Raadsvoorstel - Project woonwagenlocaties Roerdalen - Begrotingswijz_2

gemeente roerdalen

Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder: Gevraagd besluit:

Bijlage(n):

Z21-023539 Project woonwagenlocaties Roerdalen - Begrotingswijziging 17 augustus 2021 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen A.C.A.G. Smits De Begrotingswijziging 2021-11 ten behoeve van de nadere uitwerking van het project woonwagenlocaties Roerdalen vast te stellen. Bijlage 1: Begrotingswijziging 2021-11 Bijlage 2: Raadsbesluit Bijlage 3: Projectplan woonwagenlocaties Roerdalen

Toelichting bij het raadsvoorstel Onderwerp Begrotingswijziging ten behoeve van de uitvoering van het project woonwagenlocaties Roerdalen. 1.

2. Inleiding In Roerdalen hebben we diverse opgaven met betrekking tot woonwagenstandplaatsen. Ons college stelde daarvoor in juli 2020 het Actieplan Woonwagens 2020 vast. Het opstellen van een plan van aanpak ten behoeve van het woonwagen- en standplaatsenbeleid was hierin één van de speerpunten. De gemeente heeft de verplichting om haar beleid in overeenstemming te brengen met de mensenrechtelijke kaders die in landelijke 'Beleidskader Woonwagen- en standplaatsenbeleid' zijn vastgelegd. In de begroting is opgenomen dat in 2020 uit het provinciaal woonbehoefteonderzoek is gebleken dat er behoefte is aan extra standplaatsen in Roerdalen. En dat we dit in 2020 en 2021 verder gaan uitwerken door de situatie op de woonwagenlocaties integraal in beeld te brengen, onder andere door het voeren van gesprekken met de woonwagenbewoners. Het resultaat van het onderzoek en de gesprekken dienen dan in 2021 te worden vertaald in een plan van aanpak. Het bijgevoegde projectplan is het resultaat van het derde traject in het Actieplan Woonwagens 2020 en de uitwerking van het plan van aanpak zoals dit in de begroting benoemd is.

Voor het uitvoeren van (haalbaarheids)onderzoeken en het concreet maken van de kosten om te komen tot uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen wordt in dit raadsvoorstel verzocht om Begrotingswijziging 2021-11 vast te stellen en daarmee een voorbereidingsbudget ter beschikking te stellen.

Pagina 1 van 8

11111111111111111 IIIII IIIII IIIIII I III IIII I III I IIII I II I II I II

_, gemeente roerdalen

3.

Beslispunten

De raad besluit: De Begrotingswijziging 2021-11 ten behoeve van de nadere uitwerking van het project woonwagenlocaties Roerdalen vast te stellen. 4.

Argumenten

1.

Lokale woonwagen- en standplaatsenbeleid dient te voldoen aan het Rijksbeleidskader gemeente/ijk woonwagen- en standplaatsenbeleid.

In juli 2018 is het landelijke 'Beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid' verschenen, waarna in mei 2021 een nadere uitwerking volgde in de 'VNG Wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid'. De belangrijkste uitgangspunten van het Rijksbeleidskader zijn: •

De gemeente stelt het beleid voor woonwagens en standplaatsen vast als onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid;

•

Het beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners;

• •

Hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is; Corporaties voorzien in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot de doelgroep behoren;

•

De afbouw van standplaatsen is niet toegestaan (behoudens uitzonderlijke omstandigheden) zolang er behoefte is aan standplaatsen;

•

Een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, heeft binnen een redelijke termijn kans op een standplaats.

Ons gemeentelijk beleid dient te voldoen aan het Rijksbeleidskader gemeentelijk woonwagenen standplaatsenbeleid. De Wegwijzer van de VNG biedt een handreiking om adequaat volkshuisvestelijk beleid voor de doelgroep te formuleren. Het gemeentelijk beleid dat specifiek gaat over woonwagenstandplaatsen in Roerdalen is reeds gewijzigd. Op basis van de op 8 juli 2021 vastgestelde Omgevingsvisie Roerdalen 2050 en de Structuurvisie Wonen Midden Limburg 2018 tot en met 2021 is uitbreiding van de het aantal standplaatsen en woonwagens in Roerdalen mogelijk. De toewijzing van standplaatsen in Roerdalen vindt plaats door Wonen Limburg en is in lijn het landelijk beleidskader. Wonen Limburg hanteert hierbij het afstammingsbeginsel. Op hoofdlijnen zijn er zodoende reeds kaders voor nieuw woonwagen- en standplaatsen beleid vastgesteld. Bij herijking van het gemeentelijke woonbeleid wordt dit verder uitgewerkt en vastgesteld conform het Rijksbeleidskader en de Wegwijzer van de VNG.

Pagina 2 van 8

_, gemeente roerdalen

In lijn met het nieuwe landelijke beleidskader staat in het vastgestelde Actieplan Woonwagens 2020 als uiteindelijke doel ten aanzien van woonwagens en standplaatsen: "In Roerdalen streven we er naar dat er in 2030 voldoende woonwagenstandplaatsen zijn zodat de woningzoekende woonwagenbewoner uit onze gemeente, die dit wenst binnen een redelijke termijn kans heeft op een woonwagenstandplaats. Hierbij houden we zoveel als mogelijk rekening met en geven we ruimte aan het woonwagenleven". Het uitgangspunt hierbij is dat 2030 een uiterlijke datum is en de stappen die doorlopen moeten worden om te komen tot uitbreiding zo snel als mogelijk doorlopen worden.

2.

Uit het provinciaal en gemeentelijk woonbehoefteonderzoek is gebleken dat er behoefte is aan extra standplaatsen in Roerdalen.

Er is een aanvullende behoefte aan standplaatsen vastgesteld van 23-24. Waarvan 6 belangstellenden niet specifiek in Roerdalen een standplaats zoeken.

3.

Er dient een inhaalslag gemaakt te worden om het aantal standplaatsen op peil te brengen.

Op hoofdlijnen doorlopen we de volgende stappen: •

Inventarisatie van de behoefte aan nieuwe standplaatsen

•

Planologische inventarisatie/ (haalbaarheids)onderzoeken

•

Doorlopen bestemmingsplanwijzigings- en vergunningtrajecten

•

Realisatie van nieuwe standplaatsen en opstallen

De inventarisatie en een globale planologische inventarisatie heeft reeds plaatsgevonden. Om de komende periode verdere (haalbaarheids)onderzoeken uit te voeren en de kosten voor uitbreiding van het aantal standplaatsen verder in beeld te brengen is een voorbereidingsbudget nodig. In de begroting 2021 is weliswaar opgenomen dat verder onderzoek gaat plaatsvinden dat leidt tot een plan van aanpak, maar hiervoor is nog geen krediet beschikbaar gesteld. Derhalve wordt nu verzocht om door het vaststellen van Begrotingswijziging 2021-11 een voorbereidingsbudget ter hoogte van €80.000,- beschikbaar te stellen. Vooralsnog wordt daarbij gedacht aan de volgende onderzoeken/onderwerpen/bedragen: Inhuur externe capaciteit (rentmeester): € 3.000 Inhuur externe capaciteit (projectmedewerker): € 18.000 Bodemonderzoeken: € 10.000 Inrichtingstekening (stedenbouwkundig plan): € 5.000 Civieltechnisch plan: € 5.000 Milieutechnische onderzoeken: € 10.000 Bestemmingsplanwijzigingen: € 10.000 Communicatiebudget: € 10.000 Post onvoorzien: € 9.000

Pagina 3 van 8

gemeente roerdalen

We gaan een gezamenlijk proces is met woningcorporatie Wonen Limburg, woonwagenbewoners en omwonenden. Een aanzienlijk gedeelte van de belangstellenden voor een woonwagenstandplaats behoort tot de doelgroep van Wonen Limburg. De gemeente en Wonen Limburg bespreken de onderlinge taken en verantwoordelijkheden en leggen deze vast in een samenwerkingsovereenkomst. Daarna volgt gefaseerd (in lijn met de fasering in punt 1.3) een aantal verdiepende raadsvoorstellen waarin wordt gevraagd om een investeringskrediet voor uitbreiding van het aantal standplaatsen. Deze fasering is aangebracht om op zo kort mogelijke termijn concrete stappen te zetten. Uit de eerste verkenningen is namelijk gebleken dat het bij de ene locatie relatief eenvoudiger is om te komen tot het uitbreiden van standplaatsen dan op andere bestaande of eventuele nieuwe locaties. De verwachte doorlooptijd en complexiteit neemt per fase toe. De opdeling in fases wil overigens niet zeggen dat pas met de volgende fase gestart kan worden zodra de vorige afgerond is. Er wordt mee bedoeld dat de onderzoeksfase weliswaar reeds gestart kan worden, maar dat de afronding van fase 2 later wordt verwacht dan de afronding van fase 1, enzovoorts. •

Fase 1: Reestraat Herkenbosch

•

Fase 2: Sportlaan Montfort en Linderweg Melick

•

Fase 3: niet locatie-gebonden belangstelling, waarbij woonwagenbewoners uit Roerdalen

voorrang krijgen op woonwagenbewoners uit andere gemeenten. Voor zowel de locaties in Herkenbosch, Montfort en Melick zijn bestemmingsplanwijzigingen vereist. De Reestraat in Herkenbosch is aangemerkt als eerste fase. Doordat de gemeente op deze locatie aangrenzende gronden in eigendom heeft lijkt uitbreiding van het aantal standplaatsen hier relatief eenvoudiger. De gemeente heeft bij de locaties in Melick en Montfort geen aangrenzende gronden in eigendom waardoor hier eerst onderzocht dient te worden of er aangrenzende gronden verworven kunnen worden. Zodoende vallen deze locaties in fase 2. Ook beschikt de gemeente niet over een pasklare locatie waar een nieuwe woonwagenlocatie kan worden gerealiseerd. De extra processtappen die hiervoor nodig zijn maken dat dit in fase 3 is ingedeeld. 5.

Kanttekeningen 1. Schaarste op de woningmarkt

Er is sprake van schaarste op de woningmarkt. Zowel voor woonwagenbewoners, als andere bijzondere doelgroepen en reguliere doelgroepen. De achterstand in woonwagenstandplaatsen is aanzienlijk omdat er langere tijd geen standplaatsen zijn bijgekomen.

Pagina 4 van 8

fl

#gg gemeente roerdalen 2. Relatief hoge stichtingskosten voor standplaatsen en woonwagens. Duidelijk is dat de stichtingskosten voor standplaatsen en woonwagens relatief hoog zijn. Een en ander heeft tot gevolg dat corporaties aanzienlijk verlies maken op standplaatsen en woonwagens. De woonvorm woonwagen is voor een corporatie niet realiseerbaar binnen de sociale huursector. In de 'Wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid' van de VNG wordt de gemeente als investeerder voor de standplaatsen genoemd. Wonen Limburg heeft reeds aangegeven naar verwachting een beroep op de gemeente te willen doen in vorm van de inbreng van gronden en de aanlegkosten van standplaatsen (bouwrijp maken). Hiervoor dient nog bestuurlijke afstemming plaats te vinden tussen Wonen Limburg en de gemeente. De komende periode brengen we in beeld wat de daadwerkelijke kosten worden. In samenwerking met de corporatie zal er een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd worden waar met name wordt bekeken wat er qua uitbreiding realistisch is, hoeveel de kosten bedragen en wie welke kosten draagt. Er zijn daarnaast ook woonwagenbewoners die aan hebben gegeven de voorkeur te geven aan, of open te staan voor, andere woonvormen dan een woonwagen.

Ook zijn er woonwagenbewoners die graag de standplaats en/ of opstal in eigendom willen hebben, en eventueel zelf ook willen zorgdragen voor aanleg van de standplaats. Ook deze zaken dienen concreet vast te staan om de financiële gevolgen in beeld te krijgen. Landelijk komt meer aandacht voor de hoge kosten die gepaard gaan met het uitbreiden van het aantal woonwagenstandplaatsen. Minister Ollongren stelt in overleg met de VNG een ondersteuningsprogramma op, waarvan de Wegwijzer ook onderdeel is. Vanuit het Rijk gaat er nader onderzoek plaatsvinden naar de kosten van standplaatsen en woonwagens zodat lokale partijen in hun overleg meer objectieve gegevens bij de hand hebben. Minister Ollongren wijst erop dat gemeenten voor standplaatsen en woonwagens een beroep kunnen doen op het budget van 50 miljoen euro dat zij voor de huisvesting van specifieke doelgroepen vrij heeft gemaakt. Deze regeling wordt momenteel uitgewerkt. Onduidelijk is nog of en in hoeverre Roerdalen hierop een beroep kan doen in de tegemoetkoming van kosten. Naar verwachting loopt de aanvraagperiode van 29 oktober 2021 tot 12 november 2021 en wordt de hoogte van de bijdrage vastgesteld op een maximum van € 5.000,- per woning en een maximum van € 2.500,- per verblijfsruimte die met behulp van de uitkering versneld kan worden gerealiseerd.

Het moet gaan om projecten waarvoor nog geen omgevingsvergunning voor bouwen is aangevraagd, omdat in de regel een bouwvergunning wordt toegekend aan projecten die financieel rond zijn. En het moet gaan om projecten waarvoor binnen twee jaar onomkeerbare stappen worden gezet, zoals het tekenen van een (samenwerkings)overeenkomst of de eerste schop in de grond. Deze voorwaarde zorgt dat projecten die een specifieke uitkering ontvangen ook snel van start gaan.

Pagina 5 van 8

_,, gemeente roerdalen

3. Hoe voorzien gaat worden in duurdere huurwoonwagens en koopwoonwagens is nog onduidelijk. De woningcorporatie is in beginsel de aangewezen partij voor sociale huurwoonwagens. Voor duurdere huurwoonwagens en koopwoonwagens is een andere investeerder nodig. Woonwagenbewoners die buiten de doelgroep van de woningcorporatie vallen, zijn waarschijnlijk zelf in staat om een standplaats en woonwagen te kopen. Echter, voor veel woonwagenbewoners die een woonwagen willen kopen is het lastig om een hypotheek te verkrijgen. Een hypotheekverstrekker is bereid om een kavel te financieren tegen de norm van reguliere woningen, maar als men daar een woonwagen op wil plaatsen kan de woonwagenbewoner doorgaans een hypotheek voor maximaal € 50.000 verkrijgen, terwijl de aanschaf van een nieuwe woonwagen doorgaans aanzienlijk hoger uitvalt. Voor de groep bewoners die buiten de doelgroep van de corporaties valt verplicht het mensenrechtelijk kader volgens het Beleidskader dat de gemeente aanvullende maatregelen treft om te voorzien in voldoende (koop- of particuliere huur)standplaatsen. 4. Omgevingswet 2022 Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet in juli 2022 veranderen de procedures. Voor de uitbreiding van standplaatsen moet waarschijnlijk het omgevingsplan worden gewijzigd en/of een vergunning omgevingsplanactiviteit worden verleend.

Daarnaast moet er ook nog een technische vergunning worden verleend voor de aanleg van de standplaats en woonwagen. De kosten en doorlooptijden voor deze procedures zijn nu nog niet te bepalen. We streven ernaar voor zover mogelijk voor 1 juli 2022 procedures doorlopen te hebben. 6.

Financiën

Gevraagd wordt om ten behoeve van de nadere uitwerking van het Project woonwagenlocaties Roerdalen in te stemmen met Begrotingswijziging 2021-11. Dit voorbereidingsbudget van €80.000,-is voor de noodzakelijke voorbereidingskosten en zal gebruikt worden voor het uitvoeren van (haalbaarheids)onderzoeken en het concreet maken van de kosten. Verdere kosten worden opgenomen in de begroting van 2022 en verder. 7.

Communicatie

Terugkijken Er zijn keukentafelgesprekken gevoerd op de woonwagenlocaties in Roerdalen (m.u.v. Sint Odiliënberg). Waar mogelijk is er met het Sociaal Team een bezoek aan de locaties gebracht. Daarnaast is een aantal belangstellenden in het gemeentehuis of telefonisch gesproken. Er zijn twee contactpersonen voor woonwagenzaken, één interne en één externe medewerker. Tijdens de gesprekken die in het kader van het woonbehoefteonderzoek zijn gevoerd is gevraagd welke ideeën de woonwagenbewoners zelf hebben over hoe uitbreiding eruit moet zien. En of zij actief willen mee denken met de gemeente en woningcorporatie. Het landelijke beleidskader geeft als aanbeveling mee dat gemeenten en woningcorporaties er goed aan doen de totstandkoming van

Pagina 6 van 8

gemeente roerdalen

huurdersorganisaties te bevorderen. Veel woonwagenbewoners geven aan graag mee te willen denken. Op 10 juni heeft er een beeldvormende bijeenkomst plaatsgevonden waarbij uw raad, het college, Wonen Limburg en woonwagenbewoners zijn aangesloten. Vooruitkijken Vanzelfsprekend betrekken we woonwagenbewoners en omwonenden bij de verdere planvorming. Hoe hieraan vorm kan worden gegeven gaat verder onderzocht worden. Er wordt de komende periode geïnvesteerd in het oprichten van een bewonerscommissie en naar verloop van tijd wellicht een huurdersorganisatie indien hier draagvlak en draagkracht voor bestaat bij de doelgroep. Ook wordt verder onderzocht hoe omwonenden kunnen worden meegenomen bij de ontwikkeling/ uitbreiding van woonwagenlocaties. 8.

Planning en uitvoering

In het 4° kwartaal 2021 en de 1e helft van 2022 onderzoeken we de haalbaarheid van de plannen en brengen we de kosten voor uitbreiding van het aantal standplaatsen verder in beeld. We gaan een gezamenlijk proces in met woningcorporatie Wonen Limburg, woonwagenbewoners en omwonenden. Er wordt vervolgens een verdiepend raadsvoorstel ingediend waarin wordt gevraagd om een investeringskrediet voor uitbreiding van het aantal standplaatsen. Dit zal gefaseerd plaatsvinden waarbij er meerdere raadsvoorstellen worden ingediend. De verwachte planning is dat er bij accordering van het voorbereidingsbudget in 2022 een verdiepend raadsvoorstel voor de eerste fase (Herkenbosch) komt. Ook wordt getracht in 2022 benodigde grond te verwerven bij de locaties in Montfort en Melick. Daarnaast wordt in 2022 nader onderzoek gedaan naar fase 3. 9.

Privacy

Er heeft afstemming plaatsgevonden met de privacy coördinator. In de huidige fase worden er geen persoonsgegevens verwerkt. Op dit moment zijn er daarom geen risico's voor de bescherming van persoonsgegevens te voorzien. Bij de verdere uitwerking van het project kan dit wel het geval zijn. Bij aanvang van deze fase worden eventuele risico's en maatregelen in beeld gebracht en wordt waar nodig actie ondernomen. Onderzocht wordt welke maatregelen nog getroffen moeten worden om de bescherming te waarborgen van de persoonsgegevens die tijdens het woonbehoefteonderzoek al zijn verzameld. 10. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader Met dit voorstel wordt voldaan aan het Landelijk beleidskader woonwagen- en standplaatsenbeleid. Het voorstel past in de laatste Structuurvisie, Omgevingsvisie, strategisch programmadoel in de programmabegroting en is een uitvoering van het in 2020 vastgestelde Actieplan Woonwagens.

Pagina 7 van 8

.,. gemeente roerdalen

11. Bijlagen

Bijlage 1: Begrotingswijziging 2021-11 Bijlage 2: Raadsbesluit Bijlage 3: Projectplan Woonwagenlocaties Roerdalen

Sint Odiliënberg, 17 augustus 2021

Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De secretaris,

De burgemeester,

J.J.W.M. L'Ortije

mr. M.D. de Boer-Beerta

Pagina 8 van 8