Bijlage 1 - concept eindversie sport- en beweegbeleid 2024-2028 'Roermond Sportief bezig' DEF
Tekst van het document
ROERMOND SPORTIEF BEZIG
2024-2028 SPORT- EN BEWEEGBELEID ROERMOND
Inhoudsopgave Voorwoord
04
Inleiding
05
Evaluatie Sport- en beweegbeleid 2017-2022
06
Achtergrond, context en achterliggende visies
10
Visie en ambities
12
Waar staan we? Feiten en cijfers
13
Doelstelling
17
Uitwerking ambities
18
Sportstimulering vanuit kansengelijkheid
19
Inclusie en diversiteit
19
Sociaal veilige sport
22
Vitale sportaanbieders
24
Vaardig in bewegen
27
Ruimte voor sport en bewegen
30
Maatschappelijke waarde van (top)sport
33
Van beleid naar uitvoering
35
Financiën
37
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
Inhoudsopgave
Bijlage
39
Bijlage 1: Bronvermelding
40
Bijlage 2: % inwoners 18+ jaar dat voldoet aan
41
beweegrichtlijn per buurt Bijlage 3: Trends en ontwikkelingen
42
Bijlage 4: Bevolkingscijfers, -prognoses en
45
leeftijdsopbouw gemeente Roermond Bijlage 5: Uitleg beweegrichtlijnen per leeftijdscategorie
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
46
Voorwoord Iedere Roermondenaar moet met plezier kunnen sporten, bewegen, spelen en ontmoeten. Dichtbij in de wijk. Onbezorgd in een gezonde, veilige, aantrekkelijke en beweegvriendelijke omgeving. Dagelijks ervaar ik de enorme maatschappelijke waarde die sport en bewegen heeft voor onze inwoners. Dat maakt sport en bewegen tot een krachtig middel om bij te kunnen dragen aan veel maatschappelijke thema’s, zoals gezondheid, kansengelijkheid, eenzaamheid, respect en sociale cohesie. Sporten en bewegen heeft ook een sterk verbindende functie, geeft plezier, een gevoel van trots en geeft je energie. Met elkaar sportief bezig zijn, kan voor een lichtpuntje zorgen, door mee te kunnen doen, ergens bij te horen, gezien te worden of nieuwe vrienden te maken. Het brengt mensen en organisaties samen en draagt bij aan de leefbaarheid in de wijk. Kortom, sporten en bewegen kent geen verliezers! De inzet van deze Sport- en beweegnota 2024-2028 ‘Roermond: sportief bezig ’ is om zoveel mogelijk inwoners in beweging te krijgen, een leven lang, op welke manier dan ook. Daarbij gaat onze speciale aandacht uit naar het betrekken van die groepen waarvoor sport en sportief bewegen geen vanzelfsprekendheid is. Een flinke opgave, waar ik me graag samen met de (sport)partners en vrijwilligers ten volste voor wil inzetten.
We gaan de komende jaren aan de slag met vier ambities die zijn uitgewerkt in vijf thema’s. We gaan door op de ingeslagen weg, maar geven wel een nieuwe, concrete richting aan onze inzet. Om gericht tot successen te kunnen komen, gaan we hierbij datagericht te werk. We laten hiermee zien dat we het thema sporten en bewegen heel serieus (blijven) nemen. Doe ook mee en kom in beweging. Dan zeg ik: “Sportief bezig
!”
De wethouder voor onderwijs, sport & wijken,
Felix van Ballegooij
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
04
Inleiding Een nieuwe sport- en beweegnota Met deze nieuwe sport- en beweegnota presenteren we ons beleid voor de komende jaren. Ons hoofddoel verandert niet. We blijven inzetten op het verhogen van het aantal inwoners in Roermond dat sport/beweegt. Daarbij houden we oog voor relevante trends en ontwikkelingen want de maatschappij verandert erg snel. Onze inzet kunnen we kort samenvatten: “Het bevorderen van sport en bewegen voor alle inwoners”. Het woord ‘alle’ is niet voor niets benadrukt. Met onze sport- en beweegstimulering vanuit het verleden bereikten we vele inwoners die met veel plezier deelnamen aan een breed scala van activiteiten. Maar bereikten we ook alle inwoners? Of bereikten we met name die inwoners die al sporten en bewegen en niet of veel minder die inwoners die niet of weinig sporten? Uit data blijkt dat hier nog veel te winnen valt. Ook is er een belangrijke stap gezet die een bredere en nog meer integrale samenhang verbeteren. Hiervoor heeft de gemeenteraad het meerjaren investeringsprogramma ‘Kiezen voor kansen’ vastgesteld. Verder in deze sport- en beweegnota wordt hier nog nader op ingegaan. Wat willen we bereiken We willen bereiken dat sporten en bewegen een vanzelfsprekendheid is voor al onze inwoners. Dit vergt aandacht op gebied van een dagelijks, veilig, toegankelijk en kwalitatief sport- en beweegaanbod voor iedereen.
Het sport- en beweegbeleid 2024-2028 kent als titel: ‘Roermond: sportief bezig ’. Deze titel geldt voor iedereen: sporters, sportaanbieders, sport-toeschouwers, ouders/familie, huidige niet-sporters en alle overige partners inclusief de gemeente. Integraal Voor een succesvolle uitvoering van het sport- en beweegbeleid is interne en externe samenwerking van groot belang. Zonder koppeling, samenwerking en afstemming met thema’s als gezondheid, eenzaamheid, meedoen, inclusie én de medewerking van externe partners zoals onze sportorganisaties, welzijnsorganisaties, kinderopvang (IKC's) en het onderwijs behalen we niet de gewenste resultaten.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
05
Evaluatie sport- en beweegbeleid 2017-2022 In dit hoofdstuk blikken we terug op de sport- en beweegnota 2017-2022 ‘Roermond beweegt’. Wat kan cijfermatig en inhoudelijk hierover worden gesteld? Meten is weten In de sport- en beweegnota 2017-2022 “Roermond beweegt” is als doelstelling opgenomen: Een stijging van het percentage sportende/bewegende inwoners in Roermond van 48% in 2014 naar 50% in 2022. Op basis van de GGD-gezondheidsmonitor volgt onderstaande tabel:
Jaar
% sporters in Roermond
% sporters in Nederland
2012
45%
53.3%
2014
48%
50.1%
2016
44.6%
51.3%
2020
47.1%
50.8%
2022
49.1%
53.6%
Conclusie is dat de doelstelling uit de sport- en beweegnota net niet is gerealiseerd, echter dat er na 2016 wel degelijk een sterke stijging van het percentage sporters in Roermond is te zien. Ook is de achterstand ten opzichte van Nederland gedaald van 8,3% in 2012 naar 4,5% in 2022. Het resultaat is een compliment aan alle partners die hieraan hebben bijgedragen.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
06
Verder is door NOC*NSF de ontwikkeling van het percentage inwoners dat lid is van een georganiseerde sportvereniging in Roermond in beeld gebracht. Dit geeft de volgende grafiek: 2018
70.0
2020
2022
60.0 50.0 40.0 30.0 20.0 10.0
95 +
94
89 90
t/ m
84 85
t/ m
79 80
t/ m
74 75
t/ m
69 70
t/ m
64 65
t/ m
59 60
t/ m
54 55
t/ m
49 50
t/ m
44 45
t/ m
39 40
t/ m
34 35
t/ m
29 30
t/ m
24 25
t/ m
19 20
t/ m
14 15
t/ m
9
t/ m
10
t/ m
5
0
t/ m
4
0.0
Conclusie is dat het percentage inwoners dat lid is van een georganiseerde sportaanbieder in de periode 2018-2022 nagenoeg gelijk is gebleven.
Inhoudelijk Onderstaand worden de in de sport- en beweegnota uit 2017 opgenomen speerpunten beknopt geëvalueerd: Vitale en sterke sportverenigingen Een groot deel van het sportaanbod wordt aangeboden door georganiseerde sportaanbieders. Een terugblik van nu naar 2017 toont aan dat welhaast alle georganiseerde sportaanbieders nog steeds bestaan. We weten wel dat de sportaanbieders meer druk ervaren op hun voortbestaan vanwege minder vrijwilligers, meer regeldruk en bij een aantal sportaanbieders een afname van leden. Deze feiten maken ook dat de meeste georganiseerde sportaanbieders hun traditionele sportaanbod trouw zijn gebleven en dat een uitbreiding van sportaanbod of deelname aan projecten met een bredere maatschappelijke betekenis (of ‘open club’) niet of nauwelijks mogelijk is geweest. We mogen trots zijn op al deze georganiseerde sportaanbieders die ook in de komende jaren van groot belang zijn voor een gevarieerd en laagdrempelig bereikbaar sportaanbod.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
07
Breedtesport Met breedtesport wordt bedoeld aanbod dat voor iedereen laagdrempelig toegankelijk is. Enerzijds wordt dit aangeboden door de georganiseerde sportaanbieders, echter ook andere organisaties en inwoners met en onder elkaar organiseren breedtesport. Ook Sportservice is van betekenis in de breedtesport door de vele activiteiten die worden georganiseerd of gecoördineerd. In het breedtesportaanbod is in de afgelopen jaren een forse toename in belangstelling gezien bij de urban sport. Uit een onderzoek (2022) blijkt dat circa 2500 tot 5000 (met name jeugdigen) op een of andere manier deze urban sport beoefenen. Met de veelheid in variatie aan sportaanbod is een conclusie dat breedtesport in Roermond goed aanwezig is. Sporten voor inwoners met een beperking Voor deze doelgroep is het kunnen deelnemen aan sport- en beweegaanbod niet altijd vanzelfsprekend. Vanaf 2012 neemt de gemeente deel aan Iedereen Kan Sporten Midden-Limburg. Alle Midden-Limburgse gemeenten zijn hierbij aangesloten. Doelstelling is om sportvraag en sportaanbod voor deze inwoners bij elkaar te brengen. In de afgelopen periode is hiervoor onder andere aangesloten bij Uniek Sporten. De ongeorganiseerde/individuele sporter Er is een toename van de ongeorganiseerde/individuele sporter. Deze maakt met name gebruik van de openbare ruimte om te sporten en bewegen.
Een ambitie is om die openbare ruimte hier beter voor in te richten. Hier zijn in de afgelopen jaren nog weinig successen mee geboekt. Momenteel wordt een door de gemeenteraad unaniem aangenomen motie over sporten, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte uitgewerkt. Talentontwikkeling en topsport De waarde van talenten en topsporters is van betekenis voor de breedtesport. Roermond kent zo’n 45 talenten en topsporters en inmiddels 2 sportverenigingen die uitkomen in de hoogste divisie senioren (zaalvoetbal en volleybal). Voor de talenten en topsporters is een subsidiemogelijkheid opgesteld. Daarnaast is er het jaarlijkse sportgala waar alle kampioenen van Roermond worden gehuldigd. De waarde van topsport kan nog beter tot zijn recht komen. In de nieuwe nota is hier een apart hoofdstuk over opgenomen. Watersport Met de Maasplassen in onze achtertuin liggen er volop mogelijkheden voor watersport. In de sport- en beweegnota uit 2017 is opgenomen die waarde te vergroten. In de afgelopen jaren zijn hiervoor diverse activiteiten georganiseerd door de gezamenlijke watersportverenigingen in samenwerking met Sportservice. Voorbeelden zijn de Optimist on Tour met jaarlijks 450 deelnemers en de ‘Watersjportiefestasie’. In beide projecten is deelname door zo’n 12 Roermondse basisscholen.
Alhoewel de projecten als zodanig succesvol zijn en goede belangstelling hebben, leidt dit nog niet tot een toename van het aantal jeugdleden bij de watersportverenigingen.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
08
De integrale waarde van sport Sport inzetten als middel voor het behalen van doelstellingen van andere beleidsterreinen. Dat is wat met de integrale waarde van sport wordt bedoeld. In de afgelopen jaren zijn hier diverse projecten voor uitgevoerd die bijdragen aan doelstellingen van het gezondheidsbeleid, jeugdbeleid (o.a. JOGG), seniorenbeleid en toeleiding naar betaalde arbeid. In de afgelopen periode is ook de samenwerking tussen Sportservice met het basisonderwijs versterkt. Dit met als doelstelling meer aandacht voor beweegaanbod tijdens het onderwijs. In het Integraal veiligheidsplan 2024-2027 is onder de noemer voorkomen jonge aanwas (voorkomen jeugdcriminaliteit) ook veel aandacht voor de preventieve werking van sport als middel. Sport wordt preventief ingezet als middel ter voorkoming van afglijden in de criminaliteit. Denk bijvoorbeeld aan de succesvolle interventie Alleen jij bepaalt (AJB), vanaf 2024 ook ingezet binnen de gemeente Roermond in samenspraak met veiligheid en sport. Conclusie is dat de integrale waarde van sport in de afgelopen jaren fors is toegenomen. Samenwerking met regionale gemeenten Met de Midden-Limburgse gemeenten is een structureel bestuurlijk sport-overleg. Kennisoverdracht en elkaar informeren zijn belangrijke onderdelen van dit overleg. Verder is het eerdergenoemde Iedereen kan Sporten een resultaat van gezamenlijke samenwerking.
Slotconclusie sport- en beweegbeleid 2017-2022 Uit het percentage sporters in 2022 blijkt dat de doelstelling bijna werd gerealiseerd. Hiermee is een mooi resultaat bereikt. Met Sportservice Roermond heeft een interne evaluatie plaatsgevonden. Hoofdvraag was wie we met alle projecten bereiken. Bereiken we bijvoorbeeld ook de niet-sporter? Alhoewel er cijfers zijn over de sportdeelname is dat onvoldoende bekend, maar het ‘onderbuikgevoel’ zegt dat vaak de al sportende inwoners worden bereikt. In de komende periode wordt daarom meer inzichtelijk gemaakt welke inwoners bereikt worden om op die manier te trachten ook de niet-sporter te bereiken en verleiden tot sport- en beweegdeelname. Onderdeel is een wijkonderzoek naar de behoefte en/of belemmeringen die inwoners hebben om deel te nemen aan sporten en bewegen. Overige ontwikkelingen 2017-2022 Data Een ontwikkeling in de afgelopen jaren is dat de beschikbaarheid van gedetailleerde data fors is toegenomen. Op basis van die data is zichtbaar welke doelgroepen niet/minder sporten maar ook is inzichtelijk hoe de sport- en beweegdeelname in de diverse wijken is. Deze data zijn uitstekend geschikt om specifiek in te zetten op een toename van de sport- en beweegdeelname. Landelijke ontwikkeling sportbeleid De Rijksoverheid heeft tussen 2017 en 2022 het sport- en beweegbeleid geïntensiveerd.
Met de landelijke sportakkoorden I en II worden gemeenten ondersteund om gericht sport- en beweegbeleid te formuleren. Vanaf het landelijk sportakkoord II zijn hier bepalingen in opgenomen waaraan dient te worden voldaan om voor rijksbudget in aanmerking te komen.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
09
Achtergrond, context en achterliggende visies Sport- en beweegnota 2017-2022 en Lokaal Sportakkoord I In 2016 is de sport- en beweegnota ‘Roermond beweegt’ vastgesteld voor de periode 2017-2022. Een nota die al sterk inzette op het stimuleren van sport- en beweegdeelname en de waarde van sporten en bewegen. In 2019 is in samenwerking met zo’n 40 partners het Lokaal Sportakkoord I ‘Samen aan de slag voor een sportief en vitaal Roermond!’ samengesteld en vervolgens in maart 2020 vastgesteld. In 2020 werden we geconfronteerd met de Coronapandemie. Dit had voor de sportwereld, lokaal voor de uitwerking van het Lokaal Sportakkoord I en de uitwerking van het sport- en beweegbeleid 2017-2022 grote consequenties. Sportdeelname werd in bepaalde lockdownperiodes aan strenge regels onderworpen of zelfs onmogelijk. Sportaanbieders kenden al roerige tijden. Een afname van leden, de toenemende druk op de georganiseerde sportvereniging en de afnemende beschikbaarheid van voldoende vrijwilligers was al een trend en werd door de Coronapandemie bij veel sportaanbieders versterkt. Het gevolg is dat de (georganiseerde) sportaanbieders, veelal bestaande uit vrijwilligers, hun handen vol hebben aan de organisatie van hun ‘eigen’ sport- en beweegaanbod.
Vanuit de sport- en beweegnota 2017-2022 en het Lokaal sportakkoord I werd een belangrijk initiatief nemende rol weggelegd bij onze sportaanbieders en overige partners. We informeerden onze partners bijvoorbeeld over subsidiemogelijkheden en lieten het initiatief om te komen tot sport- en beweegstimulerende projecten verder aan hen over. De ervaring is dat onze sportaanbieders en overige partners hierin meer ondersteuning nodig hebben. Voor de uitwerking van deze sport- en beweegnota volgt daarom een andere aanpak. Dit wordt nog nader toegelicht in het hoofdstuk ‘Van beleid naar uitvoering’. Landelijk Sportakkoord II ‘Sport versterkt’ Bovenstaande ontwikkelingen zijn ook niet aan de Rijksoverheid voorbij gegaan. Resultaat van rijksbeleid is namelijk een Landelijk Sportakkoord II (2022) met als titel ‘Sport versterkt’. Gemeenten kunnen deelnemen aan het Landelijk Sportakkoord II en daarbij rijksbudget ontvangen indien bij de uitvoering aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Die voorwaarden zijn het herijken van het Lokaal Sportakkoord I met aansluiting op de ambities en thema’s van het Landelijk Sportakkoord II én uitvoering geven aan een coördinerende rol in het lokaal sport- en beweegbeleid. Dit laatste door het benoemen van een coördinator sport en preventie.
Het is daarbij goed om te constateren dat het geactualiseerd landelijk sportbeleid prima aansluit op het lokaal al ingezette sportbeleid. Conclusie is dan ook dat de ambities, doelen en thema’s van het Landelijk Sportakkoord II een goede basis vormen voor ons lokaal sport- en beweegbeleid.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
10
‘Kiezen voor kansen’ en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Op 6 juli 2023 heeft de gemeenteraad het meerjaren investeringsprogramma ‘Kiezen voor kansen’ vastgesteld. In het programma is opgenomen dat de gemeente extra gaat investeren in het sociaal domein. Hierbij wordt met en voor de inwoners gestreefd naar een hoger welzijn en participatie. Aanleiding is dat veel inwoners kampen met de gevolgen van opeenstapelende crisis en dat er daarbij tussen wijken significante verschillen bestaan. Iedereen en zeker inwoners in een kwetsbare positie kunnen, via een met partners gezamenlijke aanpak, rekenen op verbetering. In het programma is de aanpak verwoord in de volgende opgaven:
Bestaanszekerheid voor iedereen herstellen
Gezond leven makkelijker maken
Een kansrijke en inclusieve samenleving
Om de gestelde ongelijkheid structureel te verminderen wordt gewerkt aan de hand van een aantal leidende principes: De basis voor iedere inwoner op orde houden of brengen; Er eerder bij zijn: voorkomen is beter dan genezen; Gebiedsgericht en georganiseerd werken en verbinden in de wijken; Verduurzamen wat werkt; Streven naar eenvoud; Goed aansluiten bij omvangrijke landelijk ingezette verbeteringen, passend bij de lokale situatie; Steun en medewerking van lokale (en regionale) partners op de grote opgaven, de beweging en richting. GALA Binnen het GALA zijn, binnen 15 thema’s, doelen opgesteld om preventief te werken aan een gezond en actief leven. Denk aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden, een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten en het versterken van (de verbinding met) de sociale basis. Ook het Sportakkoord II maakt onderdeel uit van GALA. Doel van het GALA is het bereiken van een gezonde generatie in 2040. Het lokale GALA-plan maakt deel uit van het programma ‘Kiezen voor kansen’. Relatie ‘Kiezen voor kansen’ en sporten en bewegen Een succesvolle aanpak ‘Kiezen voor kansen’ draagt in belangrijke mate bij aan het behalen van de doelstellingen van het sport- en beweegbeleid.
Als er sprake is van bestaanszekerheid in een kansrijke en inclusieve samenleving waarbij ook nog een gezond leven makkelijker wordt gemaakt, dan is de keuze om te sporten en bewegen ook veel eenvoudiger te maken en meer vanzelfsprekend. Binnen ‘Kiezen voor kansen’ is ook het beleidsdoel voor sporten en bewegen opgenomen, dit onder de alleszeggende motto’s: ‘Iedereen in beweging’ en ‘Beweegvriendelijke openbare ruimte’. Deze sport- en beweegnota is de verdere uitwerking van met name het thema ‘Iedereen in beweging’. De werkwijze en uitgangspunten zoals in ‘Kiezen voor kansen’ zijn opgenomen gelden ook voor deze sport- en beweegnota.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
11
Visie en ambities Sporten en bewegen draagt in 2028 nog meer dan nu bij aan gelukkige, gezonde en vitale inwoners in Roermond.
Visie
Onze visie is dat sporten en bewegen: Een zinvolle vrijetijdsbesteding is en een gezonde en actieve levensstijl bevordert; Zorgt voor sociale samenhang en leefbaarheid in de wijken/buurten; De deelname van onze inwoners aan de samenleving bevordert en eraan bijdraagt dat inwoners minder in een isolement raken; Bijdraagt aan het welbevinden van onze inwoners en een preventief effect heeft door een beroep op zorg en ondersteuning te voorkomen of beperken.
Onze visie is verder dat: ‘Vroeg beginnen, vroeg winnen is’. Jeugd dient vanaf jongs af aan voldoende en gevarieerd te bewegen. Dit helpt in hun motorische ontwikkeling en vergroot de kans dat ze ook op latere leeftijd blijven sporten/bewegen; Niemand belemmerd mag worden om sociaal en veilig mee te doen aan sport- en beweegaanbod; Niemand buitenspel staat door bijvoorbeeld armoede of sociale ongelijkheid; Aanbod en accommodaties afgestemd zijn op de behoefte van inwoners; De sportsector sterk georganiseerd is en de openbare ruimte uitnodigt om te ontmoeten, sporten en bewegen.
Ambities
Binnen deze sport- en beweegnota benoemen we vier ambities: 1. Onze inwoners die al sporten en bewegen weten veelal de weg wel te vinden. Voor deze inwoners is onze ambitie dat ze ‘een leven lang’ sportief actief blijven. 2. Er zijn ook inwoners die nu weinig of niet sporten en bewegen. Bijvoorbeeld omdat ze onvoldoende middelen hebben of door een andere oorzaak minder of geen ervaring hebben opgedaan met sporten en bewegen. Onze ambitie is daarom ook gericht op het bevorderen van kansengelijkheid in sporten en bewegen zodat ook deze inwoners mee gaan doen in het sport- en beweegaanbod. 3. (Top)sport heeft een belangrijke maatschappelijke waarde. (Top)sport inspireert en motiveert en draagt bij aan een hogere deelname in de breedtesport. Onze ambitie is die maatschappelijke waarde van (top)sport meer zichtbaar te maken en te vergroten. 4. Sporten en bewegen is o.a. gezond en brengt inwoners samen. Onze ambitie is daarom ook het bevorderen van sporten en bewegen in het dagelijks leven. Bovenstaande ambities zijn in deze sport- en beweegnota uitgewerkt in vijf thema’s.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
12
Waar staan we: feiten en cijfers In dit hoofdstuk worden een aantal feiten en cijfers weergegeven over sport- en beweegdeelname en onderwerpen waarbinnen sporten en bewegen een belangrijke rol vervult.
Gezondheid % inwoners die gezondheid ervaren
100%
80%
78% 60%
75% 67%
72% 74%
68%
74%
78%
81%
76% 75%
40%
20%
N ed er la nd C e nt Ro ru er m m on d Ro O os er m t on d Zu id M aa sn D ie on l de rb H oo er g gv on de re n As en ra y H er te n Sw al m M en aa sp la ss en
0%
Inkomen % inwoners 18+ moeite met rondkomen
25.0
23,1% 20.0
20,2% 16,8%
15.0
14% 10.0
12,8%
12,6%
12,9% 10,2%
9,4% 7,4%
5.0
8,8%
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
Sw al m en M aa sp la ss en
H er te n
As en ra y
Ro er m on d
C en tr Ro um er m on d O Ro os er t m on d Zu id M aa sn ie D l on de rb H er oo g gv on de re n
0.0
13
Sportdeelname
25%
% inwoners met lidmaatschap bij NOC*NSF aangesloten sportbond
20%
15%
24,2%
19,5%
18,6%
10%
5%
0%
30
2022
2021
Roermond
Provincie Limburg
Nederland
2020
% inwoners met lidmaatschap bij NOC*NSF aangesloten sportbond per wijk
25
20
15
10
5
H er te n As se nr ay Sw al m en M aa sn ie l C en tr um M aa sp la H ss oo en gv on de Ro re er n m on Ro d Zu er id m on d O os D t on de rb er g
0
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
14
Beweegrichtlijn Jeugd 0 tot 12 jaar De GGD heeft in het najaar van 2023 een kindmonitor 0-12 jaar uitgevoerd. Een van de thema's van deze gezondheidsmonitor is bewegen. De resultaten zijn beschikbaar in 2024 en zijn daarbij gesplitst in de leeftijdsgroepen 0 tot 4 jaar en 4 tot 12 jaar. Op dit moment is er geen beeld over het percentage jeugd in de leeftijd van 0 tot 12 jaar in Roermond dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Landelijk voldeed in 2022 56,8% van de kinderen van 4 tot 12 jaar aan de beweegrichtlijn. In 2021 was dit landelijk nog 62,3%. Jeugd 12 tot 18 jaar en inwoners 18+ De cijfers zijn in de tabel hiernaast per leeftijdsgroep opgenomen.
% inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn Landelijk
50
Roermond
40
30
20
10
0
12-18 jaar
18-65 jaar
65+ jaar
Verder geldt dat in 2020 50% van de inwoners 18+ in Roermond aan de beweegrichtlijn voldeed. Het percentage verschilt per wijk en varieert tussen 52,5% en 47,7%. Dit is in de kaart hiernaast weergegeven. (In bijlage 2 is een verdere uitsplitsing per buurt opgenomen).
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
15
Kansenongelijkheid in relatie tot sporten en bewegen
Citaat dagblad De Limburger 3-10-2023 t.a.v. project ‘Kiezen voor kansen’ Wethouder van Ballegooij: “Helaas maakt het in Roermond nog veel uit in welke wijk je geboren wordt. Die kansenongelijkheid gaan we met een goed doordachte aanpak doorbreken. Ongelijkheid is onrechtvaardig, dus dat gaan we stevig bestrijden en daar investeren we de komende jaren gericht extra middelen in.
De cijfers over de sport- en beweegdeelname in Roermond bevestigen bovenstaand citaat. De cijfers laten grote verschillen zien in leeftijdsgroepen en in de diverse wijken. Een aanvullende en andere aanpak is vereist om van dit sport- en beweegbeleid een succes te maken. Daarom hanteren we, aanvullend op de leidende principes van het programma ‘Kiezen voor kansen’, de volgende specifiek uitgangspunten: Iedere inwoner van Roermond moet kunnen deelnemen ongeacht achtergrond, afkomst, etc.; Er is sprake van kansengelijkheid, niemand staat buitenspel; Er is sport- en beweegaanbod voor iedereen, laagdrempelig en financieel toegankelijk; Sport- en beweegstimulering is gebaseerd op data en kent als doelstelling een structurele verhoging van de sport- en beweegdeelname; Sport- en beweegstimulering gericht op doelgroepen en/of wijken die nu niet of weinig sporten/bewegen is afgestemd op de behoefte; Sport- en beweegaanbieders hebben een voor iedereen toegankelijk sport- en beweegaanbod en zetten in op kansengelijkheid.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
16
Doelstelling Voor de doelstelling van deze sport- en beweegnota sluiten we aan op het percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Beweegrichtlijnen zijn er voor diverse leeftijdsgroepen en de GGD en het RIVM voeren hierover 4-jaarlijks onderzoek. De uiteindelijke hoofddoelstelling van het gemeentelijk sport- en beweegbeleid reikt verder dan de tijdsperiode van deze nota. Aangesloten wordt bij de landelijke doelstelling: In 2040 voldoet 75% van de inwoners aan de beweegrichtlijn. Voor een uitleg over de per leeftijdscategorie geldende beweegrichtlijnen zie bijlage 5. Doelstellingen sport- en beweegnota ‘Roermond: sportief bezig ’ De uitdaging is om het percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn te laten toenemen. Onderstaande lokale doelstellingen zijn gebaseerd op de landelijke doelstelling in 2040 door een jaarlijkse gelijkmatige procentuele verhoging te realiseren:
Leeftijdsgroep
Meting in 2020
Meting in 2022
Doelstelling 2028
0-4 jaar
niet aanwezig
niet aanwezig
minimaal 60%*
4 -12 jaar
niet aanwezig
56,8%
minimaal 60%*
12-18 jaar
14,1%
niet aanwezig
minimaal 38,5%
18-65 jaar
54,2%
46,1%
minimaal 55,7%
65+ jaar
41,0%
37,8%
minimaal 50,2%
* vanuit de aanname dat uit de eerste lokale kindmonitor een lagere score blijkt dan het landelijk gemiddelde.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
17
Uitwerking sport- en beweegbeleid aan de hand van thema’s Ons hoofddoel is een toename van het aantal inwoners dat structureel sport/beweegt. Om onze inwoners hierin te stimuleren en faciliteren volgt een aanpak via de volgende thema’s:
Inclusie en diversiteit
Sportstimulering vanuit kansengelijkheid
Sociaal veilige sport
Vitale Sportaanbieders
Vaardig in bewegen
Ruimte voor sport en bewegen
Maatschappelijke waarde van (top)sport
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
18
Sportstimulering vanuit kansengelijkheid Inclusie en diversiteit Waar zetten we op in: Sport- en beweegmogelijkheden waarbij iedereen die mee wíl doen ook daadwerkelijk mee kán doen en waarbij sprake is van kansengelijkheid. Belemmeringen die worden ervaren om mee te doen, bijvoorbeeld vanwege iemands leeftijd, fysieke of mentale gezondheid, etnische achtergrond, seksuele geaardheid of sociale positie, worden weggenomen. Met andere woorden het sport- en beweegaanbod is passend, toegankelijk en de kansengelijkheid wordt vergroot. Onze inwoners moeten zich welkom en veilig voelen en ervaren wat sport en bewegen voor hen betekent. Goede voorbeelden krijgen een podium onder de noemer ‘Roermond: sportief bezig ’. Werkwijze en belangrijke partners: We werken integraal met andere relevante domeinen, beleidsvelden en partners samen. Dit thema raakt immers niet alleen sporten en bewegen maar geldt voor het kunnen meedoen in de maatschappij in de breedste zin (zoals ook is opgenomen in ‘Kiezen voor kansen'). Met betrekking tot sport- en beweegdeelname zijn belangrijke externe partners onze sport- en beweegaanbieders, welzijnsorganisaties, kinderopvang en scholen. Hoe meer partners expliciet werken aan inclusie en diversiteit hoe meer er voor onze inwoners drempels worden weggenomen om mee te doen en zich gerespecteerd en geaccepteerd te voelen.
We voeren daarbij gerichte stimuleringsaanpak voor geheel Roermond en waar nodig per wijk en/of levensfase om de sport- en beweegdeelname te vergroten. Specifiek is er aandacht voor inwoners die nu weinig of niet sporten/bewegen. We kijken daarbij niet alleen naar mogelijkheden in het wegnemen van financiële drempels maar kijken breder naar iemands situatie om sporten en bewegen aantrekkelijker en mogelijk te maken. We omarmen de Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG)-gedachte: “Sporten is leuk en iedereen mag meedoen”. Citaat uit onderzoek Mulier Instituut (juli 2023) Veel sportende Syriërs in Nederland voelen zich niet prettig op een Nederlandse sportclub en hebben discriminatie ervaren of zijn daar bang voor. Deze ervaringen en verwachtingen gelden voor zowel mannen als vrouwen. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut onder Syriërs die in Nederland wonen.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
19
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: Er is sport- en beweegaanbod waarbij sportvraag en -aanbod is afgestemd voor inwoners met een beperking. Hiervoor is samenwerking met de Midden-Limburgse gemeenten via Iedereen Kan Sporten Midden-Limburg. Dit samenwerkingsverband wordt voortgezet in het belang van de doelgroep. Financiële belemmeringen mogen niet de reden zijn om niet te sporten/bewegen. We continueren deelname aan het Jeugdfonds Sport&Cultuur Limburg en zoeken samen met alle partners naar mogelijkheden voor een financieel laagdrempelig toegankelijk sport- en beweegaanbod. Onze sportaanbieders zijn zich daarbij bewust dat sportaanbod vanwege financiële redenen niet voor iedereen toegankelijk is en denken en werken actief mee een bijdrage te leveren in oplossingen. We voeren gecombineerde leefstijlinterventies (GLI) uit met aanvullend toeleiding voor de deelnemer naar passend sport- en beweegaanbod. Voorbeeld hiervan is HealthyLIFE, waarvoor toenemende belangstelling is. Met HealthyLIFE worden inwoners met overgewicht begeleid naar een gezondere leefstijl en vervolgens structurele sporten beweegdeelname. We reduceren het aantal senioren 65+ met een valrisico. Op oudere leeftijd is het voorkomen van vallen van groot belang. Na een val neemt sport- en beweegdeelname, nog los van de persoonlijke ongemakken en kosten, af.
Door een lokale coördinator worden, in samenwerking met partners, onze inwoners 65+ actief tot deelname aan een persoonlijke indicering op het risico op vallen gestimuleerd. Na indicering volgt voor de inwoner een traject valpreventie met na afronding begeleiding naar een passend sporten beweegaanbod. Er is aanbod voor een specifieke doelgroep kinderen waarvoor sporten/bewegen en aansluiting vinden bij reguliere sportaanbieders niet vanzelfsprekend is. Met Club Special bereiken we deze doelgroep waarvoor goede begeleiding noodzakelijk is. Het ondersteunen en stimuleren van sport- en beweegaanbieders om hun sport- en beweegaanbod vanuit het thema ‘inclusie en diversiteit’ (nog) beter af te stemmen op de inwoner krijgt volle aandacht. Daarbij vinden we samen ‘good practices’ én nieuwe wegen om onze doelen te realiseren. Sportaanbieders en overige partners dragen zichtbaar het belang van inclusie en diversiteit uit. We zetten goede voorbeelden in de spo(r)tlight onder het veelzeggende motto: ‘Roermond: sportief bezig ’.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
20
Citaat uit onderzoek Mulier Instituut (juli 2023) Vier groepen mensen bewegen minder dan de gemiddelde Nederlander: mensen met een lage sociaaleconomische status, 65-plussers, mensen met een nietwesterse achtergrond en mensen met een lichamelijke beperking. Vier op de tien volwassen Nederlanders behoren tot minstens één van die vier groepen. Tussen deze groepen bestaat veel overlap. Mensen die tot meerdere van deze groepen behoren bewegen het minst.
Aan het woord: Astrid Wijnen; buurtsportcoach topics Jongeren, Volwassenen en Senioren: “Bij Sportservice willen wij voor de inwoner van de gemeente Roermond zoveel mogelijk maatwerk leveren. Fysieke beperkingen, kosten, leeftijd, afkomst enzovoorts mogen geen beperking zijn om te gaan bewegen. Sportservice is er om bij vraagstukken te kijken naar de mogelijkheden in plaats van de onmogelijkheden. Daarnaast zet Sportservice zich in om voor elke doelgroep een passend en variërend aanbod te hebben waarbij de inwoner in een veilige en vertrouwde omgeving kan sporten zowel in de openbare ruimte als bij sportaanbieders.”
Landelijk voorbeeld uitwerking: Mensen die uit een zorgtraject komen, onder andere na een behandeling bij een fysiotherapeut, worden niet altijd goed begeleid naar een bestaand sport- en beweegaanbod dat aansluit bij hun beperking of handicap. De zorgverlener heeft daar ook niet altijd de tijd voor. Daarom dient een brug te worden geslagen tussen de zorg en het sportaanbod. Om deze mensen beter toe te leiden naar het bestaande aanbod willen we de buurtsportcoaches opleiden om de verbinding tussen zorg en het sportaanbod te kunnen realiseren. Daarvoor wordt ook samenwerking gezocht met het speciaal onderwijs.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
21
Sportstimulering vanuit kansengelijkheid Sociaal veilige sport Waar zetten we op in: Ongewenste situaties zoals discriminatie, grensoverschrijdend gedrag, doping en matchfixing zijn een bedreiging om met plezier te kunnen sporten. Door sport in de kern veilig en verantwoord te organiseren, met normen in lijn met de huidige maatschappelijke context, dragen we bij aan een sterker fundament. We zetten daarom in op een sociaal veilige sport. Iedereen moet veilig en met plezier sporten en sport beleven. Daarom stimuleren we sociale veiligheid en integriteit bij alle sport- en beweegaanbieders. Het resultaat is erop gericht dat iedereen een inclusieve, positieve en sociaal veilige sportcultuur ervaart. In het bijzonder minderjarigen en kwetsbare groepen. Ook dit thema kent als allesbepalend motto ‘Roermond: sportief bezig ’. Werkwijze en belangrijke partners: We werken samen met onze lokale sport- en beweegaanbieders aan een gedragen plan van aanpak om sociale veiligheid en integriteit te waarborgen. We maken daarbij gebruik van landelijke kennis zoals aanwezig bij o.a. sportbonden en NOC*NSF.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
22
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: Om bij te dragen aan een sociaal veilige sport worden in 2024 voor onze sporten beweegaanbieders thema-avonden georganiseerd met als inzet een gezamenlijk gedragen plan van aanpak ‘basiseisen sociale veiligheid’ dat iedere sport- en beweegaanbieder uitdraagt, hanteert en respecteert. Voor bewoners/sporters dient dit bij te dragen te sporten en bewegen in een sociaal veilige omgeving waarover afspraken zijn gemaakt en worden nagekomen, dit ten behoeve van een positieve sportcultuur We communiceren over goede voorbeelden en zetten deze in de spo(r)tlight.
Voorbeeld NOC*NSF: Iedereen heeft recht op een sociaal-veilige sportomgeving, waarin sporters zich welkom voelen. Een sportclub die bezig is met de onderwerpen integriteit en veilige sport geeft sporters de kans zich te ontwikkelen, plezier te beleven aan sport en zich vrij te voelen zich uit te spreken op het moment dat er iets gebeurt. Hiertoe adviseren we sportaanbieders aan te sluiten bij de volgende Basiseisen Sociale Veiligheid: 1. Gebruik de regeling Gratis VOG 2. Opstellen en communiceren van de gedragscode sport 3. Vertrouwenscontactpersoon aanstellen 4. Cursus of e-learning voor trainer-coaches
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
23
Vitale sportaanbieders Waar zetten we op in: We zetten in op een breed en gevarieerd aanbod van sporten beweegmogelijkheden in Roermond. Daarbij behoren sterke en vitale sportverenigingen met aandacht voor toekomstgerichtheid en de acties die dit vergt. We kijken hierbij verder dan puur de sport- en beweegdeelname. Wij denken ook aan de waarde die sportaanbieders hebben voor (groot)ouders, familie en vrienden van sporters om meer passief te genieten van sport en bewegen vanuit een andere invalshoek. We zetten daarom in op sterke en vitale sportaanbieders die, mogelijk in samenwerking met andere sport- en beweegaanbieders, sport- en beweegactiviteiten aanbieden in een fysiek en sociaal veilige, gezonde en inclusieve omgeving. Het aanbod is daarbij geschikt voor meerdere doelgroepen en sluit aan op de veranderende wensen en behoeften van sporters. We gaan voor vitale sport- en beweegaanbieders die trots, sportief en fier het motto van ons sportbeleid ‘Roermond: sportief bezig ’ over de volle breedte uitdragen. Werkwijze en belangrijke partners: Punt van aandacht is de (toekomstige) sterkte en vitaliteit van de sportaanbieder, ook door afname van leden in de georganiseerde sport én de bredere maatschappelijke functie die van sportaanbieders wordt gevraagd. Het takenveld en de verantwoordelijkheden voor sportaanbieders nemen toe terwijl o.a.
de beschikbaarheid van vrijwilligers problematischer wordt. Ondersteuning ‘op maat’ is nodig om toekomstbestendige sterke en vitale sportaanbieders te behouden. Dit vraagt ook bereidheid van de sportaanbieder om, waar nodig, over eigen grenzen te kijken in het belang van toekomstig sport- en beweegaanbod voor onze inwoners. We werken samen met deze sportaanbieders en overige partners zoals sportbonden, andere ondersteuners en het onderwijs.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
24
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: Als ondersteuning van de georganiseerde jeugdsport blijven we de beleidsregel ‘sportorganisaties’ als waarderingssubsidie hanteren. Samen met de sportaanbieders, sportbonden en andere externe deskundigheid gaan we gericht uitzoeken wat nodig is om een toekomstbestendige sterke en vitale sportaanbieder te zijn en blijven. Dit ook in het belang van een structureel en divers sport- en beweegaanbod voor onze inwoners. Er is voor alle sport- en beweegaanbieders binnen de gemeente één aanspreekpunt aanwezig via de verenigingsondersteuner. Sportservice Roermond is het eerste aanspreekpunt voor alle sport- en beweeg gerelateerde vraagstukken. Via integraal (sport)accommodatiebeleid wordt invulling gegeven aan de (sport)accommodaties met toekomstperspectief en daarbij behorende vitale en sterke sportaanbieders. Dit onderzoek wordt in 2024 uitgevoerd. We stimuleren samenwerking tussen verenigingen/organisaties in sport- en beweegaanbod buiten het reguliere sportaanbod van de vereniging met als doel een verhoging van het aantal structureel sportende en bewegende inwoners in georganiseerd verband. Bij financiële ondersteuning worden behaalde resultaten inzichtelijk gemaakt.
De vanzelfsprekendheid van een sociaal veilige en inclusieve sport wordt samen met sportaanbieders en betrokken partners uitgewerkt, dit ook als voorbereiding op mogelijk landelijke regelgeving. Goede voorbeelden zetten we in de spo(r)tlight.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
25
Aan het woord BUURTSPORTCOACH: Inge Schuren; verenigingsondersteuner Sportservice Roermond: “Roermond is trots op haar vele sportverenigingen én het aanbod van al deze clubs. De verenigingsondersteuner van Sportservice Roermond heeft contact met de clubs en gaat regelmatig langs bij clubs. Als een club vragen heeft is de verenigingsondersteuner makkelijk te benaderen. Om vitale sportaanbieders te behouden voor Roermond wordt er samen gekeken naar hóe we het sportaanbod in Roermond nog méér kunnen verbreden. Denk hierbij aan bijvoorbeeld Walking Football, padel bij tennisclubs of het samen met de clubs realiseren van een multifunctionele beach accommodatie.”
Landelijk voorbeeld uitwerking: Sporten bij de buren Bij ‘Sporten bij de buren’ kun je aanvullend op het aanbod van één sportaanbieder ook gebruik maken van de faciliteiten van andere sportaanbieders. Je kiest en betaalt voor de sport die je daadwerkelijk op dat moment wilt doen. Maar ‘Sporten met de buren’ gaat verder dan dat. Ook scholen en buurtbewoners profiteren. Ook zij kunnen gebruik maken van het open aanbod van de sportaanbieders. Om dit te bereiken gaan sportaanbieders achter de schermen met elkaar samenwerken.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
26
Vaardig in bewegen Waar zetten we op in: Het is van belang dat jonge kinderen, met plezier en onder de juiste begeleiding, de kans hebben om vaardig en veelzijdig te sporten en bewegen. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van de motorische vaardigheden, maakt dat kinderen kunnen ontdekken waar ze hun sportplezier uit halen en wat bij hen past als sport- of spelvorm. Binnen dit thema past het ook te kijken naar nieuwere vormen van sport- en beweegaanbod (urban sports en multisport). Alles is erop gericht om vroeg aandacht te geven aan ‘vaardig in bewegen’ met als doel een leven lang plezier beleven aan sporten en bewegen. Daarbij past ook veel(zijdig) bewegen in het onderwijs. We zetten daarom in op onderwijs dat belang hecht aan bewegen tijdens en na schooltijd. Werkwijze en belangrijke partners: Binnen dit thema hanteren we als werkwijze het Athletic Skills Model (ASM). ASM is een praktisch en wetenschappelijk onderbouwd model voor alle bewegers. Het model hanteert als uitgangspunt dat het voor een gezonde en kwalitatieve ontwikkeling goed is om zo veel mogelijk verschillende basisvaardigheden binnen sporten, spelvormen, oefenvormen en activiteiten te doen. Dit zorgt voor betere prestaties, minder blessures, meer creativiteit en meer plezier in sport en bewegen.
Door het ASM sluit het sportaanbod, ook aangeboden door de georganiseerde sportaanbieders, beter aan op de belevingswereld van de jongeren. Ook onze onderwijspartners zijn van groot belang binnen dit thema. Met projecten als ‘de rijke schooldag’, ‘de verlengde schooldag’, ‘2+1+2-model’ en ‘groen/blauwe’ schoolpleinen wordt bijgedragen aan sport- en beweegstimulering tijdens en na het onderwijs. Verder kunnen ook lokale stichtingen met gevarieerd naschools sport- en beweegaanbod in samenwerking met georganiseerde sportverenigingen bijdragen aan extra sport- en beweegmomenten. Doelstelling, maar ook de uitdaging, binnen dit thema is dat alle kinderen worden bereikt zodat we kunnen stellen: ‘Roermond: sportief bezig ’.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
27
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: ASM wordt als ‘sporttaal’ ingevoerd in Roermond. We motiveren, ondersteunen en stimuleren sport- en beweegaanbieders om via workshops en trainingen hierin deel te nemen en binnen het sport- en beweegaanbod in te zetten. We stimuleren en ondersteunen stichtingen en sportaanbieders om, samen met andere partners, extra sport- en beweegaanbod te organiseren met de nadruk op het bereiken van inwoners die nu niet/weinig sporten/bewegen. Initiatieven hiertoe worden samen en in afstemming met Sportservice Roermond gerealiseerd inclusief het inzichtelijk maken van resultaten. We continueren en intensiveren het overleg met onze onderwijspartners om sporten en bewegen in en na schooltijd aandacht te geven. Voorbeelden zijn het ‘2+1+2’-concept, de verlengde en/of rijke schooldag. Op de basisscholen voeren we een test uit die de motorische vaardigheden van de leerling meet. Met de resultaten wordt op kindniveau geadviseerd over sport- en beweegdeelname. De verkregen data geven inzicht op basis waarvan gericht sporten beweegaanbod wordt opgesteld in samenwerking met betrokken partners. Er wordt extra aandacht gegeven aan de urban sport. Sportservice Roermond maakt onderdeel uit van ‘Streetculture’ en er is extra aandacht voor urban sport bijvoorbeeld bij de organisatie van sport- en beweegactiviteiten tijdens schoolvakanties.
Goede voorbeelden zetten we in de spo(r)tlight.
Uit ‘Sporten en bewegen in cijfers’: Buitenspelen is belangrijk voor kinderen In 2022 haalden Nederlandse kinderen (4 tot en met 11 jaar) hun beweging voornamelijk uit buitenspelen, thuis (gemiddeld 7 uur per week) en op school (gemiddeld 6,5 uur per week). In totaal besteden kinderen gemiddeld per week bijna 14 uur aan buitenspelen. Daarnaast is sporten met gemiddeld 2 uur per week belangrijk. Kinderen besteden ruim 22,5 uur per week aan beweegactiviteiten; dat is gemiddeld ruim 3 uur per dag.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
28
Aan het woord: Nadine Gruiters; buurtsportcoach topics 0-12 jaar: “Ieder kind heeft het recht om op te groeien in een veelzijdige beweegomgeving, waarbij een goede motorische ontwikkeling wordt gestimuleerd, ongeacht waar het opgroeit. Als buurtsportcoach zet ik mij in voor kinderen van 0-12 jaar en is het mijn persoonlijke doel om hen deze kans te bieden. Een leven lang sporten en bewegen begint tenslotte in de (jonge) jeugdjaren. Als kinderen niet vaardig zijn in sporten en bewegen, is de kans groter dat ze er ook geen plezier aan beleven en vroeger uitvallen. Het hogere doel voor de komende jaren is daarom om meer kinderen aan de beweegrichtlijnen te laten voldoen en motorische vaardigheden verder te ontwikkelen. In het kader van kansgelijkheid is de school is dan bij uitstek de grootste vindplek voor deze doelgroep. Op verschillende scholen is onlangs gestart met de implementatie van beweeginterventies. In de toekomst hopen we dit op álle Roermondse PO-scholen te doen. Naast de inzet van de scholen is ook de inzet van sportaanbieders en sportverenigingen nodig en zetten we de komende jaren in op een uitdagende speel en beweegomgeving middels het ASM-model. Hoe meer en beter het kind op jonge leeftijd beweegt, hoe groter de kans is dat het plezier beleefd aan bewegen en de rest van zijn leven ook zal blijven bewegen.”
Landelijk voorbeeld uitwerking: De Buurtsportcoaches brengen inwoners (meer) in beweging. Dit doen zij door diverse sporten beweegactiviteiten te organiseren, maar ook door een verbinding te maken tussen sporten beweegaanbieders en andere sectoren als zorg, welzijn, jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs. Daarnaast brengen de buurtsportcoaches de inwoners in contact met het bestaande aanbod op het gebied van sport en bewegen. De Buurtsportcoaches zijn er voor iedereen binnen de gemeente. Er worden sport- en beweegactiviteiten georganiseerd voor peuters, kinderen, jongeren, mensen met een beperking en senioren. De buurtsportcoaches bieden activiteiten aan in de vakanties en op verschillende sport- en speelplekken in alle kernen van de gemeente. De buurtsportcoaches dragen bij aan het bevorderen van de sporten beweegdeelname van de inwoners van de gemeente.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
29
Ruimte voor sport en bewegen Waar zetten we op in: We zetten in op een toekomstbestendige duurzame sportinfrastructuur, uitnodigend, faciliterend en toegankelijk voor iedereen. Ten aanzien van de openbare ruimte geldt dat deze in de afgelopen jaren in toenemende mate wordt gebruikt om te sporten en bewegen. Dit geldt zowel door de openbare ruimte te benutten voor wandelen, fietsen en hardlopen, als voor de specifieke inrichting van beweegplekken in de openbare ruimte. Ook voor Roermond zetten we in op een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten, sporten en bewegen. De Maasplassen nodigen uit tot watersport en bieden vele mogelijkheden tot sporten/bewegen en ontmoeten. We blijven de Maasplassen promoten als recreatief watersportgebied. Werkwijze en belangrijke partners: Dit thema overstijgt het sport(accommodatie)beleid. Via een integrale benadering vanuit meerdere beleidsterreinen wordt tot oplossingen gekomen op gebied van duurzame accommodaties en inrichting van de openbare ruimte. De door de gemeenteraad op 6 juli 2023 hierover aangenomen motie: ‘spel, sporten en ontmoeten in de buitenlucht’ is input voor nadere uitwerking en geeft de urgentie van dit thema aan. Alle partners die vanuit accommodatie-aanbod kunnen bijdragen aan het structureel verhogen van de sport- en beweegdeelname nodigen we uit hier actief op in te zetten onder de titel: ‘Roermond: sportief bezig ’.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
30
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: We stimuleren een (her in te richten), op het ASM-ingerichte, openbare ruimte die (onbewust) uitnodigt tot sporten/bewegen/ontmoeten en zo bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners. Punt van aandacht is dat vanuit het sportaccommodatiebeleid hierin (nog) geen financiële inbreng kan worden gebracht. We sluiten aan bij initiatieven die vanuit andere beleidsterreinen en of andere partners ontstaan. In 2024 wordt een integraal accommodatiebeleid opgesteld. Het betreft daarbij de accommodaties voor onderwijs, wijk en sport. Hierdoor ontstaat een meerjarig inzicht over benodigde toekomstbestendige duurzame (sport)accommodaties afgestemd op de behoefte met daarbij behorende sterke en vitale sportaanbieders. In samenwerking met het ruimtelijk domein worden ‘GroenBlauwe’ schoolpleinen gerealiseerd. Een GroenBlauw schoolplein is een klimaatbestendige, gezonde en natuurrijke speelleeromgeving. We stimuleren sportaanbieders om binnen hun mogelijkheden aandacht te vestigen aan de JOGG-aanpak zoals een gezonde sportomgeving (rookvrije accommodatie en gezonde kantine). Hiertoe zetten we de JOGG-Teamfit coach in.
We stimuleren de watersportmogelijkheden op de Maasplassen door continuering van de jaarlijkse ‘Optimist on tour’ die in samenwerking met de watersportverenigingen, het onderwijs en in combinatie met de ‘watersjportiefestasie’ (Sportservice Roermond) wordt georganiseerd.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
31
Aan het woord BUURTSPORTCOACH: Rik Wijnands; sportconsulent Sportservice Roermond: “Belangrijk is dat sport en bewegen een vanzelfsprekendheid gaat worden voor mensen in relatie tot hun gezondheid. Goede faciliteiten zijn daarbij van groot belang. De wereld om ons heen moet uitdagen tot bewegen en het vergroten van ons plezier en de gezondheid. Dit zowel in onze vaste voorzieningen zoals de sporthallen en sportparken als in de openbare ruimte. Sportservice Roermond zet zich in voor een sportieve omgeving. Wij zijn trots om te merken dat er steeds meer overleg is met Sportservice over de inrichting van de openbare ruimte en daarbij horend het belang van bewegen. Ons streven is daarbij het ASM gedachtegoed zo goed mogelijk weg te zetten zodat wij als Roermond dezelfde taal spreken op het gebied van sporten en bewegen. Een juiste ruimte en toegankelijkheid voor iedereen is hiervoor een harde voorwaarde.“
Landelijk voorbeeld uitwerking: De meest actieve wijk Wijken strijden tegen elkaar om de titel ‘De meest actieve wijk’. In deze battle worden wijkbewoners uitgedaagd om op een laagdrempelige manier te bewegen. De wijkbewoners gaan bijvoorbeeld wandelen, fietsen, hardlopen en bootcampen. Voor ieder niveau is er een passende battle, waardoor iedereen mee kan doen. Zo komt de hele wijk in beweging en ontstaat er tegelijk een saamhorigheidsgevoel.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
32
Maatschappelijke waarde van (top)sport Waar zetten we op in: (Top)sportprestaties zetten we in de spo(r)tlight om te dienen als promotie en het stimuleren van sport- en beweegdeelname voor iedereen in Roermond. Dit geldt niet alleen voor topsport maar ook voor de breedtesport. ‘Zien sporten’ en ‘aandacht voor sportprestaties’ dragen bij aan een grotere sport- en beweegdeelname. Roermond is zo’n 45 talenten en topsporters rijk met een door NOC*NSF erkende sportstatus! Hun inzet, drive, doorzettingsvermogen en ambitie zijn voorbeelden voor de breedtesport. Hiermee ontstaat een duidelijke link tussen ‘prestatie’ en ‘breedtesport’. We stimuleren breedtesportevenementen die bijdragen aan een structurele verhoging van de sport- en beweegdeelname. Werkwijze en belangrijke partners: De gemeente heeft een bescheiden rol in talentontdekking en -ontwikkeling. Hierin werken we samen met sportaanbieders en Limburg Sport om onze talenten en topsporters bescheiden te ondersteunen en bereiken. Onze talenten en topsporters zetten we in als promotie en sportstimulering. Prestaties vanuit de breedtesport, onze talenten, topsporters en/of topsportverenigingen zijn daarbij onze goede voorbeelden. Op hun drive, gedrag en sportiviteit zijn we trots en stellen we: ‘Roermond: sportief bezig ’.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
33
Onze startopstelling voor het sport- en beweegbeleid 2024-2028: We blijven de beleidsregel voor talenten en topsporters inzetten als waardering voor deze sporters en om de waarde van (top)sport te vertalen naar de breedtesport. We zetten breedte- en topsportprestaties die een voorbeeld zijn voor sportieve sport- en beweegdeelname in de spo(r)tlight. We kijken hier bewust ook naar die prestaties die niet direct als topsport worden gezien maar wel gelden als grote persoonlijke overwinningen en daarmee goede voorbeelden zijn voor anderen. We dragen organisatorisch en financieel bij aan het jaarlijks sportgala wat een podium biedt voor alle kampioenen. Breedtesportevenementen dragen bij aan het stimuleren tot structureel sporten en bewegen. Vanuit sportbeleid is jaarlijks afstemming met evenementenbeleid over mogelijke ondersteuning van breedtesportevenementen. De maatschappelijke waarde van topsport wordt vooral gevonden in factoren als geluk, plezier, verbondenheid en zijn een positieve stimulans voor velen. Bij een aansprekende prestatie op minimaal landelijk hoogste niveau, erkend door NOC*NSF, past gemeentelijke aandacht. Topsporters en topsportorganisaties kunnen verder een belangrijke bijdrage leveren in lokale maatschappelijk van belang geachte projecten. Topsport zorgt voor aanwas bij de breedtesport en bovendien aan de naamsbekendheid en het imago van Roermond.
Samen met betrokken partners ontwikkelen we daarom een topsportfonds. Vanuit dit fonds ondersteunen we veelbelovende talenten om hun talent te ontwikkelen en topsporters/topsportverenigingen om bij de (inter)nationale top te blijven of te komen.
SROI maatschappelijke waarde van sport Sport en bewegen leiden tot betere gezondheid, welzijn en plezier. Het is belangrijk te laten zien dat investeren in sport loont. Hiervoor hebben adviesbureau Rebel en het Mulier Instituut de Social Return On Investment (SROI) van sport en bewegen in Nederland geschat. Die was 2,51 in 2019 en is in 2022 gestegen naar 2,70. De methode toont de maatschappelijke kosten en opbrengsten die zijn gerelateerd aan mensen die sporten en bewegen, en weegt die tegen elkaar af. Dat betekent: de maatschappelijke opbrengsten zijn 2,70 keer zo hoog als de kosten. Specifiek voor Roermond heeft Kenniscentrum Sport de waarde van sport berekend. De uitkomst voor Roermond is 3,06! Onderzoekers geven aan dat de meeste gezondheidswinst wordt behaald als iemand de stap maakt van niet bewegen naar een beetje bewegen. De SROI onderstreept het belang tot sportstimulering, om de positieve waarde van sport zowel bij de breedtesport als topsport lokaal inzichtelijk te maken en goede voorbeelden in de spo(r)tlight te zetten.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
34
Van BELEID naar UITVOERING Van denken naar doen
Gezamenlijk gedragen beleid formuleren is de eerste stap richting een succesvolle uitwerking. Echter eerdere ervaringen leren ook dat dit niet voldoende is. Van ‘denken’ naar ‘doen’ vraagt om uitvoeringsacties en coördinatie. Dit kan niet zonder meer aan alle sportaanbieders en partners worden overgelaten. In de uitwerking van dit sportbeleid nemen we de ervaringen van het sportbeleid uit 2017 en het Lokaal Sportakkoord I mee. Het is niet voor niets dat ook het landelijk beleid bij de uitwerking van het Lokaal Sportakkoord II een lokale coördinator Sport en Preventie verplicht stelt.
Een functie die is ondergebracht bij Sportservice Roermond. Sportservice Roermond bestaat daarnaast uit het team van buurtsportcoaches, sport- en gezondheidsconsulenten en de verenigingsondersteuner. Een team dat steeds meer de spin in het web vormt als het gaat over sportstimulering, sportdeelname, verenigingsondersteuning en regisseren/coördineren van sportaanbod. Daarbij is het netwerk van Sportservice Roermond de afgelopen jaren gegroeid en zijn er contacten met alle partners die een rol spelen in het stimuleren van een structurele sport- en beweegdeelname van de inwoners van Roermond. De positie die Sportservice Roermond heeft opgebouwd vormt een belangrijke rol in het ‘van denken naar doen’ en daarmee succesvolle uitvoering van dit sport- en beweegbeleid. Sportaanbieders en andere partners die een actieve rol willen vervullen in de uitwerking van dit sportbeleid dienen te kunnen rekenen op maatwerk-ondersteuning. Een rol die op het lijf is geschreven van Sportservice Roermond.
Bij de uitwerking van deze sport- en beweegnota is ook een belangrijke rol weggelegd voor de lokale kerngroep Lokaal sportakkoord II. In deze kerngroep zitten vertegenwoordigers van sport, welzijn en onderwijs. De regierol over deze kerngroep ligt bij de lokale coördinator Sport en Preventie. Afstemming over de inzet vindt daarbij integraal plaats via deze coördinator en de werkgroep GALA.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
Lokale kerngroep Lokaal sportakkoord II
35
Jaarplannen en inzet financiële middelen
Voor de uitvoering van dit sport- en beweegbeleid worden jaarplannen opgesteld. In de uitvoering daarvan is een belangrijke rol weggelegd voor Sportservice Roermond. Vervolgens wordt voor de uitvoering een gedeelte van het structureel in de gemeentebegroting opgenomen budget voor sportbeleid (opdrachtgever), jaarlijks en in afstemming met Sportservice Roermond (opdrachtnemer) voor de uitvoering ingezet. Sportservice Roermond kan vervolgens samen en in afstemming met partners gericht inzetten op succesvolle interventies/projecten die bijdragen aan een toename van het aantal inwoners in Roermond dat structureel sport/beweegt.
Bij financiële ondersteuning van sport- en beweegaanbieders in sportstimulerende activiteiten, breedtesportevenementen en activiteiten vanuit Sportservice Roermond wordt meting van de sportdeelname en resultaten verplicht gesteld. Elk half jaar biedt Sportservice Roermond een fact-sheet aan over de gevoerde sportstimuleringsactiviteiten en de daarin behaalde resultaten.
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
Meten is weten
36
Financiën De nota ‘Roermond: sportief bezig ’ heeft een totaal financieel structureel effect van € 371.240 per jaar. In onderstaande tabel zijn de geraamde uitgaven per thema vermeld. De dekking van de geraamde uitgaven bestaat uit structureel beschikbare middelen met name bestemd om in te zetten voor sportstimulering conform de (meerjaren)begroting 2024 inclusief de middelen die worden ontvangen voor de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord II (€ 51.500 per jaar). De uitgaven betreffen uitgaven over ‘wat we blijven doen’ en ramingen over onderwerpen die nader worden uitgewerkt. In de uitvoering kan blijken dat de ramingen binnen een thema, naar boven of beneden, dienen te worden bijgesteld. Mogelijk ook dat themaoverstijgend of thema-samenwerkend budget benodigd is. Meerjarig financieel overzicht 2024 tot en met 2028:
Thema
Jaarlijks 2024 t/m 2028
Kansengelijkheid
€ 119.680
Vitale sportaanbieders
€ 165.335
Vaardig in bewegen
€ 22.500
Ruimte voor sport
€ 21.500
Maatschappelijke waarde van (top)sport
€ 37.225
Monitoring en evaluatie
€ 5.000
TOTAAL
€ 371.240,-
Sport- en beweegbeleid Roermond 2024-2028
37
Financiële toelichting: Met dit sport- en beweegbeleid wordt actief ingezet op het verhogen van de sporten beweegparticipatie van onze inwoners. Er is sprake van een gewijzigde aanpak, namelijk gericht op data. Dit betekent doelgroep- en/of wijkgerichte aanpak en werken aan kansengelijkheid. Dit vergt een intensievere en andere aanpak. Met het bovengenoemde budget kan in 2024 een start worden gemaakt. De vraag is of dit budget, ook voor de komende jaren, toereikend is. Niet uitgesloten is dat met de gewijzigde uitvoering meer budget benodigd is. Ook geldt dat voor het instellen van een topsportfonds vanuit deze nota geen middelen zijn gereserveerd. Hiertoe volgt nog een nader voorstel. Medefinanciering: Voor de uitvoering van het sport- en beweegbeleid is meer budget beschikbaar dan bovenstaand is aangegeven. Voor (lopende) integrale projecten waar sport wordt ingezet als middel om bij te dragen aan doelstellingen van andere beleidsterreinen heeft Sportservice Roermond een uitvoeringsbudget van afgerond € 45.000,-. Alle projecten die worden uitgevoerd komen in samenwerking met 1 of meerdere partners uit Roermond tot stand. Denk hierbij aan de integrale waarde van sport/bewegen in relatie tot beleidsterreinen zoals gezondheid, sociale zaken en senioren. Binnen deze projecten worden ook de kosten gedeeld.