20https://portal.ibabs.eu/Document/DownloadAgendaEditItemDocument/74122e33-67cc-47aa-ae85-c48b4c8afb59/a9e66854-b348-4388-a389-09d435d5c553241127 Vragen en antwoorden Raadsinformatiebijeenkomst 18-19-20 november

Vragen en antwoorden Raadsbijeenkomsten versterking GGD 18-19-20 november

V: Hoe wordt de GGD gefinancierd? A: Het grootste deel van de we8elijke taken die de GGD uitvoert, wordt gefinancierd door de gemeentelijke bijdrage. Een aantal we8elijke taken wordt op andere wijze gefinancierd, bijvoorbeeld de inspecCes van kinderopvang en de lijkschouw. V: Aangegeven wordt dat extra financiële middelen nodig zijn. Vraagt u deze van de gemeenten en hoe verloopt dit traject, mede gelet op het ravijnjaar 2026? A: De extra middelen die nodig zijn voor de uitvoering van de we8elijke taken van de GGD worden gevraagd aan de gemeenten. Voor 2025 wordt gekozen om dit incidenteel zelf door de veiligheidsregio voor te financieren, onder andere vanuit de algemene reserve. Hierover neemt het Algemeen Bestuur van de VRLN op 6 december a.s. een besluit. Omdat dit en structureel tekort is, worden voor 2026 en verder structurele middelen gevraagd aan de gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling van de veiligheidsregio. De behandeling van de vraag sluit aan op de reguliere P&C-cyclus waarbij het versterkingsplan inclusief financiële consequenCes tegelijkerCjd met de begroCng 2026 voor zienswijze aan de gemeenteraden wordt aangeboden. Het Algemeen Bestuur zal hierover besluit nemen in september 2025. Ook de VRLN had liever niet op dit moment de vraag bij de gemeenten neergelegd, maar door de urgente situaCe we kunnen niet anders.

Structureel aanvullende middelen zijn noodzakelijk. V: U vraagt extra formaCe. Hoeveel formaCe denkt u nodig te hebben? A: De benodigde extra formaCe is 40 Ze. V: U geeZ aan dat de gemeenten gemiddeld 7 euro per inwoner minder bijdragen dan in andere vergelijkbare GGD-regio’s. Hoe is dit ontstaan en wilt u naar die 7 euro toe groeien? A: De GGD-LN heeZ in de afgelopen jaren steeds zelf geprobeerd alles op te lossen door te bezuinigen op onder andere management, stafartsen en beleidsmedewerkers. De vraag om versterking is gebaseerd op de analyse van de we8elijke opgave van onze GGD. Deze opgave is wordt in belangrijke mate bepaald door de geldende richtlijnen en protocollen. De 7 euro verschil komt uit een vergelijking met andere GGD’en die na onze eigen analyse is gemaakt en bepaald niet de versterkingsvraag van de GGD. V: U heeZ het over monitoring. De gemeente doet zelf ook aan monitoring en maakt gebruik van de site Waar staat je gemeente nl. Wat doet de GGD? A: Monitoring is één van de we8elijke taken die de GGD volgens de Wet publieke gezondheid moet uitvoeren. Eenmaal per 4 jaar worden een Volwassenen & Ouderenmonitor en een Jeugdmonitor uitgevoerd. Daarnaast is monitoring ook een onderdeel van een aantal reguliere taken.

De inzichten die de monitors van de GGD opleveren, kunnen worden gebruikt om de beleidskeuzes van gemeenten te onderbouwen en hierover te adviseren om de ontwikkeling en realisaCe van gemeentelijk beleid te ondersteunen. Monitoring behoort ook tot de verantwoordelijkheid van de GGD om de publieke gezondheid in de regio te bewaken (naast beschermen en bevorderen). V: Hoe ziet de onderbouwing van het versterkingsplan eruit?

Bedrijfsvertrouwelijk (BBN1)

A: Er is geanalyseerd welke en hoeveel versterking nodig is om de uitvoering van de taken op het we8elijk niveau te brengen. Hierin is een fasering aangebracht op basis van urgenCe en risico's. In 2025 wordt uitsluitend gestart met het versterken van de meest acute taken door een voorfinanciering van incidentele middelen. Voor de financiering van de volledige versterking krijgt u als raad medio 2025 het versterkingsplan waarin de acCviteiten vanaf 2026 staan toegelicht. V: Voert de GGD geen bovenwe8elijke of extra taken uit? A: De GGD voert ook bovenwe8elijke taken uit, maar die worden via andere bronnen gefinancierd, niet vanuit de gemeentelijke bijdrage. De extra middelen die nu worden gevraagd hebben alleen betrekking op uitvoering van de we8elijke taken. V: Wordt de impact op de bedrijfsvoering meegenomen? A: In de gevraagde middelen is een percentage van 13% opgenomen voor de kosten die gepaard gaan met bedrijfsvoering. U moet hierbij denken aan de aanschaf van faciliteiten om te kunnen werken, waaronder werkplekken en ICT-middelen. Dit percentage kunnen we redelijk laag houden doordat de GGD onderdeel uitmaakt van de veiligheidsregio en door rekening te houden met alleen addiConele kosten. V: Aangegeven wordt rondom de monitoring taak dat u datagericht werkt. Dat doen gemeenten zelf ook. Kan de GGD niet hierop aansluiten? A: Ja en dat doen we ook al.

GGD en gemeenten zouden hun data nog beter met elkaar kunnen delen en daardoor de beschikbare data en de kennis verrijken. De GGD voert al gesprekken met gemeenten om de data te duiden, vaak ook samen met andere lokale parCjen. Uit de analyse blijkt dat de GGD door de huidige beperkte formaCe zoveel prioriteit moet geven aan “producCe”, dat de samenwerking met gemeenten en de duiding van de beschikbare data onder druk staat. De GGD kan vaak niet deelnemen aan overleggen met gemeenten en netwerkpartners. De GGD heeZ monitoring als we8elijk taak en zal voor het data gestuurd werken ook aansluiten bij landelijke databanken. Het aansluiten bij gemeenten kan dus een waardevolle toevoeging zijn, maar kan niet per se een vervanging betekenen van eigen opdracht op datagebied. V: Komt in het versterkingsplan ook terug op welke wijze u de verbinding zoekt en samenwerkt binnen het sociaal domein? A: Op dit moment ontbreekt het aan Cjd om elkaar (sociaal domein en GGD) goed te leren kennen, samen te werken en elkaar te verrijken. Dit is wel een wens van de GGD. In de uitvoering van de we8elijke taken waarvoor we versterking vragen, is de mogelijke bijdrage van het sociaal domein overigens klein. Hiervoor is vaak een specialisCsche opleiding vereist, bijvoorbeeld op het gebied van infecCeziekten, jeugdgezondheidszorg of monitoring.

V: Kan in de verbinding met het sociaal domein het gezamenlijk informaCestelsel daarin (Cjdelijk) voorzien, dat nu wordt ontwikkeld? A: Wij kennen dit niet. Maar dank voor de informaCe. Wij laten ons daarover informeren. V: Hoe kan er nu een reserve zijn en na 2025 niet meer? A: De algemene reserve dient als weerstandsvermogen voor onvoorziene kosten. Er is geen automaCsche aanvulling van het saldo. Het gaat hierbij over de reserve die gevormd is uit het posiCef jaarrekening resultaat 2023. Het gaat hierbij om incidenteel geld dat beschikbaar is voor de versterking.

Bedrijfsvertrouwelijk (BBN1)

V: Kunnen werkprocessen verder worden “ontbureaucraCseerd”? A: In het versterkingsplan wordt ook ingegaan op de processen die we hebben geopCmaliseerd. Afgelopen 2 jaar zijn met behulp van externe deskundigen de werkprocessen onder de loep genomen. We kunnen niet nog slimmer of efficiënter, er zijn nu echt extra handen nodig om het werk uit te voeren. V: Is samenwerking met GGD ZL een mogelijkheid? Is de GGD nu niet te klein qua omvang? A: Er wordt op dit moment al samengewerkt met andere GGD’en. Met GGD Zuid Limburg voeren we gezamenlijk de forensische taken uit. Met de collega's van Limburg Brabant en Zeeland hebben we intensief contact. Maar de samenwerking gaat nog verder. Onlangs heeZ de GGD Amsterdam een TBC-arts aan ons uitgeleend. V: Om welk bedrag gaat de totale versterking? A: Op dit moment komen de kosten voor de totale versterking uit op circa 4,5 miljoen euro. Hierin wordt wel een fasering aangebracht, want niet alle versterking kan tegelijk worden doorgevoerd omdat er ook Cjd moet zijn om nieuwe medewerkers op te leiden en in te werken. De precieze uitwerking zal in het plan worden beantwoord. Vanuit incidentele middelen worden eerst de meest noodzakelijke versterkingen aangebracht. Daarna zal de versterking gefaseerd toenemen. Het aanstaande voorgestelde versterkingsplan zal per gemeenten vermelden wat er gevraagd wordt.

V: Hoe denken jullie meer personeel te kunnen werven terwijl er in de hele zorg een tekort aan personeel is. A: Op dit moment krijgen we voldoende reacCes op uitstaande vacatures en lukt het ons goed om vacatures in te vullen. Afgelopen jaren is er bovendien veel gedaan aan taakdifferenCaCe, waardoor we binnen een breder scala aan competenCes kunnen werven. V: HeeZ het besluit van minister Agema om de extra financiën in te trekken voor de pandemische paraatheid te verbeteren invloed op de problemen van de GGD? A: Het afschaffen van de subsidie heeZ zeker inhoudelijk gevolgen voor de pandemische paraatheid. In financiële zin zijn de gevolgen voor onze GGD beperkt omdat we voor deze taken Cjdelijk personeel hebben aangesteld. V: Bij COVID is opschalen prima gelukt, waarom kan dat nu niet? A: Tijdens de COVID-19 pandemie werden landelijke middelen beschikbaar gesteld vanuit het ministerie van VWS om (Cjdelijk) extra personeel aan te trekken en was er spraken van bijzondere omstandigheden zoals een lockdown, waardoor veel personeel per direct beschikbaar was. V: U zegt dat het digitaal monitoren niet meer actueel is. Hoe wilt u dan onderbouwen dat er meer middelen nodig zijn? A: Het digitaal monitoren heeZ betrekking op de taak monitoring en advisering voor gemeenten (extern). De onderbouwing voor de extra middelen is gebaseerd op interne (data)analyses.

Door beperkte capaciteit zijn er achterstanden bij monitoring en er wordt steeds specifieke data gevraagd. V: Nemen jullie ook een ingroei mee in het plan? Kan er voor het jaar 2026 een kleinere opgave liggen en dat dat geleidelijk groeit, om zo ook kosten te spreiden? A: Er is in het versterkingsplan inderdaad een fasering en een ingroeimodel opgenomen.

Bedrijfsvertrouwelijk (BBN1)

V: De werkdruk is hoog. Hoe hoog is ziekteverzuim? A: Het ziekteverzuim bij de GGD-LN is de afgelopen jaren iets hoger dan gemiddeld. Gemiddeld was bijna 8%. In vergelijking: bij andere GGD-en was dit 4,8%. Dit verschil lijkt minimaal maar staat toch gelijk aan 7,3 Ze. V: Betekent dit concreet dat er geen wijziging komt op de begroCng 2025? A: Het versterkingsplan volgt de reguliere P&C-cyclus voor de begroCng van 2026. Het leidt niet tot wijziging van de inwonerbijdrage 2025. Er wordt voorgesteld om de kosten in 2025 te dekken met incidentele middelen: overschot jaarrekening 2023 en algemene reserve. V: Wat valt onder de “omgevingvisie”? A: De omgevingswet schrijZ voor dat gezondheidseffecten in acht moeten worden genomen bij het ontwikkelen van omgevingsbeleid (voorzorgsbeginsel). Hierin heeZ de GGD een adviserende rol. De omgevingsvisie van een gemeente en/of regio beschrijZ onderwerpen zoals wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water, natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook de aspecten gezondheid, veiligheid en gezonde leefomgeving worden in de omgevingsvisie meegenomen. V: Is er eerder aan de bel getrokken over de problemen? Had dat het eerder gekund dan maart 2024? A: Er zijn eerder signalen gegeven, maar de GGD is daarna alCjd eerst zelf naar oplossingen gaan zoeken.

Dit resulteerde in met name ad hoc oplossingen en er is te weinig gekeken wat structureel nodig is. Na het eerste signaal in maart is op verzoek van de Bestuurscommissie GGD gezocht naar concrete oorzaken en naar de omvang. V: De GGD krijgt 7 euro per inwoner minder dan andere GGD’en. Wat hebben jullie nodig voor de versterking; hoe groot is dat gat dan nog? A: Eerst zijn alle werkprocessen doorgelicht. Daarna is in beeld gebracht wat er nodig is om de we8elijke taken uit te kunnen voeren. Tot slot hebben we in de benchmark gekeken naar vergelijkbare GGD’en die ook de JGZ 0-18 uitvoeren. V: Wordt de presentaCe gedeeld? A: Ja, deze wordt nagestuurd, inclusief de vragen en antwoorden die op de drie raadsbijeenkomsten zijn gesteld en gegeven V: Is de raadsinformaCebrief van september al naar gemeente verstuurd? A: Ja, deze is naar alle gemeenten gestuurd.

Bedrijfsvertrouwelijk (BBN1)