Bijlage 1.1. Gezondheidsmonitor Jeugd 2023
Tekst van het document
Gemeenteprofiel
Gemeente Roerdalen 14-05-2024
Inhoudsopgave
1. Gezin
7. Beschermende factoren en vertrouwen
13. Bewegen en sport
2. School
8. Psychische klachten en stress
14. Vrije tijd
3. Gezondheid en geluk
9. Prestatiedruk en eenzaamheid
15. Dagelijks leven
4. Slaap en gehoor
10. Mediawijsheid
16. Geld
5. Alcohol
11. Gewicht
17. Mantelzorg
6. Roken, vapen en drugs
12. Voeding
Toelichting
Afname Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 De Gezondheidsmonitor Jeugd is in het najaar van 2023 afgenomen onder jongeren in leerjaar 2 en 4 van het regulier voortgezet onderwijs (RVO). Op de volgende pagina’s zijn de belangrijkste resultaten van uw gemeente afgezet tegen het regionale gemiddelde. Alle resultaten zijn gewogen naar gender, leerjaar en opleidingsniveau. Resultaten van jongeren uit groepen die ondervertegenwoordigd zijn tellen hierdoor relatief zwaarder mee, terwijl resultaten van jongeren uit oververtegenwoordigde groepen iets minder zwaar meetellen. Door deze weegprocedure mag verondersteld worden dat de cijfers op gemeenteniveau en regionaal niveau representatief zijn. Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten hanteren wij bij de rapportage een minimum van 30 respondenten die de vraag ingevuld hebben en een minimum van 5 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers niet weergegeven.
Aantal ingevulde vragenlijsten
Gemeente Roerdalen
GGD Limburg-Noord
Klas 2
135
3,600
Klas 4
97
3,280
Vmbo
107
3,522
Havo/Vwo
108
3,097
Jongen
101
3,355
Meisje
124
3,414
Totaal
232
6,880
1. Gezin
De gezinssituatie waarin een jongere opgroeit heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van de jongere. Jongeren die een goede band hebben met hun ouders hebben over het algemeen minder psychosociale problemen. Van eenoudergezinnen en gezinnen die moeite hebben met rondkomen wordt veel veerkracht en improvisatie verwacht. Ook als er een gezinslid is met een lichamelijke of psychische ziekte of een verslaving (potentiële mantelzorger) kan dat invloed hebben op diverse aspecten van de gezondheid en het welzijn van de jongere (minder goede ervaren gezondheid, meer psychische problemen, meer genotmiddelengebruik, spijbelgedrag).
Gemeente
6%
5%
Regio
ervaart thuis moeite met rondkomen
78%
woont bij beide ouders
5%
woont afwisselend bij beide ouders (co-ouderschap)
Gemeente
22%
20%
is potentiële mantelzorger
8%
woont bij vader of moeder en zijn/haar partner
8%
woont in een eenoudergezin
Regio
1. Gezin
Steun, opvattingen en betrokkenheid van ouders hebben invloed op het gedrag van de jongere.
Er is gevraagd hoe vaak jongeren 's avonds van huis zijn en hoe ouders/verzorgers hiermee omgaan.
Thuis
77% 92%
Mijn ouders of verzorgers weten waar ik ben als ik niet thuis ben
85% 94%
gemeente
13%
20%
90%
Regio
87%
Mijn ouders hebben duidelijke regels over wat ik wel en niet mag doen
80% 85%
was in de afgelopen week 3 of meer dagen ‘s avonds na 10 uur niet thuis 78%
gemeente
2%
4%
Regio
74%
Mijn ouders brengen veel tijd met mij door
73% 78%
was in de afgelopen week 3 of meer dagen ‘s avonds na 10 uur niet thuis en ouders weten niet altijd waar jongere is
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Gemeente Roerdalen Vmbo
Gemeente Roerdalen Havo/Vwo
GGD Limburg-Noord Vmbo
GGD Limburg-Noord Havo/Vwo
70%
80%
90%
100%
2. School
Jongeren brengen een groot deel van hun tijd door op school. Op school doen jongeren kennis en vaardigheden op die belangrijk zijn voor hun ontwikkeling. Maar ook doen ze sociale contacten op en maken ze vrienden.
Wanneer jongeren worden gepest, kan dit negatieve gevolgen hebben voor hun sociaalemotionele gezondheid. In de monitor is gevraagd naar pesten, schoolbeleving, ziekteverzuim en spijbelen.
Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school
40%
20% 15% 10%
14%
20%
Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school
20%
20%
10%
7%
0%
3% 2019
2021
Gemeente Roerdalen
13%
12%
10%
2023
GGD Limburg-Noord
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
Heeft de afgelopen 4 weken gespijbeld 50%
30% 20%
13%
12%
17%
10%
0%
3%
16%
40%
5%
4%
4%
5%
15%
21%
16%
Meisje
Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school 25%
17%
10%
0%
25%
30%
10%
5%
Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school
13%
50%
25%
Jongen
15%
Was de afgelopen 4 weken 3+ dagen ziek thuis
Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school
Vmbo
Havo/Vwo
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
2. School
LHBTQ+-jongeren worden vaak gepest, gediscrimineerd en blootgesteld aan geweld. Dit kan gebeuren op school, op straat of zelfs tijdens sociale activiteiten. Hierdoor voelen zij zich vaak onveilig in deze omgevingen. In uw gemeente denkt 29% van de leerlingen dat iemand die LHBTQ+ is dat op school niet kan vertellen. Dit percentage is hoger onder leerlingen van het VMBO in vergelijking met HAVO/VWO.
Vindt dat school meer aandacht moet besteden aan…
Hulp voor leerlingen met problemen
23%
Hygiëne en ventilatie
33%
Stress, mindfulness, meditatie
29%
Pesten, discriminatie en agressief gedrag
35%
LHBTQ+ acceptatie (Sociale) media en gamen Gemeente Roerdalen Vmbo 9% Gemeente Roerdalen 11% Havo/Vwo GGD Limburg-Noord Vmbo 7% GGD Limburg-Noord 13% Havo/Vwo
0%
29% 37%
28% 40%
31% 25%
33% 18%
10%
31% 27%
32%
Relaties en seksualiteit
7%
Roken, alcohol en drugs
19%
29%
20% 40% 60% 80% 100%
Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat op school tegen iedereen kan vertellen Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat op school alleen tegen vrienden kan vertellen Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat niet op school kan vertellen Weet niet of iemand die LHBTQ+ is dat op school kan vertellen
Bewegen en sport
15%
Gezond eten en drinken
18%
Andere thema's
11%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
3. Gezondheid en geluk
Gezondheid is meer dan de afwezigheid van lichamelijke klachten. Jongeren kunnen zelf het beste aangeven hoe zij hun gezondheid ervaren. Dit is een betrouwbare indicator voor de algehele gezondheidstoestand van jongeren. Uit de resultaten van de monitor blijkt dat de meerderheid van de jongeren de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart. Het percentage is in de regio wel gedaald ten opzichte van 2021. In de afgelopen monitors is onderzocht hoe gelukkig de jongeren zich voelen. Tijdens de coronaperiode(2021) voelden jongeren in de regio zich minder gelukkig dan in 2019. In 2023 voelen ze zich ongeveer even gelukkig als in 2021.
Ervaart een goede gezondheid 100% 80%
89% 86%
Ervaren gezondheid en geluk 100%
85%
80%
84%
76%
60%
80%
83%
60%
20%
20%
0%
0% 2019
2021
Gemeente Roerdalen
Ervaart een goede gezondheid
2023
GGD Limburg-Noord
Vmbo
Voelt zich meestal gelukkig
80%
79%
77%
40%
40%
100%
74%
Havo/Vwo
Ervaren gezondheid en geluk 100%
88% 78%
80%
76%
78%
85%
60%
Voelt zich meestal gelukkig
80%
79%
85% 75%
78%
60% 40%
40%
20%
20%
0%
0% 2019
Gemeente Roerdalen
2021
2023
GGD Limburg-Noord
Ervaart een goede gezondheid
Jongen
Voelt zich meestal gelukkig
Meisje
4. Slaap en gehoor
Een goede nachtrust is heel belangrijk. Zeker voor jongeren in de puberteit. Toch slapen juist zij vaak slecht en te weinig. Biologische veranderingen in de puberteit zorgen er voor dat jongeren moeilijker in slaap vallen. Maar ook piekeren, laat naar bed gaan door huiswerk of door schermgebruik en gebrek aan regels kunnen het slaappatroon verstoren.
Slaapt over het algemeen niet zo goed/helemaal niet goed 50% 40% 30% 20% 10%
2019
13% 2021
2023
GGD Limburg-Noord
27%
21%
Gemeente
14%
28%
24%
Regio
Slaperig of moe (minimaal wekelijks)
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
100%
heeft last van gehoor na luisteren muziek met oordopjes
80% 57%
Slaperig of moe (minimaal wekelijks) 100% 50%
19%
17%
Gemeente Roerdalen
40%
21%
0%
Slaapt over het algemeen niet zo goed/helemaal niet goed
20%
18%
18%
Gehoorschade bij jongeren is een groeiend probleem. Veel jongeren lopen op jonge leeftijd al beginnende gehoorschade op. Dit komt bijvoorbeeld door harde muziek via de koptelefoon of op feestjes, of door lawaai tijdens een (bij)baan. Eenmaal opgelopen gehoorverlies is meestal onomkeerbaar. Preventie is essentieel, het bewust maken van de risico’s van te hard geluid en het aanmoedigen van het gebruik van gehoorbescherming in luide omgevingen kan hierbij helpen.
70% 39%
74%
44%
60%
64%
60% 40%
55%
60%
60%
Gemeente
20%
0%
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
2019
Gemeente Roerdalen
2021
2023
GGD Limburg-Noord
44%
42%
Regio
heeft last van gehoor na aanwezigheid op plek met harde muziek
5. Alcohol
Alcoholgebruik onder de 18 jaar wordt als ongewenst beschouwd en is wettelijk verboden. De hersenen van jongeren zijn nog volop in ontwikkeling en er zijn aanwijzingen dat deze ontwikkeling verstoord wordt door alcoholgebruik. Daarnaast vertonen drinkende jongeren vaker ongeremd, agressief of asociaal gedrag en hebben zij een verhoogd risico op problematisch drinken op latere leeftijd. Hoewel alcoholgebruik onder de 18 jaar vooral voorkomt in klas 4, zien we ook al alcoholgebruik in klas 2. Er zijn minder verschillen tussen jongens en meisjes.
Heeft afgelopen 4 weken alcohol gedronken
In de afgelopen 4 weken
100%
100%
80%
80%
60% 38%
40% 20%
31%
53%
60%
41%
37%
35%
35%
0%
42%
34%
40% 22% 13%
20%
8%
0% 2019
Gemeente Roerdalen
2021
2023
Alcohol gedronken
GGD Limburg-Noord
Binge drinken
Klas 2
Dronken geweest
Klas 4
In de afgelopen 4 weken 100%
Gemeente
27%
24%
Regio
Gemeente
20%
19%
Regio
80% 60% 40%
heeft in de afgelopen 4 weken wel eens 5 of meer glazen alcohol gedronken (binge drinken)
is in de afgelopen 4 weken wel eens dronken geweest
40%
34%
34% 19%
20%
24%
16%
0% Alcohol gedronken
Binge drinken
Vmbo
Havo/Vwo
Dronken geweest
5. Alcohol
Groepsdruk speelt een rol bij het middelengebruik van jongeren. Als er in hun omgeving, door bijvoorbeeld vrienden of vriendinnen, alcohol wordt gedronken of andere middelen worden gebruikt, dan is de kans groter dat een jongere zelf ook alcohol drinkt.
Jongeren komen aan alcohol via 35% 29%
Andere volwassenen
Aan alle jongeren is gevraagd of hun vrienden alcohol drinken. De mening van ouders over alcoholgebruik en hoe jongeren aan alcohol komen is gevraagd aan jongeren die ooit een heel glas alcohol gedronken hebben. In de grafieken ‘Mening ouders alcohol’ en ‘Jongeren komen aan alcohol via’ worden daarom resultaten gepresenteerd voor de subgroep jongeren die ooit een heel glas alcohol hebben gedronken.
Hoeveel van de vrienden drinken alcohol?
Ouders
57% 50%
Vrienden
52% 50% 28% 32%
Anderen kopen
Gemeente Roerdalen
32%
39%
14% 15%
GGD Limburg-Noord
32%
35%
17%
Zelf kopen
0%
20%
Gemeente Roerdalen
40%
60%
80%
100%
0%
GGD Limburg-Noord
Geen
GGD Limburg-Noord
41%
0%
10%
20%
14%
25%
15%
30%
Sommige
40%
Meeste
60%
80%
(Bijna) alle
100% 80%
40%
20%
Sommige tot (bijna) alle vriend(inn)en drinken alcohol
Mening ouders alcohol Gemeente Roerdalen
16%
18% 16%
40%
50%
7%
23%
60%
70%
8%
80%
12% 3%
90%
Ze vinden het goed
Ze zeggen er niets van
Ze raden het af
Ze vinden dat ik minder alcohol zou moeten drinken
Ze verbieden het
Ze weten het niet
84% 68%
69% 58%
60% 9%
40% 100%
20% 0% Vmbo
Havo/Vwo
Klas 2
Klas 4
100%
6. Roken, vapen en drugs
Roken is veruit de belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of komen te overlijden (RIVM). Als je op jonge leeftijd begint met roken, is de verslaving vaak sterker en is de kans op succesvol stoppen kleiner dan wanneer je op latere leeftijd begint met roken. Daarom is het belangrijk om samen te werken aan een rookvrije generatie. Ook de e-sigaret (vape) bevat veel schadelijke en verslavende stoffen. Deze nieuwe vorm van roken is sterk in opkomst, vapen komt onder jongeren in de regio inmiddels vaker voor dan het roken van sigaretten. 8% van de jongeren in uw gemeente heeft ooit wiet of hasj gebruikt. Het percentage dat in de laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt heeft is 4%. heeft ooit andere drugs dan wiet of hasj gebruikt.
Rookt (minimaal wekelijks) 25%
25%
20%
20%
15%
15%
10%
10%
5%
6%
6% 3% 2019
8%
Regio
Gemeente Roerdalen
Rookt wekelijks
GGD Limburg-Noord
Vapet wekelijks
Vmbo
Wiet/hasj ooit
Havo/Vwo
Rookt en/of vapet wekelijks
20%
20% 11% 11% 3%
15% 10%
12% 8%
12%
5%
2%
0%
Gemeente Roerdalen
6%
0%
2023
25%
2019
9%
8% 6%
25%
5%
16%
5%
Vapet (minimaal wekelijks)
0%
heeft ooit wiet of hasj gebruikt
4%
2021
10%
8%
5% 3%
0%
15%
Gemeente
Roken, vapen en drugs
2023
GGD Limburg-Noord
5% 2019
Gemeente Roerdalen
2023
GGD Limburg-Noord
7. Beschermende factoren en vertrouwen
Hoe jongeren met uitdagingen als stress, ingrijpende gebeurtenissen en groepsdruk omgaan wordt mede bepaald door hun veerkracht en weerbaarheid. Jongens rapporteren over het algemeen dat zij sneller herstellen, makkelijker stressvolle gebeurtenissen doorstaan en beter voor zichzelf kunnen opkomen dan meisjes. Ondanks de uitdagingen die zij in hun leven tegenkomen hebben de meeste jongeren voldoende vertrouwen in de toekomst.
Herstelt snel na een moeilijke periode 100% 80% 60%
100% 80%
90%
89%
87%
88%
87%
60%
67%
67%
64%
64%
2021
2023
Gemeente Roerdalen
GGD Limburg-Noord
45% 42%
25%
Niet moeilijk stressvolle gebeurtenissen doorstaan
Jongen
Goed voor zichzelf opkomen
Meisje
Vertrouwen in de toekomst
Gemeente Roerdalen
15%
38%
47%
GGD Limburg-Noord
13%
38%
50%
39% 35%
0% 20% 40% 60% 80% 100% Weinig tot geen vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 5 of lager)
0% GGD Limburg-Noord
40%
80%
20%
Gemeente Roerdalen
50%
Herstelt snel
100%
20%
2023
59%
84%
0%
Vindt het niet moeilijk om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan
40%
2021
60%
0%
40%
2019
80%
94% 79%
20%
20%
60%
0%
100%
40%
Kan goed voor zichzelf opkomen 92%
Veerkracht
2021
2023
Gemeente Roerdalen
GGD Limburg-Noord
Matig/redelijk vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 6 of 7) (Heel) veel vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 8 of hoger)
7. Beschermende factoren en vertrouwen
In uw gemeente kan 4% van de jongeren bij niemand terecht. Deze groep is extra kwetsbaar bij problemen. Kan met een probleem of als hij/zij ergens mee zit terecht bij
Ook vrienden en vriendinnen zijn voor jongeren in de adolescentie ontzettend belangrijk. Sociale steun en deelnemen aan sociale activiteiten (bijvoorbeeld binnen een vereniging) kunnen voorkomen dat jongeren zich eenzaam voelen.
Scoort hoog op sociale steun vrienden 100% 80% 60%
67%
56%
62%
55%
40% Niemand
53% 51%
20%
4%
0% 2019 Hulpverlener
5%
Volwassene op school
2021
Gemeente Roerdalen
15%
GGD Limburg-Noord
Sociale steun van vrienden
Vrienden
67%
Familie
2023
Gemeente Roerdalen
19%
28%
53%
GGD Limburg-Noord
18%
31%
51%
40%
Ouders
73%
0%
20%
40%
60%
80%
0% 100%
10%
20%
Lage score sociale steun-kind
30%
40%
50%
60%
Gemiddelde score sociale steun-kind
70%
80%
90%
Hoge score sociale steun-kind
100%
8. Psychische klachten en stress
In 2023 geeft 51% van de jongeren in uw gemeente aan zich (zeer) vaak gestrest te voelen door een of meer factoren.
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren
80%
Vooral meisjes hebben vaker psychische klachten en ervaren vaker stress dan jongens.
0%
60%
40%
43%
40% 20%
41%
40%
2019
2021
21%
Regio
heeft in de afgelopen 12 maanden een enkele keer tot heel vaak serieus nagedacht over suïcide
20%
49%
10%
27%
24% 19% 24%
25%
2021
2023
17%
0% Gemeente Roerdalen
2023
2019
GGD Limburg-Noord
Gemeente Roerdalen
Bronnen van stress
GGD Limburg-Noord
Psychische klachten 100%
33%
Mening anderen
27%
30%
51%
42%
Alles wat je moet doen
Gemeente
50%
100%
Psychische klachten worden gemeten met de ‘Mental Health Inventory 5’ (MHI-5). Het geeft een indicatie van de psychische gezondheid, waaronder bijvoorbeeld depressieve klachten. In vergelijking met 2021 ervaren veel meer jongeren in de regio psychische klachten.
5% van de jongeren uit uw gemeente hebben er in de laatste 12 maanden vaak of heel vaak serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven.
Heeft psychische klachten
80%
21%
Eigen problemen
16%
40%
Thuissituatie
15%
20%
School of huiswerk
20%
40%
35%
31% 14%
0%
36%
0%
60%
60%
Psychische klachten
60%
80%
100%
Jongen
Vaak stress
Meisje
9. Prestatiedruk en eenzaamheid
Jongeren ervaren steeds meer druk om te presteren. Deze druk kunnen ze zichzelf opleggen, maar kan ook door anderen opgelegd worden. Daarnaast voelen steeds meer jongeren zich eenzaam. Jongeren kunnen zich eenzaam voelen, ondanks een groot sociaal netwerk. Gevoelens van eenzaamheid kunnen onder andere voortkomen uit een negatief zelfbeeld, onbegrepen voelen, weinig sociale vaardigheden of een moeizame thuissituatie.
Ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit
27%
28%
Zichzelf
20%
26%
20%
28%
10%
40%
60%
Klas 2
Klas 4
80%
100%
Ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit (top 3) 25%
15%
23%
19%
Regio
26%
28%
2021
2023
0% GGD Limburg-Noord
Eenzaamheid en druk 100% 80% 60%
14%
14% 9%
10%
35%
40% 20%
17%
33% 19%
18%
27%
0%
5%
ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit anderen
30%
Gemeente Roerdalen
20%
Gemeente
30%
30%
Regio
ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit zichzelf
40%
20%
0%
Gemeente
50%
26%
Anderen
Heeft zich soms tot vaak eenzaam gevoeld in de afgelopen 4 weken
Eenzaamheid
0% Ouders
Leraren
Vrienden
Vaak prestatiedruk Vaak prestatiedruk vanuit zichzelf vanuit anderen
Jongen
Meisje
10. Mediawijsheid
Als jongeren het gebruik van social media niet meer onder controle hebben, kunnen er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren. Er is dan sprake van problematisch gebruik van social media. Ook langdurig gamen en hier niet mee kunnen stoppen, kan problematisch worden. Dit kan negatieve effecten hebben op verschillende aspecten van gezondheid, zoals mentaal welbevinden, eenzaamheid en slaap.
Loopt risico op problematisch gebruik social media 25% 20% 14%
15% 10% 5%
8%
7%
13%
6%
7%
2019
2021
14%
13%
Regio
loopt risico op problematisch social media gebruik
Gemeente Roerdalen
2023
Is de afgelopen 3 maanden online gepest 18%
25% 20%
15%
2%
3%
Regio
15% 7%
10%
5%
5% 0%
0%
loopt risico op problematisch game gedrag
Regio
heeft meegemaakt dat iemand tegen de zin een naaktfoto of seksfilmpje heeft verspreid
25% 20%
Gemeente
2%
GGD Limburg-Noord
Risico op problematisch:
10%
-
Gemeente
0%
Gemeente
Schaduwkanten die social media gebruik met zich mee kunnen brengen, zijn bijvoorbeeld sexting en online pesten. Sexting kan nare gevolgen hebben die jongeren niet altijd kunnen overzien. Het is belangrijk jongeren te leren hoe ze op veilige wijze online relaties aangaan. Cyberpesten gebeurt vaak anoniem, kan 24/7 plaatsvinden en kent een groot bereik.
Gebruik van social media
Jongen
Gamen
Meisje
11% 8%
6%
9%
5% 2019
6% 2021
Gemeente Roerdalen
2023
GGD Limburg-Noord
11. Gewicht
De Body Mass Index (BMI) wordt berekend door het gewicht (in kilo’s) te delen door het kwadraat van de lengte (in meters). Het BMI is niet altijd geschikt om iets te oordelen over het gewicht van individuen, maar is op groepsniveau wel een betrouwbare maat. Naar schatting heeft 16% van de leerlingen in uw gemeente ondergewicht, en 11% overgewicht. Wanneer we de objectieve maat vergelijken met de eigen mening van jongeren valt op dat jongeren in de regio geneigd zijn hun eigen gewichtsklasse te overschatten. Jongeren vinden zichzelf vaker te dik dan hun gewicht aangeeft.
Gemeente
22%
24%
Regio
Gewicht en tevredenheid gewicht
Gewicht in drie categorieën 100% Gemeente Roerdalen
16%
73%
11%
80%
74% 73%
69% 67%
60% 40%
GGD Limburg-Noord
15%
0% Ondergewicht
75%
20%
40%
Gezond gewicht
9%
60%
80%
22%
20%
27%
8% 6%
0% Heeft een gezond gewicht
100%
Is tevreden over eigen gewicht
Vmbo
Overgewicht
Vindt zichzelf Vindt zichzelf te dun te dik
Havo/Vwo
Gewicht en tevredenheid gewicht
Mening jongeren over eigen gewicht 100%
heeft gezond gewicht en vindt zichzelf te dik
Gemeente Roerdalen 7%
69%
24%
80%
78% 66%
72%
66%
60% 31%
40%
Gemeente
36%
35%
Regio
GGD Limburg-Noord
11%
26%
13%
20%
15%
0% 0%
is ontevreden over gewicht en denkt hier meermaals per week aan
63%
Vindt zichzelf te dun Vindt zichzelf te dik
20%
40%
60%
80%
100%
Is tevreden over gewicht
Heeft een gezond gewicht
Is tevreden over eigen gewicht
Vindt zichzelf Vindt zichzelf te dun te dik
Jongen
Meisje
12. Voeding
Een omgeving waarin de gezonde keuze de makkelijke, vanzelfsprekende en goedkope keuze is, helpt jongeren om een gezond voedingspatroon aan te nemen. Veel scholen zijn actief bezig met het gezonder maken van hun schoolkantine. Toch voldoet de meerderheid van de jongeren nog niet aan de richtlijnen van het Voedingscentrum: minimaal 2 stuks fruit en 250 gram groenten per dag. Op het gebied van ontbijten en groente eten zien we in onze regio een verslechtering ten opzichte van 2021. Om jongeren te stimuleren nóg vaker te kiezen voor gezonde voeding, blijft (extra) aandacht voor dit thema nodig.
100%
4%
60%
74%
78%
70%
73%
68%
40% 20% 0% 2019
2021
Gemeente Roerdalen
2023
GGD Limburg-Noord
Eten
100%
100%
80%
80%
60%
Drinkt dagelijks drankjes met suiker
81%
80%
40%
27%
47%
48%
56%
74%
0%
20% 40% 60% 80% 100%
75% 64%
54%
60%
60% 34%
40% 47%
43%
44%
20% Drinkt dagelijks water
In onze regio ontbijten Havo/Vwo leerlingen vaker en eten zij vaker groente en fruit dan leeftijdsgenoten op het Vmbo. Hoewel de groepen op deze leeftijd nog nauwelijks verschillen qua ervaren gezondheid kunnen verschillen in voeding op latere leeftijd wel een oorzaak zijn van gezondheidsverschillen tussen opleidingsgroepen.
Eet dagelijks groente
Drinken Drinkt dagelijks energy drankjes
Ontbijt minimaal 5 dagen per week
27%
20% 0%
0% 2019
Gemeente Roerdalen
2021
2023
GGD Limburg-Noord
Ontbijt minimaal 5 dagen per week
Vmbo
Eet dagelijks groente
Havo/Vwo
Eet dagelijks fruit
13. Bewegen en sport
Voldoende beweging draagt positief bij aan gezondheid van jongeren. Het advies voor jongeren is om elke dag minimaal een uur te bewegen. En daarnaast minstens driemaal per week spier- en botversterkende activiteiten te doen. Niet alleen sporten bij een club, maar ook bewegen buiten clubverband, zoals skaten, kranten bezorgen of naar school fietsen, tellen mee.
Bewegen
Gemeente
80%
79%
Regio
93%
100%
80% 81%
80% 60%
sport wekelijks bij een club, vereniging of sportschool
51%
78%
46%
40% 20% 0% Beweegt 5 of meer Sport wekelijks bij Loopt of fiets elke dagen per week club dag naar school 1+ uur
Gemeente
19%
16%
Regio
Gemeente
91%
91%
Regio
Jongen
Meisje
Bewegen
beweegt dagelijks minstens 1 uur
is wekelijks actief in de vrije tijd (zowel binnen als buiten clubverband)
100%
77% 81%
80% 60%
79%
89%
47% 48%
40%
Gemeente
48%
46%
Regio
beweegt minimaal 5 dagen minstens 1 uur
Gemeente
84%
89%
Regio
20% 0% Beweegt 5 of meer Sport wekelijks bij Loopt of fiets elke dagen per week club dag naar school 1+ uur
fietst of loopt elke dag naar school of stage
Vmbo
Havo/Vwo
14. Vrije tijd
Een goed aanbod van constructieve georganiseerde tijdsbesteding van jongeren vergroot de kans om in de vrijetijd deel te nemen aan culturele of creatieve activiteiten (zoals muziek maken, theater of schilderen/tekenen) of andere activiteiten (zoals activiteiten van een kerk of moskee). Deze activiteiten brengen jongeren in contact met volwassenen en andere jongeren die hen aanmoedigen en ondersteunen bij het ontwikkelen van hun talenten en vaardigheden. Constructieve tijdsbesteding is goed voor sociale betrokkenheid, positieve sociale normen, steun en verantwoordelijkheidsgevoel. Een goede vrije tijdsbesteding is een beschermende factor waardoor jongeren minder kwetsbaar zijn voor psychische ongezondheid en het ontwikkelen van problematisch middelengebruik.
Sport bij een club, vereniging of sportschool Gemeente Roerdalen
19%
GGD Limburg-Noord
18%
3%
10%
20%
0%
15%
41%
11%
44%
30%
40%
50%
17%
7%
19%
60%
70%
(Bijna) nooit
Minder dan 1 dag per week
1 dag per week
2 of 3 dagen per week
4 tot en met 6 dagen per week
Elke dag
4%
80%
90%
18%
3%
100%
Creatieve en culturele activeiten buiten schooltijd Gemeente Roerdalen
50%
9%
GGD Limburg-Noord
11%
61%
0%
10%
20%
30%
7%
40%
50%
60%
10%
70%
(Bijna) nooit
Minder dan 1 dag per week
1 dag per week
2 of 3 dagen per week
4 tot en met 6 dagen per week
Elke dag
11%
80%
9%
5%
6%
90%
100%
Activiteiten bij andere clubs of verenigingen buiten schooltijd Gemeente Roerdalen
Gemeente
55%
51%
Regio
47%
GGD Limburg-Noord
54%
0%
doet minimaal 4 dagen per week een activiteit bij een club, vereniging of organisatie
6%
10%
20%
30%
16% 6%
40%
50%
22% 12%
60%
7%
20%
70%
(Bijna) nooit
Minder dan 1 dag per week
1 dag per week
2 of 3 dagen per week
4 tot en met 6 dagen per week
Elke dag
80%
2%
7% 1%
90%
100%
15. Dagelijks leven
De wereld heeft te maken met verschillende crisissituaties die zowel op lokaal als mondiaal niveau impact hebben. Gevraagd is of jongeren zich zorgen maken over een aantal crisissituaties. 60% van de jongeren in uw gemeente geeft aan zich geen zorgen te maken over deze crisissituaties.
Om te weten wat er in de wereld gebeurt, gebruiken jongeren in uw gemeente deze bronnen:
51%
krant, radio of TV
35%
websites of Google
77%
social media
81%
sociale contacten
10%
andere bronnen
Crisissituaties waarover jongeren zich zorgen maken 25%
20%
18% 15%
15% 13%
10% 8%
5%
3%
0% De corona crisis
De oorlog in Oekraïne
De klimaatcrisis
De energiecrisis
De gestegen kosten/financiële zorgen van mijn gezin/familie
16. Geld
Het leven is in de afgelopen jaren duurder geworden en ook jongeren merken daar iets van. Ongeveer 1 op de 3 jongeren komt soms of vaak geld te kort. Van deze jongeren geeft 38% aan niets te doen als dit voorkomt. Andere jongeren in de regio kiezen er met name voor om ouders om meer geld te vragen, te lenen bij ouders en meer te werken.
Geld te kort (regio)
Komt soms of vaak geld te kort 50%
50% 40%
40%
35%
35%
30%
30%
33%
30%
20%
20%
10%
10% 2019
Komt soms of vaak geld te kort
2023
Gemeente Roerdalen
40% 30% 27%
30%
39% 26% 12% 6%
10% 10%
8%
0% Leent geld van ouders
Leent geld van vrienden
Koopt op afbetaling
Doet niks, op is op
Gebruikt spaargeld
Gaat (meer) werken
Anders
6%
9%
0% Komt soms of vaak geld te kort
Vraagt ouders extra geld
Klas 4
20%
20% 11%
Leent geld van vrienden
50%
38%
7%
12% 10%
Geld te kort (regio)
50%
10%
7%
Koopt op afbetaling
Klas 2
GGD Limburg-Noord
Wat doen jongeren als zij te weinig geld hebben?
34%
5%
0%
0%
40%
33% 33%
Vmbo
Koopt op afbetaling
Havo/Vwo
Leent geld van vrienden
17. Mantelzorg
De verzorging van een ziek gezinslid kan veel impact hebben op de gezondheid en het welzijn van de jongere. Deze jongeren vormen daarom een kwetsbare groep.
Welke type hulp geven jongeren uit onze regio aan ziek gezinslid?
Gezelschap, troost of afleiding
71%
Meegaan naar een arts, kapper of familiebezoek
14%
Administratieve hulp
Gemeente
19%
19%
Regio
4%
Verpleegkundige hulp
12%
heeft een gezinslid met ziekte of beperking Persoonlijke verzorging
Gemeente
12%
11%
8%
Regio Huishoudelijke hulp
52%
geeft geregeld hulp aan gezinslid 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Contact
Heeft u nog vragen over het onderzoek? Neem dan contact op met team onderzoek via onderzoek@vrln.nl of met uw Gezondheidsmakelaar Marian Breuer m.breuer@vrln.nl.
Meer weten? Als aanvulling op de resultaten in dit gemeenteprofiel vindt u op ons digitale dashboard een aantal aanvullende indicatoren en alle trends en uitsplitsingen naar leerjaar, geslacht en onderwijstype.