18 E-mailbericht 17 september 2022 Vraag en antwoord nav raadsvoorstel locatiekeuze en strat.bep. windenergie

Oe zoekgebieden zoals in het rapport van Pondera aangegeven op pagina 20 zijn hiervoor uitgangspunt. We stellen aan de raad voor om het masterplangebied die als bijlage 4 bij de stukken die ter inzage liggen nader te onderzoeken. Zie daarvoor onderstaande kaart. Als de raad besluit om die gebieden nader te onderzoeken, dan vallen gebieden die hier niet onder vallen voor dit moment af

b. Kunt u aangeven hoe groot het gebied van de masterplantekening is en bevestigen dat u op dit totale gebied regie wilt hebben ten behoeve van een energielandschap, d.w.z. mega-molens en hectares met zonnepanelen?

Het gebied is circa 68 hectare groot. De gemeente wenst regie in dit gebied voor de ontwikkeling van een mogelijk energielandschap. Nader onderzoek moet uitwijzen wat de exacte omvang en invulling wordt. De ambitie is om hernieuwbare energie op te wekken. Dat kan onder meer met windturbines en zonnepanelen. In welke mate en omvang deze in het projectgebied zullen worden gerealiseerd is onderdeel van de zoektocht die na de vestiging van het voorkeursrecht zal worden opgestart. Om in deze onderzoeksfase het innemen van grondposities door derden tegen te gaan, met verlies van regie als gevolg, wordt nu een voorkeursrecht gevestigd. c. Kunt u aantonen dat er in dit dossier geen salamitactiek wordt toegepast? Zo nee, hoe ziet uw tactiek er dan voor het verdere procesverloop uit?

Zie het antwoord onder b. We willen de mogelijkheid tot en de invulling hiervan onderzoeken. Hierin willen we samen optrekken met inwoners en grondeigenaren. Zodat continue duidelijk is wat onderzocht gaat worden en op welke manier. Ook de gemeenteraad heeft hierin een belangrijke rol met het nemen van besluiten over tussenresultaten. Het ontwerpen van dit proces is stap één besluitvorming in de gemeenteraad op 29 september. 43 (48). De wethouder duurzaamheid heeft aangegeven dat er tot op heden geen enkel bestuurlijk, ambtelijk of anderszins overleg met Echt-Susteren heeft plaatsgevonden over samenwerking, bijvoorbeeld in de vorm van een gezamenlijk windmolenpark met gedeelde infrastructuur in het grensgebied Montfort - Sint Joost. Omdat we toch

Pagina 19 van 43

signalen ontvangen die anders doen vermoeden, is een WOO-verzoek (Wet Open Overheid, opvolger van de WOB, Wet Openbaarheid van Bestuur) ingediend bij de gemeente Echt-Susteren. Die heeft aangegeven langer dan de wettelijke termijn van vier weken nodig te hebben om hierover duidelijkheid te verschaffen. Dit leidt tot de volgende vragen: a. Als de gemeente Roerdalen aangeeft dat er geen overleg e.d. heeft plaatsgevonden, is het dan niet vreemd dat de gemeente Echt-Susteren meer tijd dan vier weken nodig heeft om hierover door middel van het beschikbaar stellen van stukken helderheid te verschaffen? Je zou toch zeggen datje geen vier weken nodig hebt om aan te geven dat er inderdaad niets is. We kennen de WOO-vraag aan Echt Susteren niet en kunnen dus ook niet beoordelen wat een redelijke termijn is voor het beantwoorden van het gevraagde. b. Door verlenging van de antwoordtermijn door de gemeente Echt-Susteren met twee weken, komt deze net voorbij de raadsbehandeling in Roerdalen van 29 september te liggen. Dit helpt niet in het verschaffen van tijdige duidelijkheid.

Bent u bereid om de gemeente Echt-Susteren te verzoeken om alsnog binnen de termijn van vier weken het WOO-verzoek te beantwoorden, zodat over dit punt volledige duidelijkheid bestaat op het moment van raadsbehandeling en de raad dit mee kan wegen in haar oordeelsvorming over dit dossier en proces? Zo nee, waarom niet? En indien nee, heeft de gemeente Echt-Susteren ambtelijk of bestuurlijk met u contact gehad en eventueel afgestemd over dit WOO-verzoek en is daarbij over (wenselijkheid van) verdaging van de beantwoordingstermijn tot voorbij de datum van de raadsvergadering gesproken? We zijn graag bereid de gemeente Echt Susteren te verzoeken zo snel mogelijk en zo mogelijk vóór 29 september antwoord te geven. We waren niet op de hoogte van het WOO-verzoek dat u aan Echt Susteren gedaan heeft, tot het moment dat u dit met ons deelde door deze vraag te stellen. 44 (49). Uit beslispunt 2 en 3 kan niet eenduidig worden opgemaakt hoe het haalbaarheidsonderzoek verloopt op de Meinweg. Het zou zo maar kunnen zijn dat dit onderzoek bestaat uit louter gesprekken met de eigenaar. Klopt deze veronderstelling? Hoe is dit straks controleerbaar? Voor beide gebieden zullen dezelfde onderzoeken uitgevoerd worden. Net als voor alle gebieden willen we graag in gezamenlijkheid met inwoners en andere belanghebbenden de onderzoeksvragen opstellen. 45 (SO). In het raadsvoorstel staat op pag.

3 dat het vestigen van de WVG hetzelfde effect heeft als een gesprek met de eigenaar van het perceel aan de Meinweg omdat deze het niet zal verkopen. Waarom geldt dit wel voor deze eigenaar en niet voor de eigenaren van de percelen in Montfort Zuid? Ook de eigenaar van het perceel aan de Meinweg kan immers aan speculatieve projectontwikkelaars verkopen? In het gebied Montfort Zuid is het eigendom veel meer versnipperd, de percelen aanzienlijk kleiner en is er sprake van eigendom van de gemeente. Ook zonder dat één ofenkele eigenaren in het gebied zouden willen verkopen, blijven hier mogelijkheden over. Op het Meinwegplateau is een groot deel van het particulier eigendom in handen van één eigenaar. Als deze eigenaar wil meewerken kunnen de mogelijkheden in samenwerking verder worden onderzocht. Als deze eigenaar niet mee wil

Pagina 20 van 43

werken, dan is het realiseren van een project samen met particulieren zeer waarschijnlijk niet meer mogelijk. De Wvg voegt dan niets toe omdat die uitgaat van vrijwilligheid. 46 (51). Op pag. 2 en 3 van het raadsvoorstel staat dat er een ambtelijke voorselectie is gemaakt om te komen van vier naar twee locaties. Op pag. 2 staat dat uit een onderzoek van Pondera twee locaties naar voren komen. Op de website Samen Duurzaam staat dat de gemeenteraad die keuze heeft gemaakt. Zie https://www.samendoensamenduurzaam.nl/initiatieven-in-roerdalen/windmolensinroerdalen/onderzoek-naar-haalbaarheid/ Wie heeft bepaald dat de Meinweg en Montfort-Zuid de twee locaties zijn?

De gemeenteraad heeft richtinggevende uitspraken gedaan. Windturbines moeten bij elkaar staan en zoveel als mogelijk aan de grenzen van de gemeente worden gebouwd. Op deze manier zien minder inwoners voor Roerdalen de windturbines. Op basis van deze criteria vielen 2 locaties (Linnerveld en Posterholt-Vlodrop) af Deze voorselectie is gedaan door de projectleider wind in afstemming met de programmamanager duurzaamheid en de portefeuillehouder duurzaamheid. Het college van B& W heeft besloten deze twee locaties voor te leggen aan de gemeenteraad met het voorstel hier vervolgonderzoek te doen. Op 16 september heeft het college een aanvullend besluit genomen over Montfort Zuid. 47 (52). Op pag. 3 van het raadsvoorstel staat dat windenergie als duurzame energiebron in Roerdalen niet ter discussie staat. Er komen turbines. Ook als het rendement negatief is en de investering niet terug wordt verdiend? Wordt de impact van de turbines op het leefklimaat afgewogen tegen het beoogde rendement? En staat dus Roerdalen niet meer open voor mogelijk nieuwe en betere alternatieven?

Op pagina 3 staat dat de meerwaarde van windenergie niet ter discussie staat. Dat is de reden dat we het nader onderzoeken. Het onderzoek moet uitwijzen of de mogelijkheid er ook daadwerkelijk is. Daarover kan de raad pas besluiten als er meer inzicht is in de potentie van windenergie én de consequenties voor inwoners, natuur en landschap. Het financieel rendement is één van de onderzoeksaspecten die we als gemeente belangrijk vinden. De gemeente is niet van plan een nietrendabele investering te doen. Als blijkt dat windenergie niet rendabel is zullen we zoeken naar betere alternatieven.

Pagina 21 van 43

Bijlage 1:

Uitkomsten participatietraject beleidskader "Zonne en Wind energie gemeente Roerdalen 2021-2030" Het beleidskader "Zonne-en Wind energie gemeente Roerdalen 2021-2030" is in 3 onderscheidende stappen opgesteld. Bij elke stap hebben we de inwoners om input gevraagd. Deze input is op verschillende manieren opgehaald zoals met een enquête en werksessies. Het participatietraject heeft ervoor gezorgd dat we vroegtijdig waardevolle inbreng hebben ontvangen van onze inwoners. De opbrengst uit elke fase hebben we gebruikt om het beleidskader verder te ontwikkelen en toe te werken naar de volgende stap. Fase 1 Opstarten en informatie ophalen: tot juli 2020 Tijdens deze fase stond de bewustwording, kennisontwikkeling en het ophalen van de eerste input bij onze inwoners centraal. Deze input is opgehaald met een Enquête. Hier hebben 74 inwoners op gereageerd. Ook konden inwoners een digitale masterclass over duurzame energie volgen. k

Duurzame opwek door wind en zon -

°%8% %7%"se"s

Naar een duurzaam Roerdalen tets meer dan de helft (56%) vindt het belangrijk dat de gemeente energieneutraal wordt. Om de omschakeling te kunnen maken naar een energyesysteem met duurzame energie zijn alle vormen van lokale duurzame opwek nodig Helemaal mee eens

Mee eens

sl gemeente roerdalen Om de omschakeling te kunnen maken naar duurzame energie, zijn windmolenparken en zonnevelden allebei noodzakelijk.

23%

24%

(

Helemaal ree eens Neutraal

Oneens

Mee eens s Neutraal

Oneens

Helemaal oneens

Helemaal oneens

Bij her bepalen van de locatie van windmolens of

Waar gaat uw voorkeur naar uit?

47%

22%

14%

38%

;~,"°"'"'°· sp11acdschap de belaogcljkste Alleen zonneveld(en) Alleen windpark(en) Beiden

53% 30%

■ Geen van beiden Helemaal mee eens

Plaats windmolens vooral waar het verbruik van energie het grootst is

Mee eens a Neutraal

Oneens

Helemaal oneens

Plaats zonnevelden vooral waar het verbruik van energie het grootst is 18,92%

24% 28,38%

elemaal mee eens

Mee eens r Neutraal

Pagina 22 van 43

Oneens

Helemaal oneens

ielemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

Qneens

t elemaal oneens

War heeft uw voorkeur voor het realiseren van zonnevelden of windparken in het buitengebied? Concentreren op één of enkele locaties

43% 57%

Ik heb er problemen mee als windmolens 500 meter van mijn huis worden geplaatst

24% Ja

Verspreid toestaan

Duurzame opwek door wind en zon resultaten online vragenlijst

Nee 76%

9 #g gemeente roerdalen

Welk type gebied vindt u het meest geschikt voor de ontwikkeling van een zonneveld? Hierbij gaan we er vanuit dat alle daken optimaal benut worden voor zonne-energie. dus op zonnepanelen op daken is niet Opgenomen in de antwoord opties Zet de gebieden op volgorde. 6

mandbouwgrond

5 4

I

3

2

0

Recreatiegebied Langs infrastructuur <wegen en het 5p00r1 Onbenut terrer in bebouwd

geoed (in de doren) Bedrijventerrein

Welk type gebied vindt u het meest geschikt voor de ontwikkeling van een windpark? Zet de gebieden op volgorde door ze naar de juiste plek te slepen. Zet hierbij de meest geschikte type locatie bovenaan en onderaan de minst geschikte. 5 4 3

2 1 0 Landbouwgrond

Natuurgebied

Recreatiegebied

Langs infrastructuur (wegen en het spoor)

Bedrijventerrein

Langs de grens bij Duitsland waar al windm olens staan

Zonnevelden van elke omvang zijn toelaatbaar.

Bent u bereid om actief te zijn in het proces om te komen tot realisatie van wind en zonneparken in de gemeente? Zeer zeker bereid Wel bereid a Neutraal Met bereid

Helemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

Oneens

Helemaal oneens

ent u bereid een stuk van de eventuele lasten (bijvoorbeeld een zonneveld dichtbij huis, of uitzicht op windturbines tujdens het fietsen) te accepteren voor verduurzaming van de energie in de gemeente?

·{8%

23%

24%

Zeer zeker bereid Wel b ereid Ne utraal

a Niet bereid

■ Hele maa l niet be reid

Pagina 23 van 43

Helemaal net bereid

Duurzame opwek door wind en zon resultaten online vragenlijst

9 il#g gemeente roerdalen

Welke kansen bieden windmolenparken en zonnevelden volgens u? Bijvoorbeeld doordat een deel van de opbrengst wordt gebruikt om lokale verbeteringen door te voeren in de omgeving van het wind- of zonneark waar meerdere mensen baat bij hebben of door zelf te investeren in her project. Ik zie kansen voor de ontwikkeling van zonnevelden en windparken door een deel van de opbrengst te gebruiken voor.. (meerdere antwoorden mogelijk) ...het verbeteren van de kwaliteit van de

70% ----

omgeving (openbare ruimte/ groen/

·t.2.5.%73°

60%

natu ur

...financieel rendem ent voor ondernem ers

50% 40%

en inwoners door deelnam e aan een

,"?k va groene enerse voor eigen

-

verbruik

....kansen op ondernemersgebied

30%

(bijvoorbeeld voor stoppende agrariérs)

a ...financiele bijdrage aan lokale verenigingen

20% 10%

_,_

• ..m aats chappelijk rendem ent zoals een investering in een buurthuis of het opknappen van een speeltuin

An ders, nl

0%Responses

In welke mate wilt u actief zijn in het proces om te komen tot realisatie van windparken en zonnevelden in uw gemeente? 35% 30% 25% t 20% 15% 10% 5% 0%

n

Pagina 24 van 43

-----

Fase 2 Ontwikkelen en consultatieronden: juli- maart2021 Onder anderen met de informatie uit fase 1 hebben we de eerste schetsen van het beleidskader getekend. We hebben hierbij rekening gehouden met andere beleidsontwikkelingen, zoals de Gemeentelijke Omgevingsvisie en de RES. De hoofdlijnen van beleidskader zijn aan de gemeenteraad, de raadswerkgroep, de inwoners en belangenorganisaties gepresenteerd. Deze schetsen hebben we in maart tijdens 3 digitale bijeenkomsten aan inwoners van Roerdalen gepresenteerd. De verslagen van de bijeenkomsten volgen hieronder. Totaal hebben 25 inwoners deelgenomen aan de bijeenkomsten. Verslag inwonersbijeenkomstbijeenkomst Beleidskader Zon en Wind Participatie bijeenkomst Inwoners Datum: 23 maart 2021, via Teams Tijd: 20.00-21.30 uur Aantal aanwezigen: 11 personen: • Uit Montfort: 4 personen • •

Uit Sint Odiliënberg: 4 personen Uit Vlodrop: 2 personen

•

Uit Melick:

1 persoon

Bijlagen: • Bijlage 1: antwoorden op de vragen via Menti

In de presentatie staat dat 4-6 windmolens of 75 ha zon nevelden nodig zijn om 70% van het verwachte elektriciteitsverbruik in Roerdalen in 2030 duurzaam op te wekken. Eén van de genodigde vraagt naar de technische specificatie van de windmolens en de zonnepanelen die gebruikt zijn voor deze berekeningen. Antwoord: de hoeveelheden zijn een indicatie om een benadering te geven van wat nodig is om +/230 TJ aan elektriciteit op te wekken. Bij een windmolen hangt dat af van de hoogte en hoe sterk de turbine is. Bij een zonneveld speelt de grootte per paneel en ook het piekvermogen van de panelen een rol. Uitgaande van gemiddelden kan met het bovenstaande rekening worden gehouden. De genodigde vraagt specifiek naar gemiddelde hoogte van een windmolen. Daarop wordt aangegeven dat zeker met 100- 150 meter rekening moet worden gehouden. Een andere genodigde geeft aan dat bij zonnevelden ook de instandhouding van zichtlijnen op cultuurhistorische monumenten belangrijk is. Een genodigde vraag hoe om te gaan met marktpartijen die hem benaderen omdat ze willen samenwerken? Antwoord: we hebben het vanavond over een concept-beleidskader. Het concept- beleidskader 8 juli wordt behandeld in de raad. Tot dat het beleid is vastgesteld kan er dus nog van alles veranderen. Een aantal genodigden stellen voor om in samenwerking met Duitsland windmolens op Duits grondgebied te ontwikkelen.

Bijvoorbeeld Vliegveld Elmpt. Dit zou efficiënter en goedkoper kunnen zijn, terwijl het open landschap in Roerdalen behouden blijft. Ook uit de enquête afgenomen in juli 2020 blijkt dat het landschappelijk karakter voor de inwoners belangrijk is. Antwoord: wethouder Smits geeft aan dat hij van een dergelijke praktische benadering voorstander is. Maar op dit moment is dat niet mogelijk vanwege de geldende Europese en landelijke wetgeving. Reacties op vraag 1: Wat zijn goede locaties voor windmolens?

Pagina 25 van 43

De genodigden geven aan dat rekening moet worden gehouden met slagschaduw geluid van windmolens. De randgebieden van de gemeente zijn dan het meest geschikt. Vooral langs de Duitse grens heeft de voorkeur. Omdat aan de Duitse kant al windmolens staan. Ook bij Montfort en St. Odiliënberg zouden mogelijkheden zijn. Anderen merken op dat in Montfort al geluidhinder van de A73 wordt ervaren. Met de komst van windmolens zou dit nog wel eens erger kunnen worden. Reacties op vraag 2: Wat zijn goede locaties voor zon nevelden? Als enige locatie wordt de stortlocatie in Montfort genoemd. Eén van de genodigden merkt op, dat de invloed van één locatie met windmolens misschien wel kleiner is dan 75 ha zonnevelden, verdeeld over enkele locaties. Via de chatfunctie zijn verschillende opmerkingen gemaakt en vragen gesteld: Aandacht wordt gevraagd voor stimuleren en promoten van Zon op Dak. Bijvoorbeeld met subsidies, postcoderoos of via inzet van de coöperatie Duurzaam Roerdalen (CDR). Hoe meer zonnepanelen op daken, des te minder zon nevelden hebben we nodig. Daaropvolgend wordt gevraagd hoeveel zonnepanelen al op gemeentegebouwen liggen. Antwoord: inmiddels liggen zonnepanelen op het gemeentehuis en sporthal de Roerdalen. Er volgen nog ten minste 3 daken, te beginnen met de gemeenteloods in Odiliënberg.

In het verlengde hiervan wordt voorgesteld de installatie van zonnepanelen in de vergunning bij nieuwbouw verplicht te stellen. Ook wordt voorgesteld om zonnepanelen op de geluidwal langs de A73 te plaatsen. Een ander aandachtspunt is de plaatsing van windmolens. Gevraagd wordt naar de ambitie van de gemeente Roerdalen om in 2026 zelf windmolens te hebben geplaatst. Antwoord: tijdens de behandeling van de begroting 2021 is aangegeven, dat "als we vandaag beginnen, de molens er pas in 2026 zouden kunnen staan". Daarmee wordt bedoeld dat het veel tijd vraagt. Met het voorgestelde beleidskader wordt een eerste ruimtelijke stap gezet. Daarna kan pas het proces over wel of niet, hoeveel en waar over windmolens worden gestart. In de chat wordt door één van de genodigden om eenduidig overheidsbeleid gevraagd. Antwoord: de gemeente Roerdalen staat voor haar eigen energie-opgave. Deze opgave zal invloed hebben op de landschappelijke waarden binnen de gemeentegrenzen. De opgave vanuit de energietransitie zijn we met dit proces gestart. We gaan dat samen doen, op een zorgvuldige manier. Tenslotte wordt opgemerkt dat er misschien teveel voorwaarden zijn opgesteld om aan onze opgave te voldoen. Als tip wordt meegegeven om eerst een business case uit te rekenen. Voor zowel een zonneveld als voor een windpark. Daaruit zal blijken of het haalbaar is.

Om 21.30 uur sluit wethouder Smits de bijeenkomst en bedankt iedereen voor zijn inbreng.

Bijlage 1

Pagina 26 van 43

Zijn de uitsluitingsgebieden herkenbaar?

d Mentime ter

5

3

Ja

Nee

Mis jij nog gebieden? En waarom?

I

ln n ud a t,e g e b ied e n

Ne e

d Mentime ter

Ja , p rece s te g e nove r d e w ind mo le ns a a n de gre ns me t Duitslan d

Ne e

Nie t d irec t Nvt

In d e b u u rt va n het ind ustrie te rre m?

Wat vind jij een goede locatie voor windmolens? En waarom daar?

4 Mentime ter

Ne rg e n s en a nd e rs te g e n o ve r d e

ne rg e ns in Limb u rg > lie ve r

Buite n g e b ie d mo n tfo rt licht in he y

w in d mo le ns a a n d e g ren s in D u itsla n d

ke rnc e ntra le in Be ig ie

xo e k g e b ie d

DOch t te g e n D uitse g re ns

Lin n e rve ld en la ng s d u itse g re ns

In d e b u urt va n he t in d u strie te rre in ?

ik he b a i d ive rse a a n vra g e n g e ha d o ij mij in he t linn e rve ld L ie ve r d a n w in d mo le ns

Pagina 27 van 43

Verslag inwonersbijeenkomstbijeenkomst Beleidskader Zon en Wind Participatie bijeenkomst Inwoners Datum: 25 maart 2021, via Teams Tijd: 20.00- 21.30 uur Aantal aanwezigen: 11 personen: ■ Uit Montfort: 3 personen ■ Uit Melick 3 personen ■

Uit Sint Odiliënberg: 2 personen

■

Uit Melick:

2 persoon

Bijlagen: ■ Bijlage 1: antwoorden op de vragen via Menti

Tot aan onderstaande vraag wordt de presentatie zonder vragen voorgedragen. Reacties op vraag 1: Zijn de Uitsluitingsgebieden herkenbaar? Welke Uitsluitingsgebieden worden gemist? De genodigden vinden de Uitsluitingsgebieden herkenbaar. Eén van de genodigden geeft aan dat Linnerveld en Leropperveld als Potentiegebieden zijn aangegeven. Hij vraagt of deze gebieden geen speciale waarden hebben? Antwoord: vanuit het ruimtelijk kader zijn aan deze gebieden geen specifieke waarden gegeven. De genodigden missen in het overzicht geen Uitsluitingsgebieden. Reacties op vraag 2: Wat zijn goede locaties voor windmolens? Eén van de genodigden geeft aan geen voorstander te zijn van windmolens. Als het moet is het voorstel deze op het Meinwegplateau te plaatsen. Omdat deze ook al in Duitsland staan en zo daar het minst zichtbaar zijn. De andere genodigden hebben hierop geen aanvullingen.

Reacties op vraag 3: Wat zijn goede locaties voor zon nevelden? De meerderheid van de genodigden noemen de Stortlocatie in Montfort als geschikte locatie voor een zonneveld. Andere locaties gaan in Roerdalen ten koste van natuurwaarden. Eén van de genodigden geeft aan, dat de ontwikkeling van een zonneveld voor boeren een alternatieve inkomstenbron kan zijn. Eén van de genodigden zegt, dat de impact van één locatie met meerdere windmolens misschien wel kleiner is dan 75 ha zonnevelden, verdeeld over een paar locaties. En dat de aanleg van een zonneveld ook een positieve invloed op de biodiversiteit kan hebben. Een andere genodigde vraagt naar een uitleg over het streven naar 75 ha aan zon nevelden in 2030. Antwoord: als algemene vuistregel wordt met de volgende uitgangspunten gerekend: ■ 1 ha zonneveld levert ongeveer 1 mW/haan elektriciteit op; ■ 1 mW/his ongeveer net zoveel als 3,24 TJ per jaar; ■ ■

Bij 75 ha zonneveld komt dit neer op 240 TJ per jaar; 70% van het verwachte gebruik aan elektriciteit in 2030 bedraagt: 0,7x 330 TJ = 230 TJ.

Pagina 28 van 413

Deze vuistregel geldt in het algemeen en niet voor specifieke gevallen. Het kan zijn dat door technologische ontwikkelingen of door de grote van de panelen meer of minder oppervlakte aan zonnevelden nodig is. Ook kan het zijn dat door groot gebruik van Zon op Dak minder zon nevelden nodig zijn. Eén van de genodigden reageert hierop door voor te stellen Zon op Dak bij nieuwbouw verplicht te stellen. Antwoord: op dit moment is de initiatiefnemer van nieuwbouw al verplicht "gasvrij" te bouwen. Waardoor automatisch steeds meer gebruik van zonnepanelen op dak wordt gemaakt. Uit vorige overleggen is ook voorgesteld meer aandacht te geven aan de mogelijkheden voor Zon op Dak. Deze signalen worden meegenomen, passen goed in de Zonne ladder (Provincie: voorkeur voor zonnepanelen op gebouwen I llimburg I Nieuws en sport uit Limburg). Een genodigde stelt voor uit te zoeken op hoeveel daken op dit moment zonnepanelen zijn aangelegd. En welk oppervlakte aan daken in potentie in Roerdalen aanwezig is. Als de resultaten van beide inventarisaties bekend zijn, zou het kunnen zijn dat de ontwikkeling van zonnevelden niet nodig is. Antwoord: deze voorstellen wordt meegenomen. Een andere vraag over de ontwikkeling van zon nevelden gaat over hoe het zit met de bestemmingswijziging. Antwoord: over het algemeen vraagt de initiatiefnemer voor de ontwikkeling een tijdelijke vergunning aan.

Vaak voor 20 of 25 jaar. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de technische en/of economische levensduur van de panelen. In het verlengde daarvan is sprake van een tijdelijke bestemming. Bij de voorgestelde voorwaarden is aangegeven dat de initiatiefnemer moet aangeven hoe met de toekomstige afbraak van het zonneveld om zal worden gegaan. Per situatie zal bekeken worden of de originele bestemming nog van toepassing is. Of dat een andere ontwikkeling meer gewenst is; bijvoorbeeld van oorspronkelijk agrarisch naar natuur. Eén van de genodigden reageert daarop, dat ervoor moet worden opgelet dat ergens een zonneveld wordt ontmanteld. Terwijl ergens anders een nieuw zonneveld wordt ontwikkeld; of dat op het te ontmantelen zonneveld verloedering optreedt. Antwoord: ter voorkoming van kapitaalvernietiging zal hiermee rekening worden gehouden. Maar het is aan de landeigenaar en/of de initiatiefnemer hoe hiermee uiteindelijk wordt omgegaan. Een genodigde vraagt wanneer het mogelijk zou kunnen zijn om in de ontwikkeling van zonnevelden te investeren. Antwoord: dit kan nu getuige de berichten van Coöperatie Duurzaam Roerdalen over het aan te leggen Zonnepark Montfort op de stort. De laatste vraag in relatie tot de ontwikkeling van zon nevelden gaat over de mogelijkheden om de opgewekte energie aan het net terug te kunnen blijven leveren.

Antwoord: er wordt veelvuldig overleg met Enexis gevoerd, zodat zicht blijft op de vrije ruimte per verdeelstation. Enexis is bezig het netwerk uit te breiden, maar dat vraagt tijd. Door dezelfde genodigde wordt het idee voorgesteld naar de mogelijkheden van decentrale opslag te kijken. Bijvoorbeeld in de voormalige mijnschachten. Antwoord: die mogelijkheid heeft aandacht en vraagt om meer studie. Eventueel met andere gemeenten. Een andere mogelijkheid zou kunnen zijn om binnen RES-verband onderling te salderen. Antwoord: dat is zeker een mogelijkheid. Al is het niet zeker hoe dit programmatisch binnen de totale opgave past. Verschillende genodigden vragen aandacht voor andere ontwikkelingen van energieopwekking, zoals waterstof. Ook de berichten vanuit Europa dat gas als duurzame energiebron wordt gezien, dienen te worden meegewogen.

Pagina 29 van 43

Antwoord: we proberen alle ontwikkelingen en initiatieven te volgen. Vooralsnog blijven de opgaven uit de Klimaatwet leidend. Ter afsluiting concludeert Laurens om 21.30 uur dat niet alleen interesse over het Ruimtelijk kader bestaat. Maar dat ook veel vragen over de energietransitie over het algemeen leven. Daarmee sluit hij de bijeenkomst en bedankt iedereen voor zijn positieve bijdrage. Wethouder Smits sluit de bijeenkomst en bedankt iedereen voor zijn inbreng.

Bijlage 1

Zijn de uitsluitingsgebieden herkenbaar?

d Men time ter

5

3

Ja

Nee

-.

0 t Mentime ter

Mis jij nog gebieden? En waarom?

I

----------~ee

Met op het eerste oog

onvoldoende op de hoogte van de gebieden

-hiervoo r ben k te weiigoekant met de

ia k mus de uitspr aak hoeveei dak op

Je ed er en heb k alle vertrouwen in wat

getruuk t kan worden

ar rot nu toe s oedc c nt

Pagina 30 van 43

Wat vind jij een goede locatie voor windmolens? En waarom daar? 4tgei2gen ot eron trerg o gebed at voor 3 der e bestemrug en minder goed brakboor s r eik geval qeer arat ywgrond ot Natura 2OOO good Wel scht tangs de 4 ?3 dct s atarkeijk van de opbrengs tprog no se en anaschap storing ver untdezant ra nde to ren r d eo i#ers ie oeren zodat ar zo run nqelyk hinder s

3

Wat vind jij een goede locatie voor zonnewveides en waarom daar?

d Men timet er

p te oude stortpiao s 'f ontfor yr at zcnt er a0 r de A73

peren omdat net ook voor hen een goede p sso ng s MITS geardbouwg o rd/bestervnwg Derouten ohjfSfort und kokt'

tont ndat er geen betere pestemmig root /order ben uk teger zo nrewdes in de natu

$

Verslag inwonersbijeenkomstbijeenkomst Beleidskader Zon en Wind Beleidskader Zon en Wind Participatie bijeenkomst Inwoners Datum: 1 april 2021, via Teams Tijdstip: 20.00- 21.30 uur

Pagina 31 van 43

}uter gees rontfort igt nhet zoe geed r er om net log petwe ain compenate met rd

Aantal aanwezigen: 4 personen: • Uit Montfort: 4 personen

Tot onderstaande vraag wordt de presentatie zonder vragen voorgedragen. De genodigden stemmen in met mondelinge behandeling van de vragen. Reacties op vraag 1: Zijn de Uitsluitingsgebieden herkenbaar? Welke Uitsluitingsgebieden worden gemist? De Uitsluitingsgebieden zijn voor de genodigden herkenbaar. Gevraagd wordt waarom Linnerveld en Leropperveld geen uitsluitingsgebieden zijn. Antwoord: zoals ook in een andere bijeenkomst op dezelfde vraag is geantwoord, vanuit het ruimtelijk kader zijn aan deze gebieden geen specifieke waarden toegekend. De genodigden missen in het overzicht geen Uitsluitingsgebieden. Reacties op vraag 2: Reacties op vraag 3:

Wat zijn goede locaties voor windmolens? Wat zijn goede locaties voor zon nevelden?

Eén van de genodigden geeft aan dat 3 gebieden voor windmolens en/of zonnevelden geschikt zouden kunnen zijn. Namelijk Leropperveld, langs de A73 en langs de grens met Echt-Susteren. Een andere genodigde vult aan dat ook het Meinwegplateau geschikt is voor een combinatie van windmolens en zonnevelden. Deze spreker vult aan dat aansluitend onderzoek naar opslag van energie in de mijnschachten gedaan kan worden. Dit vinden de andere genodigden ook, want het netwerk raakt snel vol. Gemaakte opmerkingen met over de STRENGE voorwaarden Zon. Het begrip Participatie is veelomvattend en kan tot misverstanden leiden, geeft één van de genodigden aan. Misschien dekken de begrippen Communicatie en Draagvlak meer de lading. Antwoord: met participatie wordt zowel de stroomafname zelf alsook financiële participatie bedoeld. Financiële participatie kan op diverse manieren. Bijvoorbeeld in daadwerkelijke verwerving van panelen, en door te investeren in het project. Bij financiële participatie deel je mee in de risico's en het financieel resultaat. Vooralsnog staat stroomafname door de inwoners van Roerdalen van zonnevelden in Roerdalen voorop. Zodat de eventuele lasten en lusten bij elkaar blijven. In aanvulling daarop geeft een genodigde aan, dat financiële participatie altijd een uitgangspunt zou moeten zijn. Dit vergroot het draagvlak van het initiatief.

Antwoord: vanuit de gemeente Roerdalen wordt naar minimaal 50% participatie gestreefd. Op de vraag hoe dit wordt gewaarborgd wordt geantwoord dat participatie op vele manieren kan worden georganiseerd. Zoals bijvoorbeeld een Omgevingsfonds. Het is aan de initiatiefnemer aan te geven hoe participatie wordt georganiseerd en geborgd. Bij de slide over de planning vraagt één van de genodigden hoe het proces na vaststelling in de raad verder gaat. Antwoord: het is aan iedereen vrij om met initiatieven te komen. Elk initiatief wordt aan de hand van de STRENGE voorwaarden beoordeeld. De genodigden geven aan dat het goed zou zijn als deze voorwaarden verder worden geconcretiseerd en geobjectiveerd. Antwoord: deze suggestie wordt meegenomen, zodat het voor initiatiefnemers helder is hoe hun voorstel wordt beoordeeld. Eén van de genodigden stelt voor om één kabel vanaf de A73 naar de grens met Duitsland te trekken. En vanaf die kabel allerlei zijtakken door Roerdalen aan te leggen.

Pagina 32 van 43

Eén van de genodigde vraagt of de parken groot of juist klein moeten zijn. De gemeente geeft aan hier geen voorkeur in te hebben. Belangrijk is dat de grote van het project past binnen de schaal, sfeer en maatvoering van het landschap. Ter afsluiting vraagt één van de genodigden naar de potentie van Zon op Dak. Antwoord: in eerdere bijeenkomsten is deze vraag ook nadrukkelijk gesteld. Dit wordt uitgezocht, want hoe meer Zon op Dak des te minder nieuwe zon nevelden hebben we nodig. Wat dat betreft is de energietransitie van ons allemaal. De genodigden spreken hun waardering uit voor de heldere uiteenzetting en juichen het toe dat de landschappelijke kwaliteit op deze manier zoveel mogelijk wordt gewaarborgd. Laurens bedankt de genodigden voor hun spontane en positieve inbreng. Hij kijkt terug op een prettige en interessante bijeenkomst.

Fase 3 Afronden beleidskader "Zonne- en Windenergie gemeente Roerdalen2021_-2030"__maart- april 2021 Tijdens de consultatierondes zijn diverse vragen gesteld en ook zijn voorstellen gedaan voor verduidelijking en verbetering van het concept-beleidskader. Dit heeft ertoe geleidt dat het conceptbeleid op enkele onderdelen is aangepast en verder is uitgewerkt. Het concept-beleidskader "Zonne-en Wind energie gemeente Roerdalen 2021-2030" was van maandag 26 april tot en met donderdag 29 april in te zien. Diverse inwoners hebben een reactie op het concept-beleidskader gegeven. AIie reacties zijn verzameld, overwogen en gebundeld. De reacties zijn per persoon gebundeld. De gegevens van de personen zijn om privacy redenen niet weergegeven. Persoon 1: 1-1 Waar je in het rapport spreekt over mW/h moet staan Mwh. Antwoord: Navraag bij enkele deskundigen blijken meerdere schrijfwijzen te zijn. Naar aanleiding van deze opmerking hebben wij op de website van Essent nagekeken wat hun schrijfwijze is. Zij noteren MW (megawatt), MWh (megawattuur) en kWh (kilowattuur). Deze schrijfwijze zullen wij ook aanhouden. Passen we aan. (https://www.essent.nl/kennisbank/stroom-en-gas/energiebegrippen/megawatt) 1-2 De distributie in Roerdalen van opgewekte energie, de evt.

decentrale opslag en de mogelijkheden van Enexis (retourlevering op het net) zijn voorwaarden om opwekking zinvol en succesvol te maken. Vorige week werd nog bekend gemaakt dat een geplande zonneweide in Weert niet aangesloten kon worden. Afspraken met Enexis over wat er nu en in de toekomst kan, moeten gemaakt worden. Alleen het volgen van de vorderingen van Enexis is onvoldoende. M.a.w. het beleid moet er op gericht zijn dat er opgewekt wordt wat gedistribueerd opgeslagen en/of retour geleverd kan worden. Kun je aangeven hoe dit geborgd gaat worden. En hoeveel ruimte er nog beschikbaar is op het net? Antwoord: De capaciteit van het elektriciteitsnetwerk kan een obstakel in de energietransitie worden. Enexis heeft met regelgeving en voorwaarden te maken, waar zij niet vanaf mag wijken. Eén van die regels omvat de bescherming van gegevens van aanvragers/initiatiefnemers om privacy redenen, zodat wij niet in contact met de initiatiefnemers kunnen treden. Een

Pagina 33 van 43

andere regel is dat bij voldoen van de aanbetaling van het offertebedrag voor de aangevraagde aansluiting, de capaciteit (theoretisch) als "bezet" wordt geregistreerd. Met "volgen" wordt hierbij bedoeld, dat we de ontwikkelingen bespreken en naar oplossingen zoeken in overleggen met: • Enexis; • De deelnemende gemeenten in de RES Midden- en Noord Limburg; • De provincie Limburg. Met de geformuleerde Strenge voorwaarden trachten wij binnen de juridische kaders: • Het landschappelijk karakter van Roerdalen te behouden en daar waar mogelijk te versterken; • Een evenwicht tussen "lusten en lasten" van de ontwikkeling van zonnevelden binnen Roerdalen te bereiken en vast te houden. Tevens zullen we onderzoek naar nieuwe technologieën voor opslag van duurzaam opgewekte energie blijven doen. Als gemeente Roerdalen kunnen we dat niet alleen, zullen dat voornamelijk in RES-verband doen. De transportcapaciteit van de regionale netbeheerders is op deze site te volgen: https://capaciteitskaart netbeheernederland. n I . 1-3 Voorstel is om 1 waarde te communiceren ofTJ of Mwh. Antwoord: Wij hebben begrip voor deze opmerking en zouden ook graag zien dat alle eenheden op een consistente en begrijpelijke manier zouden worden weergegeven. Helaas worden voor opwekking van energie en verbruik van elektriciteit verschillende eenheden gebruikt.

Met tabel 5 hebben we geprobeerd deze materie enigszins begrijpelijk te maken. 1-4 Ik mis een duidelijke berekening voor het te verwachte elektriciteitsverbruik van 330 TJ per jaar. Waar zijn deze getallen op gebaseerd? Antwoord: In tabel 4 in het beleidskader zijn voor de criteria van toe- en afname de uitgangspunten voor de berekening van het elektriciteitsverbruik in 2030 gepresenteerd. Voor elk onderdeel zijn landelijke gemiddelden en algemene aannames genomen. Het leek ons voor de eenduidigheid bij de opstelling van dit beleidskader correct met dezelfde gegevens te werken die eerder aan de Raadswerkgroep op 13 juli 2020 zijn gepresenteerd. Juist omdat deze getallen naar de toekomst toe niet concreet kunnen worden gemaakt, doch slechts met bestaande gegevens kunnen worden voorspeld, werken we met een ambitie die op een percentage van het werkelijk verbruik is gebaseerd. Tevens zullen we de meest actuele gegevens jaarlijks monitoren, zodat tijdig de werkelijke opgave kan worden bijgesteld. Persoon 2: 2-1 Het Tennet netwerk zit vol, grote investeerders hebben capaciteit opgekocht voor zonnevelden waardoor er geen ruimte is voor anderen. Hier komen boeren op een wachtlijst, terwijl bestaande daken een veel betere optie zijn dan het inruilen van kostbare grond voor zonnevelden. Op zonnige dagen in Nederland zit het netwerk al op meerdere plekken tegen overbelasting aan.

Zolang er geen opslag mogelijk is van duurzame energie is het enkel nuttig als die energie direct verbruikt kan worden bij bijvoorbeeld fabrieken o.i.d. Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op vraag 1-2. Tevens betreuren wij de aangegeven ontwikkeling.

Pagina 34 van 43

Persoon 3: 3-1 Ik zou graag zien wat de geluidbelastingen en de cumulerende effecten van windmolens in de winter zijn op de nu al grote geluidsbelasting vanwege de A73 / de Rijksweg en het spoor zijn. Antwoord: De geluidbelasting wordt vanuit een voorgeschreven model berekend. Daarvoor zijn diverse gegevens over de bron, de "ontvangende" gevel en de weg tussen bron en gevel nodig. Momenteel is het niet bekend óf en wat voor soort windmolen(s) waar zouden kunnen worden geplaatst. Een eventuele modelmatige berekening heeft op dit moment geen toegevoegde waarde. In het beleidskader is in hoofdstuk 4 aangegeven, dat de keuze óf en waar windmolens in Roerdalen zullen verrijzen, een zorgvuldig afwegingsproces met een uitgebreid participatieproces vraagt. Persoon 4: 4-1 Pagina 9. Waarom worden bedrijfsterreinen uitgesloten? Het maken van een zonneweide op een bedrijfsterrein is juridisch toch mogelijk via alleen een bouwvergunning? Of het bouwen van carports met zonnepanelen bij bedrijven ? Antwoord: Bedrijfsterreinen worden voor de ontwikkeling van zon nevelden uitgesloten. We willen in dit beleidskader het landelijk karakter van Roerdalen behouden en daar waar mogelijk versterken. Met de inpassing van een zonneveld op bijvoorbeeld een agrarisch perceel is dit makkelijker te bereiken, dan met de inpassing van een nieuw bedrijfsterrein.

Wel wordt het toegejuicht als ondernemers of eigenaren van bedrijfspanden zonnepanelen op hun dak installeren. 4-2 Pagina 18. Wat wordt bedoeld met minimaal 50% coöperatief? Is dit 50% coöperatief een streven (inspanningsverplichting) of een harde eis? Bedoelt u participatie of eigendom ? Lijkt met goed om antwoorden op deze vragen op te nemen in uw beleidsplan. Antwoord: De term "coöperatief" is uit het Klimaatakkoord afkomstig, net zo als "het streven naar minimaal 50% coöperatief". Over wat met "coöperatief' wordt bedoeld heersen in den lande meerdere meningen. In de Uitwerkingsmatrix zullen wij de term "coöperatief" samen met de raadswerkgroep nader invullen. 4-3 Ik mis in uw plan aandacht voor het bouwen van zon op water (plassen volgens kaart en noordoosten van Herkenbosch); of wilt u dit uitsluiten? Antwoord: Wij sluiten Zon op Water niet per definitie uit. Initiatieven voor Zon op Water zullen wij hetzelfde als een initiatief voor een zonneveld beschouwen. Bij een initiatief voor Zon op Water zal wel extra aandacht voor de gevolgen voor flora en fauna op en onder water worden gevraagd.

Pagina 35 van 43

Persoon 5: 5-1 pagina 11:„We hebben het elektriciteitsverbruik in Roerdalen in 2020 bepaald op 255 TJ (71,5 miljoen kWh) per jaar. Dit is ongeveer 14,5% van het totale jaarlijkse energieverbruik in Roerdalen. We gaan er van uit dat, ondanks besparingen en efficiënter gebruik van stroom, het elektriciteitsverbruik de komende jaren zal toenemen tot 300 TJ in 2030." Volgens de klimaatmonitor is ongeveer 143 TJ (39.618.000 kWh) van de 255 TJ hierin het aandeel bedrijven en instellingen. Voor de burgers (woningen) is hun aandeel hierin 109,4 TJ met een sterk dalende trend daar bijna 6,5 Tj van die 109,4 al door bewoners wordt opgewekt via zonneenergie! Vraag: waarom wordt in de voorlichting aan burgers niet eerlijk gepresenteerd dat hun bijdrage minder dan de helft is en dat juist zij al veel gedaan hebben? (6,5 TJ) en dus ook niet verantwoordelijk hoeven te zijn of voelen voor 75 ha zon op dak? Antwoord: Het Beleidskader Zonne- en Windenergie Roerdalen 2021 - 2030 is voor iedereen die een initiatief voor de opwekking van duurzame zonne- en windenergie wil ontwikkelen, en geeft de ruimtelijke kaders daarvoor aan. Met de uitgangspunten die we hierbij hanteren (verbruik en ambitie) komt dat neer op ongeveer 75 ha aan zonnevelden.

Jaarlijks wordt het verbruik en de toename aan zonnepanelen en zon nevelden gemonitord, zodat we met elkaar in de pas van de ambitie blijven lopen; indien dat nodig is kunnen we versnellen of vertragen. 5-2 Vraag: welke omreken eenheden gebruikt u? 255 TJ is 70,8 miljoen kWh of 70,8 GWh. En 71,5 miljoen kWh is 257 TJ ! Is Roerdalen anders dan de rest van de wereld? Als u afrond zeg dat dan ook, communiceer dat met uw doelgroep. Antwoord: In tabel 5 Rekenmodel is aangegeven op welke wijze de omrekening plaatsvindt en dat het hier om vuistregels gaat. 5-3 Vraag: U gaat uit van de aanname dat het elektriciteitsverbruik de komende 10 jaar structureel zal groeien met een kleine 20%. Dat is enorm veel voor Roerdalen die in de voorbij 10 jaren juist een lichte daling heeft laten zien. In een vergrijzend Roerdalen lijkt me een stijging ook niet evident, temeer omdat juist bij die burgers de afgelopen jaren een sterkere daling van elektriciteit te zien was. U heeft kennelijk daar een ander zicht op, welk? Ik ben eerder geneigd uit de aangeboden informatie en feitelijke gegevens van het CBS dan te concluderen dat de voorziene enorme stijging het gevolg is van de stijging bij bedrijven en instellingen? Die zie ik echter geenszins terug in uw tabel 4 op pagina ll. Uw uitgangspunten zowel als de weg ernaar toe, worden, althans niet door dit rapport, voldoende onderbouwd.

Kunt u een aanvullende onderbouwing beschikbaar maken? Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op vraag 1-4. Tevens wordt het verbruik en de toename aan zonnepanelen en zonnevelden jaarlijks gemonitord, zodat we met elkaar in de pas van de ambitie blijven lopen; indien dat nodig is kunnen we versnellen of vertragen. 5-4 Op pagina 11 is het verwacht (elektriciteits-) verbruik in 2030 nog 300 TJ. In tabel 5 pagina 12 is dit 330 TJ. Vraag: is dit een typefout? Antwoord: Dit is correct opgemerkt en wordt aangepast.

Pagina 36 van 43

5-4 Diezelfde tabel 5 stelt dat de opbrengst van 1 ha zonneveld gelijk is aan 1 mWh. Vraag: 1 milli Watt uur?? is dit een typefout? Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op vraag 1-1. Dit passen we aan. 5-5 Zonne-energie levert ruwweg ca. 100 kWh/m 2 . Wind energie ongeveer 10% daarvan. De opbrengst van 1 ha zonnepanelen is ongeveer 1 miljoen kWh. Dat is 1.000 MWh (mega watt uur) of 1 GWh (giga watt uur) en dat is op zijn beurt weer 3,6 TJ en geen 3,42 TJ. Vraag: Zou u in tabel 5 tenminste de juiste eenheden met de bijbehorende waarden kunnen gebruiken? Vraag: Zitten er bij u 3240 seconden in een uur of zijn er dat bij u toch ook 3600? Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoorden op de vragen 1-1 en 5-2. 5-6 „De streefoppervlakte van 75 ha is zowel een minimum (ambitie van 70% van het elektriciteitsverbruik in 2030) als een prognose voor 2030, op basis van het elektriciteitsverbruik dat in 2020 werd gepresenteerd" Vraag: De in 2020 aan u en ons gepresenteerde getallen zijn de waarnemingen uit 2018 door het CBS. Is het dan wel zo handig het uitgangspunt te omschrijven zoals u dat in het rapport doet: bij toekomstige sterke stijgingen of dalingen, en dat is de inzet van het beleid, zal dat zeker aanleiding zijn tot vele misverstanden. Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op vraag 1-4.

Persoon 6: 6-1 Hier wordt benadrukt dat 'Zon op Dak' uw voorkeur heeft, maar dat dit onvoldoende oplevert. Waarom dan niet alle bewoners, ondernemers en belangengroepen extra stimuleren om over te gaan tot investeringen in zonnepanelen op daken? Ik mis in deze passage trouwens een berekening van een goed praktijk voorbeeld - zoals de zonnepanelen op het gemeentehuis zelf - cijfers die de positieve effecten van een dergelijke investering en installatie nog eens extra onderstrepen. Mochten er op het grote dak van het gemeentehuis nog geen zonnepanelen liggen, dan zou het goed zijn om dit zo snel mogelijk te realiseren en de opbrengsten van deze investering met ons te delen, zowel qua energie rendement en impact op het milieu. 'Goed voorbeeld doet goed volgen' (pagina 10- punt 5 in het blauwe kader onderstreept dit). U kunt immers niet volstaan met het melden dat er op één gemeente loods enkele zonnepanelen zijn aangebracht. Ik mis hier het nemen van noodzakelijke maatregelen om juist minder energie te gaan gebruiken, denk aan het isoleren van woningen, minder gebruik van lantaarnverlichting of diesel generatoren voor waterpompen. Antwoord: Zon op Dak is constructief en qua ligging niet voor ieder dak mogelijk.

Buiten dat is het algemeen bekend dat de elektriciteitsbehoefte niet alleen door Zon op Dak kan worden gedekt; zon nevelden en windmolen zijn noodzakelijk om de totale behoefte aan elektriciteit via duurzame energie te dekken. Op onder ander het gemeentehuis in Sint Odiliënberg zijn inmiddels zonnepanelen geïnstalleerd. In een document als het beleidskader horen ons inziens geen rekenvoorbeelden thuis; het document zou dan te omvangrijk en onleesbaar worden. In hoofdstuk 5 wordt een toelichting op de Limburgse zonneladder gegeven. Tevens wordt aangegeven dat de gemeente Roerdalen zich aansluit op dit provinciale beleid. In het beleidskader wordt in hoofdstuk 3 aangegeven dat verspilling van energieverbruik eerst zal worden tegengegaan. Evenals stimuleren van energiebesparende maatregelen zoals isoleren van woningen vallen onder de Regeling Reductie Energieverbruik. Dit is een ander spoor binnen de totale energietransitie.

Pagina 37 van 43

6-2 Pagina 3 De passage "In delen van Nederland is al niet meer voldoende ruimte om nieuwe initiatieven voor duurzame energie aan te sluiten op het net" wordt gevolgd door "we blijven deze ontwikkelingen volgen". Ik vind dat 'volgen' van deze ontwikkelingen prima maar dit voegt niets toe aan deze uitdaging en geeft geen handvat of tastbare oplossing aan dit uitermate vervelende dilemma. Dit kan duidelijker denk ik. "Waar nodig stellen we het beleid de komende jaren bij" ontkracht eigenlijk, vanuit mijn perspectief als betrokken bewoner, de waarde van dat volgen van de ontwikkelingen. Het klinkt nu als "we zien wel wat er allemaal komt" i.p.v. direct 'klip en klaar' benoemen en stellen dat men, waar mogelijk, gebruik zal maken van beschikbaar komende onderzoeksresultaten en in ontwikkeling zijnde slimme combinaties zoals Cable pooling, Batterij opslag etc. etc. Dit is immers concreet en wij kunnen u daar dan ook aan houden en waar mogelijk als bewoners en ondernemers u hierbij ondersteunen. Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op de vragen 1-2 en5-3. 6-3 Pagina 6 Met mij, zo lezen wij althans, worden er overigens vragen gesteld bij de representativiteit van de gehouden enquête.

Zijn aannames en conclusies op basis van de slechts 75 respondenten wel voldoende representatief? Is het bijvoorbeeld denkbaar dat de slechts 4% voorkeur voor Windmolenparken gebaseerd is op de response van bewoners die al de bewezen kennis hebben over de enorme waardedaling van hun huizen, vanwege de ligging aan de rand van beoogde windmolenparken? Het 'not in my backyard principe' ons allen bekend uit vele krantenberichten. Daarom zal naar mijn mening hier nog veel meer aandacht aan moeten worden besteed en zal op transparante wijze meer informatie moeten worden verstrekt over locaties waar het plaatsen van windmolenparken en zonnepaneelvelden wel 'haalbaar' en 'verantwoord' zou kunnen worden gerealiseerd binnen de gemeentegrenzen. Antwoord: In hoofdstuk 2 worden enkele conclusies uit de enquête weergegeven. De resultaten van de enquête wordt volledig als bijlage bij het beleidskader gevoegd. In het beleidskader doen wij over de representativiteit geen uitslag, wij presenteren slechts de resultaten. 6-4 Toerisme- en Cultuur historische aspecten vormen een bijzondere kernwaarde in dit document. Zeker omdat Roerdalen een fantastische toeristische meerwaarde kent, onlangs nationaal als tweede geëindigd als 'wandelgemeente', landelijke aandacht krijgt voor de schone Roer (o.a. uitzending Vroege Vogels) en zich kenmerkt door tal van 'geluks-plekjes' en mooie vergezichten.

Juist daarom zullen de Windmolen parken een zeer nadelig impact gaan hebben voor de toeristische en indirect economische waarde. We kijken uit naar uw plannen en uw aparte procedures welke het 'inplannen' van zo'n potentieel windmolenpark inzichtelijk maakt. Antwoord: In hoofdstuk 4 worden de vervolgstappen omtrent Windenergie gegeven. Wij hopen dat veel inwoners, stakeholders en belangenorganisaties aan het voorgenomen participatieproces zullen deelnemen.

Pagina 38 van 43

6-5: Pagina 10 De 3 bullets op deze pagina benadrukken nogmaals de kern van de ambities van een aantrekkelijk en leefbaar Roerdalen. Bullet 3 is wel erg stellig. U stelt "we leveren lokaal maatwerk voor mogelijke locaties voor grootschalige opwekking van duurzame energie". Dit 'leveren' klinkt suggestief, als of u reeds in een voldongen fase bent terecht gekomen en dat de kaarten al geschud zijn over waar wat gaat komen. Ik denk dat u- met het oog op de recente gebeurtenissen in relatie tot het IKL en de door betrokken publiekelijke partijen op basis van voorkennis en onderhands aanbestedingen ontstane opspraak - hier beter de woorden 'wij streven' naar lokaal maatwerk kunt aanhouden. Antwoord: Het aangegeven citaat is uit het Actieplan Duurzame Energie Roerdalen 2019- 2022 afkomstig. De geuite suggestie delen wij niet. De totstandkoming van voorliggend beleidskader is in drie fasen tot stand gekomen. Graag verwijzen wij naar de beschrijving daarvan in hoofdstuk 1. 6-6 Pagina 11 Hoe meer 'Zon op Dak' en het effect op de reductie van de hoeveelheid hectares welke dienen te worden vrijgemaakt, wordt niet of nauwelijks met feiten of cijfers onderbouwd.

Het moet toch met de huidige kennis van vandaag mogelijk zijn om de effecten van 10, 20 tot SO % toename van extra zonnepanelen op daken van bedrijven en woonhuizen dit te laten berekenen? Dergelijke getallen zullen ons mede motiveren om tot een 'zonne' investering over te gaan. Het voordelig effect is enerzijds financieel direct meetbaar en het aantal benodigde hectares zon nevelden wordt anderzijds tastbaar kleiner door deze stimulering en motivering voor 'Zon op Dak'. Ook hier bekruipt mij weer het gevoel dat de locaties voor de 'zonnepaneelvelden' al bepaald zijn en de exacte plaatsen al aangewezen c.q. geregeld zijn. Een gevoel waarbij 'Zon op Dak' er nu als een soort 'schaduw appendix' noodgedwongen bij hangt. Antwoord: Graag verwijzen wij naar ons antwoord op vraag 5-3. De geuite suggestie delen wij niet. 6-7 Pagina 12 U stelt dat het verzoek tot promoten en stimuleren van 'Zon op Dak' (tijdens de informatieavonden geuit) wordt 'mee genomen' bij de uitwerking van dit beleidskader. In de politiek in het algemeen en bij dit soort heikele onderwerpen in het bijzonder, kan 'het terloops meenemen' van een dergelijk verzoek makkelijk leiden tot 'het heeft onze aandacht' en resulteren in slechts 'er wordt serieus naar gekeken'. Dit kan en mag niet de bedoeling zijn.

Deze 'Zon op Dak' promotie kan wel eens, na zorgvuldig onderzoek en berekening, tot een 'aanzienlijke' reductie van benodigde hectares zonnepaneelvelden of windmolenparken kunnen leiden. Dit zal voor de partijen welke hun grond willen verkopen als ook voor de reeds aangediende coöperatieve partijen welke willen exploiteren niet gunstig zijn. Is dat een mogelijke reden waarom dit zo waardevolle item 'meegenomen' wordt in plaats van 'met hoge prioriteit onderzoeken'? Hier geldt "beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald". Antwoord: De geuite veronderstelling dat Zon op Dak om de aangegeven redenen terloops wordt meegenomen delen wij niet. Wel delen wij de mening van deze persoon dat meer Zon op Dak tot reductie van initiatieven voor nieuwe zon nevelden zou kunnen leden. Dit is één van de redenen voor de jaarlijkse monitoring.

Pagina 39 van 43

6-8 Pagina 13 De impact van Windmolens is groot zo stelt u met ons vast. U stelt echter in een prioriteiten opsomming dat de windmolens op de eerste plaats een negatief effect hebben op gewassen? U dient hier echter de negatieve invloed op 'Mens en Dier' als eerste te benoemen. Het is wetenschappelijk aangetoond wat de negatieve effecten van windmolens zijn op de gezondheid, als deze te dicht bij woningen staan. Dieren, met name trekvolgels en ook grote vogels, zelfs zwanen, ganzen sterven in grote getalen door in aanraking te komen met de wieken. Woongenot en reductie van (recreatieve) verblijfsmomenten verdienen een tweede plaats. De negatieve effecten van slagschaduw op een gewas mag toch niet, zeker niet wanneer we weten dat 'groeizaam weer' bestaat bij vochtig, warm en windstil weer, boven aan in uw rijtje staan?! Antwoord: De aangehaalde opsomming op pagina 13 houdt geen prioriteitstelling in zich, doch een willekeurige opsomming. Aansluitend verwijzen wij graag naar ons antwoord op vraag 6-4. 6-9 Voor mij en mogelijk meerdere bewoners in Roerdalen is het nog niet geheel duidelijk of afstemming met 'buurgemeenten' inhoudt dat ook gemeenten uit Duitsland betrokken zijn.

In hoeverre kunnen zij 'wel' invloed hebben op de plaatsing van mogelijke windmolens welke in 'samenwerking' met de Duitse gemeentes 'net over de grens' kunnen verrijzen? Antwoord: Wij onderhouden regelmatig contact op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau met alle ons omringende gemeenten. Ontwikkelingen in de buurgemeenten die een negatief effect op de (be-)leefomgeving in Roerdalen heeft, zullen op gepaste wijze worden behandeld. 6-10

Pagina 14 Om het uitsluitingsgebied Meinwegplateau toch als potentie gebied te 'overwegen' klinkt buitengewoon bizar. De argumentatie dat dit gebied toch al is aangetast, zodat er daarom gerust nog een aantal windmolens bij geplaatst kunnen worden, is absurd te noemen. Dit klinkt net zo schaamteloos als de redenering "Omdat de Maas toch al met plastic restafval vanuit België wordt vervuild, kunnen we daar best nog wel wat vuil bij storten". De overheid dient ons als bewoners en ons milieu te beschermen en niet een bestaande aantasting nog verder te verstoren of volledig te vernietigen. Antwoord: In het beleidskader wordt gehoor gegeven aan de diverse malen gestelde vragen over de relatie tussen de kwalificatie als Uitsluitingsgebied en de aanwezigheid van windmolens op Duits grondgebied nabij het Meinwegplateau gegeven. Het is geenszins zeker óf en waar windmolens in Roerdalen zullen verrijzen. Aansluitend verwijzen wij graag naar ons antwoord op vraag 6-4.

Pagina 40 van 13

6-11 Pagina 15 Ondanks de beschermde status 'uitsluitingsgebied' schrijft u onder de toelichting Natura 2000 gebieden, Natuurnetwerk Limburg en Groenblauwe mantel dat u 'dit' gebied op (on)mogelijkheden voor zonnepaneelvelden gaat onderzoeken. Bedoelt u met 'dit' alle drie genoemde gebieden of alleen het laatst genoemde 'de Groenblauwe mantel'? Ik wil deze passage ook aanmerken als zeer opmerkelijk. (On)mogelijkheden onderzoeken?! Lijkt mij zonde qua tijd en geld. AIie natuur gebieden binnen onze gemeente dienen immers ten alle tijden beschermd te worden en direct als onmogelijk te worden bestempeld. Antwoord: Met "dit gebied" op pagina 15 wordt het Meinwegplateau bedoeld. De kaarten 2, 3 en 4 geven de contouren van de onderdelen van het landschappelijk karakter van het Meinwegplateau aan; zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 2. Aansluitend verwijzen wij graag naar ons antwoord op vraag 6-10.

6-12 Een breed door bewoners en ondernemers geclaimde bewezen en uiterst waardevolle stimulering en promotie van 'Zon op Dak' wordt door u 'slechts ter loops meegenomen' maar de voor mens en milieu bewezen uiterst schadelijke aantasting door windmolenparken en zonnepaneelvelden van deze drie 'uitsluitingsgebieden' gaat u onderzoeken? Is dit niet vreemd? Hier bewandelt u voor bewoners en ondernemers opnieuw niet rationele gelijkwaardige wegen en paden. Antwoord: Nogmaals willen wij als antwoord op bovenstaande opmerking benadrukken dat wij de Limburgse zonneladder onderschrijven. Tevens geven wij in dit beleidskader gehoor aan de gestelde vragen zoals bij ons antwoord op vraag 6-10 is aangegeven. Het gaat niet om ofof; wel om en- en.

6-13: Pagina 16 Ik stel voor en verzoek u dringend om m.b.t. de opsomming 1 tot met 5, zeker waar het de volgorde betreft, u hier strikt aan te houden en de bewoners niet op enig moment te verassen met 'voortschrijdende inzichtpunten' waarbij plots 'Zon op Dak' (nu nummer 1) wordt verwisseld met 'Landbouwgronden' nu op nummer 4! Uw woordkeuze 'zoveel mogelijk' biedt u immers ruimte om met deze volgorde en ordening te schuiven hetgeen zeer onwenselijk is i.v.m. commerciële belangen welke bij verkoop, aankoop of beschikbaar stellen van gronden in de toekomst kunnen gaan spelen. Mijns inziens zou een 'gedegen' onderzoek naar wat wel haalbaar is bij 'Zon op Dak' een eerste vereiste moeten zijn om überhaupt straks een 'behoefte' aan de hoeveelheid hectares voor zonnepaneelvelden en wind molenparken te stellen. Antwoord: In hoofdstuk 5 wordt een toelichting op de Limburgse zonneladder gegeven. Tevens wordt aangegeven dat de gemeente Roerdalen zich aansluit op dit provinciale beleid. Aansluitend verwijzen wij graag naar ons antwoord op vraag 5-3. Pagina 17 Het is zeer waardevol dat u hier de 'meerwaarde' van een zonnepaneelveld accentueert.

Deze passage bevat een belangrijke doelstelling op zich: de biodiversiteit wordt bevorderd, waardoor zeldzame planten en insecten terugkomen, er geen mest wordt uitgereden, begrazing effectief door schapen kan worden gedaan en regenwater zonder te veel nitraten het grondwater kan aanvullen. Indirect levert een zonnepaneelveld een belangrijke bijdrage aan de stikstof reductie. Antwoord: Bedankt voor de waardering. 6-14

Pagina 41 van 43

6-15

Uw toelichting op Strenge voorwaarde 3-meervoudig ruimtegebruik, vereist enige 'zorgvuldigheid' bij de interpretatie en uitwerking. U benoemt heel terecht, als voorbeeld, de omzetting van 'agrarische gronden' naar zonnepaneelveld. Hier accentueert u ook de nieuwe functie welke vanuit culturele, educatieve of toeristische doeleinden kan worden gemotiveerd. Ik wil u erop wijzen dat u hier de 'politieke' doeleinden niet dient te onderschatten. Wanneer het agrarische gronden betreft - mede gelet op de recente IKL perikelen - vormen de politieke uitgangspunten ook hier een belangrijk aandachtspunt. Wellicht dat bestuderen van de dossiers van de 'Grindwinning' in Limburg hier ook een bijdrage kan leveren. Het is in Limburg, en ook in Roerdalen, allang geen publiek geheim meer dat op basis van voorkennis van plannen, beschikbare subsidies/middelen 'bepaalde' geldstromen en aanbestedingen in 'bepaalde' richtingen stroomden. Het gonst inmiddels van de geruchten dat oud lokale bestuurders/raadsleden en wethouders, provinciale politici, (groot)grondbezitters al (onderling) hun voorbereidingen hebben getroffen waar het de energie transitie betreft. Adviseurs met bijzondere kennis van de lokale politiek, grondzaken en ruimtelijke ordening profileren zich al in relatie tot 'wat -waar -wie' e.e.a. kan en mag worden gerealiseerd.

Het zullen mogelijk bepaalde vormen van luchtfietserij betreffen maar - let op - "een gewaarschuwd mens telt voor twee". Antwoord: In ons antwoord op vraag 4-2 verwijzen wij naar de Uitwerkingsmatrix. Ook de term "meervoudig ruimtegebruik" zal in de Uitwerkingsmatrix nader worden geobjectiveerd. Wij onderschrijven de vergelijking tussen "politieke' doeleinden" en alles dat daarop volgt met de intenties van het beleidskader niet en zullen in het navolgende daarop niet ingaan. Wel nemen wij de goed bedoelde waarschuwingen ter harte. 6-16

Pagina 18 Zeker wanneer aan de strenge voorwaarden 4 en 5 dient te worden voldaan, verzoek ik u hier goed toezicht te houden zeker waar het '50% coöperatief' betreft. Bij punt 5, de overeenkomst tussen initiatiefnemer en landeigenaar lijkt mij een extra punt van aandacht. Hier verzoek ik u de toevoeging te overwegen om ook de registratie van bemiddelende én begeleidende partijen te vermelden, dit om de transparantie en met name het verdienmodel van alle betrokken partijen, gedurende het gehele proces, voor de inwoners, B&W en de Raad inzichtelijk te houden. Hiermee voorkomen dat wat we wat we nu bij de Provincie, het Gouvernement hebben moeten vaststellen c.q. opnieuw moeten ervaren. Een dergelijke transparantie zal het draagvlak voor het proces en uitvoering zeker bevorderen. Antwoord: Wij zullen de tip meenemen bij de opzet van de Uitwerkingsmatrix, voor zover wet- en regelgeving ons dat toelaat.