20240528 Nationaal Park Beeldvormende sessie Roermond 2023

Nationaal Park in transitie Beeldvormende Sessie Jan Oosterman Programmamanager Peter van Soest Projectleider GORO 28 mei 2024 – 20 uur Stadhuis Roermond

1. Nationale parken in Nederland, stand van zaken 2. Ons land van beken en breuken

3. Waar staan we nu met ons Nationaal Park 4. Kansen voor Roermond

Agenda van deze sessie NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Stand van zaken Nationale Parken NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Nederland heeft 22 Nationale Parken De Nationale Parken vertellen het verhaal van de Nederlandse natuur, het landschap en de cultuur. Van duinen tot riviernatuur en van heide tot veen; ieder landschap en park kent zijn eigen geschiedenis en samenspel tussen mens en natuur. 1872 Yellowstone 1930 Veluwezoom 1990 Meinweg 2018 Nieuw Land NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

‘Downs’ en ‘Ups’ Nationale Parken • 2011 Kabinet stopt rijksbijdrage Nationale Parken • verklaart dit een vrijwillige zaak voor de provincies. • Provincie Limburg pakt dit niet op. • Meinweg komt zonder structurele financiering.

• 2015 Kamerleden Van Veldhoven en Jacobi lanceren via een motie ‘Nationale Parken van Wereldklasse’ • Nieuwe standaard voor beleving, merk, en het betrekken van een groter gebied

• 2021-2023 Driejarige rijkssubsidie voor transitieplannen.

Prijsvraag 2016 inclusief bidbook Grenspark Limburg

• Meinweg maakt hier gebruik van. Provincie en Waterschap zorgen voor cofinanciering

• 2023 Rijk maakt een Beleidsprogramma Nationale Parken

• 35 miljoen voor de periode 2024-2030 voor de bekostiging van ‘Samenwerkingsafspraken’ NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030 • Kwaliteit van het (internationale) label Nationaal Park in ere houden • Nationaal Park moeten ook van waarde zijn bij de urgente opgaves in het landelijk gebied. • Wenkende perspectieven. Partnerafspraken zullen vastleggen hoe partijen met elkaar hieraan werken • Kwaliteiten en identiteit • natuur- en landschapswaarden • Unieke beleving • Samenleving verbinden

• Basiseisen

• Minimaal 1000 ha aaneengesloten beschermde natuur • Kwaliteitseisen

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Schwung aan landschap en economie

Wat doet het Nationaal Park NIET • Planologische beperkingen • Extra stikstof beperkingen • Extra beschermde status van de natuur

Wat doet het Nationaal Park WEL • Verbinden en versterken landschap, natuur en economie • Betrekken inwoners en bezoekers bij landschap, natuur en erfgoed • Status gebruiken om subsidies en partners binnen te halen

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Ons land van beken en breuken NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Overgang van de Maas over de steilranden naar het hoogterras, een natuurlijke grensoverschrijdende eenheid

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Beeld van het Swalmdal met de sterk meanderende Swalm in het Hoosterbroek (copyright foto: Hans Heijnen). NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Twee terrasranden: In de verte de overgang naar het Hoogterras met Elmpterwald, terwijl op de voorgrond ter hoogte van het Spickerbroek de overgang van de riviervlakte naar het laagterras zichtbaar is. NP in Transitie Beeldvormende mei 2024 (copyright foto: Sessie Hans29Heijnen).

Onze landbouw • Bepalende rol in het ontstaan van landschap en natuur • Nog steeds boerenland habitat voor zeldzame soorten • Grote diversiteit aan agrarisch gebruik • Relatief veel kleinschalig en extensieve teelten • Soms grootschalige akkerbouw of veehouderijen, soms in clusters van bedrijven

• Agrarisch natuurbeheer via ‘Boeren met natuur’ • Streekeigen producten als asperges, courgettes en bessen NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Onze merkidentiteit Breuklijnen

Soortenrijkdom

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Cultuurhistorie

Aanknopingspunten recreatie en beleving

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Waar staan we nu met ons Nationaal Park NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

2022 -2023 Partners gingen volop aan de slag Gedragen Ambitiedocument

Doel 1 januari 2024

Organisatie

•

Geld

•

Uitvoeringsprogramma

• landschapsbiografie • LESA • transitieopgaven • ecologische verbindingszones • zoneringsplan • landbouwstrategie

•Verbindende verhaal •identiteit •Positionering •Educatieplan •Van bezoeker tot onderzoeker •Bezoekersmanagement •Beleving

Draagvlak en Governance

•

Nationaal Park Nieuwe Stijl

Eigen verhaal en bezoekers

Ambitie

Natuur en landschap

•

•betrekken organisaties en overheden •Betrekken ondernemers •biodiversiteit als breder belang •Natuur onderzoek en Beheer (NOB) •governancemodel

Hoe staan we ervoor

wat willen we bereiken

Hoe komen we daar

Wat gaan we doen

Wie is verantwoordelijk

Wij verbinden mensen met Natuur en Landschap Wij zorgen dat beiden daar beter van worden Een schitterend gebied

Een vitale gemeenschap

Een sterk merk

Onze ambitie

1

Robuuste natuur- en landschapswaarden

2

Topbeleving met basiskwaliteit

3

Betrokkenheid bij en kennis van natuur en landschap

4

Omgeving benut kansen dankzij Nationaal Park

5

Nationaal Park met naam en status.

Ambitiess

NP is

Bij onze ambities hoort een groter gebied • 5 gemeenten vormen samen de Regionale Ontwikkelzone • Dit gebied past in het Zoneringsmodel

• Daarbinnen een NP-Hart, van Swalm tot Roer met de meest waardevolle agrarische en natuurlandschappen • Geen opdracht om agrarisch landschap om te vormen naar natuur • Wel om het agrarisch landschap mooier en veelzijdiger te maken met breder verdienmodel

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Ons Netwerk: Ondernemers, overheden, eigenaren, vrijwilligers

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Gemeenten Roerdalen en Roermond hebben toegezegd voor 2024-2027 ✓ investering 120.000 euro per jaar

Het Rijk wil 2024 overbruggen en vanaf 2025 partnerafspraken met cofinancieringseisen ✓ Toezegging 174.000 euro per jaar

Subsidieaanvraag provincie Limburg ingediend – in behandeling ✓Zoals door de raad opgeroepen heeft gesprek plaatsgevonden met gedeputeerde

Daarnaast op zoek naar middelen voor specifieke – fysieke projecten NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

• Gemeente Roermond

Onze Organisatie

• Gemeente Roerdalen • Provincie Limburg (ambtelijk)

Bestuur NP, sturende partners

• Vertegenwoordigers eigenaren

Brengen grond of geld in

Netwerkbijeenkomst Inspireren en luisteren

projectgroep Gebiedsprocessen

projectgroep Communicatie en bezoekers

1 x Particulier, 1 x Publiek

Werkorganisatie Ondersteunen en voorbereiden

Projectgroep Educatie participatie

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Projectgroep Natuur Onderzoek Beheer

Samenwerking Limburgse Maasterrassen Op dit moment nog geen grenswijziging Nationaal Park De Meinweg • •

eerst laten zien dat de nieuwe constructie werkt meer draagvlak nodig bij agrarische eigenaren

Wel aan de slag met onze vijf ambities in het grotere gebied We voegen toe aan onze naam: Samenwerking Limburgse Maasterrassen NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Heggen en Poelen

Streekproducten

Educatie

Haalbaarheid iconische elementen

Stijlen en bordjes

Bewegen en gezondheid

MTB routes buiten kwetsbare natuur

In jaarplannen leggen we jaarlijks projecten en resultaten vast

Onderzoek

Gebiedsontwikkeling Asenray Roermond Oost

Dynamisch Uitvoeringsprogramma

Kansen voor Roermond NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Wat levert het Roermond op • Signaleren ontwikkelingen en kansen voor gebiedsontwikkeling • Gebiedsontwikkeling Roermond Oost (GORO) • Spreiding van bezoekers: goed voor de natuur en goed voor de ondernemer. Ambitie

1

Gedachtenwisseling B&W Roermond 14 maart 2023

25

Gebieds Ontwikkeling Roermond Oost

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Swalmdal

Gebieds Ontwikkeling Roermond Oost

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024

Werkgroep GORO Wij zijn? een collectief van lokale ondernemers en initiatiefnemers die zich actief inzetten voor gebiedsontwikkeling in Roermond-Oost.

Marc Mooren Louis Cox Bart Tegels

Claudine Bours

Stephanie Peters

Pieter van Melick Brenden Keon

Robert Wulms Peter van Soest

Werkgroep GORO Wij zijn? een collectief van lokale ondernemers en initiatiefnemers die zich actief inzetten voor gebiedsontwikkeling in Roermond-Oost.

Wat doen wij? Wij werken samen! Met elkaar én met de natuur. We vatten de koe bij de horens en gaan aan de slag met initiatieven die Roermond-Oost op de kaart zetten. Ons motto?

Doen. Leren. Beter doen!

Gebieds Ontwikkeling Roermond Oost

Gebiedsontwikkeling RoermondOost

Paul Kant | Gebiedsbureau Ons WCL

‘Lokale ambi es en ini a even voor kwaliteitsverbetering van de gezamenlijke leefomgeving’ [Bedrijfsnaam]

Werkgroep GORO

Claudine Bours |Stephanie Peters| Marc Mooren | Pieter van Melick | Louis Cox | Brenden Keon | Robert Wulms | | Bart Tegels | Peter van Soest

Onze Ambitie Met initiatieven die zich richten op het versterken van de natuur en de beleving van het landschap, agrarische en (bedrijfs)economische structuurversterking, recreatieve ontsluiting en leisure, dragen we bij aan de ontwikkeling van een aantrekkelijk, dynamisch en vitaal Roermond-Oost voor alle belanghebbenden (grondeigenaren, ondernemers, inwoners, (lokale) organisaties, overheden, instellingen en bezoekers). Daarnaast willen we een bijdrage leveren aan de invulling van de versterking en de uitbreidings-ambitie van Nationaal Park De Meinweg.

Hoe? Wij richten ons op 3 hoofdthema’s

Natuur

Landbouw

Recreatie

Wat levert het Roermond op Toerisme en Recreatie • Toeristisch profiel Roermond compleet • Waterrecreatie, • Monumentale Binnenstad, • Shopping, • Nationaal Park / Natuur. • Bereikbaarheid van ons buitengebied.

Ambitie

2

• Impuls Roermondse ‘Groene IJzeren Rijn’. • Kansen voor versterking Big Five. Gedachtenwisseling B&W Roermond 14 maart 2023

34

Betrokkenheid en kennis Landschap en Natuur • • • •

Wat levert het Roermond op

Kinderen van Roermond komen vaker in het Nationaal Park. Ondernemers worden opgeleid tot gastheren van het landschap. Ouderen worden betrokken. Meer kennis over ons landschap en natuur – Onderzoeksprogramma NHGL

Ambitie

3

Gedachtenwisseling B&W Roermond 14 maart 2023

35

Wat levert het Roermond op Economisch draagvlak dorpen • Extra bezoekers houdt voorzieningen overeind. • Ondernemers profiteren met hun bedrijf van de status NP. • NP organisatie faciliteert initiatieven van inwoners en ondernemers.

Positieve Gezondheid • Bewegen en recreëren in natuur en landschap op 15 min van de woonomgeving. Ambitie

4

Gedachtenwisseling B&W Roermond 14 maart 2023

36

Wat levert het Roermond op • Roermond is onderdeel van topcollectie natuur in Nederland. • Woon- en leefkwaliteit omhoog.

• Financiering vanuit Rijk en Provincie. • Mogelijke sponsoring en partnerschap van bedrijven en instellingen. Ambitie

5

Gedachtenwisseling B&W Roermond 14 maart 2023

37

Vragen? Dank voor uw aandacht! Suggesties?

NP in Transitie Beeldvormende Sessie 29 mei 2024