Bijlage 1 - Begroting 2027 (oude versie)
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING 2027 1 | www.roermond.nl | Stadhuis, Markt 31 | Postbus 900 | 6040 AX Roermond Programmabegroting 2027 PROGRAMMABEGROTING 2027 2 GEMEENTE ROERMOND 2 PROGRAMMABEGROTING 2027 3 Inhoudsopgave begroting 2027 Voorwoord 5 1. Inleidende beschouwing 7 2. Verloop financiële positie 15 3. Programma’s 23 Programma 0 - Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen 25 Programma 1 - Veiligheid 33 Programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 41 Programma 3 - Economie 47 Programma 4 - Onderwijs 53 Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie 59 Programma 6 - Sociaal Domein 67 Programma 7 - Volksgezondheid en milieu 77 Programma 8 - Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 83 (verplichte) BBV indicatoren 89 4. Paragrafen 93 4.1 Paragraaf Lokale heffingen 95 4.2 Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing 103 4.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen 117 4.4 Paragraaf Financiering 129 4.5 Paragraaf Bedrijfsvoering 135 4.6 Paragraaf Verbonden partijen en participaties 141 4.7 Paragraaf Grondbeleid 181 4.8 Paragraaf Wet open overheid (Woo) 187 5. Financiële begroting 189 5.1 Algemeen 191 5.2 Overzicht baten en lasten en toelichting 195 5.3 Uiteenzetting financiële positie en toelichting 219 6. Bijlagen 233 6.1 Ambities begroting 2027 235 Colofon 243 PROGRAMMABEGROTING 2027 3 PROGRAMMABEGROTING 2027 4
PROGRAMMABEGROTING 2027 5 Voorwoord Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2027 ter vaststelling aan. Deze begroting markeert de eerste concrete uitwerking van het coalitieakkoord voor de bestuursperiode 2026–2030. Met deze begroting zetten wij een belangrijke stap in het realiseren van onze ambities voor het Roermond van morgen: een stad die daadkrachtig en vastberaden handelt, zorgvuldig en realistisch opereert en bovenal werkt vanuit vertrouwen in haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wij bevinden ons in een tijd waarin de opgaven voor gemeenten onverminderd groot zijn. Gemeentefinanciën staan, mede door externe ontwikkelingen, onder druk. Internationale spanningen, economische onzekerheden, stijgende kosten en onvoorspelbaarheid in rijksbeleid werken direct door op lokaal niveau. Tegelijkertijd zien wij, bijvoorbeeld in het Jaarrekeningresultaat 2025, dat Roermond er relatief goed voor staat. Uit de bestemming van het financiële resultaat over 2025 hebben we nog een aantal gerichte impulsen gegeven, zoals de Actieagenda Wonen, Welzijn en Zorg, het integrale accommodatiebeleid breed, het programma Democratisering, de herontwikkeling van het Stationsplein, de uitbreiding van straatzorg voor dak- en thuislozen en de Task Force Overbewoning.
Er is een solide uitgangspositie, maar scherpe keuzes en financieel wendbaar handelen blijven noodzakelijk. Met name ook omdat Rijksbeleid en Rijksfinanciering een onzekere factor blijft. Samen met partners zoals de VNG blijven wij het Rijk aanspreken op haar verantwoordelijkheid om voor meer stabiliteit en voorspelbaarheid te zorgen. Binnen deze context kiezen wij er nadrukkelijk voor, om te blijven investeren in een sterke, toekomstbestendige stad. Wij realiseren ons dat veel ontwikkelingen buiten onze directe invloed liggen. Binnen onze mogelijkheden doen wij echter het maximale om inwoners, ondernemers en instellingen te ondersteunen en kansen te benutten. Daarbij werken wij intensief samen, zowel lokaal als regionaal, vanuit onze rol als centrumgemeente. Deze begroting is een realistische en verantwoorde vertaling van onze ambities naar concrete keuzes en financiële kaders en vormt de eerste stap in de uitvoering van het coalitieakkoord. De komende jaren bouwen we daarop verder en werken we de plannen verder uit naar uitvoeringsagenda’s en concrete acties. Dat doen we samen met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties, om zo te werken aan zichtbare resultaten voor het Roermond van morgen.
Namens het college van burgemeester en wethouders, Dirk Franssen, Wethouder economie, stedelijke ontwikkeling en financiën PROGRAMMABEGROTING 2027 6
PROGRAMMABEGROTING 2027 7 PROGRAMMABEGROTING 2027 7 1. Inleidende beschouwing PROGRAMMABEGROTING 2027 8
PROGRAMMABEGROTING 2027 9 Inleidende beschouwing In deze programmabegroting van de gemeente Roermond voor de jaren 2027-2030 leest u wat onze plannen zijn voor de stad en waar we geld aan willen uitgeven. In 2027 gaat het om een begroting van ongeveer € 309 miljoen euro. Deze begroting is voor een belangrijk deel gebaseerd op de financiële kaders die in de Kadernota 2027 zijn geschetst. Beleidsinhoudelijk zijn doelen en ambities met name gebaseerd op de het Coalitieakkoord ‘Voor het Roermond van morgen’, dat ook toeziet op de periode tot en met 2030. In de Kadernota 2027 is aangegeven dat de gemeente Roermond er goed voor staat, met daarbij een forse “winstwaarschuwing”. Onze financiële positie staat namelijk, net als bij vele andere gemeenten, onder druk. Ontwikkelingen die zich (ver) buiten Roermond afspelen hebben daarbij grote invloed. En dan gaat het niet alleen om de gevolgen van internationale en geopolitieke spanningen, maar ook om de financiële en beleidsmatige koers van de rijksoverheid. De realiteit is, dat het als lokale overheid niet eenvoudig is om gedegen financieel beleid te voeren. Het is al eerder aangegeven, maar stabiel zicht op structurele middelen vanuit het gemeentefonds is nodig om op duurzame wijze invulling te geven aan de majeure opgaven waar wij in onze stad voor staan. Want dat staat voor ons centraal.
En wij kiezen daarom binnen de gestelde kaders, voor financiële wendbaarheid. We benutten de mogelijkheden die er zijn om onze opgaven aan te kunnen pakken en om met onze inwoners, ondernemers en instellingen daadkrachtig en vastberaden, zorgvuldig en realistisch te kunnen bouwen aan het Roermond van morgen. Bij het benutten van mogelijkheden kan ook een andere manier van werken of anders kijken naar een opgave effectief zijn. Voor complexe opgaven die meerdere beleidsterreinen raken, gaan we daarom werken wij met stuurgroepen. Deze kunnen de integrale sturing, prioritering en besluitvorming op strategische vraagstukken scherper maken en versterken. In 2027 zijnde eerste vijf stuurgroepen actief. Deze begroting is de eerste stap van vier jaar in de uitvoering van ons Coalitieakkoord ‘Voor het Roermond van morgen’. Het coalitieakkoord ziet immers toe op een bestuursperiode van vier jaar. De komende jaren werken we de plannen verder uit naar uitvoeringsagenda’s en concrete acties en zetten we verdere stappen in de financiële en beleidsmatige vertaling van het akkoord. Onze doelen en ambities Het in juni 2026 gepresenteerde Coalitieakkoord “Voor het Roermond van morgen” legt een stevig fundament voor de periode 2026 – 2030; een fundament dat is gestoeld op visie en ambitie.
Ontwikkelen voor morgen We willen de bouw van de noodzakelijke woningen fors versnellen, met voldoende betaalbare woningen voor starters, gezinnen en ouderen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een goede bereikbaarheid, verkeersveiligheid en een hoogwaardige openbare ruimte. Om die noodzakelijke ontwikkelingen te kunnen realiseren en meer regie te kunnen voeren, investeren we in de randvoorwaarden en processen die daarbij horen. Duurzaamheid vormt een belangrijke rode draad, met aandacht voor klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit en water. Het gemeentelijk vastgoed moet toekomstbestendig worden. We stellen ons verder tot doel om een aantrekkelijke, veilige, groene en klimaatbestendige leefomgeving te creëren waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken en recreëren. Werken aan morgen We zetten ons in voor een sterke economie met voldoende werkgelegenheid, een aantrekkelijke binnenstad, vitale wijk- en buurtwinkelcentra en goed functionerende bedrijventerreinen. Onderwijs, arbeidsmarkt en ondernemerschap moeten beter op elkaar aansluiten, zodat we beter zijn voorbereid op de economie van morgen. Toerisme, recreatie en evenementen zijn al van een hoog niveau maar door kansen te blijven benutten blijven deze belangrijke functies toekomstbestendig.
PROGRAMMABEGROTING 2027 10 Kansen voor morgen We hanteren als uitgangspunt dat inwoners zoveel als mogelijk zelfredzaam zijn en volwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. Iedereen die daar zelf niet toe in staat is, helpen we zoveel als mogelijk aan een betaalde baan. Zorg en ondersteuning wordt geboden aan wie dat echt nodig heeft. We zetten in op kansengelijkheid voor jongeren en een sterke sociale basis in wijken en kernen. Cultuur, sport en verenigingsleven zijn belangrijke verbindende factoren die bijdragen aan leefbaarheid, gezondheid en maatschappelijke samenhang. We investeren in onze wijken en kernen en willen weten wat er speelt en leeft. De komende jaren werken we aan een herijking van onze taken in het sociaal domein. De kaders worden gaandeweg aangepast en de strategische koers voor van ambitieniveau, effectiviteit, organisatie van ondersteuning, toegang tot zorg, financiën en regionale positie en samenwerking is uitgezet. Voorbereid op morgen Veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid zijn voor ons van groot belang. Criminaliteit, overlast en ondermijning worden daadkrachtig aangepakt door inzet op handhaving, toezicht en de samenwerking met veiligheidspartners. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een weerbare samenleving waarin inwoners beter voorbereid zijn op crises, desinformatie en maatschappelijke spanningen.
Ook het versterken van vertrouwen in de democratie en betrokkenheid van inwoners bij het openbaar bestuur krijgt extra aandacht. Investeren in morgen Een financieel gezonde gemeente met een meerjarig sluitende begroting, beheersbare lasten voor inwoners en ruimte voor investeringen, blijft het uitgangspunt. Onze positie als centrumstad en de regionale samenwerking willen we beide verder versterken en professionaliseren. Daarnaast wordt ingezet op betere dienstverlening, minder regeldruk en een professionele en slagvaardige gemeentelijke organisatie die samen met het bestuur integraal samenwerkt. Hiervoor zetten we onder andere in op werken met stuurgroepen, data & AI en Strategische Personeelsplanning. Werken met stuurgroepen Voor complexe opgaven die meerdere beleidsterreinen raken, werken wij met stuurgroepen. Deze versterken de integrale sturing, prioritering en besluitvorming op strategische vraagstukken. In 2027 zijn stuurgroepen actief op de thema’s accommodatiebeleid, deregulering, bedrijfsvoering en dienstverlening, subsidiebeleid en het sociaal domein. Voor de uitvoering van complexe, organisatiebrede opgaven worden gedurende twee jaar schakelfunctionarissen ingezet.
Zij ondersteunen de stuurgroepen door de verbinding te leggen tussen beleid, uitvoering en bestuurlijke besluitvorming, bewaken de samenhang tussen opgaven en dragen bij aan een effectieve voorbereiding, uitvoering en monitoring van strategische vraagstukken. De inzet van extra formatie is bewust beperkt tot een periode van twee jaar. In deze periode wordt ingezet op het verder optimaliseren van processen, dienstverlening, deregulering en het gebruik van data en AI. In samenhang met de Strategische Personeelsplanning werken wij aan een wendbare en toekomstbestendige organisatie, waarbij structurele capaciteitsvraagstukken zoveel mogelijk worden opgevangen door efficiëntere werkwijzen, digitalisering en de ontwikkeling van medewerkers. De tijdelijke inzet biedt ruimte om de huidige opgaven te realiseren en tegelijkertijd deze transitie vorm te geven. Onze inzet voor 2027 Beleidsinhoudelijk worden met deze begroting de eerste stappen gezet in het uitvoeren van de doelen en ambities uit het coalitieakkoord. Om de keuzes overzichtelijk in beeld te brengen zijn deze in onderstaand overzicht weergeven, voorzien van een financiële vertaling en een korte toelichting. Bij de gemaakte keuzes is rekening gehouden met de strategische personeelsplanning in ontwikkeling. Hierbij is gekozen voor voldoende flexibiliteit om toekomstige personele opgaven te kunnen realiseren.
PROGRAMMABEGROTING 2027 11 Ambities vanuit coalitieakkoord* | bedragen x € 1.000 Investerings- Nr. | Thema uit het coalitieakkoord | bedrag | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Vergroten harde en zachte | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 280 | € 280 plancapaciteit Dekking toerekening uren | € -196 | € -196 2 | Mobiliteit (capaciteit) | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 120 | € 120 Dekking toerekening uren | € -84 | € -84 3 | Bodemadviseur | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 120 | € 120 Dekking toerekening uren | € -84 | € -84 4 | Woonwagen-locatie Maalbroek en | 1. Ontwikkelen voor morgen | 2027: € 385 | € -7 | € 15 | € 39 | € 39 Sportparklaan | 2028: € 600 5 | Beheerplannen | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 250 | € 250 6 | Duurzaamheid | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 150 | € 150 | € 150 | € 150 7 | Woonbeleid (in samenhang met | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 200 | € 200 kwetsbare groepen) 8 | Mobiliteit in brede zin - | 1. Ontwikkelen voor morgen | 2029: € 350 | € 0 | € 0 | € 0 | € 35 verkeersveiligheid | 2030: € 500 9 | Vergroenen (o.b.v. quickscan) | 1. Ontwikkelen voor morgen | 2028: € 500 | € 0 | € 0 | € 19 | € 38 2029: € 500 10 | Spoorzone | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 375 Spoorzone (vorming | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t.
| € 5.000 bestemmingsreserve) Algemene Reserve | € -375 Algemene Reserve | € -5.000 11 | Tegelarijeveld | 1. Ontwikkelen voor morgen | € 2.250 | € 750 | € 750 | € 750 Algemene Reserve | € -750 | € -750 | € -750 12 | Omgevingsplan | 1. Ontwikkelen voor morgen | n.v.t. | € 200 | € 200 Totaal | € 949 | € 971 | € 208 | € 262 1. Ontwikkelen voor morgen * Zie bijlage 1 voor de volledige tabel inclusief toelichting PROGRAMMABEGROTING 2027 12 Ambities vanuit coalitieakkoord* | bedragen x € 1.000 Investerings- Nr. | Thema uit het coalitieakkoord | bedrag | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 13 | Wijk -en buurteconomie | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 110 | € 110 14 | Fietsenstalling | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 200 | € 200 15 | Retail Interventie Team | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 | € 100 | € 100 16 | Uitvoeringsprogramma | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 250 | € 250 | € 250 | € 250 vrijetijdseconomie en Roermond Waterstad 17 | Intensivering Citybranding | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 18 | Placemaking | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 | € 100 19 | Kwaliteitsimpuls binnenstad | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 500 Algemene Reserve | € -500 20 | Evenementen | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 | € 100 | € 100 21 | Gebiedsprofielen verbreden | 2. Werken aan morgen | n.v.t. | € 250 22 | Realiseren aanbod HBO (economie) | 2.
Werken aan morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 Totaal | € 1.310 | € 1.060 | € 550 | € 450 2. Werken aan morgen 23 | Realiseren aanbod HBO (onderwijs) | 3. Kansen voor morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 24 | Complexe problematiek | 3. Kansen voor morgen | n.v.t. | € 150 | € 150 25 | Herijking cultuurvisie | 3. Kansen voor morgen | n.v.t. | € 150 | € 150 | € 150 | € 150 Totaal | € 400 | € 400 | € 150 | € 150 3. Kansen voor morgen * Zie bijlage 1 voor de volledige tabel inclusief toelichting PROGRAMMABEGROTING 2027 13 Ambities vanuit coalitieakkoord* | bedragen x € 1.000 Investerings- Nr. | Thema uit het coalitieakkoord | bedrag | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 26 | Uitvoering bibob-aanvragen | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 120 | € 120 27 | Taskforce overbewoning | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 130 | € 130 28 | Integrale benadering handhaving | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 175 | € 175 29 | Risicogericht toezicht en handhaving | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 100 30 | Noodsteunpunten | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 150 31 | Veteranenstad & democratisering | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 100 32 | Preventie met gezag | 4. Voorbereiding op morgen | n.v.t. | € 128 | € 128 33 | Dekking via rijksgelden of via | € -64 | € -64 bestaande programma’s Totaal | € 839 | € 489 | € 0 | € 0 4.
Voorbereid op morgen 34 | Financiële administratie | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 280 | € 280 | € 280 | € 280 Dekking | € 0 | € -280 | € -280 | € -280 35 | Raadskader sociaal domein | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € -2.510 | € 662 | € -196 | € -196 36 | Strategische Personeelsplanning | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 500 37 | Adviseur Formatie en | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 110 | € 110 | € 110 | € 110 Personeelskosten Dekking | € 0 | € -110 | € -110 | € -110 38 | Communicatie | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 300 | € 300 39 | Publiekszaken | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 300 | € 300 40 | Digitalisering / datagedreven werken | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 500 | € 500 Algemene Reserve | € -500 | € -500 41 | Verbijzonderde interne controle (VIC) | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 70 | € 70 | € 70 | € 70 42 | Coördinator BHV, Veiligheid en Arbo | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 100 | € 100 | € 100 | € 100 43 | Inclusiehuis | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € -282 | € -282 44 | Schakelfunctionarissen | 5.Investering in morgen | n.v.t. | € 300 | € 300 5 stuurgroepen Totaal | € -550 | € 1.732 | € -308 | € -308 5.
Investeren in morgen Ten laste van begrotingssaldo | € 2.948 | € 4.652 | € 600 | € 554 * Zie bijlage 1 voor de volledige tabel inclusief toelichting PROGRAMMABEGROTING 2027 14 Tot slot Met deze meerjarenbegroting 2027 leggen wij een realistisch fundament voor de komende jaren. Deze begroting laat zien dat we blijven investeren in zowel het heden als in de toekomst van Roermond. We reserveren middelen om verder te bouwen aan een toekomstbestendige en gezonde stad waarin álle bewoners zich thuis moeten kunnen voelen. Wij maken daarbij wel bewuste keuzes, met oog voor zowel de ambities van vandaag als de financiële houdbaarheid op de lange termijn. Vanwege de geschetste onzekerheden rond de gemeentefinanciën blijven we onze ambities en uitgaven spiegelen aan de ontwikkeling van onze financiële positie. In het volgende hoofdstuk schetsen we het verloop van onze financiële positie op basis van de huidige kennis en informatie. Wij beschouwen deze begroting niet alleen als een financieel document, maar als een gezamenlijke opdracht. Samen met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties van onze stad werken wij de plannen de komende jaren verder uit. We bouwen daadkrachtig en vastberaden, zorgvuldig en realistisch verder aan het Roermond van morgen: een sterke stad die toekomstbestendig, leefbaar en van en voor alle Roermondenaren is.
PROGRAMMABEGROTING 2027 15 PROGRAMMABEGROTING 2027 15 2. Verloop financiële positie PROGRAMMABEGROTING 2027 16
PROGRAMMABEGROTING 2027 17 2.1 Financiële positie structureel Het financiële vertrekpunt van deze begroting is de kadernota 2027. De kadernota is op 9 juli jl. vastgesteld door de gemeenteraad. In de periode tussen kadernota en begroting hebben diverse financiële doorrekeningen plaatsgevonden, zoals het effect van de meicirculaire 2026 met de doorrekening van prijs- en loonontwikkeling en enkele raadsvoorstellen. Ook is een aanvulling op de autonome ontwikkelingen exploitatie en verbonden partijen opgenomen. Vervolgens zijn de wijzigingen van de kapitaallasten uit de geactualiseerde investeringsplanning doorgerekend. Aansluitend zijn diverse aanvullende mutaties verwerkt, waaronder de bijstelling van retributies en leges, de onderuitputting op basis van de financiële opdracht uit het coalitieakkoord, de stelpost btw-compensatie en de stelpost onderuitputting kapitaallasten. Tot slot zijn verschillende ambities en doelen in deze begroting opgenomen. Hierbij zijn keuzes gemaakt die passen binnen de structurele begrotingsruimte van de gemeente. Roermond presenteert daarmee een sluitende en realistische meerjarenbegroting (zie ook het overzicht structureel – reëel begrotingsevenwicht, paragraaf 2.3). Al deze mutaties en bijstellingen vormen gezamenlijk de primitieve begroting 2027-2030. De opbouw hiervan is weergegeven in de tabel op de volgende pagina.
PROGRAMMABEGROTING 2027 18 (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vertrekpunt kadernota 2027 | € 2.147 | € 1.353 | € 813 | € 387 Autonome ontwikkelingen (excl. verbonden partijen) | € -418 | € -372 | € -280 | € -280 Actualisatie investeringen (kapitaallasten) | € 730 | € 652 | € 837 | € 685 Begrotingssaldo na kadernota 2027 | € 2.459 | € 1.633 | € 1.370 | € 792 Mutaties meicirculaire 2026 (incl. taakmutaties) | € 1.692 | € 904 | € -4.039 | € -2.966 Mutatie ontwikkeling loon-prijs index | € -525 | € -660 | € -121 | € -111 Mutatie huishoudelijke hulp uit de WMO ‘Stelpost’ | € - | € - | € 5.953 | 6.181 Mutatie Raadsbesluit Wijzigingsverordening OZB | € 428 | € 625 | € 564 | € 564 Mutatie Raadsbesluit Sporthal Schöndeln | € - | € - | € - | € -150 Verwachte mutatie annotaties verbonden partijen | € -1.536 | € -1.719 | € -1.737 | € -1.718 Meerjarig begrotingssaldo na meicirculaire 2026 | € 2.518 | € 783 | € 1.990 | € 2.592 Aanvullende mutaties annotaties verbonden partijen | € -542 | € -422 | € -421 | € -500 Aanpassing Vangnet huishoudelijke hulp uit de WMO ‘stelpost’ | € - | € - | € -1.777 | € -1.846 Nagekomen autonome ontwikkelingen | € -305 | € -305 | € -305 | € -305 Mutatie bijstelling leges & retributies naar actualiteit | € 350 | € 350 | € 350 | € 350 Raadsbesluit 2024 nog te verwerken | € -100 | € - | € - | € - Mutatie overig (o.a.
jaarschijfcontrole, correcties) | € -14 | € -3 | € -1 | € 174 Mutatie financiële opdracht coalitieakkoord (onderuitputting) | € 754 | € 754 | € 754 | € 754 Ramen stelpost teruggave btw-compensatiefonds | € 800 | € 800 | € 800 | € 800 Mutatie herijking investeringsplanning | € 45 | € -200 | € 66 | € -178 Mutatie onderuitputting kapitaallasten | € 81 | € 321 | € 218 | € 170 Mutatie herrekening rentelasten (treasury) | € 795 | € 599 | € -169 | € -1.050 Subtotaal begrotingssaldo begroting 2027 | € 4.382 | € 2.677 | € 1.505 | € 961 (voor prioritering ambities en doelen begroting 2027) Thema 1: Ontwikkelen voor morgen | € -949 | € -971 | € -208 | € -262 Thema 2: Werken aan morgen | € -1.310 | € -1.060 | € -550 | € -450 Thema 3: Kansen voor morgen | € -400 | € -400 | € -150 | € -150 Thema 4; Voorbereid op morgen | € -839 | € -489 | € - | € - Thema 5: Investeren in morgen | € 550 | € -1.732 | € 308 | € 308 Totaal begrotingssaldo begroting 2027 | € 1.434 | € -1.975 | € 905 | € 407 (na prioritering ambities en doelen begroting 2027) PROGRAMMABEGROTING 2027 19 2.2 Financiële positie incidenteel Voor de incidentele financiële positie wordt uitgegaan van de bij de jaarstukken 2025 vastgestelde stand van de algemene reserve (AR). In onderstaand overzicht is de reeds vastgestelde besluitvorming als voorgenomen besluitvorming (prognose) meegenomen.
(bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand algemene reserve voor besluitvorming jaarstukken 2025 | € 38.986 | € 37.531 | € 36.841 | € 36.656 | € 36.656 -/- Besluit Kiezen voor Kansen | € -2.925 -/- Limburg centraal/grootschalige woningbouw OV | € -425 -/- Besluit raadsvoorstel resultaatbestemmingen 2024 | € -1.721 -/- Besluit amendementen jaarstukken 2024 | € -30 | € -50 | € -50 -/- Onttrekking inzake kapitaallastenreserve Dam-Lateraal | € -1.484 -/- Raadsbesluit maatwerkplan Willem-Alexanderhaven | € -221 -/- Raadsbesluit 3e tussenrapportage 2025 | € -53 | € -230 | € -35 Stand algemene reserve na voorgaande besluitvorming | € 32.127 | € 37.251 | € 36.756 | € 36.656 | € 36.656 Aanvullende besluitvorming: +/+ Jaarrekeningresultaat 2025 | € 20.606 -/- Resultaatbestemmingen 2025 | € -6.077 | € -410 | € -100 Stand algemene reserve na besluitvorming jaarstukken 2025 | € 46.656 | € 36.841 | € 36.656 | € 36.656 | € 36.656 Voorgenomen besluitvorming: -/- Ambities en doelen begroting 2027 | € -9.125 Prognose stand algemene reserve | € 37.531 | € 36.841 | € 36.656 | € 36.656 | € 36.656 Benodigde weerstandscapaciteit | € -12.827 | € -12.827 | € -12.827 | € -12.827 | € -12.827 Prognose stand algemene reserve na aftrek minimum positie | € 24.704 | € 24.014 | € 23.829 | € 23.829 | € 23.829 Uit bovenstaand overzicht blijkt dat onze algemene reserve uitstekend is.
Het blijft echter zaak om de komende jaren de algemene reserve kritisch te blijven volgen. Minimumpositie algemene reserve Het minimum van de algemene reserve is geactualiseerd. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is hierover een uitgebreide toelichting opgenomen. Hierin is aansluiting gezocht met de methode die landelijk breed wordt toegepast en wordt veel meer de relatie gelegd met de risicoanalyse. Als basis voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen worden de volgende uitgangspunten (streefwaarden) gehanteerd: • | Een actuele risico-inventarisatie • | Een weerstandsratio binnen de bandbreedte van 1,4 (minimaal) – 2 (ruim voldoende) • | Het streven naar een minimale solvabiliteit van 20% Het minimum van de algemene reserve komt op basis hiervan op afgerond € 12,8 miljoen. Voor een verdere inhoudelijke toelicht wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. PROGRAMMABEGROTING 2027 20 2.3 Structureel en reëel begrotingsevenwicht In artikel 189 van de Gemeentewet is bepaald, dat de gemeenteraad erop toe ziet, dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan worden afgeweken, indien aannemelijk is, dat het structureel en reëel evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.
Structureel evenwicht Structurele baten en lasten zijn die baten en lasten die in beginsel jaarlijks in de begroting en meerjarenraming worden opgenomen. Voor het begrip structureel wordt aangesloten bij de periode van vier jaar van de begroting en meerjarenraming. Baten en lasten zijn in beginsel incidenteel wanneer deze baten en lasten het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het betreft bijvoorbeeld eenmalige activiteiten, projecten of subsidies met een tijdelijk karakter of een vooraf vastgestelde harde einddatum. Het structureel begrotingssaldo wordt bepaald door het begrotingssaldo te corrigeren voor incidentele baten en lasten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven dat bij de begroting en jaarrekening een overzicht van incidentele baten en lasten wordt opgenomen. Het structureel en reëel evenwicht vormt daarbij een belangrijk criterium voor een solide financieel beleid. Het BBV geeft geen scherpe afbakening van de begrippen structureel en incidenteel. De commissie BBV heeft in de Notitie incidentele en structurele baten en lasten van maart 2026 een nadere duiding gegeven van deze begrippen. Ook de provinciale handreiking verduidelijking handreiking S structurele en incidentele baten en lasten 2021 van de provincies gaat daar verder op in.
De aard van een begrotingspost is bepalend (dominante criterium) of een post als structureel of incidenteel wordt aangemerkt. Als hulpmiddel voor het begrip ‘incidenteel’ kan gedacht worden aan baten en lasten die zich gedurende maximaal 3 jaar voortdoen. Hierbij geldt dus dat niet uitsluitend de duur, maar vooral de aard van de baate of last bepalend is voor de uiteindelijke kwalificatie als incidenteel of structureel. Het structureel begrotingsevenwicht 2027 wordt berekend door het begrotingssaldo te verminderen met de incidentele lasten en baten, conform het overzicht ‘incidentele baten en lasten’ in de financiële begroting. Het resterende saldo dat over blijft dient op termijn positief te zijn, hetgeen betekent dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten.
Dit is uiteengezet in onderstaande tabel: (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo (na besluitvorming) | € 1.434 | € -1.975 | € 905 | € 407 Bij: Incidentele lasten | € 15.675 | € 8.358 | € 6.695 | € 2.929 Af: Incidentele baten | € -16.467 | € -5.250 | € -6.595 | € -2.929 Saldo incidentele baten en lasten | € -792 | € 3.108 | € 100 | € - Structureel begrotingssaldo | € 642 | € 1.133 | € 1.005 | € 407 Structureel evenwicht | JA | JA | JA | JA PROGRAMMABEGROTING 2027 21 Reëel evenwicht Reëel evenwicht houdt in dat de ramingen in voorliggende begroting van de Gemeente Roermond volledig, voldoende realistisch en haalbaar dienen te zijn. Belangrijke onderwerpen om dit te kunnen toetsen zijn onder andere de realiteit van: ombuigingen, loon- en prijsstijgingen, algemene uitkering, weerstandsvermogen en risico’s, ontwikkeling van de grondexploitatie en onderhoud van kapitaalgoederen (wegen, groen, gebouwen en riolering). Indien ramingen onvoldoende volledig, realistisch en haalbaar zijn, bestaat het risico dat op termijn een begrotingstekort ontstaat. De voorliggende begroting is opgesteld conform de uitgangspunten van de kadernota genoemd in de kadernota 2027. Zo is de algemene uitkering begroot op basis van de stand meicirculaire 2026 en zijn de loon- en prijsindexen verwerkt op basis van de CPB-ramingen, zoals opgenomen in de meicirculaire 2026.
Tenslotte zijn er taakstellingen en stelposten opgenomen in deze begroting. Voor enkele nieuwe stelposten, waaronder onderuitputting btw-compensatie en onderuitputting kapitaallasten heeft afstemming plaatsgevonden met de provinciale toezichthouder. Voor een compleet overzicht van de risico’s en een meer inhoudelijke onderbouwing van de opgenomen taakstellingen en stelposten wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. PROGRAMMABEGROTING 2027 22
PROGRAMMABEGROTING 2027 23 PROGRAMMABEGROTING 2027 23 3. Programma’s PROGRAMMABEGROTING 2027 24
PROGRAMMABEGROTING 2027 25 Programma 0 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Strategisch doel programma Roermond staat voor een betrouwbaar, daadkrachtig en toegankelijk bestuur en een professionele gemeentelijke organisatie die inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners centraal stelt. We werken regionaal en grensoverschrijdend samen waar dit meerwaarde biedt voor Roermond en zorgen voor goede, persoonlijke en toegankelijke dienstverlening. Daarbij zetten we onze organisatie, financiën en gemeentelijke eigendommen doelmatig en toekomstbestendig in om onze maatschappelijke ambities te realiseren. Beleidskaders: • | Toekomstvisie Roermond 2030 (2016) • | Euregio-Visie 2030 (2021) • | Het verbindend hart van Limburg in uitvoering! (2021) • | Communicatievisie gemeente Roermond (2025-2030) • | Nota vastgoed (2025) Verbonden partijen: • | Euregio Rijn-Maas Noord Producten: 0.1 Bestuur Bestuur is een onderdeel van programma 0. Binnen dit onderdeel werken we aan deze onderwerpen: Wat willen we bereiken? Vertrouwen in de overheid is een groot goed, daarom blijven we werken aan de integriteit en kwaliteit van ons eigen bestuur. Integriteit is daarbij de basis. We houden dat onderwerp bespreekbaar en spreken elkaar erop aan. Ook werken we aan het samenspel tussen bestuur en organisatie. College, raad en ambtelijke organisatie hebben elkaar nodig.
Daarnaast versterken we onze lokale democratie. De opkomst bij verkiezingen in de gemeente Roermond is laag. We willen begrijpen waar dat aan ligt. Vanuit dat inzicht zoeken we naar manieren om de betrokkenheid van inwoners te vergroten. Zo bouwen we aan vertrouwen in de gemeente. Vertrouwen en verbondenheid ontstaan niet alleen in het gemeentehuis. Ze ontstaan ook tussen inwoners onderling en over de grens van onze eigen gemeente heen. Roermond is een stad van herdenken en vieren. Dat verbindt inwoners met elkaar. Het helpt ook om het verleden te kennen. We hebben niet allemaal hetzelfde verleden. We hebben wel een gezamenlijke toekomst. Roermond is een veteranenstad. Zij hebben zich ingezet voor vrede en veiligheid. Daarom zetten we ons in voor erkenning en waardering voor onze veteranen. Vanuit diezelfde gedachte kijken we over de grens en werken we internationaal samen. Roermond heeft een officiële stedenband met Mönchengladbach. Sinds 2021 werken we nauwer samen. In 2024 is daarvoor een 10-puntenplan vastgesteld. We kijken naar samenwerking op andere terreinen, zoals citymanagement, vervoer en infrastructuur. Daarnaast verbinden we inwoners via cultuur, jongeren en sport. Met Niederkrüchten en Brüggen houden we contact als buurgemeenten. Ook onderhouden we de jumelages met Marktredwitz en Nepomuk. Roermond is verder lid van de Euregio Rijn-Maas-Noord.
Deze samenwerking helpt om grenzen minder belemmerend te maken. Dat gaat over wonen, werken, studeren en ondernemen. Ook versterkt de Euregio het gebied als één samenhangende regio. De Euregio is belangrijk voor het Europese subsidieprogramma INTERREG Duitsland-Nederland. PROGRAMMABEGROTING 2027 26 Wat gaan we ervoor doen? • We versterken de samenwerking met onze Duitse partners om grensbelemmeringen weg te nemen en kansen voor inwoners en ondernemers beter te benutten. • We ontwikkelen grensoverschrijdende projecten en verkennen met Niederkrüchten de samenwerking rond de ontwikkeling van Javelin Park op het terrein van de voormalige RAF-basis. • Met Mönchengladbach voeren we het gezamenlijke 10-puntenplan uit via kennisdeling, overleg en gezamenlijke projecten. • We ondersteunen activiteiten op het gebied van herdenken en vieren en bieden ruimte aan initiatieven die bijdragen aan de identiteit van Roermond. • We versterken de profilering van Roermond en geven invulling aan de ambitie van Roermond Veteranenstad. • We verkennen samen met de raad hoe we om willen gaan met de Strategische Toekomstvisie 2030. Wat levert het op? De samenwerking met de Euregio en Duitse gemeenten helpt om grensbelemmeringen te verminderen. Ook vergroot dit de kans op INTERREG-subsidies voor gezamenlijke projecten. Met Mönchengladbach investeren we in contact en kennisdeling.
Dat kan later leiden tot concrete resultaten. We werken ook regionaal samen aan mobiliteit, woningbouw, inkoop in het sociaal domein, arbeidsmarkt, omgevingsdienst, onderwijs, vervoer en veiligheid. Deze onderwerpen komen terug in de bijbehorende paragrafen. We werken aan een toekomstbestendige visie voor vieren en herdenken. Daarin krijgt Roermond als veteranenstad een duidelijke plek. Zo zorgen we dat vieren, herdenken en veteranen goed verankerd blijven in onze gemeente. 0.2 Burgerzaken Wat willen we bereiken? Dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is voor ons een prioriteit. We willen dat onze dienstverlening toegankelijk, persoonlijk, duidelijk en betrouwbaar is. Digitaal waar dat kan en persoonlijk waar dat gewenst of nodig is. Inwoners en ondernemers moeten eenvoudig zaken met de gemeente kunnen regelen, inzicht hebben in de voortgang van hun aanvraag en weten waar zij terechtkunnen als persoonlijk contact nodig is. Wat gaan we ervoor doen? • We ontwikkelen het PodiumD-Portaal (‘Mijn Loket’) in 2027 verder. Inwoners en ondernemers kunnen daar de status van hun aanvraag volgen. Het portaal sluit straks beter aan op hun behoeften. • We werken aan een toekomstbestendige inrichting van Publiekszaken. We versterken de personele capaciteit ten behoeve van de continuïteit en kwaliteit van onze basisdienstverlening.
We maken meer producten en diensten digitaal beschikbaar. • Onze chatbot ontwikkelen we door zodat deze meer vragen kan beantwoorden. • We werken aan PodiumD Contact. Daarmee registreren we alle contactmomenten bij het KCC. Zo ontstaat een beter klantbeeld. Wat levert het op? Onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners ervaren betere (tijdig, transparant, duidelijk) dienstverlening. Een meer eigentijds ‘Mijn Loket’ waar aanvragen digitaal kunnen worden ingeschoten en de voortgang duidelijk is te volgen. De betere chatbot moet ons Klant Contact Centrum ontlasten door meer vragen al goed te kunnen beantwoorden. We krijgen een beter klantbeeld door PodiumD Contact. Daarmee kunnen we onze service verbeteren en beter inspelen op de behoeften van inwoners en ondernemers. Hierdoor wordt onze service sneller, betrouwbaarder en toegankelijker. PROGRAMMABEGROTING 2027 27 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? We willen een effectieve en efficiënte vastgoedportefeuille. Het gaat om gebouwen en gronden die passen bij de doelen van de gemeente. Wat gaan we ervoor doen? • De afgelopen jaren hebben we het vastgoedmanagement verder geprofessionaliseerd. In 2025 hebben we de Nota Vastgoed vastgesteld en een implementatieplan uitgewerkt.
In 2026 hebben we belangrijke bouwstenen ontwikkeld, waaronder het portefeuilleplan, het (Duurzaam) Meerjarenonderhoudsplan ((D)MJOP) en het systeem van kostprijsdekkende huur. In 2027 zetten we deze ontwikkeling voort. De nadruk verschuift van ontwikkelen naar toepassen, sturen en realiseren. • Met het portefeuilleplan en het vernieuwde (D)MJOP versterken we het tactisch en strategisch vastgoedmanagement. Hierdoor krijgen we beter inzicht in de prestaties, kansen en risico’s van onze vastgoedportefeuille. • We beoordelen ons vastgoed op de bijdrage aan maatschappelijke en ruimtelijke opgaven en op de ondersteunende rol voor de gemeentelijke organisatie. Op basis daarvan maken we bewuste keuzes over behoud, onderhoud, verduurzaming, herbestemming of verkoop. • In 2027 beheren en onderhouden we het gemeentelijk vastgoed volgens de actuele beheer- en onderhoudsplannen. Daarbij sturen we op duurzaamheid, doelmatigheid en een efficiënte inzet van middelen gedurende de gehele levensduur van gebouwen. • We ontwikkelen een toekomstbestendige kernportefeuille. Vastgoed dat niet langer past binnen onze doelen en opgaven bouwen werf, herbestemmen we of stoten we af, conform de nota vastgoed • We zorgen zo voor een vastgoedportefeuille die optimaal bijdraagt aan onze maatschappelijke ambities, financieel verantwoord wordt beheerd en toekomstbestendig is.
Wat levert het op? We hebben een vastgoedportefeuille die bijdraagt aan onze ruimtelijke, maatschappelijke en duurzame doelen. Vastgoed dat niet langer bijdraagt aan gemeentelijke doelstellingen wordt herbestemd of waar passend afgestoten. 0.4 Overhead Overzicht: Kosten van overhead Definitie overhead Overhead zijn de kosten voor sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Kosten rekenen we zoveel mogelijk direct toe aan de juiste taken en activiteiten. Kosten voor diensten aan inwoners en ondernemers komen op de bijbehorende taakvelden. Overhead begroten en verantwoorden we centraal op taakveld 0.4 Overhead. * Kostprijsberekening Als we een integrale kostprijs moeten berekenen, verdelen we overhead buiten de administratie. Dat doen we op basis van de fte-inzet per taakveld. Herijking subsidiebeleid – fase 2 In fase 2 van het project herijking subsidiebeleid wordt een transparant en gemoderniseerd subsidiebeleid opgesteld, op basis waarvan subsidies weloverwogen en bewust worden ingezet. In dit proces is aandacht voor financiële beheersbaarheid en uitlegbaarheid. * Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitatie, investeringen, projecten met subsidie en lokale heffingen.
PROGRAMMABEGROTING 2027 28 In dialoog met interne en externe betrokkenen wordt een integraal subsidiebeleidskader ontwikkeld waarin helder is wanneer, waarom en onder welke voorwaarden de gemeente Roermond subsidie(s) inzet. Een afwegingskader om te kunnen beoordelen of er sprake is van inkoop of subsidie maakt hier onderdeel van uit. Het bijbehorende subsidieproces wordt zorgvuldig en laagdrempelig ingericht en hierin is aandacht voor zo min mogelijk administratieve lasten voor aanvragers. Een subsidievolgsysteem dat enerzijds het aanvraagproces digitaliseert, het behandelproces standaardiseert en bovendien geraadpleegd kan worden als subsidieregister is hier ondersteunend aan. Er is overgegaan tot het instellen van een stuurgroep. Overhead Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | € 35.707 | € 37.317 | € 40.949 | € 40.529 | € 39.161 | € 39.393 Baten | € -524 | € -457 | € -707 | € -707 | € -707 | € -707 Totaal taakveld 0.4 Overhead | € 35.183 | € 36.860 | € 40.242 | € 39.822 | € 38.454 | € 38.686 0.5 – 0.7 Treasury, OZB, belastingen en algemene dekkingsmiddelen Overzicht: Algemene dekkingsmiddelen Definitie algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten zonder directe dienst of vaste besteding.
De gemeente mag deze middelen vrij inzetten voor de uitgaven van de programma’s. De belangrijkste zijn de uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de OZB. Ook zijn er kleinere inkomsten zonder vast bestedingsdoel. Treasury Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | € 627 | € 436 | € 170 | € 1.266 | € 2.849 | € 4.047 Baten | € -939 | € -333 | € -332 | € -331 | € -330 | € -357 Totaal taakveld 0.5 Treasury | € -312 | € 103 | € -162 | € 935 | € 2.519 | € 3.690 Treasury gaat over het sturen en beheersen van geldstromen. Het gaat ook over onze financiële positie en de risico’s daarbij. In de paragraaf financiering lichten we deze taken verder toe.
PROGRAMMABEGROTING 2027 29 Specificatie lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten: 0.61 OZB woningen | € 260 | € 631 | € 713 | € 742 | € 771 | € 812 0.62 OZB niet-woningen | € 203 | € 497 | € 562 | € 586 | € 610 | € 643 0.63 Parkeerbelasting | € 128 | € 123 | € 63 | € 211 | € 63 | € 66 0.64 Belastingen overig | € 571 | € 33 | € 39 | € 41 | € 42 | € 45 Totaal lasten | € 1.162 | € 1.284 | € 1.377 | € 1.580 | € 1.486 | € 1.566 Baten: 0.61 OZB woningen | € -11.311 | € -11.548 | € -11.791 | € -12.037 | € -12.289 | € -12.289 0.62 OZB niet-woningen | € -9.669 | € -9.791 | € -10.245 | € -10.720 | € -10.944 | € -10.944 0.63 Parkeerbelasting | € -2.506 | € -2.417 | € -2.660 | € -2.808 | € -2.660 | € -2.660 0.64 Belastingen overig | -577 | € -325 | € -344 | € -344 | € -344 | € -344 Totaal baten | € -23.486 | € -24.081 | € -25.040 | € -25.909 | € -26.237 | € -26.237 Totaal taakveld 0.6 | € -22.324 | € -22.797 | € -23.663 | € -24.329 | € -24.751 | € -24.671 Lokale heffingen (waarvan de besteding niet gebonden) De onroerendezaakbelasting (OZB) is een gemeentelijke belasting. Eigenaren van woningen betalen OZB. Bij niet-woningen betalen eigenaren en gebruikers OZB. De opbrengsten horen bij de algemene dekkingsmiddelen.
Dat geldt ook voor de parkeerbelasting. We gebruiken deze inkomsten voor gemeentelijke taken. In de paragraaf lokale heffingen lichten we de belastingen verder toe. Specificatie Algemene en overige uitkering Gemeentefonds Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | € -178.668 | € -176.356 | € -183.106 | € -182.379 | € -182.818 | € -190.440 Totaal taakveld 0.7 algemene- | € -178.668 | € -176.356 | € -183.106 | € -182.379 | € -182.818 | € -190.440 overige uitkering Gemeentefonds Het gemeentefonds staat op de rijksbegroting. Gemeenten krijgen hieruit elk jaar een algemene uitkering. Met dit geld voeren we wettelijke taken uit. Ook houden we hiermee de bestuurlijke en ambtelijke organisatie in stand. Daarnaast krijgen gemeenten soms specifieke uitkeringen van ministeries voor bepaalde taken. De gemeente mag de algemene uitkering vrij besteden. We hoeven daarover geen verantwoording af te leggen aan het Rijk. We moeten wel onze wettelijke taken uitvoeren. De gemeentefondscirculaires geven elk jaar informatie over bijstellingen. Vanaf 2027 ramen we ook de toegestane ruimte onder het btw-compensatiefonds plafond meerjarig mee.
PROGRAMMABEGROTING 2027 30 0.8 Overige baten en lasten Overzicht: overige baten en lasten Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | € 10 | € 1 | € -80 | € 4.230 | € 8.577 | € 14.037 Baten | € -2 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Totaal taakveld 0.8 | € 8 | € 1 | € -80 | € 4.230 | € 8.577 | € 14.037 Overige Baten en Lasten Reservering toekomstige loon/prijs indexaties We houden rekening met toekomstige stijgingen van lonen en prijzen. Hiervoor krijgen we middelen via de gemeentefondscirculaires. Voor de reserveringen sluiten we aan bij de ramingen van het CPB voor de sector overheid. Bijstellingen verwerken we via de gemeentefondscirculaires. Bedrag voor onvoorzien Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten we een bedrag voor onvoorzien opnemen. Dit is opgenomen voor de begroting als geheel. In de algemene reserve houden we een minimumpositie aan om risico’s mee op te kunnen vangen. Dit is uiteengezet in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Daarnaast ramen we in de exploitatie een laag bedrag voor onvoorzien van €1.000. Dit is een keuze, daar we de onvoorziene uitgaven toelichten bij het programma waar ze zich voordoen. Dat maakt de jaarverantwoording duidelijker en voldoet aan de BBV.
0.9 Vennootschapsbelasting Overzicht: Heffing voor de vennootschapsbelasting Definitie vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting (VPB) is belasting over belastbare winst. Door de Wet modernisering VPB- plicht overheidsondernemingen moeten gemeenten vennootschapsbelasting betalen voor zover zij een fiscale onderneming hebben. Deze wet zorgt voor een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Een gemeente betaalt VPB over belastbare winst als zij een onderneming drijft. Niet alle activiteiten vallen onder de VPB. Dat geldt alleen voor activiteiten die aan de volgende voorwaarden voldoen: • Er is een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid. • De gemeente neemt deel aan het economische verkeer. • Er is sprake van een winstoogmerk. De gemeente houdt in de begroting en jaarstukken rekening met Vennootschapsbelasting. De Vennootschapsbelasting is een last binnen het stelsel van baten en lasten. Elk jaar wordt na vaststelling van de jaarrekening de aangifte vennootschapsbelasting opgesteld en ingediend.
PROGRAMMABEGROTING 2027 31 Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | € 23 | € 83 | € 85 | € 85 | € 85 | € 85 Baten | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Totaal taakveld | € 23 | € 83 | € 85 | € 85 | € 85 | € 85 0.9 Vennootschapsbelasting Baten en lasten van het programma 0 Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | € 47.785 | € 51.036 | € 53.109 | € 57.016 | € 61.484 | € 68.453 Baten | € -189.025 | € -204.344 | € -211.989 | € -212.060 | € -212.826 | € -220.475 Resultaat voor bestemming | € -141.240 | € -153.308 | € -158.880 | € -155.044 | € -151.342 | € -152.022 Storting in reserves | € 1.308 | € 0 | € 500 | € 500 | € 0 | € 0 Onttrekking uit reserves | € -430 | € -2.898 | € -2.233 | € -1.000 | € 0 | € 0 Mutatie reserves | € 878 | € -2.898 | € -1.733 | € -500 | € 0 | € 0 Totaal programma 0 - | € -140.362 | € -156.206 | € -160.613 | € -155.544 | € -151.342 | € -152.022 Bestuur en ondersteuning PROGRAMMABEGROTING 2027 32
PROGRAMMABEGROTING 2027 33 Programma 1 Veiligheid Strategisch doel programma Roermond is een veilige, weerbare, leefbare en aantrekkelijke stad. In een tijd van toenemende veiligheidsrisico’s worden inwoners geconfronteerd met een bredere en complexere mix van veiligheidsvraagstukken, variërend van ondermijnende criminaliteit en digitale dreigingen tot overlast, maatschappelijke spanningen en verstoringen van de openbare orde. Daarom investeren wij in preventie, weerbaarheid, toezicht en handhaving. Vanuit verbinding en vertrouwen werkt de gemeente samen met inwoners, ondernemers en partners aan het voorkomen en aanpakken van criminaliteit, overlast en maatschappelijke ontwrichting. Daarbij zijn wij zichtbaar aanwezig, handelen we proactief, signaleren wij risico’s vroegtijdig en treden we daadkrachtig op waar dat nodig is. Zo versterken wij de veiligheid, leefbaarheid en veerkracht van Roermond. Beleidskaders: • | Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027. • | Programmaplan Ondermijning 2024-2027. • | Handhavingsplan Roermond 2025. • | Coffeeshopbeleid (2020). • | Damoclesbeleid (2026). • | Bibob beleid (2024). • | Sekswerkbeleid (2025). • | Beleidskader aanpak mensenhandel gemeenten NML (2022). • | Camerabeleid (2025). • | Beleidsregel veilige jaarwisseling Roermond 2026. • | Regionaal beleidsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Limburg- Noord.
• Provinciaal risicoprofiel Veiligheidsregio (2024). • | Beleid bluswater en bereikbaarheid (2026). Verbonden partijen: • | Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN). Producten: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? De risico’s voor onze gemeente nemen in omvang en complexiteit toe. Door klimaatverandering en maatschappelijke ontwikkelingen nemen de kans op en de impact van langdurige crises, zoals extreme weersomstandigheden en uitval van vitale voorzieningen, toe. Dit vergroot de druk op hulpdiensten, de continuïteit van de samenleving en de zelfredzaamheid van inwoners. Dit vraagt om een goed voorbereide en weerbare samenleving. Samen met de Veiligheidsregio versterken we de brandweerzorg, risicobeheersing, crisisvoorbereiding en maatschappelijke weerbaarheid. Zo beperken we risico’s voor gezondheid en fysieke veiligheid, verkleinen we de impact van incidenten en kunnen we bij crises snel en adequaat handelen. Wat gaan we ervoor doen? De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is een samenwerkingsverband van 15 gemeenten waarin brandweer, GGD en crisisbeheersing samenwerken. De gemeente Roermond draagt vanuit de kerndiscipline bevolkingszorg (oranje kolom) bij aan de voorbereiding, uitwerking en uitvoering van crisisplannen.
PROGRAMMABEGROTING 2027 34 In 2027 richten we ons samen met de VRLN op de volgende activiteiten: • Uitvoering geven aan de wettelijke taken op het gebied van risicobeheersing, crisisbeheersing en brandweerzorg. • Veiligheidsrisico’s in beeld brengen en waar mogelijk preventieve maatregelen treffen om rampen en crisis te voorkomen. • Toezicht, controles en inspecties uitvoeren om risico’s voor inwoners en bedrijven te beperken. • Zorgdragen voor een geoefende, parate en professionele crisis- en brandweerorganisatie die adequaat kan optreden bij incidenten, ongevallen en rampen. • Uitvoering geven aan het programma Maatschappelijke Weerbaarheid van de VRLN als antwoord op de toenemende dreiging van langdurige en complexe crisis, zoals grootschalige stroomuitval. • Ook op lokaal niveau versterken we de crisisorganisatie, zodat deze beter is toegerust op langdurige en complexe crises. Hiervoor leiden we een bredere pool van functionarissen op en integreren we de noodsteunpunten in de crisisstructuur. • Door deelname aan het project Euregionale Rijn-Maas-Waal Incidentbestrijding en Crisisbeheersing (ERMWIC) versterken we de internationale samenwerking op het gebied van brandweerzorg, ambulancezorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het project wordt in 2027 afgesloten met een multidisciplinaire eindoefening.
Wat levert het op? De VRLN voert namens de gemeenten taken uit op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Door de intensieve samenwerking tussen gemeenten en crisispartners zijn we beter voorbereid op de toenemende en complexere risico’s die op ons afkomen. In geval van een incident of crisis zorgt de VRLN voor een snelle, gecoördineerde en effectieve aanpak. Dit draagt bij aan een weerbare crisisorganisatie, beperkt de maatschappelijke impact van incidenten en versterkt de veiligheid en gezondheid van inwoners in onze gemeente en regio. 1.2 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? De veiligheid van onze samenleving staat onder toenemende druk. Ondermijnende criminaliteit verweeft zich steeds sterker met de bovenwereld, digitale dreigingen nemen toe en maatschappelijke spanningen kunnen zich snel verspreiden. Inwoners worden geconfronteerd met een bredere en complexere mix van veiligheidsvraagstukken, variërend van woon- en jeugdoverlast tot cybercriminaliteit, uitbuiting en ondermijnende criminaliteit. Deze ontwikkelingen vergroten de impact op de leefbaarheid, het veiligheidsgevoel en de sociale samenhang in onze gemeente. Dit vraagt om een overheid die zichtbaar aanwezig is, signalen vroegtijdig herkent en risico’s daadkrachtig aanpakt.
Daarom intensiveren wij onze inzet op preventie, toezicht en handhaving, versterken we de samenwerking met veiligheidspartners en investeren we in een toekomstbestendige veiligheidsorganisatie. Zo willen we bereiken dat inwoners, ondernemers en bezoekers van Roermond veilig zijn én zich veilig voelen. Wat gaan we ervoor doen? We werken programmatisch aan de drie bestuurlijk vastgestelde prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027: • Ondermijning; • Maatschappelijke weerbaarheid en digitale veiligheid; • Maatschappelijke onrust. Jeugd loopt als rode draad door alle prioriteiten. Daarnaast investeren we in een sterke, weerbare en toekomstbestendige veiligheidsorganisatie via de pijlers Basis op Orde, de persoonsgerichte aanpak via het zorg- en veiligheidshuis, integraal toezicht en handhaving en professionalisering van stadstoezicht. PROGRAMMABEGROTING 2027 35 1.2.1 Ondermijning Wat willen we bereiken? Ondermijnende criminaliteit wordt steeds professioneler en manifesteert zich nadrukkelijker in de leefomgeving van inwoners en ondernemers. Criminele netwerken maken misbruik van vastgoed, bedrijven, vergunningen en kwetsbare personen om illegale activiteiten te faciliteren en af te schermen.
De effecten hiervan zijn zichtbaar in wijken en buurten en leiden tot veiligheidsrisico’s, oneerlijke concurrentie, sociale ontwrichting en een afnemend vertrouwen in de overheid. Dit vraagt om een proactieve en zichtbare overheid die risico’s vroegtijdig signaleert en gericht ingrijpt. Daarom versterken we onze informatiepositie, zetten bestuurlijke instrumenten risicogericht in en vergroten de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie. Daarmee willen we ondermijnende criminaliteit eerder herkennen, effectief verstoren en de maatschappelijke impact ervan terugdringen. Wat gaan we ervoor doen? • Het bewustzijn over ondermijning en weerbaarheid verder vergroten. • De informatiepositie versterken en informatie gestuurd werken verder ontwikkelen. • Implementatie van een casemanagementsysteem voor veiligheidsprocessen ter ondersteuning van signalering, analyse en sturing op interventies. • De samenwerking met interne en externe ketenpartners intensiveren. • De aantrekkingskracht van ondermijnende criminaliteit verminderen, met bijzondere aandacht voor jongeren en jonge aanwas. • Het Bibob-instrument vroegtijdig en risicogericht inzetten om misbruik van gemeentelijke vergunningen, subsidies, vastgoedtransacties en overheidsopdrachten voor criminele doeleinden te voorkomen.
• Instrumenten zoals integrale controles en de Taskforce Overbewoning zetten we informatie gestuurd en risicogericht in. • Uitvoering geven aan de aanpak van mensenhandel door implementatie van het sekswerkbeleid, het versterken van signalering, samenwerking en bestuurlijke interventies. • Een nieuw programmaplan Ondermijning 2028-2031 opstellen als basis voor de verdere ontwikkeling van de aanpak van ondermijning waarbij de focus verschuift van verschijningsvormen van ondermijning naar het terugdringen van de maatschappelijke effecten die ondermijnende criminaliteit veroorzaakt. Wat levert het op? Een weerbare overheid met een sterke informatiepositie, een integrale aanpak van ondermijning en een effectieve inzet van bestuurlijke instrumenten. • Beter bewustzijn van de problematiek en de aanpak van ondermijning inclusief weerbaarheid. • Inwoners en ondernemers hebben meerdere mogelijkheden om hun signalen te melden en zijn daarvan op de hoogte. • Collega’s van afdelingen binnen de gemeente Roermond leveren proactief signalen aan die worden geregistreerd en opgevolgd. • Signalen worden vastgelegd in een systeem dat veilig en handzaam is en dat fungeert als dashboard. • Er vindt kennisdeling plaats tussen ketenpartners en het netwerk wordt versterkt. • Excessen worden zichtbaar aangepakt. • Minder verleiding tot ondermijnende activiteiten.
PROGRAMMABEGROTING 2027 36 1.2.2 Maatschappelijke weerbaarheid en digitale veiligheid Wat willen we bereiken? Het vergroten van de zelfredzaamheid en weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie bij crises en maatschappelijke verstoringen en digitale dreigingen. Gelet op de verslechterde internationale veiligheidssituatie en toenemende geopolitieke spanningen versterken we zowel de paraatheid van onze eigen organisatie als de veerkracht van de samenleving. Wat gaan we ervoor doen? • Inrichten van noodsteunpunten die zijn geborgd binnen de lokale crisisorganisatie. • Organiseren van omgevingsdialogen op de noodsteunpunten in de wijken gericht op het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid. • Organiseren van bijeenkomsten digitale veiligheid voor ondernemers. • Investeren in het vergroten van de digitale weerbaarheid van jongeren en ouderen. Wat levert het op? Inwoners, ondernemers en organisatie zijn beter voorbereid op crises, langdurige uitval van voorzieningen en digitale dreigingen. 1.2.3 Maatschappelijke onrust Wat willen we bereiken? Polarisatie, desinformatie, maatschappelijke tegenstellingen en internationale ontwikkelingen kunnen steeds sneller leiden tot lokale spanningen en gevoelens van onveiligheid. De impact van incidenten wordt daarbij versterkt door de snelle verspreiding van informatie via sociale media.
Wij willen maatschappelijke spanningen vroegtijdig signaleren, escalatie voorkomen en de sociale veiligheid versterken. Wat gaan we ervoor doen? • Uitvoering motie en amendement ‘Wij eisen de nacht op” - Inrichting meldpunt ‘Samenveiligroermond’ - Uitvoering lokale bewustwordingscampagne over (vrouw)onveiligheid. - Versterken van een veilig uitgaansleven. - Intensiveren van de samenwerking met initiatieven zoals Orange the World. • Voorkomen van escalatie - Implementatie model aanpak voorkomen escalatie (AVE) lokaal en regionaal. - Doorontwikkeling van scenarioteams. - Versterken van de regionale samenwerking op het gebied van Contra Terrorisme En Radicalisering (CTER) en maatschappelijke onrust door deelname aan de bondgenotenaanpak. - Organiseren CTER Limburg dag. • Versterken weerbaarheid samenleving - Deelname Christoffeltafel - Faciliteren buurtpreventiegroepen. - Update fenomeenanalyse maatschappelijke onrust. - Organiseren workshops straatsignalen BOA’s. - Vaststellen meerjarenplan maatschappelijke onrust. Wat levert het op? Een gemeente die maatschappelijke spanningen vroegtijdig herkent, adequaat handelt bij incidenten en daarmee de sociale veiligheid van inwoners versterkt.
PROGRAMMABEGROTING 2027 37 1.2.4 Basis veiligheid op orde Wat willen we bereiken? Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om een overheid die zichtbaar aanwezig is, risico’s vroegtijdig signaleert en daadkrachtig optreedt. Wij willen beschikken over een professionele en toekomstbestendige veiligheidsorganisatie met actuele beleidskaders, duidelijke werkprocessen, effectieve bestuurlijke instrumenten en een sterke uitvoeringskracht. Wat gaan we ervoor doen? • Overlast en onveiligheid in wijken gebiedsgericht aanpakken. • De aanpak van overlast en criminaliteit op en rond de Maasplassen continueren. • Uitvoering geven aan de Wet Veilige Jaarwisseling. • De uitkomsten van de evaluatie van de cameragebieden implementeren en het camerasysteem vernieuwen. Waar noodzakelijk en proportioneel intensiveren we het cameratoezicht. • Het Retail Interventie Team voortzetten en verder professionaliseren. • Woonoverlast, jeugdoverlast en high impact crimes aanpakken. • De leefbaarheid versterken via de Taskforce Overbewoning. • De veiligheid in en rondom scholen bevorderen via de VIOS-aanpak. • Evenementenveiligheid waarborgen. • Bestuurlijke maatregelen inzetten op basis van de Wet Victoria en de Wet Damocles. • Het AVE-model (Aanpak Voorkomen Escalatie) verder implementeren om regie en verantwoordelijkheden bij complexe veiligheidsvraagstukken helder te organiseren.