Raadsvoorstel Regiovisie Samen voor veilig Noord- en Midden-Limburg
Tekst van het document
ll. gemeente roerdalen Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder: Gevraagd besluit: Z25-062226 Regiovisie Samen voor veilig 14 juli 2026 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen L. Vestjens De raad besluit de regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden Limburg vast te stellen. (bijlage 1) Bijlage(n): Bijlage 1 - Regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg Bijlage 2 - Raadsbesluit regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg 2027-2031 Bijlage 3 - Regionaal Programma plan Samen voor Veilig 2027-2031 Toelichting bij het raadsvoorstel 1. Onderwerp Regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg 2. Inleiding In de regionale visie huiselijk geweld 2019 en verder spraken de gemeenten in regio Noord- en Midden-Limburg af dat zij de dienstverlening rond geweld in afhankelijkheidsrelaties verder willen ontwikkelen. Als uitwerking daarvan is het regionaal meerjarenplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling vanaf 2021 vastgesteld. Geweld in afhankelijkheidsrelaties is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Het gaat om lichamelijk, psychisch en seksueel geweld en om verwaarlozing. De impact is groot, voor betrokkenen en voor de samenleving. Geweldspatronen zijn vaak hardnekkig en kunnen zich van generatie op generatie voortzetten.
Dit maakt een gezamenlijke en effectieve aanpak noodzakelijk, gebaseerd op een gedeelde visie van gemeenten en samenwerkingspartners. De huidige stand van zaken in de regio, gebaseerd op de resultaten van het Verwey-Jonker Instituut en de evaluatie van het lopende programma, laat zien dat aanscherping van uitgangspunten en prioriteiten nodig is. Daarbij staat het op orde brengen van de basis centraal. Een sterke basis is nodig om geweld duurzaam te stoppen en blijvende veiligheid te realiseren. Ook maakt dit het mogelijk om toekomstige landelijke ontwikkelingen goed in te passen en uit te voeren. Voor u ligt de regionale visie Samen voor Veilig. In deze visie beschrijven hoe we in Noord- en Midden-Limburg werken aan het duurzaam stoppen van onveiligheid bij kinderen, gezinnen en Pagina 1 van 5 I IIII I IIII Il lll Il lll Il lll Il lll lll Il Il lllll lll Il lll 111111111111111
,,; 16,,;i ï .,.~ ~ .. ; . , .. gemeente roerdalen huishoudens. De visie geeft richting aan de gezamenlijke aanpak en maakt duidelijk wat nodig is om blijvende veiligheid te realiseren. Deze Regiovisie is begin 2026 al vastgesteld in 10 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten. Gemeente Roerdalen heeft er samen met de gemeenten Echt-Susteren en Maasgouw voor gekozen om de Regiovisie destijds nog niet vast te laten stellen. De reden hiervoor was dat we de Regiovisie en het bijbehorend Programma plan inclusief begroting onlosmakelijk van elkaar zien. Programmaplan Samen voor Veilig Voor de uitvoering van de Regiovisie hebben we het voorliggend regionaal Programma plan Samen voor Veilig 2027-2031 opgesteld. Dit regionale programmaplan Samen voor Veilig bouwt voort op de lijnen van het huidige regionale meerjarenplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Noord- en Midden-Limburg (2021) en combineert deze met de inzichten en leidende principes van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. In dit programmaplan staat beschreven op welke manier de gemeente Roerdalen samen met de andere gemeenten uit de regio, wil werken aan het stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn vaak onzichtbaar en moeilijk om te doorbreken.
We zetten hiermee in op een aanpak met als doel dat deze inwoners zich meer gezien en gehoord voelen door de betrokken hulpverlening, er meer begrip is van hoe het geweld ontstaat en partijen beter gaan samenwerken. Het college is bevoegd om het programma plan vast te stellen. Wij hebben het programma plan Samen voor Veilig op 14 juli 2026 vastgesteld onder voorwaarde dat uw raad de regiovisie vaststelt. 3. Beslispunten De raad besluit de regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg vast te stellen. (bijlage 1) 4. Argumenten 1.1 De visie dient als gezamenlijke koers op een complex en onderbelicht thema. Ondanks de inzet van de afgelopen jaren om geweld in afhankelijkheidsrelaties te stoppen, zijn de resultaten in de regio Noord- en Midden-Limburg zorgelijk. Slechts in 6% van de gezinnen die te maken hebben met geweld, lukt het om het geweld binnen een jaar te stoppen.1 De praktijk is weerbarstig: de combinatie van verkokering tussen domeinen, samenwerkingsprocessen die als estafette zijn ingericht en instanties die vaak individueel in plaats van systemisch werken belemmeren de vooruitgang. Commitment en mede-eigenaarschap op een gezamenlijke koers is hard nodig. De regionale visie Samen voor Veilig vormt daarvoor het fundament. 1.2 De uitgangspunten van de visie bieden een solide basis voor een effectieve aanpak.
De visie staat voor het doorbreken van verkokering en van het estafettemodel - de wijze waarop een melding steeds aan een volgende instantie wordt overgedragen waarbij het geheel 1 Steketee, M., van Loon-Dikkers, L., Lünnemann, M., Dusault, Y., & Tierolf, B. (2023). Derde Cohortstudie: Resultaten van de aanpak partnergeweld en kindermishandeling. Verwey-Jonker Instituut. Pagina 2 van 5
.ll.. gemeente roerdalen versnipperd raakt en informatie verloren raakt. Daarnaast richt de visie zich op één vast aanspreekpunt voor het gezin dat langdurig betrokken is, de kracht van het informele netwerk en een systeemgerichte aanpak waarin aandacht is voor patronen in het gehele gezinssysteem. Met deze uitgangspunten willen we bereiken dat inwoners en gezinnen zich meer gehoord en gezien voelen, dat we een betere analyse maken van geweldspatronen en dat we het geweld sneller en effectiever stoppen. 1.3 De uitgangspunten van de visie zijn in lijn met landelijke ontwikkelingen. De visie sluit aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd. Beide benadrukken dat het huidige systeem onvoldoende effect heeft en pleiten voor een betere samenwerking tussen domeinen, meer transparantie en eenvoud en een hogere kwaliteit van ondersteuning. 1.4 Een effectieve aanpak van GIA verlaagt de directe en indirecte, maatschappelijke kosten. Naast individuele en maatschappelijke schade zijn de kosten van geweld in afhankelijkheidsrelaties enorm.
In 2015 werd al ingeschat dat iedere geïnvesteerde euro in de bestrijding van kindermishandeling €19 oplevert.2 Recent regionaal onderzoek laat zien dat de maatschappelijke kosten van huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio Noord- en Midden-Limburg jaarlijks €561 miljoen bedragen.3 €16,9 miljoen daarvan komt direct voor rekening van de gemeenten van Noord- en Midden-Limburg. De indirecte kosten komen voort uit gevolgen op de lange termijn, zoals criminaliteit, psychologische- of verslavingszorg en uitkeringsafhankelijkheid. We verlagen dus de kosten fors wanneer we geweldspatronen succesvol en duurzaam doorbreken. 5. Kanttekeningen 1.1 De positie van en de samenwerking met Veilig Thuis staat onder druk. Een goede samenwerking tussen gemeenten, Veilig Thuis en andere zorg-, veiligheids- en justitiepartners is een fundamentele voorwaarde voor het succesvol uitvoeren van het programmaplan Samen voor Veilig behorend bij de Regiovisie. Veilig Thuis vervult hierin, vanuit haar wettelijke taken en positie binnen de keten, een belangrijke rol. Op 26 mei 2026 heeft ons college besloten een verbetertraject in gang te zetten naar aanleiding van de situatie bij Veilig Thuis Noord- en Midden-Limburg. Aanleiding hiervoor zijn onder meer de opgebouwde wachtlijsten, het toenemende ziekteverzuim en de onvoldoende onderbouwde subsidieaanvraag.
Deze ontwikkelingen zetten niet alleen de organisatie onder druk, maar hebben ook gevolgen voor de samenwerking binnen de keten en daarmee voor de uitvoering van onderdelen van dit programmaplan. 2 Berg-Ie Clercq, T., Dekker, M., & van der Kooi, C. (2015). Aanpak van geweld tegen kinderen in Europa: De koers die we moeten varen. Augeo Foundation & De Kinderombudsman. 3 Van Bochove, A., Walden, J., & Bos, J. (2025, mei 1). Maatschappelijke kosten GiA (met name huiselijk geweld en kindermishandeling) in Noord- en Midden-Limburg. Memo in het kader van het Programma plan GiA 2025- 2030. Pagina 3 van 5
gemeente roerdalen De verbetering van de samenwerking tussen Veilig Thuis, lokale teams en andere partners vormt daarom een belangrijk aandachtspunt. De uitvoering van onderdelen van het programmaplan, zoals de ontwikkeling van integrale triage van meldingen van Veilig Thuis en de daarvoor benodigde randvoorwaarden worden meegenomen in de ambtelijke en bestuurlijke afstemming die momenteel met Veilig Thuis plaatsvindt. Daarmee wordt geborgd dat het verbetertraject en de uitvoering van het programma plan zoveel mogelijk in samenhang worden vormgegeven. 6. Financiën Het vaststellen van de regiovisie brengt geen financiële consequenties met zich mee. De financiële consequenties voor de uitvoering van het programmaplan bedragen jaarlijks voor de gemeente Roerdalen maximaal €27.696,-voor de periode 2027-2031. Financieel is het voorstel budgetneutraal voor de gemeentelijke begroting, aangezien de jaarlijkse bijdrage van maximaal €27.696,- voor de periode 2027-2031 al was voorzien en wordt gedekt uit het regionaal saldo Beschermd Wonen/ Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie. Wel moet rekening worden gehouden met mogelijke aanvullende financiële consequenties als gevolg van het lopende verbetertraject bij Veilig Thuis Noord- en Midden-Limburg. De omvang hiervan is op dit moment nog niet bekend. 7. Eerdere besluitvorming Niet van toepassing 8.
Communicatie De gemeenten in Noord- en Midden-Limburg worden geïnformeerd over de besluitvorming in de Raad. Na de vaststelling van de visie wordt deze gepubliceerd. 9. Planning en uitvoering Met het vaststellen van de regiovisie, is ook het programma plan definitief vastgesteld door uw college. Het programmaplan geeft uitvoering aan de regiovisie. Na vaststelling van het programmaplan door de veertien gemeenten wordt per 1-1-2027 gestart met de uitvoering van het programma plan. Enkele onderdelen van het plan, zoals de integrale triage, zijn al in voorbereiding. 10. Privacy Niet van toepassing 11. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader de Jeugdwet; de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling; de Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Noord- en Midden Limburg het regionaal meerjarenplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Pagina 4 van 5
iN, gemeente roerdalen 12. Bijlagen Bijlage 1 - Regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg Bijlage 2 - Raadsbesluit regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg 2027-2031 Bijlage 3 - Regionaal Programma plan Samen voor Veilig 2027-2031 Sint Odiliënberg, 14 juli 2026 Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De burgemeester, ing. L.H.C. Bijl Pagina 5 van 5