2. Presentatie omgevingsplan 09-10-2024

OMGEVINGSPLAN

Stand van zaken Omgevingsplan 9 oktober 2024

Programma • Opening en voorstelrondje • Presentatie • Klikdemo • Vragen • Afsluiting

Waarom deze presentatie: Wat hebben we opgestoken? En waar lopen we tegenaan?

Het omgevingsplan: • December 2023 Nota van uitgangspunten vastgesteld o beschrijft 10 uitgangspunten omgevingsplan, o en de organisatie en aanpak • De omgevingswet is in werking getreden op 1-1-2024 En toen...

• Nota van uitgangspunten: lange en korte termijn doelen • Kort: technisch in beheer bruidsschat en structurerend wijzigingsbesluit • Lang: eerste wijziging Omgevingsplan

Het omgevingsplan: • Gestart met een brede projectgroep • Eerst maar eens goed om ons heen gekeken • We willen kennis opbouwen

Waarom doen we het zelf? • Het is de snelste manier om ons de nieuwe wet eigen te maken • De kennis in de markt (bij adviesbureaus) is vooralsnog beperkt • Regie houden • Er is nog geen betrouwbare uitwisselingsstandaard

Omgevingsplan is een uitdaging vanwege: • Nieuwe organisatorische invulling • Nieuwe (juridische) inhoud • Nieuwe (digitale) instrumenten • We starten niet blanco, maar met een bestaande omgeving

Een stukje herhaling: het startpunt is het omgevingsplan van rechtswege:

• Ruimtelijke regels uit de bestemmingsplannen • De bruidsschat die is opgenomen in hoofdstuk 22 van het omgevingsplan • Regels uit de erfgoedverordening en hemelwaterverordening

Overgang van tijdelijk naar eigen omgevingsplan 1-1-2021-1-2024

Omgevingsplan van rechtswege op 1-1-2024

31-12-202931-12-2032

Waar lopen we tegenaan?

1: Ontwerp-opgave / Keuzestress

Wat zegt de Omgevingswet? 'Bij omgevingsplan, waterschapsverordening en omgevingsverordening kunnen met het oog op de doelen van de wet regels worden gesteld over activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving' (art. 4.1 Ow) 'Het omgevingsplan bevat voor het gehele grondgebied van de gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties' (art. 4.2 Ow)

En wat zegt het Omgevingsbesluit? Alle regels over activiteiten die de fysieke leefomgeving veranderen, moeten in het Omgevingsplan worden opgenomen (art. 2.1 Ob) De afgeleide daarvan is dat regels die enkel effect hebben op de fysieke leefomgeving, in het omgevingsplan mogen worden opgenomen.

Dus: regels over activiteiten, functies en locaties. Maar: wat zijn activiteiten, functies en locaties? De wet bevat hiervoor geen definities… Iedereen heeft wel een beeld bij deze termen, maar ze blijken lastig juridisch scherp te krijgen

Activiteiten: - Acties, handelingen en/of gebruik Functie: - Een overkoepelende vorm van (planologisch) gebruik, waarbinnen activiteiten worden 'aangestuurd' Locatie: - Letterlijk de locatie waaraan een functie is toegekend

De combinatie van artikel 4.1 en 4.2 Omgevingswet, is de belangrijkste reden dat een omgevingsplan geen bestemmingsplan 2.0 is: Een bestemmingsplan zei iets over planologisch toegestaan gebruik, maar bevatte nauwelijks inhoudelijke regels over dat gebruik. Die stonden bijvoorbeeld in de milieuregelgeving. Het omgevingsplan bevat beiden.

Voorbeeld: Het omgevingsplan regelt waar een friture zich mag vestigen en wat daarvoor gebouwd mag worden. Maar ook welke energiebesparende maatregelen moeten worden genomen, bepalingen over stankoverlast, en regels over lozing van afvalwater. En we moeten alles zonder een landelijke standaard ook nog eens digitaal raadpleegbaar maken.

Dus: In theorie een enorme set van regels over allerlei activiteiten (een huis bouwen, een winkel exploiteren, friet bakken, bomen kappen, leidingen aanleggen, etc), die als enige gemene deler hebben dat ze een vindbare plek moeten krijgen in het omgevingsplan.

Daar moet je dus een structuur voor bedenken. (vandaar ook een structurerend wijzigingsbesluit)

En liefst ook een structuur die bijdraagt aan het projectmatig vullen van het omgevingsplan

§ Daarvoor kijken we goed naar wat andere gemeenten doen; § en naar de geïntegreerde staalkaart omgevingsplan van de VNG

We kunnen een onderscheid maken tussen:

§ Regels die samenhangen met het gebruiken (benutten) van de fysieke leefomgeving Deze regels worden gebiedsgericht opgesteld, en gelden voor ‘activiteiten met gebruiksruimte’ (bijv: detailhandel)

§ Regels die samenhangen met het beschermen van de fysieke leefomgeving Deze regels worden themagericht opgesteld, en gelden in principe voor de hele gemeente (bijv: regels voor het kappen van bomen)

Activiteiten met gebruiksruimte: Het omgevingsplan wijst Gebiedstypen aan (bijv. stedelijke woonwijk), waarbinnen Functies (bijv. wonen) een plek krijgen. Vervolgens worden binnen de functies Activiteiten (bijv. beschermd wonen) aangewezen. De regels voor de diverse activiteiten zelf staan in een apart hoofdstuk.

Voorbeeld:

Thematische activiteiten: En het omgevingsplan wijst thema’s aan (bijvoorbeeld bouwen, bodemkwaliteit, kappen), waarvoor de regels voor de hele gemeente gelden. Die regels zijn ook weer aan specifieke activiteiten gekoppeld (bijvoorbeeld een bouwactiviteiten, graafactiviteiten, en kapactiviteiten).

Voorbeeld:

Wat krijg je dan? Vanuit een algemene indeling - met bepalingen over gebieden en functies, en thema’s – worden regels voor specifieke activiteiten aangewezen. Dit komt terug in de hoofdstukindeling van je plan.

Een voorbeeld is bijvoorbeeld dit:

Maar: dit is slechts de ‘mensleesbare’ structuur van het omgevingsplan. Het omgevingsplan moet ook ‘machineleesbaar’ zijn. Hoe slimmer het omgevingsplan technisch is opgebouwd, hoe beter raadpleegbaar het is voor de gebruikers.

2: De techniek

Werkingsgebieden – Geografische informatie objecten (Gio's)

Regels worden raadpleegbaar door ze eerst te annoteren in de plansoftware.

En vervolgens kunnen op basis van de annotaties de regels ‘toepasbaar’ gemaakt. Dat wil zeggen dat vragenbomen moeten worden gebouwd voor de landelijke vergunningchecker, die gebruikers kunnen invullen.

Indien de uitkomst van een check is dat er een melding of aanvraag moet worden indiend, kunnen daarvoor ten slotte weer digitale formulieren worden 'gebouwd'. Daarin verwerken we dan de indieningsvereisten voor een melding of aanvraag, die in de juridische regels zijn vastgelegd.

Hoe pakken we dit aan? • We werken aan een klein gebied in Maasniel, om de structuur, juridische regels en toepasbare regels te testen; • We werken gelijktijdig aan de vertaling van de eerste bruidsschatregels; • We werken aan het annoteren van onze testregels, het opstellen van vragenbomen en aanvraagformulieren; • En we kijken of we dit bij elkaar kunnen brengen.

3: We hebben maar één omgevingsplan.

We kunnen nog niet parallel wijzigen (stel je voor dat je zonder wijzigingen bij te houden met 10 mensen 1 document moet maken)

Tot slot: Waar staan wij in vergelijking tot andere gemeenten? Er zijn enkele koplopers, maar er zijn nog veel meer achterblijvers. Diverse (ook grote) buurgemeenten gaan alles aan- en uitbesteden. Daar kiezen wij niet voor. Het kost nu extra moeite, maar die gaat zich terugbetalen.

Het belangrijkste is dat we stappen blijven zetten, om grip te krijgen op de inhoud en alles wat daarbij komt kijken. Het eerste doel blijft het optuigen van de structuur van het Roermonds omgevingsplan, zodat die kan worden gevuld. Het structurerend wijzigingsbesluit zal gelet op de complexiteit (naar verwachting) nog niet in 2024 aan de raad worden voorgelegd.

We hebben een klikdemo

Vragen?