Bijlage 1.c Verantwoordingsverslag Hoogwater VRLN

Veiligheidsregio Limburg-Noord

Verantwoordingsverslag voorzitter veiligheidsregio hoogwatercrisis 2021

1 / 17

Foto: Mertens Fotogra e

2 / 17

Inleiding Op maandag 12 juli 2021 werd voor Zuid-Limburg een code rood afgegeven in verband met te verwachten extreme regenval. In Limburg-Noord werd de crisisorganisatie actief, vond afstemming met Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de waterpartners plaats en werd de risicocommunicatie naar gemeenten en inwoners in Limburg opgestart. Op 13 juli bleek niet alleen sprake van extreme regenval in Zuid-Limburg, maar ook in de Ardennen en in de Eifel. Hierdoor werd duidelijk dat deze extreme regenval ook zou leiden tot een forse stijging van de waterstanden. Op woensdag 14 juli werd besloten tot een gecoördineerde aanpak (GRIP 4). De voorzitter van Veiligheidsregio Limburg-Noord kreeg daarmee de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, zoals bedoeld in artikel 39 van de Wet Veiligheidsregio’s. Vervolgens zijn door de voorzitter, in overleg met de burgemeesters in het Regionaal Beleidsteam, besluiten genomen en noodverordeningen vastgesteld. Op dinsdag 20 juli was de hoogwatergolf Limburg uit en kon de crisisfase afgeschaald worden. De nafase zal nog enige tijd voortduren met opruimwerkzaamheden, herstel van de aangerichte schade, indienen van schadeclaims, communicatie en psychosociale (na)zorg. Met de afschaling op 20 juli komt een einde aan de beslissingsbevoegdheid van de voorzitter van Veiligheidsregio Limburg-Noord.

Met dit (digitale) verslag verantwoordt hij het verloop van de gebeurtenissen, de besluiten en maatregelen die zijn genomen in de regio Limburg-Noord in de periode van 14 juli tot en met 20 juli 2021.

3 / 17

P a g in a 3

Voorwoord

P a g in a 4

Tijdlijn

L e z e n

4 / 17

Antoin Scholten V o o r z it t e r V e ilig h e id s r e g io L im

Voorwoord

5 / 17

b u r g - N o o r d

Geachte raadsleden, wethouders en burgemeesters, Hierbij het verslag dat ik als voorzitter van Veiligheidsregio Limburg-Noord heb opgesteld om verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid tijdens het hoogwater. Dit verslag is wettelijk verplicht. U kunt het gebruiken als feitenrelaas. Het hoogwater is een crisis in een crisis gebleken. We hadden immers, op het moment dat het hoogwater ons parten ging spelen, nog steeds te maken met de Corona crisis. Daar waar we allemaal hopen dat Corona zo snel mogelijk op de terugweg gaat, kwam het water in sneltreinvaart onze regio binnen. De vreselijke beelden uit Duitsland en België deden ons al in een vroegtijdig stadium beseffen dat we de hele situatie niet moesten onderschatten. Het opschalen naar Grip 4 was dan ook een logische keuze. Al snel konden we aangeven dat het hoge water wel eens hoger zou kunnen geraken dan de hoge standen in 1993 en 1995. Daardoor hebben mensen tijdig maatregelen kunnen nemen. Achteraf bezien is het goed geweest om snel een grote waarschuwing te geven en daarnaast grote gebieden te evacueren. Want we zijn echt door het oog van de naald gekropen. Terwijl er nog steeds wordt opgeruimd wil ik toch nu al mijn grote dank uitspreken aan al die honderden medewerkers van alle diensten die dagenlang vierentwintig uur per dag diensten hebben gedraaid.

Daarbij werden ze in het veld geholpen door duizenden vrijwilligers, ik ben daar diep van onder de indruk. Vanzelfsprekend zal er nog een uitgebreide evaluatie plaatsvinden. De verwachting is dat deze in oktober voorgelegd kan worden aan alle betrokken gemeenten.

Antoin Scholten Voorzitter Veiligheidsregio Limburg-Noord

6 / 17

Overleggen Regionaal Beleidsteam (RBT) Hieronder volgt in chronologische volgorde een overzicht van de vergaderingen van het Regionaal Beleidsteam. In die vergaderingen heb ik als voorzitter de hieronder genoemde besluiten genomen, die in volledige overeenstemming met de burgemeesters van de betrokken gemeenten zijn genomen. Geen van de burgemeesters heeft tijdens de overleggen of daarna gebruik gemaakt van de mogelijkheid om bezwaar tegen een besluit aan te tekenen.

7 / 17

14 juli 20.30 uur Besloten is om de GRIP 4 te bekrachtigen en het ROT opdracht te geven om scenario’s uit te werken met een concreet handelingsperspectief en om alvast de besluitvorming voor te bereiden voor de situatie in Roermond, waar de hoogwaterstromen van Roer en Maas bij elkaar komen. Tijdens het overleg vond nadere afstemming met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg plaats.

15 juli 11.30 uur Besloten wordt om de wijken aan de noord- en aan de zuidzijde van de Hambeek in Roermond te evacueren. Verder is besloten om bijstand van defensie te vragen. Er zal een regiobreed communicatieplan opgesteld worden voor de Maasgemeenten.

8 / 17

15 juli 14.30 uur Er wordt nadere informatie gevraagd over het verwachte tijdstip waarop de hoogwatergolf in Echt-Susteren onze regio binnenkomt. Verder wordt gevraagd om de zwakke plekken in de dijken in kaart te brengen. Er wordt een plan opgesteld om ramptoerisme te voorkomen om de hulpverleners de ruimte te geven hun werkzaamheden uit te voeren en om opstoppingen bij de evacuatie te voorkomen. Verder wordt het besluit geëxpliciteerd dat de evacuatie plaatsvindt op basis van vrijwilligheid. Er is geen sprake van gedwongen evacuaties.

15 juli 17.00 uur De voorzitter besluit mandaat te verlenen aan de individuele burgemeesters om in hun gemeente een noodverordening vast te stellen, zodat burgemeesters in voorkomend geval ook zelf kunnen optreden. De vastgestelde noodverordeningen zijn op de websites van de betreffende gemeenten te vinden. Het betreft de volgende noodverordeningen:

9 / 17

Bij gemeenten zal de schaarste aan middelen geïnventariseerd worden.

15 juli 21.00 uur Voor de acties in de verschillende dijkvakken en de evacuatie in Roermond worden criteria vastgesteld en prioriteiten bepaald, te weten:

1. Mens en dier 2. Zorg, incl. test en vaccinatie 3. Vitale infrastructuur 4. Productie 5. Economisch

Het beleid dat gehanteerd wordt bij degenen die in het evacuatiegebied willen blijven is dat deze niet gefaciliteerd (kunnen) worden in hun levensbehoeften. Wel kan ondersteuning verleend worden door de hulpdiensten als zij alsnog willen vertrekken. Omdat ramptoerisme op plaatsen een adequate hulpverlening belemmert en op sommige plaatsen gevaar oplevert, wordt een noodverordening voorbereid.

15 juli 22.45 uur Besloten wordt het Designer Outlet Roermond (DOR) te sluiten tot en met zondag 18 juli. Met ingang van vrijdag 16 juli om 07.00 wordt L1 radio als officiële rampenzender ingesteld. In Echt-Susteren worden twee wijken geëvacueerd, met ondersteuning van de politie. Herhaald wordt dat evacuatie niet verplicht is, maar wel dringend wordt geadviseerd. De situatie in Roerdalen en in Roermond wordt nader geduid door het Waterschap. In de communicatie wordt hier extra aandacht aan besteed.

16 juli 09.00 uur In nauw overleg met het bestuur van ziekenhuis VieCuri wordt besloten om het ziekenhuis uit voorzorg te evacueren. Er bestaan teveel onzekerheden over de exacte maximale hoogte van de waterstand en de kwaliteit van de dijkring ter plaatse om het risico te kunnen nemen. Verder wordt op basis van de inventarisatielijst van de dijkringen besloten om diverse acties uit te laten voeren, waaronder voorbereiding op evacuatie in aangegeven gebieden. In de communicatie zal extra aandacht besteed worden aan de persoonlijke impact en het meegeven van handelingsperspectief onder andere via L1 radio en persconferenties.

16 juli 16.30 uur 10 / 17

Besloten wordt tot diverse evacuaties bij de dijkringen rond en vanaf Venlo naar de noordelijkere gemeenten.

16 juli 22.30 uur Inmiddels is duidelijk geworden dat er geen sprake is van een korte hoogwatergolf maar van een hoogwaterplateau. Een hoogwaterniveau dat tot enkele dagen aan kan houden. Hierdoor raken dijken verzadigd en worden steeds kwetsbaarder. De knelpuntenoverzichten zullen op basis van die kennis worden aangepast. Verder wordt gevraagd om terugkeerscenario’s te ontwikkelen. Specifiek worden nog enkele problemen besproken zoals de kwelwaterproblematiek in o.a. Echt-Susteren. Daarnaast komen de evacuaties in enkele andere gebieden aan de orde, zoals niet evacueren in Blerick, maar wel in enkele aanliggende gebieden. Speciale aandacht wordt besteed aan de aandacht voor nachtelijke activiteiten in geëvacueerde gebieden. De politie besteedt daar extra aandacht aan. Persconferenties worden georganiseerd op vaste tijdstippen van 12.00 uur en 19.00 uur.

11 / 17

17 juli 10.30 uur In de communicatie zal extra aandacht besteed worden aan de betekenis van het hoogwaterplateau, waarbij geen 100% zekerheid kan worden geboden over de pieken. Eigen initiatieven voor versterking / ophoging dijken en kades worden toegejuicht, maar wel onder toezicht van het waterschap in verband met mogelijk gevaarlijke situaties die kunnen ontstaan. Opnieuw wordt aandacht besteed aan ramptoerisme.

12 / 17

17 juli 16.30 uur Er wordt ingestemd met het voorstel om de sluiting van het Designer Outlet Roermond te verlengen tot en met maandag 19 juli.

17 juli 22.30 uur De tijdlijn met betrekking tot het waterbeeld wordt geactualiseerd. In Bergen zal de Eerste Hulpverlening door de brandweer gebeuren. De pendeldienst naar Bergen wordt nog opgeschort. Door het scenarioteam is een handelingsperspectief opgesteld voor het terugkeerscenario, communicatie wordt gevraagd om een stappenplan communicatie voor te bereiden.

13 / 17

18 juli 10.30 uur Er zijn vragen gerezen over de stuw bij Sambeek. Deze zullen bilateraal tussen Rijkswaterstaat en gemeenten worden opgepakt. Het waterschap zal actie ondernemen op de Molenbeek, brug Gennep en duiker Middelaar. Besloten wordt om GRIP 4 te handhaven. Als het hoogwaterplateau voorbij is zal een inspectie onder regie van het waterschap plaatsvinden en het (evacuatie)gebied van zuid naar noord kunnen worden vrijgegeven.

18 juli 16.30 uur Na het passeren van het hoogwaterplateau vindt een dijkinspectie plaats. Na deze laatste controle wordt de gemeente geïnformeerd, waarna de noodverordeningen kunnen worden ingetrokken. Het Designer Outlet Roermond laat weten geen bezwaar te hebben tegen openen op dinsdag 20 juli. VieCuri Medisch Centrum: gebied wordt vrijgegeven om 19.00 uur, waarna het inbedrijfstellingsproces in gang kan worden gezet. Volgens de planning is VieCuri woensdag 21 juli weer operationeel.

14 / 17

19 juli 10.30 uur De dijk tussen Mook en Middelaar zal eerder geïnspecteerd worden. Het ROT wordt gevraagd om advies over de verwachte neerslag in relatie tot de dijken en watersystemen. Ondersteuning van defensie komt formeel ten einde om 18.00 uur. De beroepsvaart zal op advies van het waterschap onder duidelijke voorwaarden opgestart kunnen worden. Op verzoek van het ministerie van Justitie &Veiligheid wordt het schadegebied in beeld gebracht. Het opruimen is inmiddels begonnen.

15 / 17

19 juli 16.30 uur Gesproken is over de intrekking van de lokale noodverordeningen. Omdat deze in mandaat zijn vastgesteld zullen deze door de burgemeesters van de gemeenten ingetrokken worden met ingang van 20 juli 2021. Het precieze moment van intrekken wordt door iedere gemeente bepaald. De intrekkingsbesluiten zijn gepubliceerd op de websites van de betreffende gemeenten. De crisisevaluatie zal extern belegd worden.

20 juli 16.30 uur Besloten wordt tot afschaling naar GRIP 2. Onder voorzitterschap van de coördinerend gemeentesecretaris wordt een coördinatieteam nafase ingesteld. Er zal pas volledig afgeschaald worden als de nafase goed geborgd is.

Met de afschaling van GRIP 4 naar GRIP 2 is een einde gekomen aan de bevoegdheden van de voorzitter zoals bedoeld in artikel 39 van de Wet Veiligheidsregio’s.

16 / 17

Contact 5900 AA Venlo Nijmeegseweg 42Postbus 11 f +31 (0)77 35 42 454 t +31 (0)88 11 90 000

e info@vrln.nl

i www.vrln.nl Twitter: twitter.com/vr_ln

Colofon Dit is een uitgave van Veiligheidsregio Limburg-Noord In samenwerking met de gemeenten Limburg-Noord Juli 2021 Tekst & redactie: Team Communicatie Veiligheidsregio Limburg-Noord Foto's: Eigen beheer, foto's van derden en foto's van Mertens Fotografie Vormgeving & productie: Aviso Communicatie

17 / 17