Kadernota2025 definitief

26

!"#$%&$%'()7"64$%1"-)8$+)51-1+/,$)-$0$$"+$)985!:)$")8$+);4#$%"1*$%1"-)<,$3+%4"1*=>) ?$*+@@%,123)A$%3$$%)98;<?A:) #$%&'"()*")+,%)-)+./" 0%,'*)%"&%*"123.2'&&'"F" 4'+,%)-)+."" 51"!"@(,)"GHGI"*2'-"-%"CJ5")+":%2A)+.>"J%6%":%*":32-*".%E'7%%2-")+.%83%2->"J%"C-3"2%.%,*"-'*" K%-%2,'+-7%")+:3+%27"%+"9%-2)@8%+"8%),)."%+"9%*23(:9''2"A(++%+")+,3..%+"9)@"-%"L7%&)BM38%2$%)->" 51"!"@(,)"GHGN"*2%%-"+''2"',,%":''27;$)@+,)@A$%)-"-%"C<=OP")+":%2A)+.>"4,7".%&%%+*%"6(,,%+":%" ()*83%2)+."&3%*%+".%8%+"''+"-%6%":%**%,)@A%"8%21,);$*)+.>" #3%,);$*)+."" C%"9,)@8%+"3+7")+6%**%+"8332"%%+"+''-,36%")+*%.2'*)%"8'+"-).)*',%"%+"*2'-)*)3+%,%"-)%+7*8%2,%+)+.>" J'*"-3%+":%"3+-%2"'+-%2%"-332"-%")+83%2)+."8'+"-%"C%*"J).)*',%"58%2$%)-"%+"-%"C%*" &3-%2+)7%2)+."%,%A*23+)7;$"9%7*((2,)@A"8%2A%%2"LC&%98M>"C%""7*2%8%+"&%*"-%")+83%2)+."+''2"%%+" 9','+7"*(77%+"1%2733+,)@A%"''+-';$*"%+"-).)*',%"%EE);)Q+*)%>"5+6%"12)32)*%)*")7"3&"%%+")+;,(7)%8%"%+" *3%.'+A%,)@A%"38%2$%)-"*%"9,)@8%+D":''29)@"-%"9%$3%E*%+"8'+"3+6%")+:3+%27";%+*2'',"7*''+>"C)@"6)@+" %28'+"38%2*().-"-'*"-%"8332*6%**)+."8'+"-%6%"-).)*',)7%2)+.7)+)*)'*)%8%+"+)%*"',,%%+"3+6%" -)%+7*8%2,%+)+."8%29%*%2*D"&''2"33A"9)@-2''.*"''+"$%*"8%27*%2A%+"8'+"$%*"8%2*23(:%+"8'+"3+6%" )+:3+%27")+"-%"38%2$%)->" " !"#$%&$%'()!%-/"1*/+1$4"+&133$,1"-)BC/*1*)4')4%#$D)) #$%&'"()*")+,%)-)+." 0%,'*)%"&%*"123.2'&&'" 4'+,%)-)+.""

P'+'E"GHGN":%2A%+":%"8'+()*"%%+"+)%(:%"32.'+)7'*)%7*2(;*((2"&%*"&)+-%2"*%'&7>"K''7*"-%" *%'&3+*:)AA%,)+.%+"&%*"%,A"$(+"%).%+"*%&13"%+"-R+'&)%A"6)@+"%2"33A"32.'+)7'*)%"92%-%" 3+*:)AA%,31.'8%+>"=%+"8'+"-%"9%,'+.2)@A7*%")7"$%*"8%2-%2"92%+.%+"8'+"-%"S9'7)7"31"32-%T>"" #3%,);$*)+." J%"*3%+%&%+-%";3&1,%U)*%)*"9)++%+"-%".%&%%+*%,)@A%"9%-2)@E783%2)+.D"+)%(:%":%*B"%+"2%.%,.%8)+." %+"-%"E)+'+;)Q,%"7)*('*)%D"&'A%+"$%*"+33-6'A%,)@A"-'*"3+6%"'&9*%,)@A%"32.'+)7'*)%"-%".2)1"31"3+-%2" '+-%2%"E)+'+;)Q+"%+"2)7);3V7"8%2-%2"8%27*%2A*>"W)*%)+-%,)@A",%8%2*"-%6%".2)1"3+7"&%%2";3&E32*"%+" ;3+*23,"%+"6)@+"LE)+'+;)Q,%M"2)7);3V7"&%%2"833271%,9''2>"J''2-332"6)@+":%"7'&%+"&%*"-%" .%&%%+*%2''-")+"7*''*"9%*%2"*%"7*(2%+>"" "

27

4.8 Programma 8: Algemene middelen Strategisch programmadoel: een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente.

Inleiding

jaarsnota 2024 van het Rijk. Dit zijn verwachte financiële

In dit programma staat de financiële positie van onze ge-

effecten die worden verwerkt in de meicirculaire 2024.

meente centraal. Een solide financiële positie is randvoor-

In de voorjaarsnota 2024 is de nieuwe financieringssyste-

waardelijk voor het realiseren van onze doelen. We willen

matiek vervroegd van 2027 naar 2024. Dat betekent dat

een sluitende begroting met een gezond meerjarenper-

het volume accres vanaf 2024 wordt gebaseerd op de ont-

spectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van

wikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Hier-

de provincie. Daarom werken we aan verbetering van onze

door krijgen we in 2024 en 2025 minder geld dan in de

‘basis’. Dat betekent grip op financiën, ambtelijke capaci-

Miljoenennota 2024 was begroot. Hierdoor daalt ook het

teit en risico’s (risicomanagement).

accres voor de loon- en prijscompensatie. De opschalingskorting wordt vanaf 2026 geschrapt.

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste zeven programma’s zijn de specifieke

Het Rijk compenseert de negatieve effecten van de invoe-

baten per programma opgenomen. Het grootste deel

ring van de nieuwe financieringssystematiek incidenteel. In

van de baten van de gemeenten kan niet rechtstreeks

het jaar 2024 wordt dit effect volledig gecompenseerd en

worden toegerekend aan een inhoudelijk programma.

in 2025 gedeeltelijk. In 2026 tot en met 2029 wordt de com-

De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de

pensatie aangevuld met een positief saldo van € 675 mil-

gemeentefondsuitkering, de belastingen en de op-

joen, gelijk aan het bedrag van het schrappen van de

brengsten van obligaties en aandelen.

opschalingskorting.

Gemeentefondsuitkering

De verwachte effecten van de Voorjaarsnota 2024 en ove-

We hebben de kadernota opgesteld op basis van de voor-

rige ontwikkelingen staan in onderstaande tabel.

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

!>82E262(?;:J23;68(E?:5:;2@(65I(I9934553@69:5(+,+G $AA2=:(*996(H3;4@(=9E26@5:;2(5>82E262(?;:J23;68 Y8>5;@U48)G6HF489963:):8<88348?K3IF)JKK>)9KK3+)83)E>6HF63I8M8>63: Y8>5;@U48)<=4;468);@@>8F)3;J)JKK>H;;>F3K4;)/A/, Y8>5;@U48)L3@6I834898)@K<E83F;468

)))))))))10222 )))))))))10211 )))))))))1021C )))))))))1021))))))))))))+-.B ))))))))))))))*CC ))))))))))))))*C/ ))))))))))))))*./ ))))))))))))))BBB ))))))))))))))1,/ ))))))))))))))11* )))))))))))))))))-1

!A@=O5AA26(9H>99H(MH@=O5>;68@J93:;68(I23B5=O:(2AA2=:

)))))))))))))))))))))+ ))))))))))))))CAB ))))))))))))))CAA ))))))))))))))B-2

)'Q(=9EH26@5:;2A96L@(R)STU Y8>5;@U4)8??8@4)F4>=@4=>898)KE3;<8)PZ#)3;J)PZ#)/A/*

))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A

$AA2=:(?HL5:2(H39869@2@(+,+G P6H58>783)<;;4F4;J83 T844K)4K83;<8)JK9=<8)5K363:83)83)635K38>F

))))))))))))))11* )))))))))))))))))B2 )))))))))))))))))2/ )))))))))))))))))*A ))))))))))))))/C/ ))))))))))))))*A. ))))))))))))))**. ))))))))))))))*,B

$AA2=:(5>82E262(?;:J23;68(9H(O2:(32J26;6832@?>:55:

(((((((((VW.., (((((((((FWVGX (((((((((FWVF+ (((((((((FWV,F

MI23;82(96:B;JJ2>;6826

28

1223(9I2365=O:;6826(B553L993(O98232(:923;@:2672>5@:;68

))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A

$AA2=:(9I23;82(96:B;JJ2>;6826(9H(O2:(32J26;6832@?>:55:

((((((((((((((V+, ((((((((((((((V+, ((((((((((((((V+, ((((((((((((((V+,

Roerdalen in balans 2.0 en verdere voorstellen In het kader van Roerdalen in balans 2.0 zijn er verschillende voorstellen die in programma 8 hun financiële uitwerking hebben. Met deze kadernota doen we aanvullende voorstellen om tot een sluitende begroting 2025 te komen. +,+-

+,+.

+,+/

P993@:2>>26(K923L5>26(;6(75>56@(+W, Y8>F389983)5K363:GK=5) +)8??8@4)D9:8<838)=6478>63: +)8??8@4)"[P)Q;>8;;9=64G>86I63:S !K:8>8)"[P)KEG>83:F483)3684+5K363:83)Q/A\)F46H:63:)63)/A/2S) !K:8>8)"[P)KEG>83:F483)5K363:83)Q1A\)F46H:63:)63)/A/2S) ]8I6??8>834688>I)4;>68?)4K8>6F483G89;F463: L3JK8>63:)?K>83F83G89;F463:)

))))))))))))))))))))/ ))))))))))))))))))))B ))))))))))))))1., ))))))))))))))*12 )))))))))))))))))2A E<

))))))))))))))))),, )))))))))))))))))1C ))))))))))))))1-1 ))))))))))))))**A )))))))))))))))))2A E<

))))))))))))))111 )))))))))))))))))*A ))))))))))))))1-))))))))))))))*,B )))))))))))))))))2A E<

$AA2=:(I993@:2>>26(K923L5>26(;6(75>56@(+W,(9H(32J26;6832@?>:55:

((((((((((((((--/ ((((((((((((((.F+ ((((((((((((((/F- ((((((((((((((0-.

!56I?>>26L2(I993@:2>>26 D>G86IF<6:>;3483):896H7)63F@U;983)<84)4;>68?)4K8>6F483G89;F463: NM4>;)8M4>;)J8>UK:63:)"[P)-\)Q4K4);;3)V6<G=>:F):8<6II89I8S D?F@U;??83)UK3I83G89;F463:

)))))))))))))))))1A )))))))))))))))))1A )))))))))))))))))1A )))))))))))))))))1A !"#$%&'()*+',-$'().#-)"/,)",01$/12332,5 ))))))))))))))/.* ))))))))))))))/.* ))))))))))))))/.* ))))))))))))))/.* ))))))))))))+11C ))))))))))))+11C ))))))))))))+11C ))))))))))))+11C

$AA2=:26(556I?>>26L2(I993@:2>>26(9H(32J26;6832@?>:55:

((((((((((((((V/. ((((((((((((((V/. ((((((((((((((V/. ((((((((((((((V/.

Verhoging onroerende zaakbelasting woningen

+,+0 MHE23J;6826

))))))))))))))1.- !"#$%&'()*+',-$'().#-)"/,)",01$/12332,4 ))))))))))))))))),C !"#$%&'()*+',-$'().#-)"/,)",01$/12332,4 ))))))))))))))/AC ))))))))))))))*B* )))))))))))))))))2A !"#$%&'()*+',-$'().#-)"/,)",01$/12332,5 E<

Invoering forensenbelasting

Één van de weinige middelen die de gemeente tot haar be-

De gemeente kan forensenbelasting heffen voor natuur-

schikking heeft om haar inkomsten te verhogen is de on-

lijke personen die meer dan 90 dagen in de gemeente ver-

roerendezaakbelasting. Op dit moment is de lastendruk

blijven zonder daar hun hoofdverblijf te hebben.

van inwoners/eigenaren het laagste van Limburg. In het

Deze nieuwe belasting kan op zijn vroegst worden inge-

kader van Roerdalen in balans 2.0 is voorgesteld om een

voerd per 2026. Mogelijk zijn de zogenaamde perceptie-

eenmalige extra OZB verhoging van 10% door te voeren.

kosten hoog in verhouding tot de opbrengsten. In 2025 zal

We stellen voor de OZB eenmalig met nog eens extra 9%

hiervoor door BSGW onderzoek gedaan worden naar de

te verhogen. Hiermee komen we met onze OZB lasten rond

verhouding opbrengsten en kosten.

het gemiddelde van de gemeenten in Limburg te liggen. Afschaffen hondenbelasting Verhoging onroerende zaakbelasting niet-woningen

De afschaffing van de hondenbelasting is afgelopen jaren

Op dit moment is het tarief OZB niet-woningen een stuk

meermaals in de raad ter sprake geweest. Het is een terug-

lager dan gemiddeld. In het project Roerdalen in balans 2.0

kerende discussie. We stellen voor deze belasting definitief

is het voorstel gedaan om de onroerendezaakbelasting van

af te schaffen.

niet-woningen te verhogen met eenmalig 20%. Bij een 20% toename zit dit tarief nog altijd lager dan het gemiddelde in Limburg.

29

5. Financiële positie We willen een begroting die structureel op orde is. Waarin

gaves waar we als gemeenten voor staan een impact op

uitgaven en inkomsten met elkaar in evenwicht zijn. Met

onze financiële positie.

een weerstandscapaciteit om risico's op te kunnen vangen

Ondanks het proces van Roerdalen in Balans 2.0 koersten

en een schuldniveau dat op een acceptabel niveau ligt.

we in eerste instantie opnieuw af op een flink tekort. In

Wij hebben net als vele andere gemeenten te maken met

dit hoofdstuk gaan we in op de oorzaken van dit tekort

grote financiële onzekerheden. Daarnaast hebben de op-

en de maatregelen die we voorstellen om dit op te lossen.

5.1 Kaders en “spelregels” begroting 2025-2028 Uitgangspunt voor de begroting 2025-2028 is het meerjarig perspectief van de begroting 2024-2027 en de begrotingswijzigingen tot en met de raad van 30 mei 2024.

12234532672839:;68(+,+-<+,+0(;6=>?@;2A(72839:;68@B;4C;8;6826(:DE(F,(E2;(+,+G

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

&5>L9(H3;E5;32(72839:;68(+,+G<+,+/

))))))))+102B* ))))))))+*0,.* ))))))))+,0BC1 ))))))))+2011*

K55L@72@>?;:26 %8E48<G8>@6>@=9;6>8)/A/*) ^KG6964864FE9;3)/A/,+/A/.)

)))))))))10A.1 )))))))))101CC )))))))))10-2- )))))))))/0C1)))))))))))))))+1B )))))))))))))))+,C )))))))))))))))+2, )))))))))))))))+B,

K55L@72@>?;:26

)))))))))10AB2 )))))))))101*A )))))))))10-A2 )))))))))/0B2,

12234532672839:;68(+,+-<+,+0(;6=>?@;2A(72839:;68@B;4C;8;6826

))))))))))))+,-. ))))))))+/0*2* ))))))))+/0CBC ))))))))+/0,2-

Voor het opstellen van de begroting 2025 en de meer-

het sociaal domein uit van een index van 3,8% conform

jarenbegroting 2026-2028 stellen we voor de volgende

CPB-raming februari 2024 CAO-loon marktsector.

uitgangspunten te hanteren. In deze uitgangspunten

• Voor de onroerende zaakbelasting woningen ramen

zijn de maatregelen die we voorstellen al verwerkt.

we de opbrengstenstijging van 19% bovenop de stijging van 3,9% die al in de meerjarenraming is opgeno-

• We streven in principe naar een structureel en reëel sluitende begroting. Dit is op dit moment onmogelijk

gevolg van volume-aanpassingen voor woningen.

in het meerjarig perspectief als gevolg van de grote

• Voor de onroerend zaakbelasting niet-woningen

onzekerheid over de gevolgen van het regeerakkoord voor onze gemeente. • Wij conformeren ons aan de provinciale richtlijnen uit de begrotingscirculaire 2025.

ramen we de opbrengstenstijging op 20%. • We ramen de post onvoorzien op € 25.000. • We hanteren een rekenrente van 3% over het financieringstekort.

• We gaan voor de exploitie- en investeringsbudgetten

• Voor de streefwaarden voor de bepaling van de fi-

uit van een kostenstijging van 0%. Voor contractuele

nanciële positie gebruiken we de signaleringswaarde

afspraken worden de kosten conform deze afspra-

uit het "Gemeenschappelijk Financieel Toezichtka-

ken verhoogd.

der" van de Provincie.

• Voor de ontwikkelingen van de loonkosten gaan we

• We zijn kritisch op kostenstijgingen bij verbonden

uit van 4,4% conform CPB-raming februari 2024

partijen. We ramen de bedragen op basis van de

loonvoet sector overheid.

vastgestelde begroting van de verbonden partijen.

• Wegens verwachte CAO-ontwikkelingen gaan we voor

30

men. Daarnaast wordt de OZB-opbrengst bijgesteld als

5.2 Autonome ontwikkelingen We worden geconfronteerd met een aantal ontwikke-

als gevolg van trendontwikkelingen. Areaaluitbreiding

lingen waar we zelf niet direct invloed op hebben of

(de groei van het aantal woningen) die op basis van de

waar geen keuzevrijheid is. Het gaat bijvoorbeeld om

huidige plannen reëel zijn worden ook als autonome

ontwikkelingen die een wijziging inhouden van be-

ontwikkeling aangemerkt.

staand beleid, nieuwe wettelijke taken of bijstellingen

);4@:2>>;6826(9H(75@;@(I56(5?:969E2(96:B;JJ2>;6826

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

12234532672839:;68(+,+-<+,+0(;6=>?@;2A(72839:;68@B;4C;8;6826

))))))))))))+,-. ))))))))+/0*2* ))))))))+/0CBC ))))))))+/0,2-

M6:B;JJ2>;68(5>82E262(?;:J23;68(26(A;656=;23;68 $8@8<G8>@6>@=9;6>8)/A/* Y8>5;@U48)G6HF489963:):8<88348?K3IF)KGJ)JKK>H;;>F3K4;)O6H7 O83487KF483)9;3:9KE83I8)98363:83_#63;3@68>63:

)))))))))))))))))2/ ))))))))))))))))),- ))))))))))))))))),- ))))))))))))))))),)))))))))10BBA )))))))))*01,- )))))))))*01*/ )))))))))*01A, ))))))))))))+1-/ ))))))))))))+*,/ ))))))))))))+,,/ ))))))))))))+2,/

M6:B;JJ2>;68(5>82E262(?;:J23;68(26(A;656=;23;68

)))))))))102/A )))))))))/0.2B )))))))))/0C*- )))))))))/0B11

!56H5@@;68(7;4L3582(I23796L26(H53:;426 `8F4>K< %8>J6@8@834>=<)^NO) %8>J6@8@834>=<)^NO)9KK37KF483)K3456778963: P89;F463:F;<8358>763:):8<883483)83)`;48>F@U;EE83)QPF]`S "<36G=RR) P6HF489963:83)G6HI>;:8)9;:8>)I;3)X)/20AAA

))))))))))))))/A. ))))))))))))+,1B ))))))))))))+*2C ))))))))))))))11C )))))))))))))))))22 ))))))))))))))))))+A

!56H5@@;68(7;4L3582(I23796L26(H53:;426

))))))))))))+*-/ ))))))))))))+*1C ))))))))))))+/,A ))))))))))))+/..

Y6L2Z23;68(26(H3;4@@:;48;68 "3456778963:)9KK37KF483 D9:8<838)63I8M8>63: %E8@6?6878)E6HFK3456778963:83)RK>:)

))))))))))))+2B/ ))))))))))))+2B, ))))))))))))+2B, ))))))))))))+2B, ))))))))))))+/C1 ))))))))))))+/B* ))))))))))))+/B1 ))))))))))))+/B1 ))))))))))))+,22 ))))))))))))+,22 ))))))))))))+,22 ))))))))))))+,22

Y6L2Z23;68(26(H3;4@@:;48;68

))))))))+10/.. ))))))))+10/./ ))))))))+10/.A ))))))))+10/.A

[;I23@26(7;4@:2>>;68(5>@(82I9>8(I56(5?:969E2(96:B;JJ2>;6826 YKK>4R84463:)>6H7FJ8>:K8I63:)4GJ)@K<G63;468?=3@468)Q4U8<;)FEK>4S P6HF489963:)G=I:84)H8=:IRK>:a)>8+634:>;468)83)G6HRK3I8>8)G6HF4;3I)KGJ);;34;9983 %=GF6I68)Zb]_D^`)8M4>;)F46H:63:)GKJ83)FE8@?687)E>6HFK3456778963:)RK>: !K:8>8)7KF483)988>963:83J8>JK8>)83)`<K)J8>JK8>)IKK>)368=58);;3G8F48I63: P6HF489963:)KE)48)>8;96F8>83)KEG>83:F483)>8@9;<8 V;:8>8)7;E64;;99;F483)IKK>);@4=;96F;468)63J8F48>63:FE>K:>;<<; !K:8>8)7KF483)9KKIF)^896@7)QK0;0)IKK>)=64G>86I63:S Y8>UK:63:)G=I:84):>K83K3I8>UK=I)IKK>)<88>)=64G8F48I63:);>8;;9 "3I8>=64E=4463:)G=I:84483 $6J8>F83)798638)G6HF489963:83)9;:8>)I;3)X)/20AAA

)))))))))))))))))))))+ ))))))))+10A*B ))))))))))))+1/2 ))))))))))))+/B. )))))))))))))))+-A ))))))))))))))/2A )))))))))))))))+*)))))))))))))))+2A ))))))))))))))//C )))))))))))))))+BA

[;I23@26(7;4@:2>>;68(5>@(82I9>8(I56(5?:969E2(96:B;JJ2>;6826

))))))))+101-1 ))))))))+101.C ))))))))+101/A ))))))))+101.*

!?:969E2(96:B;JJ2>;6826(72>5@:;6826 NM4>;)KEG>83:F4)"[P)>8:=968>8);>8;;9=64G>86I63:)+)J8>5;@U48)UK:8>8)7KF483 ^88>)KJ8>3;@U463:83)5;;>IKK>)UK:8>8)4K8>6F483G89;F463:

)))))))))))))))))1- )))))))))))))))))/C )))))))))))))))))** )))))))))))))))))*))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A ))))))))))))))1/A

!?:969E2(96:B;JJ2>;6826(72>5@:;6826

))))))))))))))1*- ))))))))))))))1,C ))))))))))))))12* ))))))))))))))12-

&5>L9(65(5?:969E2(96:B;JJ2>;6826

))))))))+10C11 ))))))))+/01*C ))))))))+/021B ))))))))+/0,,A

))))))))))))))//2 ))))))))))))+*B. ))))))))))))+*22 ))))))))))))))1/. )))))))))))))))))B2 )))))))))))))))+1/

)))))))))))))))))))))+ ))))))))+10AB, ))))))))))))+1/2 ))))))))))))+/.)))))))))))))))+2A ))))))))))))))/2A )))))))))))))))+*)))))))))))))))+2A ))))))))))))))/1* )))))))))))))))+**

))))))))))))))/-B ))))))))))))+*B. ))))))))))))+*22 ))))))))))))))1*/ )))))))))))))))))B. )))))))))))))))+1/

))))))))))))))11A ))))))))+10AB, ))))))))))))+1/2 ))))))))))))+*A)))))))))))))))+2A ))))))))))))))/2A )))))))))))))))+*)))))))))))))))+2A ))))))))))))))//1 )))))))))))))))+B,

))))))))))))))/B))))))))))))+*B. ))))))))))))+*22 ))))))))))))))1// )))))))))))))))))2. )))))))))))))))+12

))))))))))))))11A ))))))))+10ACB ))))))))))))+1/2 ))))))))))))+**1 )))))))))))))))+2A ))))))))))))))/2A )))))))))))))))+*)))))))))))))))+2A ))))))))))))))//1 )))))))))))))))+-*

31

5.3 Effecten Roerdalen in balans 2.0 De afspraken die zijn gemaakt in Roerdalen in Balans

gehouden met de woningbouwplannen die al zijn

2.0 zijn in onderstaand overzicht uitgewerkt. Hierbij is

meegenomen bij de autonome ontwikkelingen.

voor de toename van het aantal woningen rekening

$AA2=:26(K923L5>26(;6()5>56@

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

&5>L9(65(5?:969E2(96:B;JJ2>;6826

))))))))+10C11 ))))))))+/01*C ))))))))+/021B ))))))))+/0,,A

\98232(72>5@:;689H73268@:26(26(5>82E262((?;:J23;68 N??8@4)KE)"[P)83);9:8<838)=6478>63:)IKK>)UK:8>8)4K83;<8)5K363:83 !K:8>8)"[P+KEG>83:F483)3684+5K363:83)Q/A\S !K:8>8)"[P+KEG>83:F483)5K363:83)Q1A\S $6??8>8346c>83)4;>68?)4K8>6F483G89;F463:

)))))))))))))))))))). ))))))))))))))1., ))))))))))))))*12 )))))))))))))))))2A

\98232(72>5@:;689H73268@:26(26(5>82E262((?;:J23;68

))))))))))))))22C ))))))))))))))B*/ ))))))))))))))C*2 )))))))))))))).2B

MI23;82(2AA2=:26(K923L5>26(;6()5>56@ !K:8>8)98:8FKEG>83:F483)IKK>)4K83;<8)5K363:GK=5 &K8>878363:)F4>;;4>8636:63:)83):>KK4)K3I8>UK=I);;3)>6KK9>8@U483 Y8>9;:63:)G=I:84)J8>J;3:63:)R68748

))))))))))))))*AA ))))))))))))))*AA ))))))))))))))*AA ))))))))))))))*AA )))))))))))))))))** ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),. )))))))))))))))))2A ))))))))))))))/AA ))))))))))))))/AA ))))))))))))))/AA ))))))))))))))/AA

MI23;82(2AA2=:26(K923L5>26(;6()5>56@

))))))))))))))2** ))))))))))))))2,A ))))))))))))))2,. ))))))))))))))22A

&5>L9(65(2AA2=:26(K923L5>26(;6()5>56@

))))))))))))+B/1 ))))))))))))+-B2 ))))))))+10/** ))))))))+10A*,

)))))))))))))))))B1 ))))))))))))))1-1 ))))))))))))))**A )))))))))))))))))2A

))))))))))))))1,1 ))))))))))))))1-))))))))))))))*,B )))))))))))))))))2A

))))))))))))))/*B ))))))))))))))/AC ))))))))))))))*B* )))))))))))))))))2A

5.4 Ontwikkelingen Naast de autonome ontwikkelingen is een een aantal ont-

kelingen te laten plaatsvinden. De ontwikkelingen heb-

wikkelingen waarin we wel de keuze hebben om deze

ben deels betrekking op bestaand beleid en zijn deels

wel of niet te laten plaatsvinden. In de programma's is

nieuwe ontwikkelingen. Conform het toezichtkader van

aangegeven waarom het van belang is om deze ontwik-

de Provincie worden pilots structureel opgenomen.

M6:B;JJ2>;6826

32

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

&5>L9(65(2AA2=:26(K923L5>26(;6()5>56@

))))))))))))+B/1 ))))))))))))+-B2 ))))))))+10/** ))))))))+10A*,

M6:B;JJ2>;6826(7;6626(72@:556L(72>2;L(R?;:732;L;6826(9A(L993C2::;68(H;>9:@U '64G>86I63:)58>7:8J8>F8>J6@8E=34 %=GF6I68)(63I8>56H7>;I83) `89R6H3)KE)>8@8E4 YKK>4R84463:)K=4IKK>)@;<E=F

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+1. )))))))))))))))+BA )))))))))))))))+CC

M6:B;JJ2>;6826(7;6626(72@:556L(72>2;L(R?;:732;L;6826(9A(L993C2::;68(H;>9:@U

))))))))))))+/A2 ))))))))))))+/A2 ))))))))))))+/A2 ))))))))))))+/A2

";2?B2(96:B;JJ2>;6826 ZKd>I63;4K>)FEK>4)83)E>8J83468 '64JK8>63:F7>8I684)368=5GK=5)(63I)Z834>=<))eKF48>UK94))Q7;E64;;99;F483S D;3E;7)HK3:8>83)<84)@K<E98M8)E>KG98<;4687)IKK>)fV):>K8E %'T)3KKIU=9EG=>8;=)^+V NM4>;)@;E;@64864)JKK>)=64JK8>63:)4K8>6F46F@U8)J6F68 "3I8>RK87)3;;>)VK7;;9)^83F)"34567789)P8I>6H? "3I8>RK87)3;;>)J8F46:63:)JKK>4:8R84)K3I8>56HF)63)OK8>I;983 ];>;34F489963:)>8:6KI8;9 $;4;)KE)K>I8a)G;F6F)KE)K>I8

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))))))))+ )))))))))))))))+2A )))))))))))))))+/A )))))))))))))))+2A ))))))))))))+1AA ))))))))))))+/AA ))))))))))))+.BA ))))))))))))+/AA

";2?B2(96:B;JJ2>;6826

))))))))+102*A ))))))))))))+/*B ))))))))))))+/*B ))))))))))))+/*B

&5>L9(6553(96:B;JJ2>;6826

))))))))+/0*2B ))))))))+10,AB ))))))))+10BC, ))))))))+10,C2

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+1. )))))))))))))))+BA )))))))))))))))+CC

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+BB )))))))))))))))+2A )))))))))))))))+/A )))))))))))))))+2A

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+1. )))))))))))))))+BA )))))))))))))))+CC

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+BB )))))))))))))))+2A )))))))))))))))+/A )))))))))))))))+2A

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+1. )))))))))))))))+BA )))))))))))))))+CC

)))))))))))))))+2A )))))))))))))))+BB )))))))))))))))+2A )))))))))))))))+/A )))))))))))))))+2A

5.5 Maatregelen Om de meerjarige tekorten voor in ieder geval 2025 op

lijkheden voor andere dekkingsmiddelen. Daarnaast

te lossen stellen we onderstaande maatregelen voor. We

worden er aanvullende belastingmaatregelen voorge-

hebben zo breed mogelijk gekeken naar welke keuzes

steld. Voor een aantal incidentele kosten wordt voorge-

mogelijk zijn, ook naar bestaande budgetten en moge-

steld deze te dekken uit de algemene reserve.

N2?C2E982>;4JO2L26

+,+-

+,+.

QG8I>;:83)W)X)10AAAS +,+/ +,+0

&5>L9(6553(96:B;JJ2>;6826

))))))))+/0*2B ))))))))+10,AB ))))))))+10BC, ))))))))+10,C2

N2?C2E982>;4JO2L26(L993(556H5@@;68(?;:85I26 `8>7:8J8>FF8>J6@8E=34)3684)<88>H;>6:)J8>UK:83 D?>;<63:)8ME8>6<83488>G=I:84)JKK>)G=>:8>E;>46@6E;468 b8=:IRK>:g)KE38<83);9F)>6F6@K "3I8>UK=I)G8E9;3463:)=64G>86I63:);>8;;9)588>)3;;>)86:83):>K83)48;< %=GF6I68F)JKK>)8@K3K<6F@U8)E>KH8@483)U;9J8>83 D@@K<<KI;468)G8986I)U8>R683 ]883);9:8<838)E>6HF63I8M)IKK>JK8>83 eKF4)K3JKK>R683)J8>9;:83)4K4)X)/20AAA

)))))))))))))))))))))+ )))))))))))))))))*2 ))))))))))))))1-* )))))))))))))))))))))+ )))))))))))))))))/A )))))))))))))))))))))+ ))))))))))))))/C1 )))))))))))))))))2A

N2?C2E982>;4JO2L26(L993(556H5@@;68(?;:85I26

))))))))))))))2B. ))))))))))))))CBA ))))))))))))))C2. ))))))))))))))C2.

[2JJ;68(?;:(3;4J@E;LL2>26(R@H2=;A;2J2(?;:J23;6826U `89R6H3)KE)>8@8E4) ]8I>;:FI8F7=3I6:8)A+,)H;>6:83)

)))))))))))))))))BA )))))))))))))))))BA )))))))))))))))))BA )))))))))))))))))BA ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A ))))))))))))))))),A

[2JJ;68(?;:(3;4J@E;LL2>26(R@H2=;A;2J2(?;:J23;6826U

))))))))))))))1AA ))))))))))))))1AA ))))))))))))))1AA ))))))))))))))1AA

[2JJ;68(?;:(5>82E262(32@23I2 "3I8>RK87)3;;>)VK7;;9)^83F)"34567789)P8I>6H? "3I8>RK87)3;;>)J8F46:63:)JKK>4:8R84)K3I8>56HF)63)OK8>I;983 ];>;34F489963:)>8:6KI8;9 $;4;)KE)K>I8a)G;F6F)KE)K>I8

))))))))))))))1AA ))))))))))))))/AA )))))))))))))).BA ))))))))))))))/AA

[2JJ;68(?;:(5>82E262(32@23I2

)))))))))10*BA )))))))))))))))))))))+ )))))))))))))))))))))+ )))))))))))))))))))))+

)2>5@:;68E55:3282>26 NM4>;)8M4>;)J8>UK:63:)"[P)-\)Q4K4);;3)V6<G=>:F):8<6II89I8S (56H4F@U89I63:)4K8>878383);;3)>6KK9>8@U4)83);?J;9F4K??83U8??63: (KF483I87783IU86I):>;?>8@U483)3;;>)2A\)7KF483I87783I D>G86IF<6:>;3483):896H7)63F@U;983)<84)4;>68?)4K8>6F483G89;F463: D?F@U;??83)UK3I83G89;F463:

))))))))))))))/.* ))))))))))))))1*A ))))))))))))))))),A )))))))))))))))))1A ))))))))))))+11C

)2>5@:;68E55:3282>26

))))))))))))))*,B ))))))))))))))*,B ))))))))))))))*,B ))))))))))))))*,B

P23B5=O:(@5>L9(E2234532672839:;68(+,+-<+,+0

)))))))))))))))))1C ))))))))))))+/AA ))))))))))))+,CA ))))))))))))+/C1

)))))))))))))))))2A )))))))))))))))))*2 ))))))))))))))1-* )))))))))))))))))2A )))))))))))))))))/A ))))))))))))))1AA ))))))))))))))/B* )))))))))))))))))2A

))))))))))))))/.* ))))))))))))))1*A ))))))))))))))))),A )))))))))))))))))1A ))))))))))))+11C

)))))))))))))))))2A )))))))))))))))))*2 ))))))))))))))1-* )))))))))))))))))2A )))))))))))))))))/A ))))))))))))))1AA ))))))))))))))/B1 )))))))))))))))))2A

))))))))))))))/.* ))))))))))))))1*A ))))))))))))))))),A )))))))))))))))))1A ))))))))))))+11C

)))))))))))))))))2A )))))))))))))))))*2 ))))))))))))))1-* )))))))))))))))))2A )))))))))))))))))/A ))))))))))))))1AA ))))))))))))))/B1 )))))))))))))))))2A

))))))))))))))/.* ))))))))))))))1*A ))))))))))))))))),A )))))))))))))))))1A ))))))))))))+11C

33

5.6 Reserves We hebben naar onze reserves gekeken en zijn tot de con-

Het opheven van deze reserves komt ten gunste van

clusie gekomen dat een aantal reserves in de loop van dit

de algemene reserve. De verwachte stand van de alge-

jaar opgeheven kan worden. Het betreft de reserves:

mene reserve is op 1-1-2025 € 14 mln.

• Afdekking tekorten € 4,35 mln • Stimuleringsfonds energie € 1 mln • Projectenkalender MER Info architectuur € 84.000

5.7 Risico’s In de voorstellen die nu worden gedaan lopen we op

Naast deze risico’s moeten de financieringskosten nog

een aantal punten meer risico. Gelet op de weerstands-

doorgerekend worden voor de begroting 2025-2028.

ratio van 5,5 (jaarstukken 2023) en de toename van de

Op dit moment is een aanname gedaan van deze kos-

algemene reserve is het verantwoord om deze extra ri-

ten. Bovendien is er vanuit de GGD berichtgeving ge-

sico's te nemen. Het gaat hierbij onder andere om:

komen dat de kosten mogelijk hoger zijn de dan nu

• De bouwleges die zijn opgenomen in Roerdalen in

opgenomen in hun conceptbegroting. Uitgangspunt

Balans, waarbij de risico's betrekking hebben op de

richting begroting 2025-2028 is dat nieuwe ontwikke-

omvang, de periode en de mogelijke extra kosten bij

lingen alleen mogelijk zijn als daarbij tevens wordt

de OD MER voor de beoordeling van de vergunnin-

aangegeven hoe deze

gaanvragen. • De verlaging voor de kosten van jeugdzorg+, waarbij het risico is dat er meer gevallen komen die aanspraak maken op deze zorg. • Het niet opnemen van de algemene prijsindexering, waarbij het risico ontstaat van mogelijk hogere kosten, bijvoorbeeld door nieuwe aanbestedingen of verlenging van contracten.

34

35

uitgave mei 2024

Gemeente Roerdalen

tekst

Gemeente Roerdalen

foto’s

Peggy Berben Leon Frenken Limburg Marketing MSN Anki Riteco Ruud Snijders Anita Willems

vormgeving

hoenenenvandooren.nl

bezoekadres Schaapsweg 20, 6077 CG Sint Odiliënberg postadres Postbus 6099, 6077 ZH Sint Odiliënberg telefoon 0475 538 888 e-mail info@roerdalen.nl website www.roerdalen.nl