Agendabundel

o Samenwerking en talentontwikkeling: Jongeren

geren te ondersteunen. Met ketenpartners bedoelen

kunnen samenwerken, nieuwe vaardigheden

we organisaties en instanties die samenwerken

ontwikkelen en interesses ontdekken via geor-

rondom de opvoeding, ontwikkeling en ondersteu-

ganiseerde activiteiten.

ning van kinderen en jongeren in Roerdalen zowel in het sociaal domein als in het veiligheidsdomein.

•

•

Samenredzaamheid: het vermogen van mensen om

Dit zijn partijen zoals CJG, POH jeugd, politie, leer-

samen problemen op te lossen en elkaar te ondersteu-

plichtambtenaar, Group XL. Dit houdt in:

nen zonder direct afhankelijk te zijn van professionele

o Gezamenlijke doelen stellen, coördinatie en af-

hulp. Dit sluit mooi aan bij het gezegde ‘It takes a

stemming en een duidelijke taakverdeling.

village to raise a child’ dat benadrukt dat de opvoe-

o Regelmatige afstemming en casusbesprekingen,

ding van een kind niet alleen de verantwoordelijkheid

snelle en korte lijnen tussen partijen, flexibiliteit

is van de ouders, maar van de hele gemeenschap.

en maatwerk.

Laagdrempelige ondersteuning: Toegankelijke, infor-

•

Het werken volgens thema’s en op basis van actua-

mele ondersteuning voor jongeren en hun ouders.

liteiten/actuele ontwikkelingen o.a.:

O.a. door middel van een Jongeren Informatie Punt

o Opgroeien en opvoeden in deze maatschappij >

(JIP), waar jongeren en ouders terecht kunnen met allerlei vragen over verschillende thema’s.

focus op gezinssysteem o Overstap basisschool naar middelbare school; o Mentale gezondheid;

•

Bevorderen van participatie: Het actief betrekken

o Eenzaamheid (in samenwerking met o.a. de POH

van jongeren bij beleidsvorming en gemeenschaps-

jeugd om te achterhalen wat de oorzaken zijn

activiteiten om hun betrokkenheid en verantwoor-

van toenemende eenzaamheid in Roerdalen);

delijkheid te vergroten en om de binding met het

o Gezonde leefstijl (o.a. middelengebruik, gezond

dorp te versterken.

eten, vapen); o Criminaliteit en ondermijning; o Weerbaarheid en veerkracht (met name meisjes); o Sociale media gebruik/ invloed van sociale media; o Financiën.

7

4. Focus jongerenwerk 2025-2026 In een ideaal scenario zouden we meerdere jongerenwerkers toevoegen om te doen wat nodig is (hoofdstuk 3) voor de jongeren. Echter, binnen de huidige afspraken met het sociaal team Roerdalen is er maar ruimte voor 1fte jongerenwerk. Dit maakt dat het nodig is om te prioriteren en faseren. Om iets op te kunnen bouwen met een jongere, zijn omgeving, vereniging etc. is contact, tijd en vertrouwen nodig. Basisscholen en verenigingen zijn de perfecte plek om een stevige basis te leggen voor contact, vertrouwen en een gezonde relatie tussen jongeren, hun omgeving en de bredere maatschappij. Naar aanleiding van de gesprekken die plaats hebben gevonden tussen de gemeente Roerdalen en het sociaal team is besproken dat de jongerenwerker zich in 2025-2026 gaat richten op:

•

Zichtbaarheid jongerenwerk op onze 6 basisscholen:

o Preventie: Jongerenwerkers kunnen op basis-

draagt bij aan het vroegtijdig bereiken, ondersteunen

scholen activiteiten organiseren die gericht zijn

en begeleiden van kinderen in hun ontwikkeling:

op preventie, zoals workshops over talentont-

o Opbouwen van vertrouwen: Als een jongerenwer-

wikkeling, pesten, sociale vaardigheden of om-

ker zichtbaar en toegankelijk is voor kinderen, ou-

gaan met emoties. Dit legt een belangrijke basis

ders en docenten, ontstaat er een vertrouwens-

voor hun verdere ontwikkeling.

band. Dit maakt het gemakkelijker voor kinderen

o Doorlopende begeleiding: Door al op basisscho-

en ouders om een vraag te stellen en voor scholen

len een band op te bouwen, kan de jongeren-

om de jongerenwerker in te schakelen.

werker een belangrijke rol spelen in de

o Samenwerking met docenten: Jongerenwerkers

overgang van basisschool naar voortgezet on-

kunnen samenwerken met leerkrachten en

derwijs. Dit is een cruciale fase in de ontwikke-

schoolteams om kinderen beter te ondersteu-

ling van kinderen en begeleiding hierbij kan

nen. Docenten hebben vaak waardevolle inzich-

bijdragen aan een soepele overgang.

ten over de thuissituatie of het gedrag van een

o Vroegtijdige signalering: Door aanwezig te zijn

kind, en door samen te werken kan een jonge-

op basisscholen, kan een jongerenwerker vroeg-

renwerker gerichte ondersteuning bieden.

tijdig signalen oppikken van mogelijke problemen bij kinderen, zoals sociale, emotionele of gedragsproblemen. Dit maakt het mogelijk om vroeg in te grijpen en problemen te voorkomen.

8

•

Zichtbaarheid jongerenwerk bij en samenwerking

o Vergroten van netwerken: Door verbinding te

met verenigingen en stichtingen: een goede aan-

maken met verenigingen en stichtingen, bouwt

sluiting hebben bij verenigingen en stichtingen en

een jongerenwerker een netwerk op dat kan

zichtbaar zijn is belangrijk voor:

bijdragen aan gezamenlijke projecten, activitei-

o Het bereik van jongeren: Veel jongeren zijn ac-

ten en interventies. Dit zorgt voor een breder

tief binnen verenigingen en stichtingen. Door

bereik en meer impact.

zichtbaar te zijn en verbinding te maken, kan

o Samenwerking voor oplossingen: Maatschappe-

een jongerenwerker direct in contact komen

lijke vraagstukken, zoals jongerenproblematiek,

met deze jongeren, ook met moeilijk bereikbare

kunnen effectiever worden aangepakt door

groepen.

samen te werken met organisaties die al een

o Signaleren van behoeften: Verenigingen en stich-

sterke band hebben met jongeren. Dit kan leiden

tingen hebben vaak goed zicht op de leefwereld en

tot betere resultaten en innovatieve oplossingen.

uitdagingen van jongeren in de gemeenschap. Samenwerken met deze organisaties helpt om vroeg-

•

Bekendheid van het jongerenwerk en veiligheid:

tijdig signalen op te vangen, zoals problemen op

De zichtbaarheid en bekendheid van de jongeren-

het gebied van welzijn, school of thuissituatie.

werker speelt een cruciale rol in het bevorderen van

o Opbouwen van vertrouwen: Zichtbaarheid bin-

de veiligheid in Roerdalen. Doordat jongerenwer-

nen deze organisaties helpt jongerenwerkers

kers een vertrouwensband opbouwen met jonge-

een vertrouwd gezicht te worden in de gemeen-

ren, kunnen zij vroegtijdig signaleren wanneer er

schap. Jongeren en hun omgeving voelen zich

problemen ontstaan, zoals pestgedrag, overlast of

sneller gesteund als ze weten wie de jongeren-

risicovol gedrag. Door actief aanwezig te zijn in

werker is.

buurten, op scholen en bij activiteiten, kunnen zij bijdragen aan een veilige leefomgeving. Daarnaast werken jongerenwerkers nauw samen met ketenpartners zoals politie, scholen en zorginstellingen om tijdig ondersteuning te bieden en escalaties te voorkomen. Dit draagt bij aan preventie van jeugdcriminaliteit en zorgt ervoor dat jongeren de juiste begeleiding krijgen voordat problemen verergeren. Zo wordt het jongerenwerk niet alleen gezien als een middel om jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling, maar ook als een belangrijke factor in het waarborgen van de sociale veiligheid binnen de gemeente. •

Verbinding jongerenwerker en middelbare school: Verbinding maken met de middelbare scholen. Vanuit de zichtbaarheid op de basisscholen en de overstap van groep 8 naar de middelbare school zal ook gekeken worden hoe de jongerenwerker meer verbinding kan maken met de middelbare scholen waar de jongeren uit Roerdalen naar uitstromen. Deze verbinding zal in het komende jaar in eerste instantie laagdrempelig worden aangevlogen, bijvoorbeeld door zichtbaar te zijn tijdens een open dag en door contact te leggen met de jongerenwerkers die werkzaam zijn op de middelbare scholen en de leerplichtambtenaar (wellicht opzetten jongerentafel, casuïstiekoverleg).

9

5. Monitoring

•

Feedback verzamelen: o Scholen/verenigingen/stichtingen: Twee keer per jaar te vragen naar feedback over de zichtbaarheid, effectiviteit en samenwerking.

Het monitoren van de in hoofdstuk 4 beschreven prioriteiten is belangrijk omdat het inzicht geeft in voortgang en resultaten en zichtbaar maakt wat werkt en wat niet. Hierdoor kunnen we tijdig bijsturen.

o Ouders en jongeren: Twee keer per jaar te peilen naar ervaringen met de jongerenwerker bij ouders en jongeren. •

Signalering en doorverwijzingen meten: Bij te houden hoeveel signalen of hulpvragen er worden op-

Monitoring is onderdeel van de rapportages van het

gehaald en verwerkt. Dit kan een indicatie zijn van

sociaal team en wordt gedaan door:

zichtbaarheid en toegankelijkheid.

•

Bijhouden van activiteiten: Een overzicht bij te houden van de bezoeken aan scholen/verengingen/ stichtingen, de activiteiten die zijn uitgevoerd (bijvoorbeeld workshops, gesprekken of bijeenkomsten), en het aantal deelnemers.

10

11

uitgave april 2025 vormgeving

Gemeente Roerdalen hoenenenvandooren.nl

bezoekadres Schaapsweg 20, 6077 CG Sint Odiliënberg postadres Postbus 6099, 6077 ZH Sint Odiliënberg telefoon 0475 538 888 e-mail info@roerdalen.nl website www.roerdalen.nl

Gemeenteprofiel

Gemeente Roerdalen 14-05-2024

Inhoudsopgave

1. Gezin

7. Beschermende factoren en vertrouwen

13. Bewegen en sport

2. School

8. Psychische klachten en stress

14. Vrije tijd

3. Gezondheid en geluk

9. Prestatiedruk en eenzaamheid

15. Dagelijks leven

4. Slaap en gehoor

10. Mediawijsheid

16. Geld

5. Alcohol

11. Gewicht

17. Mantelzorg

6. Roken, vapen en drugs

12. Voeding

Toelichting

Afname Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 De Gezondheidsmonitor Jeugd is in het najaar van 2023 afgenomen onder jongeren in leerjaar 2 en 4 van het regulier voortgezet onderwijs (RVO). Op de volgende pagina’s zijn de belangrijkste resultaten van uw gemeente afgezet tegen het regionale gemiddelde. Alle resultaten zijn gewogen naar gender, leerjaar en opleidingsniveau. Resultaten van jongeren uit groepen die ondervertegenwoordigd zijn tellen hierdoor relatief zwaarder mee, terwijl resultaten van jongeren uit oververtegenwoordigde groepen iets minder zwaar meetellen. Door deze weegprocedure mag verondersteld worden dat de cijfers op gemeenteniveau en regionaal niveau representatief zijn. Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten hanteren wij bij de rapportage een minimum van 30 respondenten die de vraag ingevuld hebben en een minimum van 5 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers niet weergegeven.

Aantal ingevulde vragenlijsten

Gemeente Roerdalen

GGD Limburg-Noord

Klas 2

135

3,600

Klas 4

97

3,280

Vmbo

107

3,522

Havo/Vwo

108

3,097

Jongen

101

3,355

Meisje

124

3,414

Totaal

232

6,880

1. Gezin

De gezinssituatie waarin een jongere opgroeit heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van de jongere. Jongeren die een goede band hebben met hun ouders hebben over het algemeen minder psychosociale problemen. Van eenoudergezinnen en gezinnen die moeite hebben met rondkomen wordt veel veerkracht en improvisatie verwacht. Ook als er een gezinslid is met een lichamelijke of psychische ziekte of een verslaving (potentiële mantelzorger) kan dat invloed hebben op diverse aspecten van de gezondheid en het welzijn van de jongere (minder goede ervaren gezondheid, meer psychische problemen, meer genotmiddelengebruik, spijbelgedrag).

Gemeente

6%

5%

Regio

ervaart thuis moeite met rondkomen

78%

woont bij beide ouders

5%

woont afwisselend bij beide ouders (co-ouderschap)

Gemeente

22%

20%

is potentiële mantelzorger

8%

woont bij vader of moeder en zijn/haar partner

8%

woont in een eenoudergezin

Regio

1. Gezin

Steun, opvattingen en betrokkenheid van ouders hebben invloed op het gedrag van de jongere.

Er is gevraagd hoe vaak jongeren 's avonds van huis zijn en hoe ouders/verzorgers hiermee omgaan.

Thuis

77% 92%

Mijn ouders of verzorgers weten waar ik ben als ik niet thuis ben

85% 94%

gemeente

13%

20%

90%

Regio

87%

Mijn ouders hebben duidelijke regels over wat ik wel en niet mag doen

80% 85%

was in de afgelopen week 3 of meer dagen ‘s avonds na 10 uur niet thuis 78%

gemeente

2%

4%

Regio

74%

Mijn ouders brengen veel tijd met mij door

73% 78%

was in de afgelopen week 3 of meer dagen ‘s avonds na 10 uur niet thuis en ouders weten niet altijd waar jongere is

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Gemeente Roerdalen Vmbo

Gemeente Roerdalen Havo/Vwo

GGD Limburg-Noord Vmbo

GGD Limburg-Noord Havo/Vwo

70%

80%

90%

100%

2. School

Jongeren brengen een groot deel van hun tijd door op school. Op school doen jongeren kennis en vaardigheden op die belangrijk zijn voor hun ontwikkeling. Maar ook doen ze sociale contacten op en maken ze vrienden.

Wanneer jongeren worden gepest, kan dit negatieve gevolgen hebben voor hun sociaalemotionele gezondheid. In de monitor is gevraagd naar pesten, schoolbeleving, ziekteverzuim en spijbelen.

Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school

40%

20% 15% 10%

14%

20%

Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school

20%

20%

10%

7%

0%

3% 2019

2021

Gemeente Roerdalen

13%

12%

10%

2023

GGD Limburg-Noord

0% Jongen

Meisje

Klas 2

Klas 4

Heeft de afgelopen 4 weken gespijbeld 50%

30% 20%

13%

12%

17%

10%

0%

3%

16%

40%

5%

4%

4%

5%

15%

21%

16%

Meisje

Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school 25%

17%

10%

0%

25%

30%

10%

5%

Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school

13%

50%

25%

Jongen

15%

Was de afgelopen 4 weken 3+ dagen ziek thuis

Is de afgelopen 3 maanden meerdere keer per maand gepest op school

Vmbo

Havo/Vwo

0% Jongen

Meisje

Klas 2

Klas 4

2. School

LHBTQ+-jongeren worden vaak gepest, gediscrimineerd en blootgesteld aan geweld. Dit kan gebeuren op school, op straat of zelfs tijdens sociale activiteiten. Hierdoor voelen zij zich vaak onveilig in deze omgevingen. In uw gemeente denkt 29% van de leerlingen dat iemand die LHBTQ+ is dat op school niet kan vertellen. Dit percentage is hoger onder leerlingen van het VMBO in vergelijking met HAVO/VWO.

Vindt dat school meer aandacht moet besteden aan…

Hulp voor leerlingen met problemen

23%

Hygiëne en ventilatie

33%

Stress, mindfulness, meditatie

29%

Pesten, discriminatie en agressief gedrag

35%

LHBTQ+ acceptatie (Sociale) media en gamen Gemeente Roerdalen Vmbo 9% Gemeente Roerdalen 11% Havo/Vwo GGD Limburg-Noord Vmbo 7% GGD Limburg-Noord 13% Havo/Vwo

0%

29% 37%

28% 40%

31% 25%

33% 18%

10%

31% 27%

32%

Relaties en seksualiteit

7%

Roken, alcohol en drugs

19%

29%

20% 40% 60% 80% 100%

Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat op school tegen iedereen kan vertellen Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat op school alleen tegen vrienden kan vertellen Denkt dat iemand die LHBTQ+ is dat niet op school kan vertellen Weet niet of iemand die LHBTQ+ is dat op school kan vertellen

Bewegen en sport

15%

Gezond eten en drinken

18%

Andere thema's

11%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

3. Gezondheid en geluk

Gezondheid is meer dan de afwezigheid van lichamelijke klachten. Jongeren kunnen zelf het beste aangeven hoe zij hun gezondheid ervaren. Dit is een betrouwbare indicator voor de algehele gezondheidstoestand van jongeren. Uit de resultaten van de monitor blijkt dat de meerderheid van de jongeren de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart. Het percentage is in de regio wel gedaald ten opzichte van 2021. In de afgelopen monitors is onderzocht hoe gelukkig de jongeren zich voelen. Tijdens de coronaperiode(2021) voelden jongeren in de regio zich minder gelukkig dan in 2019. In 2023 voelen ze zich ongeveer even gelukkig als in 2021.

Ervaart een goede gezondheid 100% 80%

89% 86%

Ervaren gezondheid en geluk 100%

85%

80%

84%

76%

60%

80%

83%

60%

20%

20%

0%

0% 2019

2021

Gemeente Roerdalen

Ervaart een goede gezondheid

2023

GGD Limburg-Noord

Vmbo

Voelt zich meestal gelukkig

80%

79%

77%

40%

40%

100%

74%

Havo/Vwo

Ervaren gezondheid en geluk 100%

88% 78%

80%

76%

78%

85%

60%

Voelt zich meestal gelukkig

80%

79%

85% 75%

78%

60% 40%

40%

20%

20%

0%

0% 2019

Gemeente Roerdalen

2021

2023

GGD Limburg-Noord

Ervaart een goede gezondheid

Jongen

Voelt zich meestal gelukkig

Meisje

4. Slaap en gehoor

Een goede nachtrust is heel belangrijk. Zeker voor jongeren in de puberteit. Toch slapen juist zij vaak slecht en te weinig. Biologische veranderingen in de puberteit zorgen er voor dat jongeren moeilijker in slaap vallen. Maar ook piekeren, laat naar bed gaan door huiswerk of door schermgebruik en gebrek aan regels kunnen het slaappatroon verstoren.

Slaapt over het algemeen niet zo goed/helemaal niet goed 50% 40% 30% 20% 10%

2019

13% 2021

2023

GGD Limburg-Noord

27%

21%

Gemeente

14%

28%

24%

Regio

Slaperig of moe (minimaal wekelijks)

0% Jongen

Meisje

Klas 2

Klas 4

100%

heeft last van gehoor na luisteren muziek met oordopjes

80% 57%

Slaperig of moe (minimaal wekelijks) 100% 50%

19%

17%

Gemeente Roerdalen

40%

21%

0%

Slaapt over het algemeen niet zo goed/helemaal niet goed

20%

18%

18%

Gehoorschade bij jongeren is een groeiend probleem. Veel jongeren lopen op jonge leeftijd al beginnende gehoorschade op. Dit komt bijvoorbeeld door harde muziek via de koptelefoon of op feestjes, of door lawaai tijdens een (bij)baan. Eenmaal opgelopen gehoorverlies is meestal onomkeerbaar. Preventie is essentieel, het bewust maken van de risico’s van te hard geluid en het aanmoedigen van het gebruik van gehoorbescherming in luide omgevingen kan hierbij helpen.

70% 39%

74%

44%

60%

64%

60% 40%

55%

60%

60%

Gemeente

20%

0%

0% Jongen

Meisje

Klas 2

Klas 4

2019

Gemeente Roerdalen

2021

2023

GGD Limburg-Noord

44%

42%

Regio

heeft last van gehoor na aanwezigheid op plek met harde muziek