Bijlage 1 - Integrale Groenvisie Gemeente Roermond deel I
Tekst van het document
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025 2035
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
1
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Copyright 2024 Gemeente Roermond. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Roermond. idverde is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport. Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
2
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Voorwoord Met trots presenteer ik u hierbij de Integrale
sterker nog: het is onmisbaar. En we zijn er
groenvisie Roermond. De visie beschrijft
samen verantwoordelijk voor. Mijn dank is
hoe we in Roermond willen inzetten op
dan ook groot aan alle betrokken inwoners
vergroening en we kijken vooruit naar
en organisaties die hebben deelgenomen
ontwikkelingen op het gebied van groen tot
aan het participatietraject. Met behulp van
en met het jaar 2035.
hun inbreng is deze integrale groenvisie tot stand gekomen.
Vergroening wordt de komende jaren steeds belangrijker. We gaan ons inzetten
We maken het de komende jaren graag
om onze wijken groener te maken èn aan
voor iedereen mogelijk om een bijdrage
te passen aan het veranderende klimaat.
te leveren aan een groene, gezonde
Daarnaast is kwalitatief groen van belang
en toekomstbestendige gemeente. Als
voor het vergroten van de biodiversiteit.
gemeente nemen we de basishouding
Een aantrekkelijke en meer gevarieerde
‘groen, tenzij…’ aan en geven het goede
groene omgeving nodigt bovendien uit tot
voorbeeld. Ik hoop dat inwoners, organisaties
sport en recreatie en maakt onze gemeente
en ondernemers hierdoor geïnspireerd raken
aantrekkelijk om te wonen.
en ook meedoen aan het verder vergroenen van onze gemeente.
De Integrale Groenvisie werkt dit verder uit aan de hand van vier leidende basisprincipes
Ik nodig u van harte uit om met ons aan de
en een uitvoeringsprogramma. Hiermee
slag te gaan. Samen maken we Roermond
leggen we een goed fundament voor een
groener!
ambitieus groenbeleid. Tegelijkertijd geeft ons dit richting bij de veelheid aan keuzes en
Felix van Ballegooij
afwegingen die er te maken zijn ten aanzien
Wethouder natuur, landschap en
van de functies binnen het bebouwd
biodiversiteit
gebied. Voorop staat dat groen belangrijk is, Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
Samenvatting Dit document bevat de Integrale Groenvisie van de Gemeente Roermond. Het doel van deze Groenvisie is om de gemeente met groen toekomstbestendig te maken op het gebied van biodiversiteit, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving, met een blik vooruit naar 2035. De Groenvisie richt zich op zowel openbaar als privaat groen in het bebouwd gebied van Roermond. Verder bevat de Groenvisie basisprincipes en een uitvoeringsprogramma om de groenstructuur van de gemeente te behouden en versterken. Biodiversiteitsverlies en klimaatverandering en zijn urgente thema’s die om actie vragen. Groen speelt hierbij een cruciale rol. Het biedt schaduw en verkoeling tijdens hittegolven, helpt regenwater te bufferen tijdens hevige buien en draagt bij aan een gevarieerde en gezonde natuur. De gemeente Roermond wil met deze Integrale Groenvisie de stad toekomstbestendig maken. Het doel is om tegen 2035 een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving te creëren voor mens, dier en plant. Daarnaast wordt in de visie ingezet op Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
participatie van bewoners en ondernemers,
hittestress als de kans op wateroverlast.
zodat vergroening breed gedragen wordt in
Groene oplossingen zoals wadi’s en
de gemeenschap.
plantvakken helpen water vast te houden
De visie is opgebouwd rondom drie
en overstromingen te voorkomen. Daarnaast
belangrijke thema’s:
ondersteunt vergroening de natuurlijke waterkringloop en helpt het droogte te
1.
Biodiversiteit:
verminderen.
Groen is van essentieel belang voor het behoud en herstel van biodiversiteit. Door
3.
Gezonde leefomgeving:
meer groene corridors en verbindingen
Groen heeft een positieve invloed op de
tussen binnen het bebouwd gebied aan
lichamelijke en mentale gezondheid van
te leggen, krijgen planten en dieren meer
inwoners. Groene gebieden nodigen uit
ruimte om zich te verspreiden. Variatie in
tot recreatie en beweging en verbeteren
plant- en boomsoorten bevordert ook de
de luchtkwaliteit. Daarnaast zorgt de
biodiversiteit, omdat het een gevarieerd
aanwezigheid van groen in de stad voor
leefgebied biedt voor insecten, vogels en
minder stress en meer sociale samenhang,
andere dieren. De gemeente wil bestaande
omdat mensen sneller naar buiten gaan in
groene gebieden versterken en nieuwe
een groene omgeving.
aanleggen, zowel binnen het bebouwde gebied als in de overgang naar het
Uit deze maatschappelijke thema’s volgt
buitengebied.
onze visie op groen:
2.
Klimaatadaptatie:
De Groenvisie draagt bij aan klimaatadaptatie. Groen helpt bij het
“In 2035 is het groen van Roermond verder versterkt. Het is divers,
reguleren van temperaturen in de stad (door
robuust, uitnodigend en draagt bij
bijvoorbeeld bomen die schaduw geven
aan belangrijke maatschappelijke
en de lucht koelen) en bij het opvangen
opgaven.”
van regenwater. Dit vermindert zowel
4
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Om onze visie op groen te realiseren zijn vier basisprincipes en een uitvoeringsprogramma opgesteld. De basisprincipes gelden te allen tijde voor gebruikers en ontwikkelaars van de Roermondse openbare ruimte. In het uitvoeringsprogramma zijn toekomstige projecten opgenomen die uitgevoerd moeten worden om de doelen van de Integrale Groenvisie te bereiken. De vier basisprincipes luiden als volgt:
Basisprincipe 1:
Basisprincipe 3:
Het beheer en de inrichting van groen
hoogwaardig groen
moeten altijd veilig zijn voor inwoners, zowel
Groen moet bijdragen aan biodiversiteit,
fysiek (zoals het toegankelijk en beloopbaar
klimaatadaptatie en een gezonde
maken van paden) als sociaal (zoals
leefomgeving. Het gaat hierbij niet alleen om
voldoende zichtbaarheid op openbare
de hoeveelheid groen, maar vooral om de
plekken).
kwaliteit en de bijdrage aan de ecologie en
Veiligheid staat altijd voorop
De openbare ruimte bestaat uit kwalitatief
gezondheid.
Basisprincipe 2:
Basisprincipe 4:
Groen, tenzij
Vergroenen doen we samen
Openbare ruimtes worden standaard groen
De gemeente wil de inwoners en
ingericht, tenzij er gegronde redenen zijn om
ondernemers betrekken bij vergroening,
dit niet te doen. Verharding wordt alleen
onder meer door hen te stimuleren en te
toegepast als het noodzakelijk is.
ondersteunen bij het vergroenen van privaat terrein.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
5
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE 6 1. INLEIDING 7
4. ONZE GROENVISIE
26
4.1 Onze visie op groen in onze stad en dorpen
27
1.1 Aanleiding 8
4.2 Uitgangspunt van onze visie
28
1.2 Vertrekpunt Integrale Groenvisie
9
4.2.1 De huidige Roermondse groenstructuren
28
1.2.1 Terugblik Groenvisie Roermond 2016
9
4.2.2 Ambitiegroenstructuur Roermond
30
1.2.2 Omgevingsvisie
9
1.3 Proces 11
5. HOE BEREIKEN WE ONS DOEL?
31
1.4 De scope van dit plan
5.1 De basisprincipes
32
5.2 Het uitvoeringsprogramma
34
12
2. HET BELANG VAN GROEN
13
2.1 De waarde van groen voor de actuele thema’s
14
2.2 Biodiversiteit 15 2.3 Klimaatadaptatie 17 2.4 Gezonde leefomgeving
19
3. ROERMOND IN 2024
21
3.1 Waar staan we nu als gemeente?
22
3.1.1 Data analyse hittestress
22
3.1.2 Data analyse water
24
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
BIJLAGE I: EVALUATIE GROENVISIE 41 ROERMOND 2016 BIJLAGE II: ANALYSE PARTICIPATIEFASE 45 BIJLAGE III: VERKLARENDE WOORDENLIJST 63
6
Inhoudsopgave
1
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Inleiding Binnen dit hoofdstuk wordt de aanleiding van deze Integrale Groenvisie aangehaald. Verder wordt toegelicht welke beleidskaders als vertrekpunt van deze visie gelden, het proces dat doorlopen is en wat de scope is van de Integrale Groenvisie.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
7
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
1.1 AANLEIDING De achteruitgang van de biodiversiteit, klimaatverandering en het verbeteren van de gezondheid door in te zetten op een gezonde fysieke leefomgeving zijn nationale actuele thema’s. Groen is van essentieel belang voor een gezonde, aantrekkelijke en prettige leefomgeving. Het kan de effecten van klimaatverandering verzachten en een bijdrage leveren aan de lokale biodiversiteit. De nauwe verbondenheid van deze thema’s
Afbeelding x
vraagt om een integrale blik op groen. Met deze Integrale Groenvisie (hierna
beleidsplan of beheerplan. De Groenvisie
benoemd als Groenvisie) kijkt de gemeente
geeft richting aan het beheer van de
Roermond vooruit naar ontwikkelingen op
gemeente en geeft een aanzet tot nog uit te
Om invulling te geven aan onze Groenvisie,
het gebied van groen tot en met het jaar
werken beleid (zie paragraaf 5.2).
basisprincipes en ons uitvoeringsprogramma
2035. De Groenvisie richt zich op het groen
vergroening op privaatterrein.
(zie Hoofdstuk 4 en Hoofdstuk 5) gaan we
binnen het bebouwd gebied, dit betreft
De gemeente Roermond heeft een
voor een integrale aanpak zowel binnen
zowel openbaar groen als privaat groen. De
voorbeeldfunctie wat betreft vergroening
de gemeentelijke organisatie als samen
Groenvisie is een uitvoeringsgerichte visie met
van de openbare ruimte, maar zoekt
met onze inwoners, ondernemers en
duidelijke basisprincipes voor de inrichting en
altijd koppelkansen om dit samen met
belanghebbenden. Zij worden uitgedaagd
het beheer van het groen in de gemeente.
haar inwoners te doen. Iedereen kan
om bij te dragen aan de realisatie van de
Met de Groenvisie beschrijven we welk doel
immers een bijdrage leveren aan een
visie en basisprincipes in dit document.
we nastreven voor het jaar 2035. Ook bevat
groene leefomgeving. Inwoners kunnen op
deze Groenvisie een uitvoeringsprogramma
privaatterrein onder andere tegels wippen
waarin de nog te maken stappen
en gevelgroen aanbrengen. Daarnaast
beschreven worden. De Groenvisie is geen
verstrekt de gemeente diverse subsidies voor
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
8
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
1.2
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
VERTREKPUNT INTEGRALE GROENVISIE
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
1.2.2 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie Roermond vormt het vertrekpunt van de Integrale Groenvisie.
1.2.1 Terugblik Groenvisie Roermond 2016
In de Omgevingsvisie is het ruimtelijk
Voor de uitwerking van deze Groenvisie
beleid van de gemeente op hoofdlijnen
is het vorige groenbeleidsplan Groenvisie
vastgelegd. Vanuit maatschappelijke trends
Roermond (2016) geëvalueerd. Daarbij is
en ontwikkelingen zijn daarbij een viertal
gekeken welke doelstellingen gerealiseerd
kernopgaves geformuleerd:
zijn, welke doelstellingen nog relevant zijn en een vervolg moeten krijgen, welke
1.
Samen denken en doen;
doelstellingen vervallen en aan welke
2.
Demografie: aantrekkelijk woon- en werkklimaat voor jongeren;
aanvullende doelstellingen we willen werken. De uitkomst van die evaluatie is vervolgens
3.
Klimaatverandering en klimaatadaptatie;
vertaald naar onderliggende Groenvisie. 4.
Roermond verbindt.
Deze zijn vertaald in vier speerpunten waarop de gemeente Roermond zich de komende jaren gaat inzetten: Na vaststelling van deze visie vervalt de Groenvisie Roermond (2016). Het plan heeft als
1.
De gezonde en veilige stad;
een bouwsteen gediend voor deze Integrale
2.
Aantrekkelijke woon- en werkstad;
3.
De duurzame stad/energie en
Groenvisie, maar sloot niet meer volledig aan op de huidige maatschappelijke opgaven in relatie tot biodiversiteit, klimaatverandering
klimaat; 4.
Stad van de drie grote trekkers.
en gezondheid. Zie bijlage I voor de evaluatie van de Groenvisie Roermond 2016.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
9
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
De Integrale Groenvisie werkt deze
•
Gebiedsprofielen;
hoofdlijnen verder uit op het gebied
•
Hondenbeleid.
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
van groen en geeft invulling aan hoe de gemeente werkt aan de opgaves die ze
Groen is vaak een onderdeel binnen deze
voor zichzelf gesteld heeft. Met de Integrale
plannen en levert een bijdrage aan de
Groenvisie werkt de gemeente aan een
aanpak van opgaven en ambities van
gezonde en veilige leefomgeving voor mens,
andere beleidsvelden.
dier en plant. Overig beleid/opgaven Naast de Omgevingsvisie en Groenvisie Roermond (2016) heeft de Integrale Groenvisie raakvlakken met overige beleidsdocumenten en wettelijke kaders van de gemeente, waaronder: •
Duurzaamheidsvisie;
•
Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie;
•
Sport- en Beweegnota;
•
Water- en Rioleringsplan;
•
Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan Roermond;
•
Erfgoedvisie 2024-2030;
•
Preventie- en Gezondheidsbeleid;
•
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA);
•
Het Integraal Zorgakkoord (IZA);
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
10
Inhoudsopgave
1.3
1. Inleiding
2. Het belang van groen
PROCES
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
te informeren, draagvlak te creëren en (lokale) kennis op te halen. Hiervoor zijn de
Om te komen tot een breed gedragen
stakeholders opgedeeld in de volgende
Groenvisie is door de gemeente Roermond,
groepen:
inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden een zorgvuldig proces
•
Het college (bestaande uit de
doorlopen. Verschillende vakdisciplines
burgemeester en wethouders) en de
binnen de gemeente hebben input geleverd
gemeenteraad.
voor dit document zodat het plan aansluit bij
•
De interne gemeentelijke organisatie
alle opgaven en belangen in de openbare
bestaande uit verschillende ambtenaren
ruimte. Om te komen tot deze visie zijn
van de teams Ontwikkeling Opgaven,
drie fases doorlopen: de analysefase,
Projecten Omgeving, Beheer Openbare
participatiefase en planvormingsfase.
Ruimte en Vergunningen, Toezicht en Handhaving.
Analysefase
•
Kennis- en uitvoeringsorganisaties met
In de eerste fase is de buitenruimte en al het
expertise vanuit de werkvelden natuur,
aanwezig vigerend beleid onderzocht en
milieu, wonen, cultuur, mobiliteit,
geanalyseerd. Hierdoor is een Groenvisie
welzijn, het Limburgs waterschap en
ontwikkeld die past bij de omgeving en
woningcorporaties.
voldoet aan de geldende regels op het moment van vaststelling. In bijlage I staan
•
Inwoners en ondernemers van de gemeente Roermond.
de doelen van de Groenvisie Roermond 2016, de evaluatie en conclusie vanuit de
De uitkomsten afkomstig uit het
Groenvisie en wat de gemeente Roermond
participatieproces staan in bijlage II
gaat doen na vaststelling van de Groenvisie
uitgebreid beschreven.
beschreven. Visievormingsfase Participatiefase
De informatie vanuit de analysefase en
Het participatieproces had als doel om
de participatiefase is in deze laatste fase
verschillende partijen binnen de gemeente
uitgewerkt tot deze Integrale Groenvisie.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
11
Inhoudsopgave
1.4
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
DE SCOPE VAN DIT PLAN
De Integrale Groenvisie richt zich op het bebouwd gebied van de gemeente. Voor het buitengebied is al een ambitiedocument opgesteld genaamd Buitengebied Roermond Oost. Hoewel de focus in deze Groenvisie ligt op het bebouwd gebied, liggen er genoeg kansen om het groen tussen het bebouwd gebied en het buitengebied te verbinden. Door groen en natuur beter bereikbaar te maken voor wandelaars en fietsers, kunnen inwoners, dagjesmensen en toeristen deze gebieden beter herkennen wat de waardering voor groen vergroot. Het toevoegen van groen in het buitengebied draagt daarnaast onder andere bij aan biodiversiteit en natuurlijke opvang van hemelwater. De versterking van groen binnen het bebouwd gebied draagt dus indirect bij aan het groen in het buitengebied, maar de scope van deze Groenvisie is dus wel beperkt tot enkel het bebouwd gebied.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
12
Inhoudsopgave
2
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
Het belang van groen Dit hoofdstuk is een informatief hoofdstuk en beschrijft de waarde van groen voor de thema’s; klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezonde leefomgeving. Verder staan een aantal effecten van groen beknopt beschreven bij ieder thema.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
13
Inhoudsopgave
2.1
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
DE WAARDE VAN GROEN VOOR DE ACTUELE THEMA’S
We staan voor een aantal grote, ruimtelijke opgaven in de komende jaren. De druk op de openbare ruimte is groot. De woningbouwopgave, de verandering van het energiesysteem (energietransitie), maar ook de verandering van het klimaat en het verlies van biodiversiteit hebben invloed op het gebruik en het leven in het bebouwd gebied. Groen is essentieel voor een gezonde, aantrekkelijke en prettige (leef)omgeving. Groen levert een positieve bijdrage aan de actuele maatschappelijke thema’s klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezonde leefomgeving. Door groen als middel te gebruiken om de verschillende opgaven in te vullen, maken we het verschil. In afbeeld 2.1 is schematisch weergeven hoe groen op een positieve wijze impact heeft op de genoemde thema’s. Verder laat dit schema de samenhang tussen de drie thema’s zien.
Afbeelding 2.1: De waarde van groen voor de actuele maatschappelijke thema’s biodiversiteit, klimaat en gezondheid.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
14
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
2.2
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
BIODIVERSITEIT
profiteren. We ademen schone lucht omdat
De natuur staat onder druk en de
fijnstof afvangen, we eten groente en fruit
biodiversiteit neemt af. Diverse factoren,
door bestuiving van insecten en hebben
zoals verstedelijking, intensieve
voldoende drinkwater door een gezonde
landbouw, industrie, het gebruik van
bodem die regenwater buffert. Een gezonde
bestrijdingsmiddelen en klimaatverandering
soortenrijkdom zorgt er ook voor dat ziekten
dragen bij aan deze afname. Dit heeft onder
en plagen minder kans krijgen, omdat
andere tot gevolg dat soorten verloren
natuurlijke vijanden snel in actie komen.
gezonde bomen zuurstof produceren en
gaan, het ecosysteem verstoord wordt, de voedselproductie negatief beïnvloedt
Groen en water zijn essentiële onderdelen
wordt en de algemene kwaliteit van leven
van de biodiversiteit; zonder groen en water
achteruitgaat. Uit onderzoek blijkt wel dat
zouden geen planten en dieren (waaronder
de biodiversiteit in het bebouwd gebied
mensen) bestaan. Groen en water vormen
vaak hoger is dan in het landelijk gebied. Dit
het leefgebied van veel verschillende
komt doordat er veel variatie en afwisseling
diersoorten. Groen is van uiterst groot belang
is in het stedelijk landschap (een mozaïek
voor het de instandhouding en uitbreiding
van verschillende biotopen) en weinig
van de biodiversiteit in het bebouwd
bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.
gebied. Daarbij is het van grote waarde
Het bebouwd gebied dient hierdoor als
om groen tussen het bebouwd gebied en
leefgebied voor allerlei plant- en diersoorten
het buitengebied te verbinden voor de
te dienen.
verspreiding van planten- en diersoorten en vergroten van hun leefgebied. Bomen zijn
Onder biodiversiteit verstaan we de
bijvoorbeeld belangrijke nestgelegenheden
natuurlijke verscheidenheid aan leven. Dus
voor vogels en zoogdieren zoals eekhoorns
de diversiteit in ecosystemen, soorten en
en vleermuizen. Bermen en (bos)plantsoenen
genen. Een gezonde soortenrijkdom zorgt
zijn cruciaal voor veel insectensoorten om
voor een natuurlijk evenwicht en daarmee
voedsel te vinden, om in te schuilen of om
een gezonde leefomgeving, waar mensen
zich in voort te planten.
van de natuur kunnen Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
15
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
De wijze waarop groen bijdraagt aan biodiversiteit
1.
Door in te zetten op een variatie
aan plant- en boomsoorten worden in ieder seizoen vruchten afgeworpen en is er sprake van bloei. Hierdoor kunnen dieren in ieder seizoen voldoende voedsel vinden om te overleven. Dit heeft tot gevolg dat de biodiversiteit behouden blijft.
2.
Door meer groene verbindingen aan
te leggen, kunnen dieren en planten zich beter verplaatsen en voortplanten. Dit zorgt voor gezonde populaties.
3.
Een grotere variatie aan soorten en
dus een sterke biodiversiteit zorgt voor meer natuurlijke vijanden (bijvoorbeeld de koolmees die de eikenprocessierups bestrijdt) van plagen en ziektes. Daarmee blijft het groen gezonder, en dat is ook gunstig voor mensen.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Afbeelding 2.2 Schematische weergave van hoe groen bijdraagt aan de biodiversiteit.
16
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
2.3
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
KLIMAATADAPTATIE
Het klimaat verandert. Dit merken we aan
tot gezondheidsproblemen zoals hittestress,
de toename van extremen in hitte, droogte
ademhalingsproblemen en/of benauwdheid
en neerslag. Stijgende temperaturen,
Bovendien lijdt de stedelijke natuur onder
frequentere hittegolven en toenemende
deze temperatuursverhogingen. Het groei-,
extreme weersomstandigheden zoals zware
bloei- en broedseizoen raakt verstoord, de
regenbuien en lange periodes van droogte
beschikbaarheid van grondwater neemt
zijn trends die in toenemende mate steeds
af en leefgebieden van inheemse planten
zichtbaarder worden. Het veranderende
en dieren veranderen of verdwijnen. Deze
klimaat heeft nadelige gevolgen voor het
gevolgen zorgen ervoor dat de kwaliteit van
functioneren van het bebouwd gebied, de
het groen afneemt en de biodiversiteit verder
gezondheid van onze inwoners en de natuur
verslechtert.
in het algemeen. Door klimaatverandering hebben we ook Een van de meest directe gevolgen van
vaker last van korte, intense regenbuien.
de temperatuurstijging is het stedelijke
Deze buien komen vaker voor waardoor
hitte-eilandeffect. In bebouwd gebied is
het risico op wateroverlast toeneemt.
een groot deel van het natuurlijk, open
Met als gevolg overstroomde straten,
waterdoorlatend en begroeid oppervlak in
ondergelopen kelders en riolen die het
zowel de openbare ruimte als privaatterrein
water niet kunnen verwerken. Tegelijkertijd
vervangen door verharding, zoals asfalt en
zien we langere periodes van droogte die
beton. Dit heeft als gevolg dat het bebouwd
de druk op waterbronnen en de (stedelijke)
gebied tijdens warme, zomerse dagen een
natuur vergroten. Deze periodes zullen naar
stuk warmer is dan een aantal decennia
verwachting frequenter en intenser worden.
geleden. Naarmate de temperaturen blijven
De noodzaak voor onmiddellijke aandacht
stijgen, zal dit effect blijven toenemen.
voor effectieve klimaatadaptatie is dus
Dit heeft nadelige gevolgen voor de
dringend.
volksgezondheid. Het kan leiden
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
17
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
De wijze waarop groen bijdraagt aan klimaatadaptatie
1.
Het meest effectieve middel om
bebouwd gebied te koelen is het verhogen van het percentage groenoppervlak. Groene ruimtes hebben een verkoelend effect door schaduwvorming en verdamping van water. Hoe meer groen, hoe groter het verkoelend effect. Bomen leveren van alle groenelementen de meeste verkoeling in de leefomgeving. In de schaduw van een boom kan de (gevoels) temperatuur 3 tot 15 graden lager zijn dan in de zon.
2.
Meer groen helpt om water vast
te houden op droge dagen (wat de droogte vermindert) en om wateroverlast te voorkomen tijdens piekbuien. Dit komt doordat bomen, planten en de bodem
Afbeelding 2.3: schematische weergaven van hoe groen bijdraagt aan klimaatadaptatie.
het regenwater beter kunnen opnemen en afvoeren. Groene inrichting zoals wadi’s, grotere plantvakken en open watergangen leveren een bijdrage aan waterbuffering. Met als gevolg minder wateroverlast en belasting van het riool.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
3.
Door verhard oppervlak te vervangen
door groen, infiltreert meer regenwater in de bodem in periodes van droogte (vooral
met als gevolg minder droogte. Inwoners kunnen hier zelf aan bijdragen door de eigen tuin te vergroenen.
tijdens de lente en zomer). Dit ondersteunt de natuurlijke waterkringloop
18
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
2.4
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
GEZONDE LEEFOMGEVING
Groen heeft een positief effect op de
Kortom, groen is van onschatbare waarde
volksgezondheid. Zo zorgt groen voor meer
voor de leefbaarheid van de gemeente
(natuur)beleving binnen de woonomgeving,
en moet voor iedereen toegankelijk zijn.
leren kinderen beter in een groene omgeving
Het biedt ruimte voor recreatie, bevordert
en verbetert de algemene leefervaring.
de gezondheid en versterkt de sociale
Hiermee draagt groen bij aan zowel de
samenhang. Groen is niet alleen een
lichamelijke als mentale gezondheid. Ook
essentieel onderdeel van een gezonde en
bevordert het de sociale samenhang binnen
duurzame leefomgeving, maar ook van een
de gemeenschap, omdat groen verbindt en
gelukkige en betrokken gemeenschap. Een
bewoners uitnodigt om sneller naar buiten te
groene omgeving is een belangrijk criterium
gaan.
voor een aantrekkelijke leefomgeving om je als persoon of bedrijf te vestigen.
Mensen die in groene wijken wonen en/ of werken, bewegen meer dan mensen die wonen en/of werken in versteende omgevingen. Goed te bereiken parken en andere groene plekken bieden ruimte om te sporten, spelen, wandelen en ontmoeten. Door schaduw en beschutting ontstaan aangename plekken om te vertoeven, wat ertoe leidt dat mensen actiever worden. Verder ervaren kinderen die in een goed ingerichte, uitdagende groene omgeving of schoolplein spelen positieve effecten op hun ontwikkeling en creativiteit. Ook kan groen bijdragen aan stressvermindering en een beter humeur.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
19
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Het belang van groen
3. Roermond in 2024
4. Onze groenvisie
5. Hoe bereiken we ons doel?
Bijlage
De wijze waarop groen bijdraagt aan een gezonde leefomgeving
1.
Hoe groter het kroonvolume van
een boom, hoe meer schaduw de boom produceert. Deze grotere hoeveelheid schaduw zorgt voor meer verkoeling, met minder hittestress in de stedelijke omgeving als gevolg.
2.
Een groene omgeving dempt
geluidsoverlast van verkeer en industrie. Hierdoor kan stress door geluid(overlast) verminderen en zijn natuurlijke geluiden duidelijker hoorbaar.
3.
Meer variatie aan beplanting zorgt
ervoor dat mensen sneller naar buiten gaan om te bewegen of groene ruimtes opzoeken om elkaar te ontmoeten. Dit is goed voor de lichamelijke en mentale gezondheid.
4.
Kwalitatief hoogwaardig groen
zorgt voor een prettige leefomgeving voor ontmoeten en verblijven. Daarmee creëert groen kansen voor een sterke sociale samenhang.
Integrale Groenvisie Gemeente Roermond 2025-2035
Afbeelding 2.4: Schematische weergave van hoe groen bijdraagt aan een gezonde leefomgeving.
20