Bijlage 1 - Integrale Groenvisie Gemeente Roermond deel III
Tekst van het document
Inhoudsopgave
5
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Hoe bereiken we ons doel? Om de Groenvisie te realiseren en de groene beleidslijn tot uitvoering te brengen zijn basisprincipes vastgesteld. Vanuit de basisprincipes volgt het uitvoeringsprogramma.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
1
Inhoudsopgave
5.1
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
DE BASISPRINCIPES
gaat het over sociale veiligheid. Veiligheid
Voor ontwikkelingen en (her)inrichtingen
een integrale afweging met betrekking tot
binnen het bebouwd gebied zijn vier groene
ruimtelijke ontwikkelingen.
basisprincipes gedefinieerd. Met deze basisprincipes kunnen we nu al aan de slag gaan. Ze gelden voor iedereen binnen de gemeentelijke organisatie en derden zoals
Basisprincipe 2: Groen, tenzij
Met het principe ‘Groen, tenzij’ wordt
1.
Veiligheid staat altijd voorop;
de basis als groen wordt gezien. Bij
2.
Groen, tenzij;
3.
Ruimtes richten we in met kwalitatief
4.
Vergroenen doen we samen.
Basisprincipe 1:
bedoeld dat de openbare ruimte in nieuwe ontwikkelingen vormt groen het vertrekpunt. Zo worden straten en pleinen groen, tenzij andere functies dat onmogelijk maken. Voorbeelden hiervan zijn: voetgangersruimten, fietspaden, parkeerplaatsen et cetera. Verharding wordt dus alleen toegepast waar dat vanuit
Veiligheid staat altijd voorop
gebruik en/of beheer nodig en wenselijk is.
Bij de inrichting van nieuw groen en bij
Groen draagt bij aan belangrijke
het beheer van bestaand groen blijft
ecosysteemdiensten zoals een gezond
veiligheid de eerste prioriteit. We houden
binnenstedelijk klimaat (tegengaan hittestress
altijd rekening met de veiligheid van onze
en fijnstof), een juiste waterkringloop
inwoners die het gemeentelijk groen
(verminderen wateroverlast en verdroging)
gebruiken of passeren. Het gaat daarbij aan
en een gezonde bodem (bijvoorbeeld voor
de ene kant over fysieke veiligheid, zoals
moestuintjes). Om deze reden beschouwen
vlakheid/beloopbaarheid van voetpaden,
we groen als een basisbehoefte. Bij
uitzichthoeken bij inritten/kruispunten en
afwegingen in ruimtelijke ontwikkelingen
onderhoud aan bomen. Aan de andere kant
passen we het principe toe, groen tenzij.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Bijlage
zal altijd meegenomen moeten worden bij
aannemers en projectontwikkelaars.
hoogwaardig groen;
5. Hoe bereiken we ons doel?
Met dit principe voorkomen we onnodige verharding bij (nieuwe) ontwikkelingen. Slimme combinaties maken is de standaard; dit betekent dat meerdere functies binnen één ruimte (of in dit geval een plan of project) worden gestapeld. Bij ieder project wordt onder andere de bodem en ondergrondse situatie onderzocht om de mogelijkheden uiteen te zetten. 2
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
Basisprincipe 3:
ruimte. Hierdoor kunnen bomen gezond oud
De openbare ruimte bestaat uit kwalitatief
worden. Daardoor kunnen ze bijvoorbeeld
hoogwaardig groen
voor lange tijd een waardevolle bijdrage leveren aan een thema als klimaatadaptatie.
Onder kwalitatief hoogwaardig groen wordt
Plantsoorten die aangelegd zijn voor de
groen verstaan dat een bijdrage levert aan
biodiversiteit worden op een manier beheerd
de thema’s biodiversiteit, klimaatadaptatie
dat ze een optimale bijdrage leveren. De
en/of een gezonde leefomgeving. De
openbare ruimte die ingericht wordt voor
gemeente streeft naar een openbare
inwoners en een gezonde leefomgeving
ruimte waarbinnen deze thema’s met
worden ook duurzaam in stand gehouden.
elkaar in balans zijn en rekening wordt gehouden met andere actuele opgaven
Ons bestaande groen tillen we naar een
zoals duurzame mobiliteit en energietransitie.
hoger kwalitatief niveau op natuurlijke
Het streven is een openbare ruimte die
momenten. Dit betekent dat we bij
optimaal functioneert voor biodiversiteit,
toekomstige projecten met behulp van
klimaatadaptatie en een gezonde
de beplantingslijst groen vervangen en
leefomgeving. Hierdoor profiteren zowel
steeds meer inzetten op ecologisch beheer
mensen, als planten en dieren optimaal van
(verschralen, omvormen en gefaseerd
het openbaar groen. In de praktijk zal dit
maaien).
telkens maatwerk vragen.
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Basisprincipe 4:
Vergroenen doen we samen De gemeente gaat beter communiceren over vergroening in bebouwd gebied. We leggen uit wat we vergroenen, hoe we dit aanpakken en waarom we juist datgene doen. Daarnaast verduidelijken we hoe inwoners hieraan kunnen bijdragen en op welke manier de gemeente hen kan ondersteunen. Om van het bebouwd gebied één gezond ecosysteem te maken is de hulp van inwoners en ondernemers van groot belang. Kleine acties, zoals het vervangen van tegels door groen of het planten van bomen op privéterrein, dragen hier al aan bij. Alleen samen kunnen we gemeente Roermond vergroenen en daarmee toekomstbestendig maken. We gaan samen voor de groene revolutie van de gemeente. De gemeente onderzoekt op
Bij de aanleg, inrichting en het beheer van
wat voor manier inwoners en ondernemers
groen in de openbare ruimte wordt rekening
ondersteund kunnen worden.
gehouden met de thema’s waarvoor het groen dient. Daarbij richt de gemeente zich op duurzame instandhouding van de groene openbare ruimte voor deze thema’s. We streven bijvoorbeeld naar plantplaatsen met voldoende boven- en ondergrondse
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5.2 Het uitvoeringsprogramma
te zetten blijft in de toekomst capaciteit
Met onze visie op groen (zie hoofdstuk
onvoldoende capaciteit loopt de voortgang
4) leggen we duidelijk vast wat we willen
van het uitvoeringsprogramma risico.
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
(zowel arbeidsuren als middelen) nodig. Bij
bereiken in 2035 en welke basisprincipes te allen tijde gelden. Om de visie te bereiken hebben we een uitvoeringsprogramma opgesteld. In onderstaande paragraaf beschrijven we het uitvoeringsprogramma en lichten we het toe. Ook benoemen we welk tijdspad we daarin bewandelen. Door maatschappelijke ontwikkelingen en transities veranderen opgaven/belangen in een razend tempo. Hierdoor ligt het uitvoeringsprogramma niet juridisch vast, maar is het flexibel en wendbaar. Met het opstellen van een uitvoeringsprogramma willen we onnodige stapeling van beleid voorkomen. Op de Groene routekaart (zie afbeelding 5.1) staat schematisch weergegeven wanneer alle plannen van 2025 tot en met 2035 uitgevoerd worden. Er kunnen nieuwe plannen opgenomen worden en/ of beschreven plannen kunnen komen te vervallen op basis van nieuwe inzichten en/ of ontwikkelingen. Om de voortgang van het uitvoeringsprogramma stabiel voort
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
4
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Monitoring klimaatadaptatie (lopend)
Prijsindicatie programma: Reguliere middelen, wordt betaald uit de jaarlijkse bijdrage aan Waterpanel Noord.
In het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie wordt in een ongeveer zes jaarlijkse cyclus gewerkt aan de ambities op het gebied van klimaatadaptatie. Dit doen we in regionaal verband (Waterpanel Noord). De eerste cyclus is inmiddels doorlopen en in 2025 starten we met de tweede cyclus. Per cyclus worden de plannen gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld. Het monitoren van de trend(s) op het gebied van klimaat zijn onderdeel van deze opdracht. Dit wordt bijvoorbeeld uitgevoerd door middel van met stresstesten.
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte inclusief sortimenten (2025)
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
van inheemse beplanting die net als zijzelf thuishoren in de regio.
De kosten voor dit product worden betaald vanuit een ander budget, en worden daarom hier niet weergegeven.
Door meer variatie aan inheemse beplanting
Binnen het Kwaliteitshandboek Openbare
biodiversiteitsherstelopgave. Om nog meer
Ruimte stellen we verschillende keuzes voor sortimenten met inheemse, toekomstbestendige plant- en boomsoorten en soorten met een bepaalde beeldkwaliteit op. Deze lijst dient als leidraad. Ook geeft het richtlijnen weer voor toekomstige plannen
te gebruiken dragen we bij aan de impact te maken bekijken we per project of het mogelijk is om toekomstbestendige beplanting aan te planten die bestand is tegen het veranderend klimaat en daarmee hittestress, droogte en wateroverlast vermindert.
in de gemeente waarin groen een rol speelt. Tegelijk wordt met deze verschillende sortimenten de typologie per gebied in de gemeente aangegeven. Waarin het ambitieniveau voor een ontwerp qua beeldkwaliteit, onderhoudsintensiteit en biodiversiteit beter inzichtelijk kan worden gemaakt. De sortimentslijsten stellen we op om te borgen dat bij het aanplanten van nieuw groen enkel gekozen wordt voor inheemse en/of toekomstbestendige plant- en boomsoorten die passen bij het gewenste beeldkwaliteit, het DNA van de plek en de betreffende locatie in Roermond. Inheemse diersoorten profiteren het meest
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
5
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Herijking kap- en compensatiebeleid & monumentale bomenlijst (2025)
•
Prijsindicatie programma: €20.000,-
•
Om (monumentale) bomen te beschermen wordt een kap- en compensatiebeleid uitgewerkt. Hierin worden de uitgangspunten opgenomen wanneer een boom monumentaal is. Daarnaast wordt hier het kap- en compensatiebeleid van bomen uitgewerkt. Onderdeel van het kap- en compensatiebeleid is de actualisatie van de monumentale bomenlijst. Dit is een bomenlijst van alle aangewezen monumentale bomen in de gemeente Roermond. Deze bomen zijn beschermd volgens kap- en compensatiebeleid. Bomen zijn ,door hun grote kroonoppervlak, van belang voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid door de
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
Bijlage
dienen als natuurlijke waterbuffer;
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving (2025/2026)
Ze bieden een waardevol leefgebied
Prijsindicatie programma: tussen de €50.000,- en €60.000,-
omgeving; Ze spelen een rol in het waterbeheer en
voor verschillende plant- en diersoorten;
•
5. Hoe bereiken we ons doel?
Ze dragen bij aan de verspreiding van zaden en pollen.
Het beschermen en behouden van bomen is cruciaal voor de biodiversiteit en een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Monumentale bomen dragen over het algemeen nog een grotere bijdrage aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid. Dit komt doordat ouder zijn dan andere bomen, vaak groter in omvang zijn, cultuurhistorisch van betekenis zijn en van grote ecologische waarde voor planten diersoorten die in de boom kunnen verblijven.
Het Groenstructuurplan is een tactisch beleidsplan gericht op de Roermondse groenstructuren, binnen en buiten de bebouwde kom. In het Groenstructuurplan wordt het beleid omschreven voor het behouden, beschermen, versterken en uitbreiden van het groen per groenstructuur. Hiervoor kunnen documenten zoals de maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving gebruikt worden ter inspiratie. Binnen dit netwerk krijgen alle groene functies een plek. Het uitgangspunt is bescherming en behoud van bestaande groenstructuren. Daarbij wordt gezocht naar kansen om de groenstructuur te versterken en uitbreiden.
Dit beleid moet in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) worden opgenomen.
vele functies die zij vervullen:
•
Ze zorgen voor schaduwvorming en dragen hierdoor bij aan de regulatie van het lokale klimaat;
•
Ze zuiveren de lucht en het water in hun
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
6
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Quickscan van groen naar donkergroen (2026)
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
Actieplan groeninitiatieven (2026) Prijsindicatie programma: tussen de €5.000,- en €10.000,-
richt zich op de kwaliteit van het bestaande groen. Dit is een onderzoek waarbij de gemeente binnen het bebouwd gebied van de gemeentelijke grenzen opzoek gaat naar locaties waar groen optimaal kan functioneren voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en de gezondheid van inwoners. Dit onderzoek is groot van opzet. Daarom wordt onderzocht op wat voor manier dit onderzoek het beste uitgevoerd kan worden. Bij het onderzoek kan bijvoorbeeld de
Bijlage
Monitoringsplan biodiversiteit 2026-2035 (2026/2027)
Prijsindicatie programma: tussen de €30.000,- en €40.000,-
Prijsindicatie programma: tussen de €20.000,- en €25.000,-
De quickscan van groen naar donkergroen
5. Hoe bereiken we ons doel?
Om vergroening te stimuleren onder inwoners en ondernemers van de gemeente Roermond brengen we in kaart waar we ruimte kunnen creëren of groenvakken kunnen aanwijzen voor groeninitiatieven. Dit werken we uit in het actieplan groeninitiatieven. Verder staat in dit plan beschreven aan welke randvoorwaarden initiatiefnemers moeten voldoen binnen deze groeninitiatieven. Voorbeelden van groeninitiatieven zijn buurttuinen, zelfbeheer van groenvlakken, het adopteren van boomspiegels om deze groen en biodivers in te richten en tegelwippen/geveltuintjes.
exclusief monitoring
We stellen een monitoringsplan biodiversiteit op. In dit monitoringsplan werken we de ambitie uit waar we naartoe willen. Deze ambitie zal worden bepaald op basis van doelsoorten ofwel plant- en diersoorten waarvan behoud, herstel of terugkeer als doelstelling van natuurbehoud wordt gezien. Met dit monitoringplan monitoren we periodiek het effect van de maatregelen op de biodiversiteit binnen de Roermondse groenstructuren. De resultaten worden jaarlijks uitgewerkt in een digitale natuurwaardenkaart. In deze kaart wordt
gemeente in zijn geheel onderzocht worden,
inzichtelijk gemaakt welke (beschermde)
maar ook wijk- en dorpsgericht . Om het
planten en dieren voorkomen binnen
beste resultaat te behalen is samenwerking
de gemeentegrenzen van Roermond.
met inwoners van uiterst belang om zoveel
De nulmeting die wordt uitgevoerd voor
mogelijk kwaliteit hoogwaardig groen te
de monitoring is het startpunt van de
creëren.
natuurwaardenkaart. We zorgen voor monitoring van groenstructuren en geïsoleerde groengebieden om de lange termijn functionaliteit van groenvoorzieningen te waarborgen.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
7
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Groennorm protocol (2027)
Prijsindicatie programma (prijspeil 2024): tussen de €15.000,- en €20.000,-
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Natuurinclusief bouwen puntensysteem (2028)
Prijsindicatie programma (prijspeil 2024): €15.000,- en €20.000,-
Ruimtelijke ontwikkelingen gaan in principe altijd gepaard met een vergroeningsopgave.
Hiervoor is al beschreven dat we op
Zeker als die ontwikkelingen de openbare
diverse vlakken gaan werken aan een
ruimte raken of wanneer nieuwe openbare
natuurinclusieve omgeving. Natuurinclusief
ruimte moet worden aangelegd.
bouwen kan hier ook een belangrijke bijdrage aan leveren.
Hoe groot die opgave is hangt af van de specifieke situatie, waarbij er doorgaans
Natuurinclusief bouwen gaat veel verder dan
sprake zal zijn van maatwerk. Bij de
enkel het opnemen van groene elementen
planvorming moet in ieder geval rekening
in het ontwerp van gebouwen. Het gaat met
worden gehouden met het realiseren
name ook over de functie die de bebouwde
van voldoende kwalitatief hoogwaardig
omgeving als leefgebied kan hebben voor
en toekomstbestendig groen. Dit krijgt
plant- en diersoorten. Het heeft dus één
nadrukkelijk een plek in de afweging rondom
op één een relatie met de biodiversiteit,
nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Om hier
waarvan het belang in deze visie al
richting aan te geven zullen indicatieve
nadrukkelijk is onderstreept.
groennormen worden uitgewerkt.
Deze ambitie hangt samen met de indicatieve groennormen en de omgevingskwaliteit van de bebouwde omgeving. Er kan bijvoorbeeld een puntensysteem worden opgesteld, aan de hand waarvan bouwplannen worden beoordeeld, en/of gestimuleerd.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
8
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
9
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Afbeelding 5.1: Groene routekaart met alle uitvoeringsprogramma’s vanuit de Integrale Groenvisie.
Bijlage
10
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Bijlage I Evaluatie Groenvisie Roermond 2016 Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
11
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Toen: doelen in 2016
Nu (2024): evaluatie en conclusies
Toekomst: wat gaan we doen (uitvoeringsprogramma)?
“Het groen in Roermond willen we
De structuren die we hebben zijn
•
ontwikkelen als robuuste, vitale structuren
behouden, maar ze zijn niet tot
bestaande uit landschappelijke lijnen,
nauwelijks ontwikkeld.
Bijlage
Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte inclusief beplantingslijst.
•
Herijking kap- en compensatiebeleid & monumentale bomenlijst.
lanen en singels, die de stedelijke
•
omgeving en buitengebied verbinden.”
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving.
“Entrees van gemeente Roermond, zoals
Dit gebeurt projectmatig en
de N280, Rijksweg Zuid en het station willen
wordt voortgezet.
we opwaarderen middels een groene
• • • • • •
Quickscan van groen naar donkergroen.
•
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve
Actieplan groeninitiatieven. Monitoringsplan biodiversiteit. Monitoringsplan klimaat. Groennorm protocol. Natuurinclusief bouwen puntensysteem.
gebouwde omgeving.
•
Quickscan van groen naar donkergroen
• •
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve
hoogwaardige opvulling.” “De relatie tussen de stedelijke omgeving
Is niet gebeurd, maar
en het landschap worden versterkt, zodat
wordt opgepakt via het
wandelgebieden bereikbaar worden
Groenstructuurplan.
gebouwde omgeving.
voor bewoners. Waar landschappelijke lijnen een barrière kruisen, stellen we voor om een verbinding te maken, zodat een ‘poort’ naar het buitengebied ontstaat.”
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
12
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Toen: doelen in 2016
Nu (2024): evaluatie en conclusies
Toekomst: wat gaan we doen (uitvoeringsprogramma)?
“We onderscheiden in de Groenvisie
De structuren die we hebben zijn
•
lanen en singels, beide met een ander
behouden, maar ze zijn niet tot
wensbeeld. We benoemen de structuren
nauwelijks ontwikkeld.
Bijlage
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving.
die bepalend zijn voor de beleving en oriëntatie en die willen we behouden en versterken.”
“We hebben de ambitie om meer bomen
Wordt aan voldaan en wordt
in Roermond tot volle wasdom te laten
in de toekomst voortgezet
groeien. Bij ontwikkelingen is behoud van
en vastgesteld in project
oude bomen uitgangspunt. Voor nieuwe
die onderdeel zijn van het
aanplant kiezen we bewust voor een
uitvoeringsprogramma.
•
beplantingslijst.
•
Herijking kap- en compensatiebeleid & monumentale bomenlijst.
•
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving.
toekomstige monumentale boom.”
“We willen de soortendiversiteit van bomen Dit gebeurt projectmatig en als kwaliteit behouden en beschouwen
Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte inclusief
wordt voortgezet.
•
Herijking kap- en compensatiebeleid & monumentale bomenlijst.
het als uitgangspunt voor nieuwe ontwikkelingen.”
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
13
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Toen: doelen in 2016
Nu (2024): evaluatie en conclusies
Toekomst: wat gaan we doen (uitvoeringsprogramma)?
“De gemeente Roermond gaat de
Is niet gebeurd, maar wordt
•
toepassing van groene architectuur
opgepakt via verschillende
versterken door te inspireren en faciliteren.
projecten die onderdeel zijn van
Door gemeentelijk vastgoed in kaart
het uitvoeringsprogramma.
te brengen en te vergroenen willen zij particuliere eigenaren inspireren en aanmoedigen om ook hun vastgoed te
Bijlage
Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte inclusief beplantingslijst.
•
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving.
• • •
Actieplan groeninitiatieven.
•
Kwaliteitshandboek Openbare Ruimte inclusief
Groennorm protocol. Natuurinclusief bouwen puntensysteem.
vergroenen. In dialoog met de bewoners wil de gemeente een aantrekkelijk groen beeld borgen en groene invulling van de tuin stimuleren.”
“We willen strategisch inzetten op kleurrijke
Dit gebeurt projectmatig en
borders, ruige bermen en bloeiende
wordt voortgezet.
aspecten op ooghoogte.”
beplantingslijst.
•
Groenstructuurplan inclusief maatlat klimaatadaptieve gebouwde omgeving.
• • • •
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Quickscan van groen naar donkergroen. Actieplan groeninitiatieven. Monitoringsplan biodiversiteit. Natuurinclusief bouwen puntensysteem.
14
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Bijlage II Analyse Participatiefase Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
15
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
AMBTELIJK TRAJECT: INTERNE WERKSESSIE
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
•
Mobiliteit en Verkeer
vaak weinig prioriteit binnen projecten,
•
Ontwerper
waardoor het vaak als eerste van actielijsten
•
Omgevingsrecht
wordt geschrapt of waar beschikbaar
Het doel van de eerste interne werksessie
budget wordt gebruikt voor andere
was om gerichte input op te halen voor het
Binnen hun taakveld houden zij zich over
doeleinden. Echter worden ook kansen met
schrijven van de Integrale Groenvisie vanuit
het algemeen matig bezig met groen
concrete maatregelen voorgesteld om de
een breed scala aan vakdisciplines binnen
(gemiddelde van 6,3/10), maar beschouwen
samenwerking met het taakveld groen te
de gemeente Roermond. In deze werksessie
alle drie de thema’s biodiversiteit,
versterken en groen op een doeltreffende
zijn kansen en knelpunten met betrekking
klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving
wijze te integreren in gemeente Roermond.
tot groen geïdentificeerd voor de thema’s
als belangrijk maatschappelijke opgaven
Deze worden hieronder verder toegelicht.
biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezonde
(gemiddelde van 8,5/10). Klimaatadaptatie
leefomgeving. Daarnaast zijn ook kansen en
werd het hoogst beoordeeld (8,8/10) en
knelpunten met betrekking tot groen binnen
gezondheid het laagst (8,2/10).
de taakvelden van de diverse vakdisciplines vastgesteld.
Knelpunten en kansen
Versterking communicatie en samenwerking Actieve samenwerking en overleg Het taakveld groen moet actief worden
Diverse knelpunten en kansen zijn naar voren
betrokken bij projecten en initiatieven binnen
Het belang van groen binnen de
gekomen voor het benutten van groen als
de gemeente Roermond. Regelmatig
vakdisciplines
bijdrage aan biodiversiteit, klimaatadaptatie
overleg en afstemming tussen verschillende
De betrokken vakdisciplines bij het ambtelijk
en het welzijn van de inwoners van de
betrokken partijen zijn essentieel om
traject waren:
gemeente Roermond.
tot gezamenlijke besluitvorming en een optimale uitvoering van groenprojecten
•
Beheer groen
Belemmering bij de versterking van groen
te komen. Ook werden toekomstige
•
Beheer Openbare Ruimte
Bijna alle taakvelden binnen de gemeente
kansen voor groen binnen beleidsthema’s
•
Duurzaamheid en Energietransitie
Roermond ondervinden belemmeringen bij
benoemd. De beleidsthema’s economie,
•
Klimaatadaptatie
het versterken van groen, met uitzondering
toerisme, woningbouw (inclusief kleinere
•
Stedelijk water en Riolering
van één vakdiscipline. De belangrijkste
woningbouwinitiatieven), erfgoed (vooral
•
Natuur en Landschap
redenen hiervoor zijn vaak een tekort aan
monumenten en het beschermde
•
Sport en Bewegen
bovengrondse en ondergrondse ruimte
stadsgezicht), bedrijventerreinen, preventie,
•
Preventie en Gezondheid
evenals beperkte budgetten. Groen krijgt
gezondheidsbeleid/zorg, mobiliteit (met
•
Stedenbouw en Wonen
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
16
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
name langzaam verkeer), energietransitie
ook ruimte voor initiatieven van inwoners
Preventieve procesbegeleiding en het
en onderwijs werden als kansrijk beschouwd
en organisaties, waarbij gesprekken met de
bieden van koppelkansen
waar groen in de toekomst een belangrijke
wijkregie worden gefaciliteerd om draagvlak
Stimuleer de implementatie van groen
rol kan spelen, maar momenteel nog weinig aandacht krijgt.
te creëren op wijkniveau. Verder werd
aan de voorkant van projecten. Dit
aangegeven om het belang van groen in
kan kostenbesparend werken voor
het onderwijs te integreren, zodat ook de
woningcorporaties en ontwikkelaars, mits zij
jeugd bewust wordt van de waarde van
bewust worden gemaakt van de waarde
groen in de leefomgeving.
van groen in hun projecten. Aangezien
Bewustwording waarde groen en ecologisch beheer onder inwoners De waarde van groen moet actief gecommuniceerd worden naar inwoners van de gemeente. Communiceer voornamelijk met beeld; maak de waarde van groen in een straat of wijk visueel voor inwoners. Besteed hierbij aandacht aan de functies van ecologisch beheer en het kwalitatief groen voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Hoogwaardig groen, oftewel kwalitatief groen, gaat boven de kwantiteit aan groen. Maar de kwantiteit van groen is niet onbelangrijk. Een lage kwantiteit groen binnen de gemeente,
Bijlage
een gebrek aan ruimte en budget groenimplementatie vaak belemmeren, is het belangrijk dat ondernemers bewust worden van de koppelkansen die groen levert. Hiervoor zal dus geïnvesteerd moeten worden in het ontwikkelen van meer kennis en richtlijnen aan de voorkant van projecten. Ook het bieden van concrete handvaten in de vorm van realistische en uitvoerbare plannen inclusief toetsbare structuren en visualisaties zijn belangrijk voor het realiseren van groenimplementaties.
en met name in de binnenstad, is soms in conflict met de identiteit van de gemeente. Inwoners hebben het gevoel dat ze hun ‘eigen stad’ aan het kwijtraken zijn aan toerisme of evenementen. Daarnaast kan een lage kwantiteit aan groen binnen een versteende omgeving inwoners en burgers een beklemd gevoel geven. Koppelkansen met groen zijn hierbij dus van belang. Biedt Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
17
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
STAKEHOLDERS: EXTERNE WERKSESSIE
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
•
GGD Limburg Noord
Samen met deze partijen zijn een aantal
•
Stichting gehandicapten
vragen beantwoord en visies van de
•
RNMO
Integrale Groenvisie besproken. Aan de
Tijdens het opstellen van de Integrale
•
Ontwikkelingsmaatschappij
hand hiervan zijn kansen en knelpunten
Groenvisie streven we naar een inclusieve
•
Dorpsraad- en comité van Swalmen
met betrekking tot groen geïdentificeerd.
en Leeuwen
Deze zijn gerelateerd aan de thema’s
aanpak waarbij lokale stakeholders actief betrokken worden bij de besluitvorming.
•
Sportraad en Mobiliteitsraad
klimaatadaptatie, biodiversiteit en een
De centrale thema’s binnen de Integrale
•
IVN
gezonde leefomgeving. In onderstaand
Groenvisie genieten al maatschappelijk
•
De Groene Transformator
overzicht is het antwoord op iedere vraag
draagvlak, waardoor het van essentieel
•
Natuur en milieufederatie
samengevat.
belang is om input te verzamelen van lokale
•
Stichting Rura
belanghebbenden met specifieke kennis
•
Waterschap Limburg
en belangen. Het doel van stakeholders
•
Beschermd wonen Zuid
Bijlage
betrekken was dan ook het ophalen van relevante input van lokale stakeholders, waarbij specifieke aandacht wordt besteed aan de terugkoppeling van informatie naar hen toe. Het is cruciaal dat zij inzicht krijgen in hoe hun input wordt verwerkt en welke impact dit heeft op de besluitvorming. Op deze manier streven we ernaar om een breed gedragen en effectieve Groenvisie te ontwikkelen dat aansluit bij de behoeften en belangen van alle betrokken partijen. Op 22 april heeft een externe werksessie met diverse werkgroepen plaatsgevonden. Hierbij waren de volgende werkgroepen aanwezig:
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
18
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
Vraag
2.1 KOPTEKST Reacties vanuit de stakeholders
Op wat voor
• •
manier kunnen we groen inzetten om een bijdrage te leveren aan
•
klimaatadaptatie?
• •
•
•
•
4. Onze groenvisie
Vraag
Ut fugitat ecabo. Nemperrume et ulparum Op wat voor manier facea num que vel initatior aperae voluptae Nature-based solutions op gebouwkunnen we groen et hictus dictotas repta venimusam nonsed en grondniveau: groene daken, inzetten om een quis et liquatur simpor mo ides dolupiet eium gevelgroen, bomen planten, wadi’s. bijdrage te leveren dolorerit, idunt officie nimpel imincta tiuntorio Kies de juiste beplanting; vele huidige aan biodiversiteit? min nos rendit prerro volorio dis moditat beplantingen zijn mooi voor het oog, aspidel milligendis et acearci odit mosa maar leveren niet altijd een bijdrage aan quiatiorpos aliqui re doluptatur as et laborum klimaatadaptatie. debitiur, earia conse si Bescherm bestaand groen; behoud Tegels eruit, groen erin
groen bij ontwikkelingen en pas in. voluptas sunt voluptamus sum velicia Groen binnen twee kilometer van volorposto od es dolorro volorem porupta woonwijken door middel van parken, tionempero comnim voloriosa qui custe plantsoenen. Pas de 3-30-300 regel toe. imus maximus aut Aque volorep tatibusciet Activeer de buurt om te vergroenen; aut quasint aut aut atur asped magnis schakel buurtbuddy’s in om groene dolut porestrum latione optatio. Borae tuinen helpen te verzorgen. Zet groen serorumquati ommo quiditis si quiaspelibus in als buurtontmoetingsplek met quasper sperit qui dem nes conessimpos educatieve functie. Dit kan bij scholen eum, quamus sanisi aliaspeliate volupta que of in de vorm van gemeenschappelijke occullibus volorro dollanihit, conseca erciunt tuinen voor mensen die niet in staat zijn repelia eritem alibus. om hun tuin te vergroenen. Cabor aut que pratem et int volor sint Neem blauwstructuren mee: creëer door et molore eum dunt evenienis quam middel van aanplant robuustere natuur niendicitem rendelest, volessimus est, ut rondom beekdalen en rivieren. landi rempores restion commolore eaquiae Creëer ruimte voor water waar mogelijk. excepta tessita tiaturi aerorum endebistrum Afbeelding x
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
faciatio. Bus velic to dolor atempe ma dolori
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
reped ut quibus ea por antem fuga. Et
Reacties vanuit de stakeholders
rerciduntis sim volorum eost, untem dunditas doluptat laut vent, vendam conse nonseni
•hiciasperum Basiskwaliteit Natuur hanteren. dolupta con res sit, eossum ame •conEducatie samenleven met dieren: de rem. Nem qui te cullaut estrum int opta
bever is bijvoorbeeld geen vijand. con pro moluptatem enihilit andaerit officit ut •denimusantia Inspireren en activeren van nullam ist lame plaborem. Nam burgerparticipatie: vergroenen ditatur, adit quae delende volupti atiandi openbare ruimte inspireert en activeert onsedit atestibusam, omnis quiatur sam adiori burgers tot het vergroenen van hun reperci pienihi liquost vit occatur? eigen tuin.
•2.1Neem groen mee in de planvorming. biodiversiteit • Inheems, gevarieerd, tuinen en openbaar groen, aangepast Aliquam, officae nimetus, con pliti nis maaibeleid, insectenhotels, nestkastjes, ulparibus volor moluptibus aliquid ellitis endae onderwijs communiceren voluptis delestibetrekken, adicae nonse nobitiatem van voorbeelden in de wijk. quae nit aliam, cor receaquatur sunt,
•omnimintem Zeer gedifferentieerde beplanting en re volut erro quisque dollam,
fauna. aturleefgebieden repudam qui voor derum comni del int re •estrumquid Slimme keuzes maken betrekking quibus explaturmet arum ut fugia tot beplanting. nam et ut que non re ne num quidebis dolut •aut Groene corridors en stepping stones hilibus voloreh enetur rem. Icidus.
verschillende inheemse Obiscreëren, eum a volorum, que plabo. Ut bomen en struiken aanplanten. Connectiviteit en voloritatem. Rat. verbindingszones! Soorten moeten Dollore henime sit ut quibus esed mos ook de ruimte om te migreren. doloreprae suskrijgen magnient que volores
• • •
Aanbod biologische planten.
Aandacht voor zoom en mantel. Maaien van borders beperken.
19
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
Vraag
Reacties vanuit de stakeholders
Op wat voor manier
•
kunnen we groen inzetten om een
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Vergroening daar waar het mogelijk is in relatie met andere historische waardes.
•
Door het groen zo aan te brengen dat het geen belemmering
bijdrage te leveren
vormt voor mensen met een beperking. Denk aan rolstoelen,
aan het welzijn van
rollators, kinderwagens en mensen die slechtziend zijn. Groen
onze inwoners?
groeit.
•
Goed onderhoud, ter voorkoming van infectieziekten en valgevaar.
•
“Verloren” ruimte vullen met groen en voor meerdere doelen gebruiken; combineer met speelruimte, hutten, hangplek voor de buurt.
•
Om druk in natuurgebieden te verlagen voor recreatie zul je ook plekken moeten aanwijzen daar waar recreatie en rust voor dieren wel gerealiseerd kunnen worden.
• •
Milieuzones invoeren. Als ontmoetings- en inspiratieplek voor jong en oud, met ruimte om actief bezig te zijn met bijvoorbeeld het bouwen van een insectenhotel door de jeugd.
•
Mensen meenemen in ontwikkelingen en meer aandacht geven aan de noodzaak van vergroenen. Handen in de aarde zorgt voor samenhorigheid, ontspanning en rust.
• • •
Samen aan groenbeheer doen. Ruimte voor ontmoeting/bankjes. Gelegenheid om te vertoeven en wandelen, maar kijk wel uit met recreatiedruk.
•
Mooie natuur en speelnatuur lokt mensen naar buiten.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
20
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
Knelpunten en kansen In het overzicht zijn kansen en knelpunten ten aanzien van groen uitgelicht die zijn voortgekomen uit de werksessie met de werkgroepen.
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Visie
Reacties vanuit de stakeholders
Bij de inrichting - bij
Eens
Bijlage
nieuwaanleg én bij vervanging - wordt waar mogelijk het groenareaal vergroot
Visie
Reacties vanuit de stakeholders
We stimuleren inwoners/
Eens, mits:
We zetten groen in om de
Eens, maar werk wel met
bedrijven om zelf groene
•
maatregelen te nemen
gevolgen van extreem weer (hitte, scenario’s en extreme buien en droogte) te
doelstellingen.
verzachten Wanneer groen géén andere
(bijvoorbeeld door
Biologisch en inheems materiaal wordt verstrekt.
•
Effectieve maatregelen niet conflicterend zijn met doelen;
subsidie en advies)
voorkom greenwashing. Eens
functie heeft dan het zijn van
We zorgen dat (nieuwbouw) projecten
groen, dan zetten we het in
• •
toekomst door richtlijnen
biodiversiteit binnen het stedelijk gebied. We gaan bermen en grasvelden
Eens, ook eilanden zijn waar-
die onderdeel uitmaken van
devol.
Harde eisen. Richtlijnen zijn niet voldoende.
klaar zijn voor de
voor het bevorderen van de
Eens, mits:
•
Ongeacht de ruimtelijke
op te stellen voor
verandering die plaatsvindt, voer
klimaatadaptatie,
natuurinclusiviteit in als checkpoint;
gezondheid en
stel eisen op, maar biedt de vrijheid
biodiversiteit
om keuzes te blijven maken. Stel richtlijnen op verschillend voor
een ecologische waardevolle
bedrijventerreinen, particulieren en
verbinding ecologisch beheren.
huurwoningen (corporaties).
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
21
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
Visie
Reacties vanuit de stakeholders
Bij het maken
• • •
van keuzes in de inrichting of het
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Eens, mits: Toegankelijkheid wordt meegenomen. Verschil in het type veiligheid wordt benadrukt: maak verschil tussen
beheer van groen is
sociale en fysieke veiligheid.
veiligheid onze eerste •
Rekening wordt gehouden met de gehele omgeving: sociale
prioriteit
veiligheid geldt niet alleen voor openbare ruimte, maar ook voor particuliere tuinen. Hoge hagen/groene afschermingen zorgen voor mindere zichtbaarheid en lagere sociale veiligheid.
We richten speel- en ontmoetingsplekken
•
Veiligheid wordt afgewogen bij verschillende omstandigheden.
• •
Eens mits, gezondheid en beleving:
zoveel mogelijk natuurlijk in,
• •
Richt speel- en ontmoetingsplekken niet zo netjes in: bouw hutten bijvoorbeeld.
het maaiveld en de beplanting.
Richt speel- en ontmoetingsplekken glooiend in voor toegankelijkheid.
bijvoorbeeld door hoogteverschillen in
koppelkansen en gebruiksfuncties geclusterd worden voor
•
Richt speel- en ontmoetingsplekken in op plekken met weinig mobiliteit en veel toezichtmogelijkheden (bijvoorbeeld bij scholen en naschoolse opvang).
•
Richt speelplekken in als sociale ontmoetingsplekken voor ouders en ouderen.
• • groen sluit aan op de doelgroep en het • • gebruik. De inrichting van
Eens, mits: Doelgroepen gecombineerd worden. Geclusterd wordt waar mogelijk. Vanuit wijk- en kernbeleidsvisies wordt vergroend.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
22
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
BESTUURLIJK TRAJECT: BEELDVORMENDE RAADSSESSIE
Voor het omvormen van “grijs” naar “groen”
is noodzakelijk, waarbij horizontaal en
zoeken we proactief naar locaties.
verticaal groen gecombineerd worden om
Tijdens de beeldvormende Raadssessie
De meerderheid is het volledig eens, behalve
waren commissieleden, fractievoorzitters en steunende fracties van GroenLinks, D66, VVD, PvdA, DS en LVR aanwezig. Hun visie op de
zowel klimaatadaptatie als biodiversiteit te één deelnemer met een gemengde mening. Bij het ontwikkelen van groeninitiatieven is het essentieel om een brede reeks locaties
stellingen zijn hieronder verder uitgewerkt.
in overweging te nemen, zonder specifiek
Bij de inrichting – bij nieuwaanleg én bij vervanging – wordt vanaf het begin rekening gehouden met groen. “Grijs” wordt vervangen door “groen” ook als dat eventueel betekent dat de kosten voor beheer en onderhoud omhooggaan.
We moeten kansen in verband brengen
De meerderheid is het volledig eens, behalve één deelnemer met een gemengde mening. Hoewel het belangrijk is om vanaf het begin rekening te houden met groene initiatieven, is het noodzakelijk om de totale kosten voor aanleg en beheer nauwkeurig te evalueren voordat definitieve beslissingen worden genomen. Hoewel groen zeker waarde toevoegt, zijn er ook uitdagingen en kosten verbonden aan zowel de aanleg als het beheer ervan.
naar nieuwe groengebieden te zoeken. met bestaande ontwikkelingen, waarbij snel resultaat geboekt kan worden. ‘Quick wins’ moeten worden geïdentificeerd. Daarnaast moet gebruik gemaakt worden van al vastgestelde gebiedsprofielen, zoals die van de binnenstad en het centrum van Swalmen. Het identificeren van ‘quick wins’ en het proactief zoeken naar draagvlak samen met inwoners zijn cruciale stappen in het proces. Door de kenmerken van locaties, draagvlak en kansen te analyseren, kunnen thema’s geprioriteerd worden en effectieve beslissingen genomen worden. Welke locaties hebben potentie voor vergroening? Wat zijn de kenmerken van deze gebieden? Welke kansen liggen er voor de thema’s in deze gebieden en waar kan draagvlak gecreëerd worden? Een integrale aanpak van groenvoorzieningen
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Bijlage
bevorderen. Wanneer groen géén andere functie heeft dan het zijn van groen (bijvoorbeeld overhoekjes en gazon stroken), dan zetten we het in voor het bevorderen van biodiversiteit en klimaat binnen het stedelijk gebied. De meerderheid is het hiermee eens, op één persoon na. Het ecologisch beheer van groenruimtes brengt verschillende uitdagingen met zich mee. Hoewel sommige gebieden hoog groeien en mogelijk de verkeersveiligheid in gevaar brengen is het belangrijk om veiligheid als prioriteit te stellen boven een esthetisch perfecte uitstraling. Communicatie speelt hierbij een cruciale rol; het is essentieel dat mensen het groen niet alleen als onkruid beschouwen. Het groen moet zo worden ingericht dat het zowel natuurlijk als functioneel is, zelfs als dit betekent dat er tegen de stroom moet worden ingeroeid. Veel inwoners zien immers graag strak gemaaid gazon. Het streven is naar een goede balans tussen strak gemaaid en natuurlijk groen, waarbij duidelijke 23
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
communicatie met de omgeving/ het informeren van inwoners centraal staat. Een mogelijkheid voor effectieve communicatie is het plaatsen van educatiebordjes met QRcodes, die informatie bieden over vlinders en insecten in combinatie met bijvoorbeeld een voedselbos. Het verschil tussen actieve en passieve omvorming moet worden erkend. Passieve omvorming kan door inwoners als “rommel” worden gezien, en ook snel hierdoor door inwoners verwaarloosd worden. Communicatie en educatie zijn dus van cruciaal belang om dit begrip te bevorderen. Het creëren van recreatieplekken en educatieve bordjes over vlinders en voedselbossen op dergelijke locaties kan helpen bij het bevorderen van begrip en geduld voor ecologisch beheer. Hoewel inzaaien een snellere uitstraling biedt, vergt ecologisch beheer tijd voor functionele en esthetische ontwikkeling. Dit moet actief worden gecommuniceerd naar inwoners. Het gebruik van groen asfalt en het natuurlijk laten groeien van ‘onkruid’ moeten worden ondersteund door educatie en vastgehouden als onderdeel van het openbaar beheer.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
… hierdoor verandert het beeld van de openbare ruimte (doorvraag op stelling “Wanneer groen géén andere functie heeft dan het zijn van groen, dan zetten we het in voor het bevorderen van biodiversiteit en klimaat binnen het stedelijk gebied”). Het beheer van groenruimtes vereist balans om te voorkomen dat een rommelig beeld ontstaat. Een richtlijn kan zijn dat “onkruid” niet hoger wordt dan de aanplant. De benadering van ecologisch beheer moet subtiel zijn en afhankelijk van de locatie. Naarmate we dichter bij het centrum komen kan een meer verzorgde uitstraling gewenst zijn. Terwijl aan de randen de natuur meer vrijheid kan hebben. Het is belangrijk om te kijken naar de balans tussen het laten gaan van de natuur en het handhaven van een nette uitstraling. Ecologisch beheer betekent niet dat er helemaal geen onderhoud plaatsvindt; het observeren van soorten en het handhaven van een zekere mate van controle is essentieel. Met het oog op klimaatverandering kan het relevant zijn om exotische soorten of klimaatadaptieve soorten op te nemen in de Integrale Groenvisie, hoewel de introductie van exotische soorten een complexe kwestie is. Groen moet wel klimaatbestendig zijn,
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
maar ook aansluiten op inheemse soorten. Daar waar hittestress is en weinig ruimte voor groen, zou je strategisch kunnen kiezen voor soorten die hier bestand voor zijn. We stellen richtlijnen op voor klimaatadaptatie, welzijn en biodiversiteit (onder andere het aandeel groen, natuurinclusief bouwen). Hiervoor passen we de parkeernorm op sommige plaatsen aan en wordt ook op andere manieren in de openbare ruimte gezocht naar meer ruimte voor groen. De helft van de deelnemers heeft een gemende opinie over deze stelling. Het integreren van groen in stedelijke omgevingen vereist een locatieafhankelijke benadering. Bij het ontwikkelen van groen in nieuwe gebieden, kunnen we vanaf het begin sturen en meer ruimte geven voor groene initiatieven, zonder strikte richtlijnen. Het identificeren van gebieden met woningverdunning biedt kansen voor het aanpassen van parkeernormen. Dit is echter maatwerk en vereist in zekere zin ook een gedragsverandering bij de inwoners. Het is essentieel om kansen te inventariseren en in de ontwerpfase richtlijnen te geven voor natuurinclusieve bouw en multifunctionele 24
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
parkeeropties. Voor richtlijnen voor bestaand
bedrijven kan ook bijdragen aan het
en nieuwbouw wordt gerefereerd naar
bevorderen van groene initiatieven. Subsidies
Handboek Openbare Ruimte. Dit biedt een
kunnen mensen wel overhalen om actie te
leidraad voor het onderhoudsbeeld en
ondernemen, maar intrinsieke motivatie blijft
de uitstraling van verschillende gebieden.
essentieel. De gemeente kan een rol spelen
Hoewel richtlijnen belangrijk zijn, moeten ze
door subsidies te verstrekken om twijfelaars
ook alternatieven voorstellen. Zoals meer
over de streep te trekken. Tegelijkertijd is
gebruik van openbaar vervoer en andere
het belangrijk op te merken dat het gebruik
vormen van mobiliteit, zonder mensen te
van klinkers in tuinen vaak de goedkoopste
dwingen.
optie is. Woningstichtingen kunnen hier een
We stimuleren inwoners en ondernemers om te vergroenen met subsidies voor bijvoorbeeld dak en gevelgroen. Iedereen eens, op één deelnemer na. Het is belangrijk om te erkennen dat veel mensen ervoor hebben gekozen om tegels in hun tuin te leggen in plaats van groen. Het verstrekken van subsidies om tegels te verwijderen heeft mogelijk weinig nut, maar subsidies voor alternatieve groene oplossingen zoals sedumdaken kunnen wel aantrekkelijk zijn en worden gestimuleerd. Het betrekken van woningcorporaties bij groeninitiatieven is essentieel. Door middel van regionale prestatieafspraken kunnen duidelijke doelstellingen worden vastgesteld voor groene initiatieven in verschillende
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
grote rol spelen door specifieke opdrachten te geven die groene initiatieven stimuleren. Er liggen ook kansen voor het vergroenen van bedrijventerreinen en het betrekken van ondernemers hierbij. Het is belangrijk dat de gemeente een aanspreekpunt heeft voor contact met ondernemers om dit aan te pakken en groene initiatieven te bevorderen. Voor woningcorporaties is het van belang om regionale prestatieafspraken, bijvoorbeeld over geveltuinen, scherper te maken om daadwerkelijke voortgang te boeken. Ook kunnen prestatieafspraken worden gemaakt voor het beheer van groene initiatieven, met een evaluatieperiode van bijvoorbeeld elke 10 jaar. Dit zorgt voor een continu streven naar verbetering en behoud van groene voorzieningen binnen woningcorporaties.
wijken. Het maken van afspraken met Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
25
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
We stimuleren groene initiatieven van onze inwoners door locaties aan te wijzen die zich hiervoor lenen. Het reguleren van deze initiatieven kan
volgende stellingen:
•
We moeten extra investeren om ook in de toekomst een leefbare gemeente te zijn, hiervoor zetten we groen in
vooral de gemotiveerde personen als
om de gevolgen van extreem weer
eerste zal bereiken. Dit proces vergt tijd
(hitte, extreme buien en droogte) te
en het is belangrijk om de juiste balans te
verzachten.
effectieve aanpak is het opstellen van
•
We zetten groen in voor het versterken van de ecologische structuren, door het
stellingen die de huidige stand van zaken
verhogen van de (structuur)variatie en
met betrekking tot groene initiatieven
het planten van inheems en biodivers
weergeven. Dit maakt het zichtbaar voor
groen.
mensen en kan hen enthousiast maken om zelf een voorbeeld te nemen. Communicatie
Bijlage
Het bestuur was het unaniem eens over de
een risico vormen op overregulering. wat
vinden tussen stimuleren en reguleren. Een
•
We richten speel- en ontmoetingsplekken natuurlijk in (bijvoorbeeld door
is hierbij essentieel, ook naar mensen die
hoogteverschillen in het maaiveld en de
minder betrokken zijn bij groene initiatieven.
beplanting.
Een quickscan van groene gebieden kan helpen bij het identificeren van potentiële
•
We investeren in communicatie en educatie, zodat onze inwoners en
locaties voor groene initiatieven. Door deze
ondernemers leren wat de waarde van
locaties in kaart te brengen, kunnen inwoners
groen is.
worden gestimuleerd om zich actief bezig te houden met groene initiatieven in hun omgeving.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
5. Hoe bereiken we ons doel?
•
Bij het maken van keuzes in de inrichting of het beheer van groen is (sociale) veiligheid onze eerste prioriteit.
26
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
VRAGENLIJST INWONERS
Respondenten gebruiken het openbaar
onderhouden zijn, terwijl 36,7% het hier
groen in de gemeente het meest om in de
oneens mee is. Ruim 20% is neutraal over
Algemene resultaten
natuur te zijn (67,7%), frisse lucht te halen
deze stelling.
In totaal hebben 1057 personen de
(67,6%) en om te sporten, bewegen en
vragenlijst ingevuld. Van de respondenten
wandelen (65,5%).
Bijlage
Van alle respondenten vindt 46,6% dat de wegen, straten en stoepen in hun buurt niet
is 94,5% woonachtig binnen de gemeente Roermond, het overige deel is niet
Respondenten vinden het openbaar groen
veilig zijn voor alle verkeerdeelnemers. Deze
woonachtig maar wel werkzaam binnen
met name belangrijk om tot rust te komen
onveiligheid wordt met name ervaren in
de gemeente Roermond. Het grootste
(89,4%), de kernen aantrekkelijker te maken
de voorstad, de binnenstad en in buurten
deel van de respondenten komen uit de
(86,4%) en als plek om te bewegen/sporten
dichtgelegen bij de binnenstad zoals
kernen Roermond (56,6%) en Herten (12,5%).
en spelen (75,2%), Ze hechten minder
Maasniel en Leeuwen.
Het aandeel van respondenten jonger
waarde aan het openbaar groen voor het
dan 25 jaar was 0,95%. Verder hadden de
aantrekken van toerisme (38,4%). Als het
Kwantiteit en kwaliteit groenvoorzieningen
leeftijdscategorieën 25-36 jaar, 37-48 jaar,
gaat om openbaar groen gaat, vindt 78%
Ruim 43% van de respondenten vindt dat
49-60, 61-72 jaar en ouder dan 72 jaar een
respondenten multifunctioneel en 41,6%
er voldoende groenvoorzieningen zijn in
aandeel van 9,5%, 16,2%, 23,9%, 34% en 15%,
aantrekkelijk groen het belangrijkst. Strak
hun buurt, terwijl ongeveer 35% vindt dat
respectievelijk.
onderhouden en de hoeveelheid groen
er onvoldoende groenvoorzieningen zijn.
vinden respondenten het minst belangrijk,
Inwoners van buurten gelegen binnen
met 12,3% en 32,6% respectievelijk. Dit
de postcode 6041 en 6042 zijn over het
De drie belangrijkste redenen om in de
suggereert dat inwoners de kwaliteit van het
algemeen het minst tevreden over het
gemeente Roermond te wonen, volgens de
openbaar groen belangrijker vinden dan de
aantal groenvoorzieningen in hun buurt.
respondenten zijn:
kwantiteit groen binnen hun buurt of wijk.
Hieronder vallen buurten zoals Leeuwen,
THEMA GEZONDE LEEFOMGEVING
Maasniel, Merum, en het centrum van 1. 2. 3.
De nabijheid van de stad en
Onderhoud en veiligheid openbaar groen
voorzieningen (63,7%)
De meningen over het onderhoud van
Aantrekkelijkheid van de woning
perken, plantsoenen en parken binnen
Als het gaat om de kwaliteit van de
(42,5%)
de buurten zijn bijna gelijk verdeeld.
groenvoorzieningen, vindt het merendeel
De groene leefomgeving van de
Ongeveer 40% van de respondenten vindt
van de respondenten dat het openbaar
gemeente (36,1%)
dat groenvoorzieningen in hun buurt goed
groen in hun buurt niet van goede kwaliteit
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Swalmen.
27
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
is, namelijk 36%. Ruim 31% van de inwoners is
aangelegd, waardoor er onvoldoende
het adopteren van en onderhouden van
wel tevreden over de kwaliteit van het groen,
diversiteit aan beplanting is, wat resulteert
een stukje openbaar groen of meehelpen
terwijl 29% een neutrale houding heeft ten
in monotone en saaie groenstroken.
in een buurttuin of voedselbosje. 15% van
opzichte van deze stelling. Met name binnen
Ongeveer 16% van de respondenten
de respondenten geeft aan niets te willen of
de postcode 6042 zijn inwoners ontevreden
ondervindt overlast aan bomen in de
kunnen doen voor de (groen)kwaliteit van
over het kwaliteit groen, namelijk 43,9% van
vorm van laaghangende takken, bladval
hun leefomgeving.
de inwoners.
en hooikoorts, terwijl 11% overlast van grasvelden ervaart, waarbij grasaren, slecht
Het belangrijkste obstakel die respondenten
Overlast van openbaar groen
onderhoud en te hoog groeiend gras vaak
ondervinden om bij te dragen aan het
Overlast van openbaar groen lijkt een minder
als overlast benoemd worden. Er is een roep
onderhoud van groen in de gemeente
groot probleem te zijn, aangezien 39% van
om beter groenonderhoud dat niet alleen
is een te druk schema (28%) en fysieke
de respondenten aangeeft nooit overlast te
de esthetiek verbetert, maar ook functioneel
ongeschiktheid (20%). Daarnaast voelt een
ervaren en 40% soms tot zelden. Ongeveer
bijdraagt aan veiligheid en leefbaarheid. Het
significant aantal mensen (26%) zich door
14% ervaart regelmatig tot vaak overlast.
belang van regelmatig snoeien en passende
andere, niet-gespecificeerde redenen
Slechts een kleine groep, 2,7%, ervaart altijd
plantkeuzes wordt benadrukt om een balans
belemmerd. Veel respondenten wijzen erop
overlast.
te vinden tussen natuurlijke voordelen en
dat zij vinden dat groenonderhoud een taak
praktische stedelijke behoeften.
is van de gemeente waarvoor zij belasting
Type groen dat overlast veroorzaakt Het grootste deel van de overlast (39,5%)
Bereidheid tot bijdrage aan het
betalen. Anderen geven aan dat zij al actief zijn in het onderhoud van hun eigen
wordt door andere, niet-gespecificeerde
groenonderhoud
typen groen veroorzaakt. Veel respondenten
Een deel van de respondenten is bereid
hebben om nog meer bij te dragen aan het
ondervinden overlast van onkruid en
bij te dragen aan de kwaliteit van hun
openbaar groen. Ook wordt genoemd dat
zichtbelemmeringen door te hoog en wild
leefomgeving. Het merendeel van de
er weinig initiatief of coördinatie is vanuit
groeiend groen langs trottoirs, fietspaden
respondenten (bijna 38%) is bereid straatafval
de gemeente om burgers te betrekken
en op kruisingen. Dit overwoekerend groen
op te ruimen. Ruim 52% is bereid om hun
bij groenonderhoud, wat bijdraagt aan
beperkt bovendien de mobiliteit van
eigen tuin te vergroenen of een geveltuintje
het gevoel van afstand tussen burgers
voetgangers en scootmobiel gebruikers.
aan te leggen en te onderhouden. Bijna
en groenbeheer in de openbare ruimte.
Ook vinden inwoners dat er met name
de helft van de respondenten is bereid om
Verder geven inwoners aan dat het bij
arbeidsextensief openbaar groen wordt
deel te nemen aan buurtinitiatieven zoals
hen niet bekend is of zij op eigen initiatief
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
tuin en stoep, waardoor zij geen capaciteit
28
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
groenonderhoud op gemeentelijk eigendom
het idee dat de gemeente, samen met
parkeerplekken. 20% van de respondenten
mogen uitvoeren en waar dit kan. Het
scholen en natuurorganisaties, moet zorgen
is het hier niet mee eens. Wateroverlast blijkt
volgende wordt aangegeven: “Het is
voor betere voorlichting, meer ruimte voor
ook een terugkerend probleem, vooral bij
mij niet bekend dat inwoners zelfstandig
planten- en dierensoorten en het stimuleren
hevige regenval, vaak veroorzaakt door
groenonderhoud mogen uitvoeren aan
van inwoners om bij te dragen aan
slechte afwatering in stedelijke gebieden
publieke groenvoorzieningen. In het
biodiversiteit. Ruim 78% staat hierachter.
met veel verharding. Volgens 61% van
verlengde daarvan: waar houdt dat op? Mijn idee over licht terugsnoeien of iets dergelijks kan afwijken van het beeld dat de gemeente daarvan heeft.”
THEMA BIODIVERSITEIT
THEMA KLIMAAT Ruim 85% van de respondenten vindt het belangrijk dat de gemeente Roermond zich inzet voor het opvangen en verzachten van de gevolgen van extreem weer. Inwoners
Uit de vragenlijst blijkt dat 82% van de
benadrukken dat ze veranderingen in het
respondenten openbaar groen in de
weer ervaren, variërend van extremere
gemeente belangrijk vindt als manier om
regenval tot hittestress door verstedelijking.
de biodiversiteit te versterken voor planten
Meer dan 30% ervaart regelmatig last van
en dieren. Echter de meerderheid van de
hitte, droogte en wateroverlast vergeleken
inwoners geen idee welke maatregelen
met de weersomstandigheden van 10
de gemeente neemt om de biodiversiteit
jaar geleden. Inwoners ervaren het vaakst
te stimuleren of staat hier neutraal in (59%).
overlast van hitte, vooral in stedelijke
Ruim 23% van de respondenten vindt dat
gebieden met veel beton en weinig
de gemeente zich niet voldoende inzet
groen. Ruim 58% van de inwoners vindt
om biodiversiteit te stimuleren. Daarnaast
dat er te weinig groene plekken binnen
vindt 72% van de respondenten dat het
de gemeente zijn die verkoeling bieden
openbaar groen er minder strak uit mag
op warme, zomerse dagen. Meer dan de
zien als dat zorgt voor een betere natuur.
helft van de respondenten (56%) vinden
De meerderheid van de respondenten is het
dat in hun buurt meer bomen geplant of
eens met de stellingen over het bevorderen
ruimte gemaakt moet worden voor groen,
van biodiversiteit. Er is sterke steun voor
ook als dit ten koste gaat van het aantal
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
de respondenten mogen (toekomstig) groene openbare ruimten, zoals parken en speelplekken, een of maximaal twee dagen onder water staan om water op te vangen na extreme regenbuien. Dit suggereert dat veel inwoners er geen bezwaar tegen hebben dat groene openbare ruimtes voor meerdere doeleinden worden gebruikt, zoals recreatie en waterberging. Daarnaast is er bezorgdheid over droogte, met opmerkingen over grondwaterstand en de noodzaak om tuinen te besproeien.
29
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
OPEN VRAGEN
picknicken en fietsen. Ook wordt het gebruikt
Wat zijn voor u de drie belangrijkste redenen om in de gemeente Roermond te wonen?
gezien als essentieel elementen voor de
als adoptiegroen. Daarnaast wordt groen luchtkwaliteit en het welzijn van dieren. Er zijn echter zorgen over het beperkte aanbod
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Wat wilt/bent u bereid om zelf te doen voor de (groen)kwaliteit van uw leefomgeving Veel respondenten zijn al betrokken bij diverse initiatieven, zoals het onderhouden van hun eigen tuin en stoep, het bijhouden
De keuze voor inwoners om in Roermond
van openbaar groen in de stad en de
te wonen worden grotendeels beïnvloedt
noodzaak voor meer bomen om hittestress te
door: natuurlijke omgeving, bereikbaarheid
verminderen en de algehele leefbaarheid te
en stedelijke aantrekkelijkheid. Natuurlijke
verbeteren.
zelfs al “geavanceerde” groene oplossingen
Maasplassen en omliggende bossen,
Wat zijn voor u twee belangrijke punten als
of biodiverse tuinen. Maar er worden ook
worden zeer gewaardeerd. Ook draagt
het gaat om openbaar groen?
uitdagingen opgemerkt zoals beperkte
de goede infrastructuur, waaronder
Ten eerste is goed onderhoud en beheer
medewerking van de gemeente of fysieke
een uitgebreid wegennet en openbaar
cruciaal. Openbaar groen moet zorgvuldig
beperkingen die sommigen ervaren.
vervoersverbindingen, bij aan de
door de gemeente worden onderhouden
toegankelijkheid van de regio. Tot slot
om destructief snoeien en overgroei te
speelt de historische binnenstad, met zijn
voorkomen, wat de gezondheid van het
rijke geschiedenis en monumenten, een
groen bevordert en bijdraagt aan milieu en
belangrijke rol in de aantrekkingskracht van
klimaat. Ten tweede moet de inrichting van
Roermond.
het groen zowel functioneel als aantrekkelijk
omgevingen van Roermond, zoals de
Ik gebruik het openbaar groen in de gemeente om…
zijn. Dit betekent dat groenvoorzieningen de verkeersveiligheid niet mogen belemmeren en dat een esthetische aankleding, met
Het gebruik van openbaar groen in
bijvoorbeeld seizoensplanten en een
Roermond dient voor uiteenlopende doelen.
variatie aan bomen essentieel is voor
Veel mensen zoeken een koelere omgeving,
een aangename, leefbare stad en het
vooral in de zomer. Het groen draagt bij aan
bevorderen van sociale verbindingen.
van groen rondom hun woning en het opruimen van zwerfafval. Sommigen hebben geïmplementeerd, zoals groene daken
Hoe zou de gemeente u kunnen motiveren om bij te dragen aan het groenonderhoud in de gemeente? Veel respondenten tonen bereidheid om bij te dragen aan groenonderhoud, maar ze hebben ook specifieke suggesties over hoe de gemeente hen kan motiveren. Hieronder volgt een overzicht van de veelvoorkomende manieren waarop de gemeente haar inwoners kan motiveren om actief bij te dragen aan groenonderhoud in hun omgeving: