Agendabundel
Tekst van het document
Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Voor de locaties Herkenbosch en Monfort hebben we met de woningcorporatie (financiële) overeenstemming bereikt over de realisatie van standplaatsen en de plaatsing van woonwagen(woningen). Hiervoor hebben we een overeenkomst gesloten. Ook is voor beide locaties een GREX geopend. Voor de locatie in Montfort hebben we de vergunning verleend voor het planologisch mogelijk maken van de standplaatsen. Voor de locatie in Herkenbosch was het bestemmingsplan al onherroepelijk. Beide locaties worden momenteel bouwrijp gemaakt. In Melick hebben we nog geen mogelijkheid gevonden om grond aan te kopen voor de uitbreiding. Voor alle locaties streven we ernaar om in 2030 te beschikken over voldoende woonwagenstandplaatsen voor de woningzoekende woonwagenbewoner in onze gemeente. Actie 2: In al onze kernen realiseren we samen met Wonen Limburg een locatie met maximaal 12 flexwoningen In 2023 en 2024 zijn in vier van de zes kernen 48 tijdelijke woningen gerealiseerd. De resterende 24 woningen in Posterholt en Montfort hebben, vanwege juridische procedures, vertraging opgelopen. De woningen worden in 2025 geplaatst. Inmiddels is gebleken dat de vertraging eveneens heeft geleidt tot kostenverhoging. 50 % van de te plaatsen woningen worden gebruikt voor de opvang van Oekraïense ontheemden.
Via de SPUK regeling ‘bekostiging opvang ontheemden Oekraïne’ zijn ook gelden beschikbaar gesteld voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden. In programma twee is zichtbaar dat nog niet alle middelen zijn besteed. Deze gelden zijn deels benodigd voor het uitvoeren van het woningen in Montfort en Posterholt. We zetten in op een duurzame woonomgeving en woningvoorraad Onderwerp Inhoud Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners
Jaarstukken 2024
Financiën
Planning
52
Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Voor de bestaande bebouwde omgeving hebben we op grond van de prestatieafspraken samen met de woningcorporatie in 2024 ingezet op verduurzaming van bestaande sociale huurwoningen. Inwoners met een eigen woning hebben we gestimuleerd hun woning te verduurzamen zoals opgenomen in de koers 2050 van duurzaamheid en de transitievisie warmte (koppeling programma 4). Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 In plaats van heroverwegen hebben we de Beleidsvisie Afval 2019-2023 in 2024 ongewijzigd voortgezet omdat de doelstellingen doorlopen tot en met 2025. In 2024 hebben we met de deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling RD Maasland een gezamenlijk grondstoffenplan voorbereid. Afstemming over dit grondstoffenplan plannen we in het 2e kwartaal van 2025 met de raadswerkgroep afval. Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners De basisscholen in onze gemeente nemen allen deel aan het educatieprogramma van RD Maasland. Het draagt bij aan de bewustwording en waardenvorming over afval. Wanneer kinderen op jonge leeftijd leren over afval scheiden en voorkomen, wordt dit op latere leeftijd al snel een (goede) gewoonte.
Wat hebben we nog meer gedaan? Woondeal In 2024 is voor de Woondeal Limburg, die in 2023 ondertekend en die valt onder het ‘Nationale Programma Verstedelijking en Wonen’ gewerkt aan een addendum. Het is belangrijk dat wij als gemeente een bijdrage (blijven) leveren aan de Nationale Programma’s, voor zowel de korte (2030) alsook de langere termijn (2050). In het addendum zijn vervolgafspraken voor Limburg opgenomen, waarin onze hogere bouwambitie (Actieplan Versnellen woningbouw) ook is verwerkt maar ook de herhaalde vraag naar extra middelen om de bouwopgave te kunnen realiseren opnieuw is opgenomen. Wij hebben in het proces van de Woondeal Limburg aandacht gevraagd voor onze gemeentelijke, strategische doelen zoals hierboven beschreven. Door alle ontwikkelingen die zich in sneltreinvaart opvolgen, onder andere op het gebied van wetgeving, denk hierbij aan de hierboven omschreven woningbouwopgave, het duurzaamheidsvraagstuk of de stikstofproblematiek, blijft het een grote uitdaging om hier op een goede manier handen en voeten aan te geven. Ook het proces van de POVI (provinciale omgevingsvisie) speelt hierin een rol. Dit legde en legt een stevige claim op de beschikbare capaciteit voor reguliere beleidswerkzaamheden. Uitbreiding kerngrenzen In 2024 hebben we gewerkt aan het beleid voor de uitbreiding van de kerngrenzen.
Daar waar we in eerste instantie nog zijn uitgegaan van een beperkte uitbreiding van onze bestaande kerngrenzen bleek deze opgave groter dan gedacht. Dit had te maken met de Limburgse ambitie om meer bouwambitie te tonen richting het Rijk. Dit is gedaan door enerzijds ‘Limburg Centraal’ (woningbouw rond IC-locaties) en anderzijds door bij alle gemeenten te kijken naar geschikte gebieden voor het zogenaamde ‘straatje erbij’. Dit bood meer mogelijkheden om extra woningen toe te voegen. Dit sluit aan bij de wens van de gemeenteraad en leidt tot extra inkomsten. In dat kader is er gewerkt aan het Actieplan Versnellen woningbouw en is er op een groot aantal gebieden in de gemeente voorkeursrecht gevestigd om grondspeculaties te voorkomen.
Jaarstukken 2024
53
Reguliere werkzaamheden • • • • • • • • • • • •
Ruimtelijke plannen; Grondexploitaties; Gebiedsontwikkeling; Planschadezaken / nadeelcompensatie; Trekkersrol Samenwerking Midden-Limburg (SML) op het gebied van Wonen, Zorg en Woonomgeving; Regionale trekkersrol Kernteam Woondeal Limburg; Deelname Samenwerking Midden-Limburg; Prestatieafspraken; Uitvoering Wet goed verhuurderschap (link met programma 3; Huisvesting ontheemden; Uitvoering afvalnota; Inzet expertise andere collega’s voor doelen van de Nationale Opgaven.
Financieel bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving
Rekening Primitieve Actuele 2023 Begroting Begroting
Rekening 2024
Verschil
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 7.989 5.469 - 2.520
- 6.788 4.648 - 2.140
- 6.979 6.061 - 918
- 6.519 6.433 - 86
459 V 372 V 832 V
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
- 401 1.998 1.597
- 87 1.035 948
- 1.257 220 - 1.037
- 1.008 - 1.008
248 V - 220 N 28 V
Resultaat
- 923
- 1.192
- 1.955
- 1.095
860 V
Toelichting
bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Lasten Rijksmiddelen wet betaalbare huur en wet Goed verhuurderschap zijn besteed, het meldpunt hiervoor is ingericht bij de MER-OD voor de 3 gemeenten samen. De kosten zijn meegenomen in de reguliere werkzaamheden van de MER-OD.
42 V
Startbouwimpuls Specifieke Uitkering Rijk t.b.v. versnelde uitvoering woningbouwplannen (Centrumplan Herkenbosch en Petrusberg). De woningbouwplannen worden gerealiseerd door externe marktpartijen. Uitgaven zijn niet begroot omdat ze volledig worden gedekt uit de SPUK en daarmee kostenneutraal zijn.
- 163 N
Jaarstukken 2024
54
bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Beëindiging intensieve geitenhouderij. Dit project is nog niet volledig afgerond. Dit wordt in 2025 verwacht. Zie ook mutatie Algemene reserve.
140 V
Boekwaarde grondexploitaties. De uitgaven van de grondexploitaties worden, conform BBV voorschriften, overgebracht naar de voorraden/OHW op de balans. In de paragraaf Gemeentelijk grondbeleid staat een inhoudelijke toelichting van de mutaties.
224 V
Bij de begroting van de afvalkosten en de tariefberekening voor de afvalstoffenheffing gaan we uit van een 100% kostendekkendheid. De jaarrekening is een weergave van de realisatie van de afvalkosten. In de realisatie zijn we afhankelijk van variabele marktprijzen van afvalstoffenstromen; dit voor zowel de kosten als de opbrengsten. Hierdoor ontstaan er onvermijdelijke verschillen tussen de begroting en realisatie van de afvalkosten. De positieve verschillen in de uitgaven zijn dan ook te verklaren door de variabele marktprijzen van afvalstromen zoals kunststoffen en oud papier karton. Met name bij kunststof en drankkartons zijn de kosten lager dan verwacht tijdens het opstellen van de begroting.
231 V
Totaal lasten
474 V
Baten Startbouwimpuls Specifieke Uitkering Rijk t.b.v. versnelde uitvoering woningbouwplannen (Centrumplan Herkenbosch en Petrusberg). De woningbouwplannen worden gerealiseerd door externe marktpartijen. Uitgaven zijn niet begroot omdat ze volledig worden gedekt uit de SPUK en daarmee kostenneutraal zijn.
163 V
In 2024 zijn er meer bijdragen ontvangen voor de exploitatie met betrekkingen tot bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen. Dit komt omdat in 2024 de Omgevingswet in werking is getreden. Om de nieuwe wetgeving, met nieuwe eisen te ontlopen initiatiefnemers in 2023 nog een aanvraag voor het wijzigen van een omgevingsplan dan wel het aanvragen van een omgevingsvergunning aangevraagd. Deze plannen en aanvragen zijn afgehandeld in 2024.
59 V
Van de Provincie Limburg is een subsidie toekenning van € 1.170.000 ontvangen m.b.t. de transitie landelijk gebied voor het beëindigen van een intensieve geitenhouderij. Hiervan is inmiddels € 947.700 ontvangen als voorschot. Dit project is nog niet volledig afgerond, wordt in 2025 verwacht. Daarna zal definitieve afrekening met de Provicie plaats vinden. Ontvangen middelen worden gestort in de Algemene reserve. Zie ook mutatie in algemene reserve.
- 222 N
Boekwaarde grondexploitaties. De inkomsten van de grondexploitaties worden (net zoals de uitgaven), conform BBV voorschriften, overgebracht naar de voorraden/OHW op de balans. In de paragraaf Gemeentelijk grondbeleid staat een inhoudelijke toelichting van de mutaties.
- 275 N
In 2024 zijn er meer leges omgevingsvergunningen ontvangen. Door een aantal grotere aanvragen zijn de baten met name hoger. Denk hierbij aan de zonneparken, een aantal grote bedrijfsloodsen enkele grote woningbouwlocaties, en ook de Multi functionele Accommodatie (MFA). Bij de halfjaarrapportage zijn de leges al naar boven bijgesteld, maar het bleek dat de piek nog hoger uitkwam dan ingeschat.
573 V
Totaal baten Mutatie reserves
Jaarstukken 2024
298 V
55
bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Lagere storting in Algemene reserve vanwege lagere Provinciale subsidie i.v.m. beëindiging geitenhouderij.
222 V
Beëindiging intensieve geitenhouderij. Dit project is nog niet volledig afgerond. Dit wordt in 2025 verwacht.
- 140 N
De uit de Algemene reserve beschikbaar gestelde middelen voor de extra ambtelijke capaciteit t.b.v. het uitbreiden van de kerngrenzen en realiseren woningbouw is niet nodig gebleken. De kosten zijn betaald uit overige subsidies. Hierdoor is geen onttrekking aan de Algemene reserve nodig. De kosten zijn verantwoord in programma 7 .
- 80 N
De daadwerkelijke winstneming bouwgrondexploitaties is lager dan begroot. Hierdoor resulteert een lagere storting in de reserve Bouwgrondexploitatie.
26 V
Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen
28 V 60 V
Totaal afwijkingen
860 V
Jaarstukken 2024
56
PROGRAMMA 6 MOBILITEIT, INFRASTRUCTUUR EN OPENBAAR GROEN
Inleiding
Dit programma richt zich op de directe leefomgeving van onze inwoners. Zowel op het onderhoud als op de ontwikkeling van de openbare ruimte. We hebben ook in 2024 inwoners actief betrokken bij initiatieven op het gebied van veiligheid en leefbaarheid en bij de keuzes die gemaakt moeten worden in de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Dat doen we binnen duidelijke kaders en vanuit het algemeen belang. We hebben hier al goede ervaringen mee opgedaan. De tijd die dit kost levert een duidelijke meerwaarde daar waar het gaat om draagvlak van de omgeving en waardering voor het kunnen meedenken in de inrichting. We realiseren een aantal projecten per jaar op deze manier, in 2024 werkten we onder andere aan de Dorpsstraat / Groenstraat in Melick en de Sportlaan en omgeving in Montfort. We maken keuzes in welke projecten en bij welke beleidsthema’s we kiezen voor welke vorm van participatie. Daarnaast werken we wijkgericht en zijn onze medewerkers van de buitendienst herkenbaar aanwezig in de dorpen en aanspreekbaar voor iedereen, die dit wenst. De medewerkers van onze buitendienst hebben een sterke binding met de kernen en weten wat er in een dorp leeft. Vanuit hun sterke verantwoordelijkheidsgevoel werken ze dagelijks in de kernen en proberen klachten en meldingen zo snel als mogelijk op te lossen.
Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan
We willen krachtige, leefbare dorpen waar inwoners en toeristen zich prettig voelen, en een veilige openbare ruimte waarin een aantrekkelijke kwaliteit tot uiting komt. Klimaatadaptatie en duurzaamheid zijn daarin essentieel geworden. We hebben in 2024 onder andere gewerkt aan de onderstaande zaken. Ook in de paragraaf kapitaalgoederen leggen we uitgebreider uit wat er in 2024 heeft plaatsgevonden.
Jaarstukken 2024
57
Tactische doelen Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten en beleid. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Realisatie van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick Actie 2: Afronding van de herinrichting van de Markt in Vlodrop Actie 3: Afronden mobiliteitsplan
Planning
Actie 1: reconstructie Dorpsstraat & Groenstraat in Melick Op 22 oktober 2022 bent u geïnformeerd via een raadsinformatiebrief over de vervolgaanpak van het project en de financiële ontwikkelingen. Het ontwerp is in 2024 afgerond. Enexis is in november 2024 gestart met de aanpassingen van de kabel- en leidingen. Actie 2: Afronding herinrichting Markt Vlodrop De Markt in Vlodrop is gerealiseerd. Actie 3: Afronden mobiliteitsplan Het mobiliteitsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 30 mei 2024. Toekomstbestendig groen op het gewenste niveau, met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Ontwikkeling groenbedrijf Actie 2: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Actie 4: Actualisatie groenbeleid
Actie 1 & 2: Ontwikkelen groenbedrijf en outdoor campus Roerdalen De Outdoor Campus Roerdalen (ODC) heeft zich in 2024 verder ontwikkeld. Oorspronkelijk opgericht als opleidings- en ontwikkelplek voor inwoners met een verhoogde begeleidingsbehoefte, blijkt ODC ook een re-integratieplek voor uitkeringsgerechtigden die tijdelijk niet konden werken. Door maatwerktrajecten met begeleiding kunnen zij weer bouwen aan hun toekomst. ODC is geen gemeentelijk MOB, maar dient als inspirerend voorbeeld van een methodiek die persoonlijke ontwikkeling en bedrijfsmatige relevantie combineert. Dit wordt versterkt door samenwerking met sociaal groenbedrijf NLG Buitenkansen Na een periode van onderbezetting kwam in 2024 een positieve ommekeer, van een minimale bezetting van 2 naar weer een maximale bezetting van circa 6 personen (afhankelijk van persoonlijke kenmerken). De samenwerking met stakeholders zoals MER-SD, Met GGZ, praktijkonderwijs, UWV en jobcoachbedrijven is aangehaald en blijft essentieel. Daarnaast zijn gesprekken gestart over het optimaliseren van de doorstroom van ODC naar het groenteam van de buitendienst, waarbij werkplekbegeleiding de sleutel tot succes blijkt. Een belangrijke verandering in 2024 was de verhuizing van het groenteam (Westrom detacheringen) van Sint Odiliënberg naar Melick, wat door alle betrokkenen positief is ervaren.
Door aanpassingen in enkele functies in de buitendienst hebben we de bestaande dorpsgerichte aanpak kunnen versterken.
Jaarstukken 2024
58
Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Hoewel we al op veel plekken anders en met name minder maaien, hebben we dit nog niet verankerd in beleid. Verdere keuzes landen in het op te stellen groenstructuurplan 2025. We houden rekening met het ontwikkelen van de biodiversiteit. Binnen de komgrenzen merken we wel dat de meeste inwoners een regelmatig gemaaide omgeving wensen. Minder maaien wordt al snel betiteld als “slecht onderhoud”. Om verkeersveiligheidsredenen maaien we uitzichthoeken en kruisingen intensiever. Grotere percelen of wadi’s laten we inmiddels begrazen door schapen voor het vergroten van de biodiversiteit. Actie 4: Actualisatie groenbeleid Om ruimte te geven aan participatie hebben we de planning iets verruimd. De voorbereidende werkzaamheden en relatie met bijvoorbeeld omgevingsvisie hebben meer aandacht gekregen. We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving en gemeentelijk vastgoed. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat Actie 2: Aandacht voor duurzaamheid in de uitvoering van projecten Actie 3: Realisatie concessie laadinfrastructuur Actie 4: Voldoen aan Kaderrichtlijn water (KRW) Actie 5: Samen met voetbalverenigingen verledden van de veldverlichting
Planning
Acties 1 & 2: Duurzaam omgaan met water en klimaat, aandacht voor duurzaamheid We hebben begin 2024 de stimuleringsregeling afkoppelen afgerond. In het kader van deze regeling is circa 2000m2 afgekoppeld. Projecten zijn in 2024 beperkt in uitvoering geweest om verschillende redenen (zie elders in de toelichting in programma 6), afkoppeling is ook daarin een belangrijk onderwerp. We blijven actief rondom duurzaamheid, klimaatadaptatie en omgaan met water en klimaat binnen alle werkzaamheden en projecten die we realiseren in de openbare ruimte. We koppelen openbare verhardingen af. Het afkoppelen van particuliere eigendommen stimuleren we via een subsidie. We zetten in op infiltratie in rioleringen of met buffers, en houden in nieuwbouwplannen rekening met ruimte voor groen én water. Uit oogpunt van besparing hebben we bij de reconstructie DorpsstraatGroenstraat gekozen om het (vrijwillig) afkoppelen van particulieren bovengronds te faciliteren i.p.v. ondergronds. In de openbare ruimte hebben we wederom de openbare verlichting voorzien van LED armaturen . In totaal zijn er in 2024 360 stuks nieuwe LED armaturen aangebracht, waarmee dit nu circa 70% van het totaal aan openbare verlichting betreft.
Jaarstukken 2024
59
Actie 3: Realisatie concessie laadinfrastructuur De concessie laadinfrastructuur 2020-2024 is in juli 2024 afgesloten. De 17 voorgestelde en bepaalde locaties zijn in deze concessie allemaal gerealiseerd. De nieuwe concessie is gestart. Vattenfall is de nieuwe concessiehouder. Actie 4: Kaderrichtlijn water (KRW) Twee locaties aan de Vlootbeek: de Borgsweg in Posterholt en de Sportlaan in Montfort liggen achter op planning en hebben we in 2024 niet gerealiseerd. Onder andere vanwege de hoge grondwaterstanden in het gebied en de ligging direct naast de tijdelijke huisvestingslocatie, is de locatie aan de Sportlaan onvoldoende haalbaar en wenselijk gebleken. We hebben er voor gekozen hier een hemelwaterberging aan te leggen. We zijn gestart met het bepalen van een nieuwe strategie om ook deze locatie op termijn te laten voldoen aan de Kaderrichtlijn Water. Waterschap Limburg betrekken we hierbij. Op locatie Posterholt zijn we in 2024 gestart met een variantenstudie, om tegemoet te komen aan de bezwaren én zorgen uit de omgeving. We hebben er vertrouwen in deze berging in 2025 aan te kunnen leggen. Actie 5: Samen met voetbalverenigingen verledden van de veldverlichting Inmiddels hebben drie van de vier voetbalverenigingen led-veldverlichting, dit is in 2024 afgerond. De 4e volgt in 2025, op verzoek van deze vereniging.
Meerjarig perspectief integrale projecten
We hebben in 2024 gewerkt aan meerdere integrale projecten en grotere onderhoudswerkzaamheden. In de begroting 2024 hebben we ook een doorkijk in de verdere toekomst gegeven. Dit wordt jaarlijks geactualiseerd bij vaststelling van de begroting. Invloeden van buitenaf, bijvoorbeeld op het gebied van kabels en leidingen, flora en fauna, etc. spelen een steeds grotere rol bij (planning van) projecten. Ook is dit deels kostenverhogend, bijvoorbeeld ook door procedures met betrekking tot ondernemersschade enzovoorts. We delen in de paragraaf kapitaalgoederen een stand van zaken van de werkzaamheden in 2024.
Reguliere werkzaamheden • • • •
• • •
Beheer en onderhoud wegen, riolering, groen, verkeer, openbare verlichting, civiele kunstwerken en accommodaties. Realiseren van openbare ruimte rondom tijdelijke huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en spoedzoekers. Op vraag advisering Omgevingsdienst bij vergunningen op het gebied van water, groen, uitritten en evenementen. Behandelen meldingen en klachten op het gebied van wegen, water, openbare verlichting, verkeer en groen. We hebben in 2024 rekening gehouden met circa 3500 meldingen, en hebben er bijna 4000 ontvangen. Een toename geldt ook voor werkzaamheden door nutsbedrijven in de ondergrond aan kabels en leidingen. Integrale samenwerking met andere teams, onder andere bij een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingen. We zorgen voor actueel beleid in de diverse taakgebieden, openbare verlichting, groen, riolering, wegen en verkeer. Samenwerkingsverbanden in de regio op het gebied van wegen, water, verkeer en groen.
Jaarstukken 2024
60
• •
Het is een wettelijke verplichting dat de gemeente van de Geo-basisregistraties, Basisadministraties Adressen en Gebouwen (BAG), Grootschalige Topografie (BGT) en Registratie bijhouden. Bij aanleg van kabels- en leidingen sturen we op de kwaliteit van de werkzaamheden en het zo goed mogelijk herstel van bestratingen en verhardingen. In 2024 is merkbaar geweest dat de hoeveelheid aanleg, sanering, verzwaring, etc. van kabels en leidingen een enorme vlucht neemt. De kwaliteit van de verhardingen staat onder druk, het moment om herstelwerkzaamheden te plannen is steeds vaker ingewikkeld.
Financieel bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat
Rekening Primitieve 2023 Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2024
Verschil
- 8.021 2.772 - 5.250
- 8.491 2.566 - 5.925
- 9.263 3.340 - 5.923
- 9.295 3.411 - 5.885
- 32 N 71 V 38 V
16 16
-
30 30
7 7
- 24 N - 24 N
- 5.233
- 5.925
- 5.893
- 5.878
15 V
Toelichting bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Lasten Minder uitgegeven aan onderhoud beplantingen, plantsoenen, houtwallen en schadelijke flora en fauna, o.a. door minder inhuur gedetacheerde groen medewerkers Westrom en een gunstige aanbesteding in het groenonderhoud.
160 V
Minder uitgegeven aan project Kwaliteit Impuls Dorpsentrees door minder inititiaven (ten laste van de reserve Toerisme).
24 V
Speeltuinen: Lagere onderhoudskosten. Er zijn minder speeltoestellen vervangen om het beleid voor de herziening speelterreinen Roerdalen niet te doorkruisen. Met name het noodzakelijk onderhoud en enkele kleine vervangingen zijn uitgevoerd.
33 V
Sociaal Groenbedrijf: Lagere uitgaven voor de aanschaf van gereedschappen en bedrijfskleding vanwege onderbezetting.
24 V
Riolering: De kosten voor onderhoud zijn hoger dan begroot door gestegen prijzen en de doorbelasting van rioolmaatregelen voortkomend uit wegonderhoud. De kapitaallasten zijn lager dan begroot doordat projecten uitgesteld zijn.
- 41 N
De kosten voor het onderhoud van de wegen zijn hoger door gemaakte kosten van derden in projecten, onderhoud aan trottoirs door degeneratie en gestegen prijzen.
- 170 N
BGT/BAG: Hogere kosten voor inhuur van externe adviseurs en kantoorautomatisering.
- 93 N
Minder uitgaven voor onderhoud en plaatsen van straatmeubilair dan begroot.
29 V
Jaarstukken 2024
61
bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Het maaien van de wegbermen is duurder dan begroot door lang en intensief groeiseizoen.
- 28 N
De kosten voor straatreiniging zijn lager dan begroot, door o.a. vorstperiodes en uitval machine.
20 V
Totaal lasten
- 42 N
Baten Meer schades aan de openbare verlichting zijn verhaald op de veroorzakers.
51 V
Lagere onttrekking uit de voorziening riolering dan begroot. Dit komt o.a. door de lagere afschrijvingskosten i.v.m. uitgestelde projecten.
- 26 N
In 2024 waren er veel aflopende grafrechten, die zijn verlengd hetgeen extra inkomsten heeft gegenereerd. Belanghebbenden met aflopende grafrechten zijn actief aangeschreven.
21 V
Lagere inkomsten ontvangen voor rioolrecht.
- 97 N
Meer beheer- en degeneratiekosten ontvangen door de aanleg van glasvezel en bijdrage van derden in projecten.
119 V
Totaal baten Mutatie reserves Minder ingezette reserve Toerisme t.b.v. de Kwaliteit Impuls Dorpsentrees door lagere kosten dan begroot.
68 V - 24 N
Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen
- 24 N 13 V
Totaal afwijkingen
15 V
Jaarstukken 2024
62
PROGRAMMA 7 BESTUUR, ORGANISATIE EN DIENSTVERLENING
Inleiding
Dit programma draait om hoe we (samen)werken en hoe we het vertrouwen van onze inwoners in de gemeente versterken. We geloven dat een goede samenwerking begint met openheid, respect en gelijkwaardigheid. De kwaliteit van onze dienstverlening speelt hierin een cruciale rol. Elk contactmoment met de gemeente – of het nu ambtelijk of bestuurlijk is – doet ertoe. Samen Doen! is niet alleen de naam van ons programma, maar ook onze mentaliteit. We investeren actief in een sterke relatie tussen de gemeente en de gemeenschap. Onze kernwaarden – respect, gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid – zijn leidend in alles wat we doen. Vertrouwen groeit door samenwerking. Daarom halen we inwoners nog dichter bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid. We willen niet vóór, maar mét onze inwoners, verenigingen, stichtingen en ondernemers werken. Dat vraagt om een nieuwe, evenwichtige rolverdeling tussen de gemeente en de gemeenschap. We leren en experimenteren samen om die samenwerking steeds beter vorm te geven. Goede communicatie is de sleutel. Daarom blijven we investeren in heldere en toegankelijke communicatie binnen onze organisatie én in onze samenwerkingsverbanden, zoals het Servicecentrum MER. Zowel de Omgevingsdienst als het Sociaal Domein van het SC MER hebben veel contact met inwoners.
Door hier continu te werken aan de kwaliteit van communicatie, versterken we het vertrouwen van inwoners in onze dienstverlening. Samen maken we het verschil! Vanaf 2024 zijn we gestart met het werken vanuit een nieuwe organisatiestructuur met vier teams. Doel van deze organisatiestructuur is te zorgen voor meer integraliteit binnen en tussen de teams. We hebben het afgelopen jaar verder geïnvesteerd in projectmatig werken. Door projectmatiger te werken zijn we steeds beter in staat te sturen en te plannen bij projecten en ontwikkelingen. Wij zijn in 2024 meer opgavegericht gaan werken. Dit betekende dat we, samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, hebben bijgedragen aan grote maatschappelijke vraagstukken, zoals duurzaamheid en bestaanszekerheid.
Jaarstukken 2024
63
De arbeidsmarkt staat onder druk. Het wordt steeds lastiger vacatures ingevuld te krijgen. Samen met HR en de andere MER-organisaties zetten we maximaal in op het binnenhalen van geschikte kandidaten. Als dat niet lukt via een normaal dienstverband is inhuur ook een optie. Tot slot ligt er in MER-verband een grote opgave om via een verbeterplan de informatiehuishouding inclusief archivering verder op orde te krijgen. Deze onderwerpen komen terug in de paragraaf bedrijfsvoering.
Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan
Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert. Die ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt. Wij geloven in een gemeente die volop in verbinding staat met haar inwoners en ondernemers. Een plek waar communicatie centraal staat en waar de kracht van de samenleving écht tot bloei komt! Samenwerking staat voorop! We geven ruimte aan initiatieven, ondersteunen goede ideeën en betrekken de gemeenschap als gelijkwaardige partner. Want samen bereiken we meer! Vernieuwing en verbetering! We werken hard aan een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. De rolverdeling tussen gemeente en inwoners verandert, en wij omarmen deze ontwikkeling. Onze kernwaarden komen tot leven in elk contact en in onze manier van besturen.
Jaarstukken 2024
64
Durven, doen en ontdekken! Vernieuwen betekent samen uitzoeken wat écht werkt. Daarom creëren we ruimte om te experimenteren en te innoveren: • • • • •
Anders uitvoeren Anders verantwoorden Anders reguleren Anders organiseren Anders financieren
En de succesvolle ideeën? Die nemen we mee in onze reguliere aanpak, altijd in overleg met inwoners en ondernemers.
Tactische doelen Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vergroten communicatiekracht Actie 2: Verbeteren dienstverlening
Toelichting: Actie 1: Vergroten communicatiekracht De twee grote opgaves voor onze gemeente zijn bestaanszekerheid en duurzaamheid. In 2024 werkte we aan het visiedocument van bestaanszekerheid. Onder de vlag van Samen Doen, Samen Duurzaam communiceerden we over diverse projecten en initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Enkele voorbeelden zijn de Gemeentelijke Verduurzamingsregeling (GVR), de isolatiesubsidie, het Wijkuitvoeringsplan Vlodrop, het zonnepanelenproject en de energiecoaches. Ook in 2024 werkten we aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op het opstellen van een nieuwe visie voor communicatie en een uitvoeringsplan voor 2025. Ook maakten we een bijbehorende werkwijze voor de hele organisatie. De rode draad is communiceren met impact: waar kan communicatie het grootste verschil maken? Voor de visie gebruikten we input van inwoners (onderzoek Inwonerspanel Roerdalen), collega’s en MT. Verder werkte we aan het inwerkprogramma voor nieuwe collega’s en de nieuwe aanpak voor onze arbeidsmarktcommunicatie. Dat gebeurde in samenwerking met het Servicecentrum MER (HRM). Via ‘Samen Doen’ was er in de interne en externe communicatie aandacht voor samenwerking met inwoners.
Het jeugd- en jongerenonderzoek, MFA Vlodrop, de nieuwe basisschool in Posterholt, het accommodatiebeleid en toerisme en recreatie waren een paar belangrijke beleidsthema’s waarover we communiceerden. Ook deelden we uitgebreide informatie over werkzaamheden in onze gemeente. Tot slot waren er in 2024 veel persvragen over verschillende onderwerpen. Actie 2: Verbeteren dienstverlening Bij Gemeente Roerdalen draait dienstverlening om méér dan alleen regels en processen. We willen het voor inwoners makkelijker maken om bij te dragen aan een hechte, zorgzame gemeenschap. Vertrouwen, respect en gelijkwaardigheid staan hierbij centraal.
Jaarstukken 2024
65
We verbeteren onze dienstverlening continu, zodat deze toegankelijk, klantgericht en efficiënt is. Dat betekent: • • •
In één keer goed en voor iedereen begrijpelijk Duidelijke communicatie en snelle afhandeling Digitale vernieuwing, mét persoonlijk contact waar nodig
Wat hebben we in 2024 hiervoor gedaan: In 2024 hebben we opnieuw stappen gezet om onze dienstverlening naar een hoger niveau te tillen. Zowel bij Burgerzaken als ons Klant Contact Centrum (KCC) hebben we verbeteringen doorgevoerd die niet alleen de efficiëntie vergroten, maar ook de gebruikservaring van onze inwoners versterken. Eind 2024 hebben we een programma dienstverlening ontwikkeld samen met de vier MERorganisaties op basis van onze eigen visie en een gezamenlijke visie op toekomstbestendige, toegankelijke dienstverlening. In dit programma staan de behoeften en verwachtingen van onze inwoners centraal. Een van de meest belangrijke ontwikkelingen was de verdere uitbreiding van onze eDiensten voor Burgerzaken. Door processen slimmer te digitaliseren, kunnen inwoners nog sneller en eenvoudiger hun aanvragen regelen. Tegelijkertijd zorgen deze innovaties ervoor dat onze medewerkers efficiënter en met meer precisie kunnen werken. Dit heeft geleid tot kortere doorlooptijden, minder fouten en een hogere tevredenheid bij zowel inwoners als medewerkers. We verbeteren onze digitale dienstverlening continue onder andere door de uitvoering van webanalyses. Hier kijken we naar toegankelijkheid, kwaliteit van de content en kwantitatief onderzoek naar aantallen.
Vijf inwoners zijn in 2024 uitgenodigd om deel te nemen aan een fysiek gebruikersonderzoek over de gebruiksvriendelijkheid van onze gemeentewebsite. De verbeterpunten zijn doorgevoerd op de website. Ook ons KCC heeft zich verder ontwikkeld. We hebben de digitale kanalen verbeterd en toegankelijker gemaakt, waardoor inwoners op elk moment en op de manier die hen het beste uitkomt geholpen kunnen worden. Dit hebben we onder andere gedaan door de invoering van een chatbot op basis van kunstmatige intelligentie. Daardoor zijn we nu 24/7 bereikbaar voor vragen van onze inwoners. Met de implementatie van de AI-chatbot loopt Roerdalen voorop in gemeenteland. Daarnaast blijven we investeren in de integratie van systemen en data, zodat we sneller en persoonlijker kunnen inspelen op vragen en behoeften. Ten slotte hebben we de eerste tranche van de Wet Open Overheid geïmplementeerd. Dat was een wettelijke verplichting. Inwoners kunnen nu eenvoudiger en sneller een verzoek indienen voor inzage in onze stukken. Met deze doorontwikkelingen zetten we een volgende stap richting een toekomstbestendige, toegankelijke en efficiënte dienstverlening voor iedereen. Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering
Jaarstukken 2024
Inhoud
Financiën nvt
Planning
66
Toelichting Sinds 2024 is de Omgevingswet van kracht. Helaas heeft de invoering nog niet geleid tot de verwachte verbeteringen voor onze inwoners en medewerkers. De overgangsfase loopt tot 2032, en in deze periode moet veel beleid nog worden aangepast. Dit zorgt voor complexiteit, waardoor de beoogde vereenvoudiging in de praktijk nog niet goed uit de verf komt. Bestaanszekerheid en vereenvoudiging van ondersteuning In 2024 hebben we samen met inwoners de definitie van "bestaanszekerheid" vastgesteld. Het bundelen en vereenvoudigen van ondersteuningsregelingen – zodat hulp toegankelijker wordt – staat hoog op de agenda voor 2025. Een belangrijke actie is het verminderen en versimpelen van regelingen. Toegankelijke ondersteuning in de sociale basis We zetten sterk in op laagdrempelige, vrij toegankelijke ondersteuning. Dit doen we door de inzet van het sociaal team te verbreden, met onder andere welzijnscoaches, ervaringsdeskundigen, praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsen en gedragsdeskundigen in de voorschoolse opvang en op basisscholen. Uitdagingen in de zorg en administratieve lasten Een minder versnipperd regionaal zorglandschap blijft een uitdaging. Ook het verminderen van administratieve lasten en het geven van meer ruimte aan professionals verloopt nog moeizaam.
Regionale verandering op deze punten vraagt tijd, maar we blijven ons inzetten voor concrete verbeteringen. Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Stimuleren ontwikkeltraject ‘samen doen’
Inhoud
Financiën nvt
Planning
Toelichting: Verder ontwikkelen samen doen Ontwikkelen en borgen van werkwijze We hebben het stappenplan 'Van idee naar doen' gemaakt voor inwoners die een initiatief willen starten. Dit plan is samen met inwoners en gemeente gemaakt. Dit was een duidelijke wens van inwoners tijdens de bijeenkomst 'Inwoners aan het roer'. Binnen de gemeente hebben we de kennis over deze werkwijze gedeeld. Hierdoor is de rolverdeling en de wederzijdse verwachting tussen initiatiefnemers en de gemeente duidelijker geworden. We hebben ook geleerd dat een standaard samenwerkingsovereenkomst niet altijd werkt. Samenwerking met initiatieven is maatwerk. We weten nu welke elementen belangrijk zijn in een overeenkomst. Samen doen in de praktijk, initiatief vanuit de gemeenschap We hebben bijgedragen aan nieuwe initiatieven van inwoners. Het model ‘Rolverdeling Samen Doen’ was helpend hierbij. Het zorgde voor het goede gesprek aan de start van een initiatief en maakte ieders rol duidelijk. Zo zijn er initiatieven ontstaan vanuit de samenleving die bijdragen aan bestaanszekerheid en voorzien in actuele behoeften, zoals de hygiënekast in Posterholt en de geef & neem kast in Herkenbosch. Wij ondersteunden dit met een bijdrage en toonden waardering voor hun inzet.
Jaarstukken 2024
67
Daarnaast ondersteunden we ideeën van onze kinderwijkraden. Samen Doen heeft de toekomst als onze jeugd vaardigheden ontwikkelt die leiden tot actief burgerschap. Ze kregen democratielessen en gingen op bezoek bij het gouvernement tijdens de Limburgse Kinderbestuurdersdag. Tijdens de gezondheidsmarkt in Herkenbosch was de lokale kinderwijkraad betrokken bij het programma. In Sint Odiliënberg organiseerde de kinderwijkraad een zwerfvuilactie. Zij staken zelf de handen uit de mouwen en zorgden voor bewustzijn bij volwassen over zwerfafval. Wij konden dit mooie initiatief steunen met afvalgrijpers en andere materialen. In Herkenbosch en Melick zette de kinderwijkraad zich in een speelplek aan te pakken. Zij peilden de speelbehoefte van kinderen en gingen met omwonenden in gesprek. Resultaat was een nieuwe aantrekkelijke speelplek met draagvlak uit de omgeving. Samen organiseerden zij een feestelijke opening. Deze initiatieven sluiten aan op ons project van de reconstructie speelplekken. Hierdoor konden wij een financiële bijdrage doen. Onze speelplekkenaanpak heeft inmiddels duurzame relaties opgeleverd met partners uit onze gemeenschap. Zij dragen bij aan ons gemeenschappelijk belang en we blijven leren over de beste manier van samenwerken. Stichting Samenspel Montfort opende weer een nieuw ingerichte speelplek en organiseerden volop activiteiten.
In Vlodrop is de Stichting Speel & Ontmoet Vlodrop ontstaan. Zij haakten aan bij de ontwikkelingen rondom de MFA Vlodrop om de buitenruimte mee te ontwikkelen. Dorpspark Schepersheuvel breidde uit met meer partijen zoals de Stichting Mountainbikeontwikkeling Midden-Limburg. Met hun plannen willen ze zich ook richten op maatschappelijke thema’s als eenzaamheid en integratie Samen doen in de praktijk, initiatief vanuit de gemeenten Als gemeente werken we in de openbare ruimte, bij mensen voor de deur. Voor grotere projecten organiseren we een participatietraject waarin stakeholders en omwonenden betrokken worden. Dit om inwoners te informeren en binnen kaders te laten meedenken. Denk daarbij aan het participatietraject bij de Schaapsweg in Odiliënberg, de werkgroep en bewonersavonden voor de Dorpsstraat/Groenstraat in Melick en Sportlaan inclusief omgeving in Montfort, of aan de afstemming rond de aanpak en uitvoering van verkeerskundige aanpassingen om de omgeving van MFA Vlodrop. De bouw van het centrumplan Herkenbosch is begonnen in 2024. Omwonenden gaven in de voorbereiding waardevolle feedback, wat resulteerde in een verbeterd plan. Wij hebben inspanningen gedaan om de inwoners van Vlodrop te betrekken bij het wijkuitvoeringsplan. De animo was nog beperkt. Wel waren er kleine successen bij verduurzamingsacties, zoals de energie-bus in de straten.
In 2024 zijn we gestart met het ontwikkelen van het promotieplatform Roerdalen. Via avonden met ondernemers en inwoners kreeg het platform vorm. De visie van het platform is Roerdalen nog aantrekkelijker maken. Dit platform wordt volledig ontwikkelt in samenwerking met ondernemers en partners. Het verschuift naar een initiatief waar inwoners de kartrekker zijn. Als gemeente maken we beleid. Vanuit de opgaves duurzaamheid en bestaanszekerheid hebben we de inwoners, ervaringsdeskundigen, klankbordgroepen en betrokken partijen in een vroeg stadium betrokken. Bij duurzaamheid kwamen daar ook nog gesprekken bij de supermarkt en een onderzoek bij het inwonerspanel bij. Zij hebben mee een herkenbaar en uitvoerbaar koersdocument duurzaamheid 2050 en visiedocument ‘Bestaans(on)zekerheid in Roerdalen’ vormgegeven.
Jaarstukken 2024
68
Reguliere werkzaamheden • • • • • •
Bestuursorganen ondersteunen; Bestuursondersteuning B&W; Bestuursondersteuning gemeenteraad/rekenkamer; Burgerzaken; Bestuurlijke samenwerking; Representatie.
Onder representatie vallen ook de verbindende activiteiten zoals de sleuteloverdacht, nieuwjaarsreceptie, lintjesregen, veteranendag en kransleggingen op 4 mei. Dit draagt bij aan bestuurlijke visie om dicht bij onze inwoners te zijn. Vanaf 2024 hebben we te maken met een piek in de verstrekking van reisdocumenten. Dat is het gevolg van de geldigheidsduur die jaren geleden is aangepast.
Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat
Rekening Primitieve 2023 Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2024
Verschil
- 12.025 1.331 - 10.694
- 12.184 457 - 11.726
- 12.540 4.365 - 8.175
- 13.360 4.889 - 8.471
- 820 N 523 V - 297 N
555 555
463 463
803 803
221 221
- 582 N - 582 N
- 10.140
- 11.263
- 7.372
- 8.250
- 878 N
Overzicht kosten overhead Het besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke programma’s mogen worden opgenomen. Overhead is gedefinieerd als ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces’. Deze kosten zijn verantwoord in dit programma.
Taakveld Overhead
Actuele Begroting
bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2024
Overhead personeel Personeel Totaal overhead personeel
- 3.936 - 3.936
- 4.205 - 4.205
- 269 N - 269 N
Overhead organisatiekosten Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering MER ICT kosten Facilitaire diensten Huisvestingskosten gemeentehuis en werf
- 614 - 2.857 - 262 - 557 - 827
- 76 - 3.047 - 244 - 476 - 807
537 V - 190 N 18 V 80 V 19 V
Jaarstukken 2024
69
Taakveld Overhead Bedrijfsmiddelen openbare werken Communicatie Totaal overhead organisatie Totaal overheadkosten
Actuele Begroting - 517 - 124 - 5.758 - 9.693
bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2024 - 538 - 21 N - 107 17 V - 5.296 462 V - 9.501
192 V
Toelichting
bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen Lasten Het werkbudget van de Raad is in 2024 niet ingezet. Op basis van de actuariële berekening van de wethouderspensioenen vindt er een hogere storting in de voorziening pensioenen wethouders plaats. Tevens vindt er een storting plaats in de voorziening mobiliteit collegeleden i.v.m. een wachtgeldverplichting. Storting in de voorziening verlofsparen en bovenmatig verlof doordat enerzijds werknemers verlof hebben gespaard en anderzijds doordat minder verlof is opgenomen. Hogere storting in voorziening HRM beleid ivm RVU regeling.
Verschil 25 V - 870 N - 79 N - 190 N
Niet gerealiseerde efficiencyresultaat sc MER en afrekening 2024 sc MER deze wordt deels veroorzaakt door een hogere storting in de personeelsvoorziening van de MER zoals dit ook bij ons het geval is.
- 190 N
Hogere totale personeelskosten (salariskosten en inhuur) o.a. inhuur tbv ruimtelijke ontwikkeling, teammanager Samenleving en inhuur paspoortpiek.
- 124 N
De uit de Algemene reserve beschikbaar gestelde middelen voor de extra ambtelijke capaciteit t.b.v. het uitbreiden van de kerngrenzen en realiseren woningbouw is niet nodig gebleken. De kosten zijn betaald uit overige subsidies. Hierdoor is geen onttrekking aan de Algemene reserve nodig en ontstaat een nadeel in Programma 5. Per saldo heffen deze twee posten zich op.
80 V
Lagere uitgaven voor het project Roerdalen in Balans. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld bij de programmabegroting 2021 en zijn bedoeld om te komen tot een duurzaam sluitende begroting. Om dit te realiseren was extra capaciteit en kennis voorzien. Echter is hier de afgelopen jaren beperkt gebruik van gemaakt. In het kader van Gezond Financieel Perspectief willen deze gelden ook voor 2025 nog inzetten en er zal in het raadsvoorstel bij deze jaarrekening dan het voorstel worden gedaan voor de bestemming van deze gelden.
526 V
Lagere personeelslasten college van B&W in verband met lagere bezetting.
70 V
Hogere uitgaven aan opleidingskosten. In 2024 zijn veel nieuwe medewerkers gestart. Deze medewerkers hebben de benodigde trainingen/cursussen/coachingstrajecten gevolgd. Vandaar dat wij dit jaar de opleidingskosten hebben overschreden. Daarnaast zijn in deze kosten ook de jaarlijkse licentiekosten voor het e-learningpakket burgerzaken geboekt (€15k). Dit contract is inmiddels opgezegd.
- 38 N
Lagere kosten facilitaire dienstverlening vanwege onder andere lagere schoonmaakkosten, catering en drukwerk.
75 V
Hogere kapitaallasten gemeentehuis, door versneld afschrijven kleine activa in verband met nieuw financieel pakket.
- 35 N
Hogere rentekosten leningen.
- 98 N
Jaarstukken 2024
70
bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Totaal lasten
- 848 N
Baten Inkomsten i.v.m. detachering personeel en hogere inkomsten UWV.
82 V
Vanwege de 'paspoortpiek' zijn er meer leges ontvangen voor reisdocumenten.
95 V
Hogere rente inkomsten
191 V
Incidentele opbrengst verkoop voertuigen.
60 V
Totaal baten
428 V
Mutatie reserves Lagere onttrekking aan de reserve organisatie ontwikkeling Minder inzet reserve Roerdalen in balans
- 55 N - 526 N
Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen
- 581 N 123 V
Totaal afwijkingen
- 878 N
Jaarstukken 2024
71
PROGRAMMA 8 ALGEMENE MIDDELEN
Inleiding
In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt versterkt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s.
Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding Wij zetten ons in voor een solide en gezonde financiële huishouding van de gemeente. Dit betekent een sluitende begroting met een sterk meerjarenperspectief. We streven ernaar om jaarlijks onder repressief toezicht van de provincie te vallen, wat getuigt van een stabiel financieel beleid. We zorgen ervoor dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om eventuele tegenvallers op te vangen, zonder dat we een risicomijdende gemeente zijn. Onze bewuste risicohouding stelt ons in staat om kansen te benutten, terwijl onze schuldpositie op een verantwoord niveau blijft. Voor het jaar 2024 heeft de provincie ons repressief toezicht toegekend. Gedurende het jaar is onze financiële positie echter aanzienlijk verbeterd. Uit de halfjaarrapportage bleek al een verwacht overschot van €1,3 miljoen. Dankzij enkele gunstige ontwikkelingen is het uiteindelijke saldo van 2024 nog positiever uitgevallen. Dit bevestigt dat we financieel op de juiste weg zijn! Acceptabele lasten en eerlijke verdeling Wij vinden het belangrijk dat de lastendruk voor onze inwoners acceptabel blijft. Daarom streven we naar maximale kostendekkendheid: de gebruiker betaalt. Tegelijkertijd verhogen we algemene belastingen alleen waar dit strikt noodzakelijk is.
In het kader van het project Roerdalen in Balans was tot en met 2024 een jaarlijkse verhoging van de OZB met 3,5% gepland. Deze verhoging is in 2024 doorgevoerd. Meer inzicht in onze financiële positie Voor gedetailleerde informatie over onze financiële positie verwijzen we naar de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering en Lokale heffingen. Hier vindt u ook relevante kengetallen en analyses.
Jaarstukken 2024
72
Reguliere werkzaamheden • • • • •
Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf Lokale heffingen); Uitvoering van de treasuryfunctie (zie paragraaf Financiering); Aandelenbeheer (zie paragraaf Verbonden partijen); Analyse en berekening gemeentefonds; Financieel beheer en verantwoording.
Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen
Rekening Primitieve Actuele 2023 Begroting Begroting
Rekening 2024
Verschil
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 403 46.650 46.247
- 375 46.561 46.187
- 341 49.519 49.178
- 328 49.821 49.493
12 V 302 V 314 V
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
- 2.947 2.935 - 12
- 40 2.243 2.203
- 5.602 5.524 - 78
- 7.228 7.122 - 107
- 1.626 N 1.598 V - 28 N
Resultaat
46.235
48.390
49.100
49.386
286 V
Toelichting bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Lasten
Verschil
Als gevolg van de verkoop van Essent zijn er verschillende deelnemingen ontstaan voor afdekking van financiële gevolg risico’s. Deze deelnemingen, zijn met uitzondering van CSV Amsterdam BV, opgeheven en de boekwaarde moet dus afgewaardeerd worden.
- 1.806 N
I.v.m. de afwaardering van de aandelen van de deelnemingen als gevolg van de verkoop van Essent kunnen ook de voorzieningen die hieraan gerelateerd waren vrijvallen.
1.759 V
De post onvoorzien is, m.u.v. de regiekosten Mutsaersstichting (besluit halfjaarrapportage 2024), niet meer aangesproken.
50 V
Totaal lasten Baten
3V
De posten opbrengst toeristenbelasting en arbeidsmigranten zijn te hoog geraamd. Ondanks dat in de halfjaarrapportage gemeld werd dat een hogere opbrengst te verwachten viel, bleven de inkomsten achter bij de bijgestelde raming. Dit is te verklaren door de weersomstandigheden in de vakantieseizoenen.
- 68 N
De effecten van de decembercirculaire 2024 zijn niet meer verwerkt in de begroting 2024 evenals de bijstellingen van de gemeentefondsuitkering voorgaande jaren.
377 V
Jaarstukken 2024
73
bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Totaal baten Mutatie reserves Afwijkingen per reserve zijn < € 25.000.
Verschil 309 V -
Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen
- 26 N
Totaal afwijkingen
286 V
Algemene dekkingsmiddelen
Naast de specifieke baten per programma beschikt de gemeente over algemene dekkingsmiddelen. Deze bestaan uit: • • •
Algemene uitkering uit het gemeentefonds Algemene belastingen Opbrengsten uit aandelen en obligaties
Onderstaand is te zien hoe de opbouw is:
bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering
Rekening Primitieve 2023 Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2024
Verschil
Algemene uitkering (incl. hervormingsagenda jeugdzorg) Integratie uitkering Sociaal deelfonds
35.578 2.911
38.643 2.770
40.757 3.123
40.941 3.123
183 V 0V
Integratie en decentralisatie-uitkeringen (incl. bommenregeling en IUSD)
1.346
232
600
736
136 V
Hervormingsagenda jeugdzorg Totaal Gemeentefondsuitkering Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering
1.451 41.286 37 41.323
41.646 41.646
44.480 44.480
44.799 58 44.857
319 V 58 V 377 V
Voor een uitgebreide toelichting op lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf Lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De uitkering uit het gemeentefonds bestaat uit drie onderdelen: 1. Algemene uitkering 2. Integratie- en decentralisatie-uitkeringen (waarbij we onderscheid maken tussen het sociaal domein en overige uitkeringen) 3. Aanvullende uitkeringen De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2024. Over de effecten van de decembercirculaire 2024 bent u al geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. De belangrijkste Jaarstukken 2024
74
verschillen tussen begroting en rekening betreffen onder andere hoeveelheidsverschillen (€138.000) en integratie- en decentralisatie-uitkeringen (€136.000). Treasury en investeringen De gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen dankzij aandelen in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. De raming van dit dividend is gebaseerd op historische ontvangsten. In 2024 ontvingen we bijvoorbeeld €37.000 aan dividend van de BNG over het jaar 2023. Naast dividendopbrengsten vallen ook beleggingsopbrengsten van obligaties onder treasury. Door de invoering van schatkistbankieren mogen vrijkomende obligaties echter niet opnieuw worden belegd, wat leidt tot lagere rente-inkomsten. In 2024 viel één obligatie vrij. Voor verdere details verwijzen we naar de paragraaf Financiering. Onvoorziene uitgaven In de begroting is €75.000 gereserveerd voor onvoorziene uitgaven. Dit bedrag wordt uitsluitend ingezet voor: • • •
Niet-beïnvloedbare uitgaven Uitgaven die niet binnen een programma te compenseren zijn Incidentele, onvoorziene en onvermijdelijke kosten
In 2024 is besloten om €25.000 van deze post te gebruiken voor de regiekosten van de Mutsaersstichting. De resterende €50.000 is niet aangesproken en valt daardoor vrij.
Jaarstukken 2024
75
Jaarstukken 2024
76
PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.
Jaarstukken 2024
77
Jaarstukken 2024
78
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING Organisatieontwikkeling De afgelopen jaren heeft onze organisatieontwikkeling vorm gekregen binnen het programma Andere Overheid, met als slogan: ‘Samen doen!’. Dit sluit naadloos aan bij onze missie: Bijdragen aan het geluk en de levenskwaliteit van alle inwoners en bezoekers. Onze kernwaarden – respect en gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid – vormen hierbij de rode draad. In 2024 werkten we voor het eerst in onze nieuwe hoofdstructuur. Ondanks enkele vacatures in het managementteam, zetten we grote stappen vooruit. Eind 2024 zijn de functies van gemeentesecretaris/directeur en gelukscoördinator/opgavemanager ingevuld, en begin 2025 start de nieuwe teammanager Samenleving. Met een reeks ontwikkelopdrachten versterken we de professionaliteit van onze organisatie. Vanuit vier richtingen: • • • •
Koers en werkwijze Sterke basis Veerkrachtige organisatie Digitale ontwikkelingen
Vanuit deze richtingen werken we onder andere aan de verbetering van ons inwerkprogramma, de vereenvoudiging van de planning en controlcyclus en het verder borgen van projectmatig en opgavegericht werken onder andere door de ontwikkeling van een projectportfolio. Verbeteringen in de bedrijfsvoering via Servicecentrum MER Binnen het Servicecentrum MER werkten de teams HRM, Financiën en Informatisering in 2024 aan een uitvoeringsprogramma om processen te stroomlijnen en de kwaliteit van dienstverlening verder te verbeteren. Een belangrijke mijlpaal was de vernieuwing van de planning en controlcyclus, waarbij de drie gemeenten nu actiever betrokken zijn bij de opstelling van de Kadernota en de begroting. Met een gezamenlijk programma dienstverlening zetten we een grote stap richting de standaardisatie en uniformering van processen, producten en diensten. Dit is essentieel voor een efficiënte bedrijfsvoering binnen de vier samenwerkende organisaties. Tot slot hebben we gewerkt aan een oplossing voor de resterende taakstelling van € 170.000. Op basis van onafhankelijk advies over de kostenverdeelsystematiek hebben we een nieuwe verdeelsleutel afgesproken. Dit levert een bescheiden voordeel van circa € 30.000 op voor onze gemeente, waardoor de taakstelling slechts gedeeltelijk kan worden gerealiseerd.
Personeel De ambtelijke organisatie van de gemeente Roerdalen bestaat uit 104,52 fte (fulltime-equivalenten). Dit is inclusief de griffie, exclusief tijdelijke extra formatie voor projecten en tijdelijke extra inzet. De bezetting op peildatum 31-12-2024 laat zien dat niet alle structurele functies waren ingevuld. In onderstaand overzicht is de bezetting over de verschillende teams opgenomen in vergelijking met de beschikbare formatie.
Jaarstukken 2024
79
Fte’s t.o.v. bezetting
31-12-2024 Fte’s
Bezetting*
Algemeen Team Openbare ruimte Team Leefomgeving Team Dienstverlening Team Samenleving Griffie
2,00 32,10 19,56 28,76 20,10 2,00
2,44 32,06 18,23 25,46 18,43 2,00
Formatie in fte totaal
104,52
98,62
*medewerkers in dienst excl. inhuur
In vergelijking met voorgaande jaren ziet de formatie er als volgt uit Formatie Formatie in fte totaal
2023 103,08
2024 104,52
Dit verschil in formatie wordt verklaard door de invulling van de zogenaamde “rafelrandjes” in de nieuwe organisatiestructuur. Toekomstgericht werkgeverschap In 2024 is gestart met het geven van invulling aan een gezamenlijke visie op strategisch arbeidsmarktbeleid. De MER-brede klankbordgroep Toekomstgericht Werkgeverschap (TGW) richt zich in eerste instantie op de thema’s ‘arbeidsmarkt, onboarding/offboarding’ en ‘leren en ontwikkelen’. Om blijvend te voldoen aan de maatschappelijke en bestuurlijke uitdagingen waarmee we als gemeente worden geconfronteerd, is het van essentieel belang dat medewerkers optimaal worden ondersteund in hun professionele ontwikkeling. Als gevolg daarvan is er gestart met de aanschaf van een leermanagementsysteem (MER-academie). Dit systeem biedt medewerkers via één centraal portaal toegang tot een breed scala aan leermogelijkheden, waaronder klassikale trainingen, e-learning en op functieprofielen afgestemde onboardingprogramma’s. Door deze integrale aanpak kunnen we medewerkers vanaf hun eerste werkdag effectief begeleiden en ondersteunen in hun professionele groei. Verder is er vanuit het TGW gestart met de inventarisatie van het werkgeversmerk en de behoeftes van de organisaties op dit gebied. Ook heeft er in 2024 een inventarisatie plaatsgevonden met betrekking tot het aanschaffen van een recruitmentsysteem voor de MER-organisaties.
Daarnaast is er een lokale projectgroep gestart met het vormgeven van het inwerkprogramma, in samenspraak met de MER-brede ontwikkelingen. Door een goed inwerkprogramma krijgt een nieuwe medewerker alle informatie, faciliteiten en processen in de organisatie helder. Dit draagt bij aan het werkgeluk en de verbinding maar ook aan de productiviteit van de nieuwe medewerker.
Jaarstukken 2024
80
Ziekteverzuim Het verzuimpercentage is in 2024 wederom iets afgenomen. Het langdurend en extra langdurend verzuim heeft nog steeds het grootste aandeel in het totale verzuim. Dit is nauwelijks beïnvloedbaar verzuim en is vaak niet of niet alleen werk gerelateerd. De meldingsfrequentie nam af, wat betekent dat gemiddeld gezien iets sneller ziekgemeld wordt dan in het voorgaande jaar. Verzuimcijfers Verzuimpercentage Meldingsfrequentie
2022 9,41% 1,34
2023 8,90% 0,91
2024 8,41% 1,10
Cao gemeenten 2024 Er is een akkoord bereikt voor de cao gemeenten 2024-2025. In dit akkoord is een structurele salarisverhoging afgesproken van 4,75% met ingang van 1 januari 2024 en 1,25% per 1 oktober 2024. De structurele salarisverhogingen worden tot het pensioengevend inkomen gerekend en dit betekent dat de pensioenpremie voor de werkgever hoger is geworden De looptijd van deze Cao is 15 maanden (1 januari 2024 t/m 31 maart 2025). Medewerkers kunnen op basis van de cao gebruik maken van een Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) mits ze aan de voorwaarden voldoen. MER-breed is er een aanvullende afspraak gemaakt; ook het MT kan besluiten dat een medewerker in aanmerking komt voor deze regeling op basis van enerzijds bijzondere prestaties en anderzijds bedrijfsbelang. Arbeidsomstandigheden Wangedrag en agressie Collega’s met publiekscontact worden helaas geconfronteerd met vormen van verbale agressie, orde verstorend gedrag en soms ook met bedreiging of fysiek geweld (wangedrag). Dit komt meestal onverwacht en het kan een grote impact op collega’s hebben. De confrontatie met wangedrag is dan ook een arbeidsrisico, dat blijvend om aandacht en duidelijkheid vraagt. Als werkgever zetten we ons in om de risico’s tijdens het werk en bij publiekscontacten te beperken.
Daarom is een Protocol Aanpak wangedrag bij publiekscontact opgesteld, als ook een klachtenregeling ongewenst gedag, waarin de aanpak van wangedrag beschreven staat. We geven daar meer handen en voeten aan door deze in teamsessies te bespreken. Evaluatie dienstverlening bedrijfsarts Passend bij de overeenkomst is er een evaluatie over de dienstverlening van de bedrijfsarts gestart eind 2024. De resultaten daarvan volgen in de eerste helft van 2025. Onze inzet op het verlagen van het ziekteverzuim en het vergroten van de inzetbaarheid van onze medewerkers is een doorlopend belangrijk thema. Werkdruk speelt daar ook een rol in. Het onderzoek dat we in voorgaande jaren over (ongezonde) werkdruk hielden geeft ons daarvoor de nodige handvaten. Vitaliteit Het welzijn van onze medewerkers is een belangrijk thema waar we voortdurend aandacht aan geven. Onze visie is dat de aandacht voor vitaliteit start met bewustwording rondom dit thema en het feit dat dat het een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer is: “It takes two to tango”. Door te werken aan een gezonde werkomgeving en gezonde leefstijl, kunnen werkgevers en werknemers samen bijdragen aan een gezondere en productievere werkomgeving wat de vitaliteit bevorderd. In het najaar van 2024 is er MER-breed een week van de vitaliteit georganiseerd.