een veilige, weerbare, leefbare en aantrekkelijke stad voor iedereen, behalve voor criminelen. Vanuit verbinding en vertrouwen werkt de gemeente samen met alle inwoners en partijen om de normen en (voor)waarden die nodig zijn om een veilig en prettig leefklimaat te waarborgen.
AMBITIE
eerder aangegeven hebben de drie thema’s een relatie met de overkoepelende veiligheidsambitie van de gemeente en doelen kunnen bijdragen aan meer dan een enkel thema.
DOELEN
Roermond. Dit zorgt ervoor dat de inspanningen, resultaten
1
Voor de drie thema’s geldt dat we dezelfde doelen nastreven: •
A
4 Sterkere informatie-positie
•
De informatiepositie vraagt om versterking
•
De lijnen signaleren, voorkomen en begrenzen kunnen nog scherper De verbinding met en tussen inwoners moet verbeterd
In de navolgende hoofdstukken zullen de bovenstaande doelen herkenbaar terugkomen en zal duidelijk worden dat ook een aantal inspanningen om tot resultaten te komen gedeeld kunnen worden. Deze roep om integraliteit
INSPANNINGEN
worden.
B
C
D
Stel gezamenlijk heldere en gedragen werkprocessen op
Ontwikkel een noodprocedure om snel op te kunnen schalen
Werf benodigd personeel, zowel generiek als specifieke expertise
Stel een gezamenlijke definitie en afbakening van de veilgheidsthema’s vast met partners
Stel een effectief communiactieplan op
Ontwikkel een evaluatiesystematiek om te leren van incidenten
Check de screening van (nieuw) personeel
Organiseer periodieke (kennis) sessies met ketenpartners
(het schaken op meerdere thema’s) vraagt om nog betere
Maak relevante kennis beschikbaar via een kennis- en beeldenbank, incl. zicht op externe expertise
Ontwikkel een bereikbaarheidsgids
samenwerking tussen de thema’s van veiligheid en de verbinding met het sociaal domein.
E
Er is voldoende capaciteit om het IVP uit te voeren.
Werk aan professionalisering van medewerkers, o.a. door training en opleiding
Het netwerk van (keten)partners wordt actief onderhouden.
De samenwerking met (keten) partners is effectief met een korte responstijd.
De interne organisatie is doelmatig ingericht.
RESULTATEN
Er is een betere (snellere) samenwerking in de keten nodig
•
3 Beter samenwerken in de keten
5 Duidelijker signaleren, voorkomen en begrenzen
Meer verbinding tussen en met inwoners
De basis rondom de drie thema’s moet ook binnen de gemeente beter op orde zijn
•
2 De basis binnen de gemeente meer op orde
Signaleren
Randvoorwaardelijke zaken
Begrenzen
16
Voorkomen
Signalen worden aan de gemeente doorgegeven door (keten) partners, inwoners en ondernemers.
F
Signalen worden vastgelegd, geduid, verrijkt en gebruikt om inzicht door overzicht te creëren.
Richt een lokaal gemeentelijk signalenoverleg in (of ontwikkel door)
Voed de driehoek tijdig en voldoende voeden met de actualiteiten en de voortgang van de aanpak
G
H Excessen worden zichtbaar aangepakt.
I Er is aandacht voor kwetsbare doelgroepen.
J Er is aandacht voor slachtoffers.
K Er is aandacht voor daders.
De gemeente is zichtbaar aanwezig in de wijken.
Rol bewustwordingscampagnes uit voor inwoners en ondernemers
Stel informatieanalisten aan
Betrek het zorgen welzijnsdomein, onderwijsinstellingen sociaal domein
Rol de Persoonsgerichte Aanpak Jeugd (PGA) verder uit
Faciliteer en subsidieer wijkwerkers en straatcoaches
Richt een meldpunt in, zowel digitaal als in de wijk
Voer een praktisch en veilig digitaal registratiesysteem in
Communiceer succesvolle acties en aanpakken naar de buitenwereld
Richt een aanspreekpunt in de wijk in
Vergroot de zichtbaarheid van de lokale politici
Geef bewustwordingstraining aan college, raad en ambtenaren
Stel voldoende handhavingscapaciteit aan
4. Ondermijnende criminaliteit
Ambitie: Een weerbaar Roermond waar ondermijning beheersbaar is.
Bij ondermijnende criminaliteit maken criminelen voor illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en diensten. Het gaat om het gebruiken van legale
Context
structuren voor criminele handelingen of om crimineel geld wit te wassen. Er is sprake van verwevenheid
De rijksoverheid hanteert de volgende definitie voor
tussen de onderwereld en de bovenwereld.
ondermijning: “Criminelen maken voor illegale activiteiten
Ondermijning is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel
gebruik van legale bedrijven en diensten. Hierdoor vervagen
voelbare en merkbare negatieve gevolgen voor de
normen en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid
inwoners en ondernemers in onze gemeente. Dit type
af” Ondermijning is hierbij de benaming voor het effect
criminaliteit is een probleem omdat het de veiligheid,
dat optreedt door de vermenging van de onder- en de
leefbaarheid, economie, het rechtsgevoel en het
bovenwereld.
gezag van de overheid ernstig aantast. Ondermijning
2
kent verschillende verschijningsvormen. Denk hierbij aan drugshandel, mensenhandel, (zorg)fraude, vastgoedfraude, corruptie, oneerlijke concurrentie en afpersing. Grof geweld wordt hierbij niet geschuwd.
2
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ondermijning
17
AMBITIE
Een weerbaar Roermond waar ondermijning beheersbaar is.
DOELEN
1
INSPANNINGEN
RESULTATEN
A
Inwoners en ondernemers hebben meerdere mogelijkheden om signalen te melden en zijn daarvan op de hoogte.
2
Beter bewustzijn van de problematiek en de aanpak
B
Collega’s van andere afdelingen delen proactief signalen en die worden geregistreerd en opgevolgd.
3 Sterkere informatiepositie
C
D Signalen worden vastgelegd in een systeem dat veilig en handzaam is en dat fungeert als dashboard.
Signalen worden binnen de volle breedte van de aanpak besproken en opgepakt door de gemeente en/of ketenpartners.
Richt een aanspreekpunt in de wijk in
Sluit aan bij Meld Misdaad Anoniem
Richt een digitaal meldloket in
Neem een informatieanalist/ criminoloog aan
Rol bewustwordingscampagnes uit voor inwoners en ondernemers
Organiseer bewustwordingstrainingen voor interne collega’s
Zorg voor één aanspreekpunt ondermijning per cluster
Besteed aandacht aan informatiebeveiliging en autorisatieniveaus
Besteed aandacht aan de screening van (nieuw) personeel
Signaleren
Randvoorwaardelijke zaken
Begrenzen
Richt een Bibob-team in met tenminste een programmamanager, coördinator en onderzoeker
E
Krachtigere ketensamenwerking (intern & extern)
F College en raad worden actief geïnformeerd en ondersteunen de aanpak van ondermijning.
Informeer het college en de raad i.h.k.v. bewustwording samen met het RIEC
Ontwikkel het intern lokaal overleg ondermijning door (zowel potentiële RIEC-casuïstiek als andersoortige ondermijningssignalen)
G Er vindt kennisdeling plaats tussen ketenpartners en het netwerk wordt versterkt.
Organiseer een driehoek plus overleg waarin de aanpak van ondermijning structureel wordt besproken
Stel een gezamenlijke definitie van ondermijning vast met partners
Richt een wijkjeugdrisicooverleg (of op school) in met ketenpartners
Verzorg een training opstellen bestuurlijke rapportage voor de politie
Voorkomen
18
4
Minder verleiding tot ondermijnende activiteiten
H Roermond staat over 5 jaar niet meer in de top 10 van het land qua jonge aanwas.
Organiseer periodieke sessies met ketenpartners
I Excessen worden zichtbaar aangepakt.
Organiseren inloopspreekuur school en veiligheid
Positieve rolmodellen worden gepromoot.
Organiseer integrale handhavingscontroles in de wijken
Ondersteun de werkzaamheden van straatcoaches
Communiceer over succesvolle acties en aanpakken naar de buitenwereld
Rol de Persoonsgerichte Aanpak Jeugd (PGA) verder uit
Voer het plan ’Veilig Maasplassengebied’ uit
De gemeente Roermond kent een grote opgave als het gaat
beheersbaar te houden, zodat alle inwoners en ondernemers
De inhoudelijke onderwerpen die we in het
om de aanpak van ondermijning. Verschillende statistieken
in Roermond in vrede en veiligheid kunnen wonen, leven en
uitvoeringsprogramma Ondermijning volgens een bepaalde
en informatie van ketenpartners zoals de politie en het RIEC
werken. Hiertoe is het allereerst van belang dat de basis op
tijdslijn gaan oppakken zijn: Witwassen, Mensenhandel,
tonen aan dat er forse uitdagingen zijn. Ook in de media is
orde is, wat betekent dat men zich bewust is van de gevaren
Drugsaanpak, Pandenaanpak en het tegengaan van Jonge
hier aandacht aan besteed. Zo staat Roermond bijvoorbeeld
en daardoor weerbaar is tegen ondermijnende criminaliteit.
Aanwas. Als voorbeeld; wanneer we het onderwerp Jonge
in de ‘top 10’ als het gaat om cijfers omtrent jonge aanwas en
Een weerbaar Roermond staat hierbij voor een weerbare
Aanwas aanpak onder de loep nemen dan is het belangrijk
staat het eveneens in de top 10 van de ranglijst van ‘meest
samenleving, weerbare inwoners en ondernemers, maar ook
om niet alleen meer bewust te zijn van de problematiek maar
ondermijningsgevoelige gemeenten’ (onderwereldkaart,
een weerbare gemeentelijke organisatie en een weerbaar
hebben we ook een sterke informatiepositie nodig. We willen
RTL4, 8 december 2022). Verschillende factoren maken dat
openbaar bestuur.
namelijk meer zicht krijgen op het thema (het fenomeen)
Roermond gevoelig is voor diverse soorten ondermijnende
maar op het individu. Hiervoor moet de ketensamenwerking
criminaliteit. De praktijk wijst uit dat (in ieder geval) een
(vanuit zorg en straf) beter en sneller kunnen acteren. En als
aantal daarvan zich (zichtbaar) manifesteren.
In bijlage 2 kunt u de feedback lezen van de ketenpartners
laatste zal er gewerkt moeten worden aan het wegnemen van
Tegelijk is de gemeentelijke aanpak van ondermijning
waarmee een verdiepende DIN sessie heeft plaatsgevonden op 21
de voedingsbodem (c.q. verleidingen) van criminaliteit.
nog in ontwikkeling. Er is duidelijke planvorming en meer
september 2023.
(structurele) en andersoortige capaciteit en expertise
1. Beter bewust zijn van de problematiek en de aanpak
nodig om tot een volwassener aanpak te kunnen komen.
Om ondermijning te kunnen signaleren en aan te kunnen
De ontwikkeling van het IVP 2024-2027 biedt momentum
Doelen
pakken, moet je je eerst bewust zijn van de problematiek.
voor een gedegen fundament voor de gemeentelijk aanpak
Op dit moment zijn bewoners, ondernemers, ambtenaren,
van ondermijning. Tegelijkertijd met het IVP zal ook het
Algemeen
bestuurders en raadsleden zich onvoldoende bewust van de
programmaplan Ondermijning worden opgeleverd.
De gemeente Roermond stelt zichzelf vier doelen voor de
ernst van de problematiek en de signalen die kunnen wijzen
komende jaren binnen de aanpak van ondermijning. Deze
op ondermijning. Daarnaast kan breder worden uitgedragen
Toelichting ambitie
vier doelen dragen eraan bij dat de weerbaarheid tegen
wat de gemeente en haar partners tegen ondermijning
Gegeven de bovenstaande context en de complexiteit van
ondermijning wordt vergroot en de effecten van ondermijning
kunnen doen. Door dit bewustzijn te vergroten, kan iedereen
het vraagstuk is het niet realistisch om te ambiëren dat
beheersbaar worden en blijven. De doelen beogen een
een steentje bijdragen aan de aanpak. Op die manier wordt
ondermijning volledig kan worden verdreven uit de gemeente
verandering te bewerkstelligen en beschrijven de gewenste
Roermond weerbaarder tegen ondermijning.
Roermond. Daarom is er gekozen voor de term ‘beheersbaar’.
situatie in de toekomst. Hieronder worden ze kort toegelicht.
De gemeente wil er alles aan doen om ondermijning
Ook wordt de link met de ambitie uitgelegd.
3
Hierbij valt te denken aan omgevingsfactoren, zoals de grensligging en de aanwezigheid van havens, maar ook aan sociaaleconomische factoren, zoals het aantal huishoudens met problematische schulden en het belang van (koop)toerisme voor de lokale economie.
19
2. Sterkere informatiepositie
4. Minder verleiding tot ondermijnende activiteiten
Zicht op de problematiek en inzicht in de oorzaken daarvan
Het moet onaantrekkelijk zijn en blijven om je bezig te
maken dat je je aanpak beter kunt richten en efficiënter kunt
houden met ondermijnende activiteiten. De verleiding
benutten. Op dit moment is onvoldoende duidelijk welke
van het snelle geld zorgt ervoor dat mensen zich mengen
vormen van ondermijning zich waar manifesteren en waarom
in criminele bezigheden. Jongeren en jongvolwassenen
dat gebeurt. Daarom wil de gemeente haar informatiepositie
vormen hierin een specifieke kwetsbare doelgroep. Het
versterken. Hierdoor moet meer inzicht worden verworven
is van belang om deze verleiding te verminderen. Door te
in welke fenomenen zich waar in de gemeente manifesteren
laten zien dat misdaad niet loont en dat het ook anders,
en welke gelegenheidsstructuren daar de mogelijkheid toe
zorgen we ervoor dat minder mensen zich inlaten met
hebben geboden. Een sterkere informatiepositie draagt
ondermijnende activiteiten. Uiteindelijk draagt dit bij aan een
daarmee bij aan een weerbaarder Roermond, omdat je
weerbaarder Roermond tegen ondermijning en een betere
hierdoor kwetsbare doelgroepen beter kunt informeren.
beheersbaarheid van de effecten hiervan.
Dit voorkomt ondermijning. Tegelijk helpt een sterkere informatiepositie bij het aanpakken van de problematiek die er al is. Wanneer je inzicht hebt in gelegenheidsstructuren en weet waar fenomenen en casussen zich manifesteren, kun je hier gerichter interventies op plegen. Hierdoor worden de ongewenste effecten van ondermijning beter beheersbaar. Het Bibob-beleid is hier ook een onderdeel van. 3. Krachtigere ketensamenwerking (intern & extern) Ondermijning is een complex probleem dat nooit alleen door de gemeente kan worden aangepakt. Er is goede samenwerking nodig tussen de verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie (intern), maar zeker ook tussen de gemeente en haar ketenpartners binnen én buiten het veiligheidsdomein (extern). Door gezamenlijk op te trekken en van elkaar te weten wat ieders (on)mogelijkheden zijn binnen de aanpak van ondermijning, vergroten we de weerbaarheid, de slagkracht en zorgen we dat ondermijning beheersbaar blijft in Roermond.
20
Resultaten A. Inwoners en ondernemers hebben meerdere
B.
F. Er vindt kennisdeling plaats tussen ketenpartners
mogelijkheden om signalen te melden en zijn
aanpak besproken en opgepakt door de gemeente
en het netwerk wordt versterkt. Ook ambtelijk is
daarvan op de hoogte. Hierdoor maken we ze
en/of ketenpartners. Dit betekent dat alle signalen
het van belang elkaar te kennen en te weten wat
bewust van de ernst van de problematiek en het feit
uit het registratiesysteem structureel en periodiek
je aan elkaar hebt en mag verwachten. Daarnaast
dat zij zelf kunnen bijdragen aan het verminderen
worden besproken binnen de gemeentelijke
bezitten andere organisaties kennis die je ook zou
ervan. Door het melden van signalen wordt de
organisatie en naar de juiste plek worden doorgeleid
kunnen gebruiken. Door structureel bijeenkomsten
informatiepositie van de gemeente versterkt.
voor behandeling. Dit kan een gemeentelijke
te organiseren naast de aanpak van casuïstiek,
afdeling zijn of een ketenpartner. Door de signalen
leer je van elkaar en bouw je een netwerk op. Dit
Collega’s van andere afdelingen delen proactief
structureel met elkaar te bespreken, wordt de
zorgt voor een sterkere informatiepositie en een
signalen en die worden geregistreerd en
informatiepositie versterkt en zal de onderlinge
krachtigere samenwerking.
opgevolgd. Door melders te laten zien dat de
ketensamenwerking verbeteren.
afdeling veiligheid serieus aan de slag kan met hun
C.
D. Signalen worden binnen de volle breedte van de
G. Roermond staat over 5 jaar niet meer in de top
informatie, zal de samenwerking verbeteren. Dit
E. College en raad worden actief geïnformeerd en
zal leiden tot meer bewustwording, meer signalen
ondersteunen de aanpak van ondermijning. Dit
erin dat de doorstroom naar ondermijnende
en daarmee een sterkere informatiepositie voor de
zorgt ervoor dat de aanpak van ondermijning ook
criminaliteit wordt verminderd, waardoor er minder
gemeente.
bestuurlijk de aandacht krijgt die nodig is. Dit geldt
negatieve rolmodellen zijn die een aanzuigende
zowel intern voor het college en de raad, maar ook
werking op crimineel gedrag kunnen hebben.
Signalen worden vastgelegd in een systeem
extern wanneer de burgemeester en/of wethouders
Negatieve beeldvorming draagt bij aan verleiding
dat veilig en handzaam is en dat fungeert
de gemeente bestuurlijk vertegenwoordigen in
tot ondermijnende activiteiten. Door uit de top
als dashboard. Hierdoor krijgt de gemeente
overleggen met ketenpartners. Door hen actief mee
10 te komen, wordt dit tegengegaan. Ook dient
overzicht in het type signalen en de
te nemen in de aanpak van ondermijning, wordt
dit positieve resultaat als stimulans voor de
ontwikkeling van de problematiek. Dit helpt om
het bestuurlijke commitment vergroot en kunnen
ketensamenwerking.
bewustwordingsactiviteiten beter te kunnen richten.
(onderling en met partners) afspraken worden
Tegelijk wordt voldaan aan informatiebeveiligings-
gemaakt over prioriteit en capaciteit. Dit komt de
en integriteitsnormen en wordt de informatiepositie
ketensamenwerking en de informatiepositie ten
versterkt.
goede.
21
10 van het land qua jonge aanwas. Dit resulteert
Resultaten H.
Excessen worden zichtbaar aangepakt. Hierdoor laten we zien dat misdaad niet loont en dat je wordt bestraft als je je inlaat met ondermijnende activiteiten. Het aanpakken van deze excessen en negatieve rolmodellen leidt ertoe dat de verleiding om zelf deel te nemen aan ondermijnende activiteiten minder wordt. Ook zullen zichtbare resultaten positief bijdragen aan de ketensamenwerking.
I. Positieve rolmodellen worden gepromoot. De gemeente laat hierdoor zien dat er andere mogelijkheden zijn voor kwetsbare doelgroepen dan de ondermijnende criminaliteit en dat de gemeente hierbij kan helpen.
22
5.
Digitale veiligheid
Ambitie: Roermond is zich bewust van en heeft inzicht in digitale veiligheid. De gemeente en haar ketenpartners zijn ingericht om digitale criminaliteit aan te pakken.
worden van digitale criminaliteit en zijn zij vaak (al dan niet onbedoeld) dader. Zo worden bijvoorbeeld oproepen tot rellen gesignaleerd onder jongeren en is er door de online leefwereld van jongeren geen zicht meer op jeugdgroepen. Jeugdgroepen zijn meer fluïde en bewegen zich in netwerken, die veelal online ontwikkelen en standhouden. Tegelijk is de gemeentelijke aanpak van digitale veiligheid
Context
nog in ontwikkeling. Zo leidt het gegeven dat de leefwereld van inwoners zich zowel online als offline bevindt tot het
De gemeente Roermond kent een grote opgave als het gaat
besef dat de gemeente en haar partners zich ook in beide
om digitale veiligheid door de toenemend complexe en
domeinen moeten begeven. Er is duidelijk inzicht in de
uitdagende informatie- en netwerksamenleving. Recente
verschijningsvormen van digitale criminaliteit nodig om
ontwikkelingen laten zien dat cybercrime inmiddels de
dit aan te pakken. Daarnaast zijn de risico’s rond het thema
koppositie van High Impact Crimes heeft overgenomen.
digitale veiligheid onvoldoende bekend bij de gemeente en
Zo wordt er een verschuiving van traditionele naar digitale
haar partners. De ontwikkeling van het IVP 2024-2027 biedt
criminaliteitsvormen waargenomen. Daarnaast wordt gezien
momentum om een gedegen fundament voor de gemeentelijk
dat jongeren bovengemiddeld risico lopen om slachtoffer te
aanpak van digitale veiligheid te leggen.
23
DOELEN
AMBITIE
Roermond is zich bewust van en heeft inzicht in digitale veiligheid. De gemeente en haar ketenpartners zijn ingericht om digitale criminaliteit aan te pakken.
1
Meer urgentiebesef van de problematiek en impact binnen de gemeente en bij partners
A
B
RESULTATEN
Er bestaat een functionerende crisisorganisatie wanneer een cyberincident zich voordoet.
INSPANNINGEN
Geef uitvoering aan oefening TBZ najaar 2023
Organiseer een stresstest
Signaleren
Randvoorwaardelijke zaken
2
Het thema digitale veiligheid heeft aandacht in de planvorming en werkpraktijk van de gemeente en haar partners.
Agendeer digitale veiligheid als vast onderdeel van bestaande veiligheidsoverleggen
Richt een vast kernteam digitale Veiligheid in i.s.m. ketenpartners
Begrenzen
3
Snellere samenwerking van lokaal tot internationaal niveau op het gebied van digitale veiligheid
C
Groter bewustzijn onder inwoners en bedrijven van de impact en gevolgen van digitale criminaliteit
D Er bestaan vaste overlegstructuren rondom het thema digitale veiligheid tussen de gemeente en haar partners.
E Inwoners en ondernemingen worden structureel voorgelicht per doelgroep.
Richt een cyberdriehoek in en positioneer deze
Rol bewustwordings-campagnes voor inwoners en ondernemers uit
Stel een communicatiekalender digitale veiligheid op
Creëer een toolkit voorlichting per doelgroep
4
5 Beter signaleren van acute digitale veiligheidsrisico’s
F Er is een aanpak online ordeverstoring ontwikkeld.
Onderzoek mogelijkheden meldpunt voor slachtoffers van digitale criminaliteit en richt deze in
Realiseer een A.P.V-aanpassing t.b.v. aanpak online ordeverstoring
Voorkomen
24
G Er wordt maandelijks een fenomeenanalyse op het gebied van digitale veiligheid uitgevoerd.
Vertaal landelijk cyberbeeld naar lokaal niveau
Stel online functionarissen aan bij ketenpartners zoals de politie en het jongerenwerk
Minder slachtoffers van digitale criminaliteit
H Er is een aanpak gericht op daders van digitale criminaliteit.