11 Accountantsverslag 2025 (getekend RSM)
Tekst van het document
Accountantsverslag 2025 Gemeente Roerdalen 29 juni 2025
Aan de gemeenteraad van Gemeente Roerdalen Schaapsweg 20 6077 CG SINT ODILIËNBERG Betreft: accountantsverslag 2025 Geachte leden van de gemeenteraad, U hebt ons opdracht gegeven de jaarrekening 2025, welke onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders is opgesteld, te controleren. Onze belangrijkste bevindingen voortvloeiend uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden vindt u in het accountantsverslag bij deze brief. Onderdelen en reikwijdte accountantsverslag Dit verslag vat onze belangrijkste bevindingen vanuit onze accountantscontrole samen. Daarnaast gaan wij nader in op een aantal formele aspecten die samenhangen met onze controlewerkzaamheden. Onze bevindingen vloeien voort uit onze werkzaamheden als onderbouwing van ons oordeel. Deze werkzaamheden zijn gericht op het uitbrengen van een controleverklaring als resultaat van de controle van de jaarrekening en zijn derhalve niet primair gericht op het onderkennen van alle aandachtspunten in de administratieve organisatie en interne beheersing, inclusief de procedures die zijn gericht op de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde informatiesystemen. Verder is onze controle niet specifiek gericht op het ontdekken van mogelijke onregelmatigheden, waaronder fraude.
Hadden wij een specifiek onderzoek ingesteld, dan waren ons mogelijk aanvullende zaken ter kennis gekomen die wij zouden hebben gerapporteerd. Wij streven ernaar om belangrijke tekortkomingen of aandachtspunten niet op zichzelf maar altijd met een passende oplossingsrichting aan u te rapporteren. Uiteraard zijn wij bereid om u verder te begeleiden in het realiseren van oplossingen rondom belangrijke aanbevelingen of aandachtspunten. Tot slot Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn geweest. Mocht u op enig moment nog nadere vragen hebben over de inhoud van dit verslag, neem dan gerust contact met ons op. Met vriendelijke groet, RSM Netherlands Accountants N.V.
drs. S.J.M. Prevoo RA
RSM Netherlands Accountants N.V. is een onafhankelijk lid van het RSM netwerk en handelt onder de naam RSM. RSM is de handelsnaam van elk bij het RSM netwerk aangesloten kantoor. Het RSM netwerk is een samenwerkingsverband van onafhankelijke accountants- en advieskantoren, die ieder voor eigen verantwoordelijkheid werken. Het RSM netwerk bestaat in geen enkel rechtsgebied als afzonderlijke rechtspersoon. Op alle opdrachten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing, die op verzoek kosteloos worden toegezonden. RSM Netherlands Accountants N.V. is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder 34255759.
Inhoud 1. Samenvatting
4
Controleverklaring Goedkeurings- en rapporteringstoleranties Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten Evaluatie van ongecorrigeerde controleverschillen 2. Belangrijkste controlebevindingen
10
Nadere toelichting van ongecorrigeerde controleverschillen Overige bevindingen Wet normering topinkomens (WNT) Werkzaamheden en bevindingen ten aanzien van geïdentificeerde significante risico’s 3. Analyse van de jaarrekening
20
Ontwikkeling van balansverhoudingen Kengetallen Resultaat verslagperiode en financiële positie Weerstandsvermogen 4. Overige elementen
24
Frauderisicofactoren Geautomatiseerde gegevensverwerking Naleving van wet- en regelgeving Onafhankelijkheid Financiële rechtmatigheid Bijlage: geplande en gerealiseerde urenbesteding Accountantsverslag | 3
29
1. Samenvatting Controleverklaring De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening 2025 is goedkeurend. Deze jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV).
De strekking van de controleverklaring is goedkeurend.
Accountantsverslag | 4
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het Controleprotocol accountantscontrole 2025 van de gemeente Roerdalen en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2025 vallen. Omdat de geconstateerde onrechtmatigheden de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens overschrijden, hebben wij een benadrukkingsparagraaf in onze controleverklaring opgenomen waarin wij verwijzen naar deze toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording. De toelichting door het college van burgemeester en wethouders van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording is getrouw weergegeven.
Goedkeurings- en rapporteringstoleranties Fouten en onzekerheden worden als materieel beschouwd indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van de financiële overzichten nemen. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een redelijke mate van zekerheid te verschaffen dat fouten en onzekerheden die het door ons vastgestelde materialiteitsniveau te boven gaan of die kwalitatief materieel zijn, tijdens de accountantscontrole worden gesignaleerd. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) stelt de gemeenteraad de goedkeuringstolerantie (materialiteit) en rapporteringstolerantie vast die de accountant bij de jaarrekeningcontrole dient te hanteren.
De goedkeuringstolerantie is gebaseerd op de werkelijke lasten. De rapporteringstolerantie is overeenkomstig het controleprotocol.
In 2025 is een wijziging doorgevoerd in het Bado, waarbij de voorgeschreven (maximale) goedkeuringstolerantie is aangepast. Concreet heeft dit tot gevolg dat fouten en onzekerheden vanuit de voorgeschreven toleranties niet meer separaat worden gewogen. Vanaf verantwoordingsjaar 2025 is sprake van één goedkeuringstolerantie voor fouten en onzekerheden gezamenlijk, waarbij deze is gemaximeerd op 2% van de totale lasten, exclusief toevoegingen aan reserves. De door ons gehanteerde goedkeuringstolerantie is gebaseerd op de werkelijke lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves en is berekend op grond van de bepalingen in het Controleprotocol accountantscontrole 2025 van de gemeente Roerdalen. De rapporteringstolerantie is eveneens in het controleprotocol voorgeschreven. De door ons gehanteerde toleranties, naar beneden afgerond op duizendtallen, zijn als volgt: Goedkeuringstolerantie Fouten en onzekerheden
2% van de totale lasten
€ 1.549.000
Rapporteringstolerantie € 100.000
Aanvullend wordt vermeld dat een geconstateerde afwijking die kwalitatief relevant is, terwijl deze de rapporteringstolerantie niet overstijgt, in voorkomende gevallen ook wordt gerapporteerd.
Accountantsverslag | 5
Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten - SiSa Waar de accountant enkel een getrouwheidsoordeel verstrekt over de jaarrekening als geheel, wordt verwacht dat de accountant ten aanzien van de verantwoorde specifieke uitkeringen een oordeel verstrekt over de rechtmatigheid. Omdat dit oordeel specifiek wordt verstrekt voor de verantwoording van de specifieke uitkeringen en dus geen oordeel vormt over de jaarrekening als geheel, is dit oordeel in een separate paragraaf van de controleverklaring opgenomen, genaamd “Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten”. De verantwoording van de Single Information en Single Audit (SiSa) is wettelijk verplicht. Wij hebben op grond van artikel 5, vierde lid Bado voor de controle de volgende rapporteringstoleranties gehanteerd per specifieke uitkering: € 12.500 indien de lasten kleiner of gelijk zijn aan € 125.000; 10% indien de lasten groter zijn dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk zijn aan € 1.000.000; € 125.000 indien de lasten groter zijn dan € 1.000.000.
De baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen (SiSa) zijn rechtmatig tot stand gekomen.
Zoals hierboven beschreven, zijn de rapporteringstoleranties voor de SiSa-verantwoordingsinformatie afwijkend van de rapporteringstolerantie voor de overige onderdelen van de jaarrekening. De achterliggende reden hiervan is om vakdepartementen en de Algemene Rekenkamer te voorzien van voldoende informatie teneinde de specifieke uitkering vast te stellen. Wij hebben in onze controle in overeenstemming met de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2025 specifieke werkzaamheden uitgevoerd om een oordeel te kunnen verstrekken over de SiSa-verantwoordingsinformatie. De door ons uitgevoerde werkzaamheden bestaan uit het beoordelen van de interne beheersing en het uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden. In de SiSa-verantwoording is een tweetal verschillende indicatoren opgenomen, te weten: indicatoren die van invloed zijn op de financiële vaststelling; en indicatoren zonder invloed op de financiële vaststelling. Voor de indicatoren die van invloed zijn op de financiële vaststelling geldt dat er een relatie is tussen de jaarrekening en de SiSaverantwoordingsinformatie. Deze indicatoren zijn door ons getoetst op de negen rechtmatigheidscriteria. Voor indicatoren zonder invloed op de financiële vaststelling hebben wij enkel de deugdelijke totstandkoming vastgesteld en derhalve niet de rechtmatigheid.
Op grond van het Bado rapporteren wij in dit verslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit door middel van navolgende tabel die als bijlage bij de SiSa-verantwoordingsinformatie moet worden meegezonden. Deze tabel moet ook worden meegezonden wanneer er geen fouten of onzekerheden zijn vastgesteld.
Accountantsverslag | 6
Bevindingen controle SiSa-verantwoordingsinformatie SiSa-regeling FIN B2 BZK C62 BZK C92 OCW D8 IenW E44B IenW E84 IenW E120 SZW G2 SZW G3 SZW G4
Accountantsverslag | 7
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden toeslagenproblematiek 2021 Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023 Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025
Fout of onzekerheid
Financiële omvang van fout of onzekerheid
Toelichting
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
N.v.t.
VRO J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
Meerjarige stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen (2023) Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief VRO J117 B isoleren (SiSa tussen medeoverheden). VRO J107
VRO J17
Realisatiemulans
N.v.t.
€0
N.v.t.
VRO J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
N.v.t.
€0
N.v.t.
VRO J55
Aanpak energiearmoede
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
VRO J6B VRO J94 KGG K28 AenM M16
Accountantsverslag | 8
Regeling specifieke uitkering flexibele inzet ondersteuning woningbouw (derde tranche) Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
Evaluatie van ongecorrigeerde controleverschillen Onderstaand zijn de fouten en onzekerheden die de rapporteringstolerantie overschrijden schematisch weergegeven. Wij hebben één onzekerheid groter dan de rapporteringstolerantie in de jaarrekening vastgesteld. De ongecorrigeerde controleverschillen zijn op de navolgende pagina’s tekstueel nader toegelicht. De ongecorrigeerde controleverschillen overschrijden individueel en gezamenlijk de goedkeuringstolerantie niet en zijn derhalve niet van invloed op de strekking van de controleverklaring Uit hoofde van volledigheid en zorgvuldigheid vermelden wij dat onze controle met een hoge mate, maar geen absolute mate, van zekerheid is uitgevoerd, waardoor het mogelijk is dat tijdens onze controle niet alle fouten ontdekt worden. Er is sprake van één fout en één onzekerheid. Deze controleverschillen zijn niet van invloed op de strekking van de controleverklaring.
Overzicht fouten en onzekerheden Fouten Onterecht opgenomen vordering BTW/BCF
148.000
Totaalbedrag fouten
148.000
Onzekerheden
Accountantsverslag | 9
€
€
Onzekerheid prestatielevering Jeugdzorg
281.000
Totaalbedrag onzekerheden
281.000
Totaalbedrag ongecorrigeerde fouten en onzekerheden
429.000
2. Belangrijkste controlebevindingen Nadere toelichting van ongecorrigeerde controleverschillen Ongecorrigeerd verschil openstaande vordering BTW/BCF
Er is sprake van een onterecht opgenomen vordering inzake terug te ontvangen BTW/BCF ter grootte van € 148.000.
Wij hebben een vordering inzake BTW/BCF ter grootte van € 148.000 geconstateerd die voor ons niet herleidbaar is uit onderliggende transacties of aangiften omzetbelasting. Wij hebben van de gemeente begrepen dat geen documentatie voorhanden aanwezig is die deze vordering onderbouwt. Hoewel wij begrijpen dat de gemeente een dergelijke vordering niet zonder meer afboekt, hebben wij deze vordering vanwege ontbrekende documentatie als afwijking aangemerkt. Wij adviseren de gemeente om een gedetailleerde analyse uit te voeren ten aanzien van deze vordering. Enerzijds om inzicht te verkrijgen in de opbouw en het ontstaan van deze specifieke vordering. Anderzijds is een dergelijke analyse ook van belang om vanuit procesoptiek inzicht te verkrijgen hoe een dergelijke vordering kan ontstaan zonder dat sprake is van onderbouwing of tussentijdse signalering van een afwijking tussen aangiften, administratie en verantwoording. Een btw-rondrekening die bijvoorbeeld elk kwartaal wordt uitgevoerd kan hierbij uitkomst bieden.
Onzekerheid prestatielevering Jeugdzorg
Er bestaat een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering van zorgverstrekkingen Jeugdzorg ter grootte van € 281.000.
Accountantsverslag | 10
In het kader van de controle op de rechtmatigheid van de lasten met betrekking tot de Jeugdzorg hebben wij specifieke werkzaamheden uitgevoerd gericht op het vaststellen van de prestatielevering van zorgverstrekkingen. Hierbij hebben wij geconstateerd dat voor een aantal geselecteerde dossiers geen bevestiging is ontvangen van cliënten, noch onderbouwing anderszins beschikbaar is waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk is geleverd. Hoewel het uitblijven van een reactie niet zonder meer impliceert dat geen zorg is verleend, leidt dit tot een onzekerheid ten aanzien van de vaststelling van de prestatielevering. De bevindingen uit de uitgevoerde detailcontroles zijn geëxtrapoleerd naar de totale populatie. Op basis hiervan bedraagt de totale onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering van zorgverstrekkingen Jeugdzorg € 281.000.
Wij constateren dat de huidige controle op prestatielevering in belangrijke mate is ingericht via steekproefsgewijze detailcontroles met bijbehorende belrondes. Deze werkwijze maakt de gemeente in sterke mate afhankelijk van de respons van cliënten en/of medewerking van zorgaanbieders. Het uitblijven van respons leidt daardoor veelal tot onzekerheden in de controle. Wij zijn van mening dat aanvullende en meer structureel ingebedde beheersmaatregelen noodzakelijk zijn om de prestatielevering adequaat vast te stellen. Hierbij kan worden gedacht aan het integreren van toetsing op prestatielevering in het primaire proces, alsmede het benutten van alternatieve controlemiddelen zoals nazorgcontacten, klachtenregistraties, cliëntonderzoeken en periodiek overleg met zorgaanbieders. De gemeente onderneemt reeds stappen om deze maatregelen verder te versterken en te formaliseren. Wij achten het van belang dat deze maatregelen in 2026 structureel worden toegepast en adequaat worden gedocumenteerd, zodat de gemeente gedurende het jaar kan steunen op een breder en effectiever stelsel van interne beheersing ten aanzien van de prestatielevering binnen de Jeugdzorg.
Overige bevindingen Niet voldoen aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels In het kader van onze controle hebben wij op basis van een spendanalyse, uitgaande van de meerjarige gerealiseerde lasten per project per leverancier, diverse deelwaarnemingen uitgevoerd op door de gemeente verstrekte opdrachten. Op basis hiervan constateren wij dat bij 15 opdrachten, met een totale omvang van € 4.524.000, sprake is van onrechtmatigheden als gevolg van het niet (aantoonbaar) naleven van de Europese aanbestedingswetgeving. Wij hebben 15 afwijkingen geconstateerd van in totaal € 4.524.000 als gevolg van het niet (aantoonbaar) voldoen aan de aanbestedingsregels.
De geconstateerde aanbestedingsonrechtmatigheden kennen verschillende oorzaken. In meerdere gevallen is sprake van verlenging of uitbreiding van bestaande opdrachten, waardoor de totale opdrachtwaarde de Europese drempelwaarde overschrijdt of de periode (incl. verlengingsopties) van de aanbestede opdracht zijn verlopen. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat bij een gezamenlijk met een andere gemeente uitgevoerde aanbesteding voor de bepaling van de aanbestedingsvorm uitsluitend is uitgegaan van het aandeel van de gemeente, terwijl de totale opdrachtwaarde bepalend dient te zijn. Voorts constateren wij dat één opdracht niet Europees openbaar is aanbesteed, ondanks dat de geraamde waarde de toepasselijke drempelwaarde overschrijdt. Ook is sprake van situaties waarbij homogene opdrachten waarvan de gezamenlijke waarde de Europese drempelwaarde overschrijdt ten onrechte als afzonderlijke opdrachten zijn behandeld. Ten slotte is in het verleden een opdracht uit hoofde van dwingende spoed inzake opvang ontheemden uit Oekraïne enkelvoudig aanbesteed, maar is deze nooit opnieuw aanbesteed. Voorts merken wij op dat voor een aantal van bovenstaande constateringen in 2026 opvolging heeft plaatsgevonden door middel van het opnieuw aanbesteden van de opdracht, dan wel door het aflopen van de opdracht.
In aanvulling op bovengenoemde oorzaken hebben wij voor één opdracht vastgesteld dat de bijbehorende aanbestedingsdocumentatie niet meer beschikbaar is. Hierdoor kan niet worden vastgesteld of de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd en wordt deze opdracht eveneens als onrechtmatig aangemerkt.
Accountantsverslag | 11
De bovengenoemde aanbestedingsonrechtmatigheden zijn door het college van burgemeester en wethouders toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording en daarmee getrouw verantwoord. Hierbij merken wij op dat voor een viertal opdrachten de totale opdrachtwaarde van € 3.094.000 als onrechtmatigheid is verantwoord (bestaande uit € 1.012.000 lasten in 2025 en € 2.082.000 geraamde lasten voor de resterende looptijd). De overige onrechtmatigheden zijn verantwoord voor de in 2025 gerealiseerde lasten. Wij adviseren om bij ramingen die de Europese drempelwaarde benaderen een prudente benadering te hanteren en opdrachten tijdig via een passende (Europees openbare) aanbestedingsprocedure in de markt te zetten. Tevens bevelen wij aan om specifieke aandacht te besteden aan stilzwijgende verlengingen van contracten, aangezien deze ertoe kunnen leiden dat drempelwaarden ongemerkt worden overschreden en daarmee het risico op onrechtmatige bestedingen toeneemt. Daarnaast constateren wij dat bij het herhaaldelijk gunnen van vergelijkbare opdrachten aan één partij het risico ontstaat van een feitelijke voorkeursleverancier (“preferred supplier”). In dergelijke situaties achten wij het passend om te overwegen deze opdrachten te bundelen en via een overkoepelende raamovereenkomst aan te besteden.
Tot slot adviseren wij om de interne beheersingsmaatregelen rondom het aanbestedingsproces verder te versterken. Dit kan onder meer door het periodiek uitvoeren van interne controles en het tijdig rapporteren van de uitkomsten aan het college van burgemeester en wethouders. Het gedurende het jaar uitvoeren van deze controles stelt de gemeente in staat om afwijkingen en risico’s tijdig te signaleren en bij te sturen, waardoor de naleving van aanbestedingsregels structureel wordt verbeterd.
Dotatie voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen
Wij adviseren om de jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening te stabiliseren, zodat de onderhoudsvoorziening een daadwerkelijk egaliserend karakter krijgt.
Accountantsverslag | 12
De gemeente heeft een voorziening gevormd voor groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen. Deze voorziening dient ter egalisatie van de onderhoudslasten voor de gemeentelijke gebouwen voor een periode van meerdere jaren. Egalisering van de lasten vindt plaats doordat er jaarlijks een gelijkmatige dotatie aan deze voorziening plaatsvindt, waarbij de lasten gepaard gaand met groot onderhoud worden onttrokken aan de voorziening. Hierdoor wordt het fluctuerend effect van niet-regelmatig groot onderhoud op het resultaat beperkt. Wij merken op dat voor de gemeente vanaf 2023 dotaties aan de voorziening hebben plaatsgevonden die van jaar tot jaar sterk fluctueerden. Deze schommelingen in de bijdrage aan de voorziening komen voort uit tussentijdse aanpassingen van de begroting in deze jaren. In bepaalde jaren is de dotaties verhoogd, zodat in jaren waarin de financiële ruimte onder druk stond, de dotatie kon worden verlaagd. Bijvoorbeeld ten behoeve van een lagere dotatie in het toen aankomende “ravijnjaar” in 2026. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dienen dotaties aan een voorziening voor groot onderhoud in beginsel gebaseerd te zijn op het onderliggende meerjarig onderhoudsplan en een gelijkmatig en bestendig verloop te kennen.
Het uitgangspunt hierbij is dat schommelingen in de daadwerkelijke onderhoudsuitgaven via de voorziening worden gedekt en niet via jaarlijks bijgestelde dotaties, waardoor ieder jaar de impact op het resultaat gelijk blijft. Hoewel uit onze werkzaamheden blijkt dat de voorziening
inhoudelijk toereikend is om de toekomstige onderhoudslasten te dekken, sluit de door de gemeente gehanteerde systematiek onvoldoende aan bij het beoogde egaliserende karakter van een dergelijke onderhoudsvoorziening. Wij adviseren de jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening te bepalen op basis van de te dekken onderhoudslasten over de gehele periode volgend uit het meerjarenonderhoudsplan, waarbij sprake is van een stabiele jaarlijkse dotatie. Wij hebben van de gemeente vernomen dat in 2026 een herziening van het meerjarenonderhoudsplan plaatsvindt. Wij beschouwen dit als een passend moment om de gehanteerde systematiek rondom de dotatie aan de voorziening te herzien en meer in overeenstemming te brengen met het egaliserende karakter waarvoor een onderhoudsvoorziening bedoeld is.
Onjuist toegepaste rentetoerekening In de jaarrekening heeft rentetoerekening plaatsgevonden waarbij rentelasten worden toegerekend aan betreffende taakvelden en bijbehorende programma’s. Deze systematiek heeft tot doel om de rentelasten toe te wijzen aan de activiteiten die van financiering gebruikmaken, zodat een zo correct mogelijke weergave van de feitelijke kosten per taakveld ontstaat.
Rentetoerekening heeft onjuist plaatsgevonden, waarbij te veel rente aan de programma’s is toegerekend.
Wij merken op dat de door de gemeente gehanteerde systematiek voor rentetoerekening niet in overeenstemming is met de notitie Rente van de commissie BBV. Op grond van deze notitie dient het renteresultaat – zijnde het verschil tussen de aan de taakvelden toe te rekenen rente en de daadwerkelijke toegerekende rente – maximaal 25% te bedragen van de aan de taakvelden toe te rekenen rente. Uit onze werkzaamheden blijkt dat het renteresultaat deze grenswaarde van 25% overschrijdt. Vorenstaande is gelegen in het feit dat de gemeente een bedrag aan rente ter grootte van € 583.000 aan taakvelden heeft toegerekend, waar een toe te rekenen saldo van € 208.000 volstaat. Vorenstaande heeft als effect dat onterecht rentelasten zijn toegerekend aan de programma’s, waarbij de impact hiervan het grootst is bij de programma’s 1. Krachtige dorpen (€ 90.000) en 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen (€ 229.000). Wij onderkennen dat de gemeente de correctie op de rentetoerekening, en hiermee de impact op de begrotingsrechtmatigheid, in de paragraaf Bedrijfsvoering inzichtelijk heeft gemaakt. Vanuit perspectief van begrotingsrechtmatigheid is uit dien hoofde geen afwijking geconstateerd. Wij adviseren om de toerekening van rente aan de verschillende taakvelden in overeenstemming te brengen met de uitgangspunten uit de notitie Rente van de commissie BBV.
Accountantsverslag | 13
Onjuiste verwerking baten en lasten grondexploitaties
Voor onjuiste verwerkingswijze bij de grondexploitaties bedragen de lasten en baten op programma 5 een te hoog saldo van € 648.000.
De gemeente heeft een aantal gronden in exploitatie verantwoordt in de jaarrekening. Op deze grondexploitaties vinden vermeerderingen en verminderingen plaats, zijnde toerekening van lasten en baten aan het project. De gemeente verantwoordt deze mutaties in de grondexploitaties in beginsel via de exploitatierekening, waarna deze worden toegerekend aan het project door middel van afrekening naar de balans. Hierbij geldt de verantwoordingswijze dat het saldo van de vermeerderingen en verminderingen op de grondexploitaties via de exploitatierekening te worden afgerekend naar de balans, zodat uitsluitend de mutatie in de balanspost tot uitdrukking komt in de exploitatierekening. Wij merken op dat de door de gemeente gehanteerde verwerkingswijze niet in overeenstemming is met de notities grondexploitaties van de commissie BBV. Door de huidige systematiek worden lasten en baten ten onrechte bruto verantwoord in de exploitatie. Het gevolg hiervan is dat de exploitatierekening geen juiste weergave is van de werkelijke baten en lasten. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de impact van deze onjuiste verwerkingswijze € 648.000 bedraagt aan zowel te hoge lasten als te hoge baten op programma 5. Woonomgeving. De gemeente heeft deze afwijking extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de paragraaf bedrijfsvoering, waardoor het effect op de begrotingsrechtmatigheid getrouw wordt verantwoord.
Wij adviseren om in de financiële administratie de verwerkingswijze van grondexploitaties in overeenstemming te brengen met de BBVrichtlijnen, door uitsluitend het saldo van de mutaties via de exploitatierekening te verwerken en daarmee aan te sluiten bij het balansmatige karakter van grondexploitaties.
Pensioenvoorziening in relatie tot de Wet toekomst pensioenen De parameters onderliggend aan de pensioenvoorziening (oud-)wethouders zijn als gevolg van de Wet toekomst pensioenen gewijzigd.
Accountantsverslag | 14
Waar gemeenten onder de APPA (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) de verantwoordelijkheid voor de pensioenvoorziening van (oud-)wethouders in eigen beheer hebben, is als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) per 1 januari 2028 sprake van een overdracht van deze pensioenen aan het ABP. Deze wijziging heeft gevolgen voor de door de gemeente gevormde pensioenvoorziening. Vanwege deze wijziging heeft de Commissie BBV in december 2025 een uiting gedaan dat de pensioenvoorziening dient te worden geactualiseerd op grond van deze nieuwe uitgangspunten. Hierbij is aangesloten bij de relevante parameters die naar aanleiding van he tweede APPA-webinar via een technische bijlage zijn gedeeld. Wij merken op dat twee parameters niet openbaar mochten worden gemaakt door het ABP, te weten ervaringssterfte en partnerfrequentie. Voor deze parameters is bij beschikbare actuele informatie aangesloten.
Omdat in de berekening van de overdrachtswaarde rekening wordt gehouden met de dekkingsgraad van het ABP, wordt de actuariële waardeberekening per peildatum 31 december 2025 vermenigvuldigd met de actuele dekkingsgraad van het ABP. Voor de gemeente Roerdalen bedraagt de pensioenvoorziening per 31 december 2025 € 4.147.000. Omdat de pensioenvoorziening de waardering per peildatum 31 december 2025 representeert en de overdracht naar het ABP per 1 januari 2028 plaatsvindt, kan de waarde van de pensioenvoorziening in de periode tot de overdrachtsdatum als gevolg van verschillende factoren – waaronder mutaties in het rentepercentage – fluctueren. Indien er als gevolg van bijvoorbeeld een rentestijging sprake is van een toekomstige vrijval van de voorziening, kan de gemeente besluiten om deze vrijval in een bestemmingsreserve op te nemen om hiermee een eventuele toekomstige dotatie aan de voorziening te kunnen dekken.
IT-migratie financiële applicatie Per 2025 heeft de gemeente Roerdalen binnen het MER-verband de financiële applicatie gemigreerd. Dergelijke migraties gaan doorgaans gepaard met een tijdelijke extra inspanning om de overgang van de oude naar de nieuwe omgeving beheerst te laten verlopen. Wij vragen aandacht voor de verdere inrichting van de financiële administratie en bijbehorende processen.
Wij constateren dat gedurende de uitvoering van de eindejaarscontrole de effecten van deze migratie nog zichtbaar waren. Met name het opstellen van de jaarrekening en het transparant beschikbaar maken van de onderliggende financiële specificaties hebben meer tijd in beslag genomen dan vooraf was voorzien. Dit duidt erop dat de gebruikelijke, tijdelijke migratiegerelateerde knelpunten per ultimo 2025 nog niet volledig zijn opgelost. In relatie tot de beschikbare personele capaciteit achten wij dit een aandachtspunt. Wij adviseren dan ook om nadrukkelijk aandacht te besteden aan de verdere inrichting en optimalisatie van de financiële applicatie en de bijbehorende processen. Dit teneinde te waarborgen dat de ontsluiting van financiële informatie in de toekomst tijdig, volledig en transparant kan plaatsvinden en de druk op de personele capaciteit wordt verminderd.
Accountantsverslag | 15
Wet normering topinkomens (WNT) Wij hebben geen tekortkomingen geconstateerd ten aanzien van de verantwoording in het kader van de WNT.
Accountantsverslag | 16
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording gecontroleerd. Wij melden dat wij geen tekortkomingen of afwijkingen in de WNT-verantwoording hebben geconstateerd. Wij wijzen u voorts op het feit dat de verplichting geldt om de WNT-verantwoording openbaar toegankelijk op internet te publiceren voor een periode van tenminste zeven jaar, als onderdeel van de jaarrekening of desgewenst als apart document. De gegevens moeten vrij toegankelijk zijn en eenvoudig te vinden zijn.
Werkzaamheden en bevindingen ten aanzien van geïdentificeerde significante risico’s Als onderdeel van de planning van de jaarrekeningcontrole hebben wij een risicoanalyse uitgevoerd, waarbij wij significante jaarrekeningrisico’s hebben geïdentificeerd. Significante jaarrekeningrisico’s betreffen door ons geïdentificeerde risico’s waar tijdens de jaarrekeningcontrole bijzondere aandacht aan wordt geschonken. In onderstaande overzichten rapporteren wij over de werkzaamheden die wij ten aanzien van deze significante risico’s hebben verricht, alsmede de hieruit voortvloeiende bevindingen. Doorbreking van de interne beheersing door de leiding van de organisatie
Geïdentificeerde significant risico .
Het management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen. Dit betreft een vanuit de regelgeving verplicht gesteld frauderisico. Dit risico kan zich openbaren door middel van het beïnvloeden van de jaarverantwoording via memoriaalboekingen c.q. correctieboekingen, het onrechtmatig beïnvloeden van schattingsposten en door middel van het onttrekken van activa aan de organisatie. Wij onderkennen het significante risico hoofdzakelijk op het element dat via correctieboekingen de jaarverantwoording wordt beïnvloed, waarbij lasten worden verschoven tussen diverse programma's, dan wel kosten worden uitgesteld naar een volgende verslagperiode. Wij hebben inzicht verkregen in de gehanteerde dagboeken, alsmede de aard van de journaliseringen die op deze dagboeken plaatsvinden. Tevens hebben wij de in het verantwoordingsjaar doorgevoerde memoriaalboekingen onderzocht, waarbij wij specifiek aandacht hebben besteed aan correcties die tussen programma’s hebben plaatsgevonden. Tevens hebben wij een controle uitgevoerd op in 2026 verantwoorde lasten om te controleren of deze daadwerkelijk geen betrekking hebben op verantwoordingsjaar 2025.
Werkzaamheden
Wij hebben inzicht verkregen in de wijze waarop schattingsposten tot stand komen en daarbij gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid van ter zake deskundige derden. Tevens hebben wij de (veronderstellingen onderliggend aan de) schattingsposten gecontroleerd aan de hand van onderliggende documentatie. In het bijzonder hebben wij aandacht geschonken aan de wijzigingen in de pensioenvoorziening voor (oud-)wethouders, vanwege de wijzigingen op grond van de verplichte overdracht per 1 januari 2028 aan het ABP als gevolg van de wijzigingen in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Wij hebben inzicht verkregen in de rechteninrichting in de betaalapplicatie. Ten aanzien van de uitgaande betalingen hebben wij controlewerkzaamheden uitgevoerd, waarbij wij onder andere door middel van een naam-IBAN toets hebben gecontroleerd of wijzigingen in bankrekeningnummers in overeenstemming zijn met het feitelijke bankrekeningnummer van de crediteur.
Accountantsverslag | 17
Op basis van de hierboven beschreven uitgevoerde controlewerkzaamheden hebben wij geen openbaring van het risico op doorbreking van de interne beheersing door de leiding van de organisatie geconstateerd.
Bevindingen
Niet voldoen aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels Gemeenten doen zaken met een omvangrijk aantal leveranciers. Het risico bestaat dat de van toepassing zijnde aanbestedingsregels niet worden nageleefd om opdrachten onterecht aan bevriende partijen te kunnen gunnen, hetgeen tot onrechtmatige besteding van middelen leidt.
Geïdentificeerde significant risico .
Werkzaamheden
Wij hebben inzicht verkregen in het proces dat de gemeente Roerdalen heeft ingericht om te waarborgen dat de organisatie aangaande haar bestedingen voldoet aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels. Voorts hebben wij zelfstandig een zogeheten spendanalyse uitgevoerd op de cumulatieve bestedingen over de afgelopen 4 jaar om te identificeren welke opdrachten de van toepassing zijnde drempelwaarde overschrijden. Door middel van deelwaarnemingen hebben wij diverse opdrachten geselecteerd waarvoor wij aansluiting hebben gezocht met de onderliggende documentatie om vast te stellen dat voor de opdrachten die de van toepassing zijnde drempelwaarde overschrijden de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben voor 15 opdrachten met een waarde van in totaal € 4.524.000 geconstateerd dat deze niet in overeenstemming met de van toepassing zijnde aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen, dan wel waar de relevante documentatie waaruit de juiste aanbestedingsvorm niet voorhanden is. Een uitvoerigere beschrijving van deze bevinding is opgenomen in de sectie “Overige bevindingen”.
Bevindingen
Accountantsverslag | 18
Onnauwkeurige verantwoording van lasten in het Sociaal Domein in relatie tot prestatielevering
Geïdentificeerde significant risico .
De decentralisaties binnen het Sociaal Domein (Participatiewet, WMO en Jeugdwet) hebben er in 2015 toe geleid dat gemeenten extra taken kregen toegewezen waar zij niet (optimaal) op waren voorbereid. Het Sociaal Domein is voor gemeenten heden ten dage geen onbekend terrein meer. Echter, wij onderkennen gezien onze constateringen in voorgaande jaren nog steeds een verhoogd jaarrekeningrisico ten aanzien van de verantwoorde lasten in relatie tot het vaststellen van de prestatielevering. Het risico concentreert zich op dienstverlening ten aanzien van Jeugdzorg.
Wij hebben inzicht verkregen in de opzet en het bestaan van het beschikkingsproces zoals dit bij de gemeente is ingericht, alsook van het proces waarop de gemeente de prestatielevering door zorgleveranciers vaststelt.
Werkzaamheden
Wij hebben als onderdeel van de gegevensgerichte controlewerkzaamheden aansluiting gezocht met de verantwoorde lasten volgens de productieverantwoordingen van zorgleveranciers (voorzien van controleverklaringen) en hebben een gegevensgerichte toets op de verstrekte beschikkingen in relatie tot recht, hoogte en duur van de zorglevering uitgevoerd. Voorts hebben wij controledocumentatie verkregen om vast te stellen dat de beschikte (en betaalde) zorg daadwerkelijk is geleverd. Tot slot hebben wij vastgesteld in hoeverre (over)uitputting van persoonsgebonden budgetten heeft plaatsgevonden. Het niet door de gemeente in voldoende mate kunnen aantonen van de prestatielevering inzake verantwoorde Jeugdzorg leidt tot een onzekerheid in onze controle ter grootte van € 281.000. Deze bevinding is nader toegelicht in de sectie “Nadere toelichting van ongecorrigeerde controleverschillen”.
Bevindingen
Accountantsverslag | 19
3. Analyse van de jaarrekening
Cijfermatige ontwikkeling van balansverhoudingen
Resultaat boekjaar en financiële positie
Resultaat boekjaar
€ 7.013.000 + Vlottende activa + Eigen vermogen + Voorzieningen + Langlopende schulden + Kortlopende schulden + Vaste activa
Accountantsverslag | 20
Eigen vermogen incl. resultaat boekjaar
€ 37.931.000
Ontwikkeling van balansverhoudingen Waar de staat van baten en lasten de financiële impact van de activiteiten in het boekjaar weergeeft, zowel begroot als gerealiseerd, geeft de ontwikkeling van balansverhoudingen inzicht in de vermogenspositie van de gemeente Roerdalen en de wijze waarop de activa van uw organisatie zijn gefinancierd. Wij behandelen in de navolgende alinea’s de belangrijkste balansmutaties in 2025. Wij onderkennen een toename van de activa en passiva voornamelijk volgend uit investeringen aan de activazijde en een stijging van de vaste schulden aan de passivazijde. De materiële vaste activa stijgen hoofdzakelijk als gevolg van investeringen in bedrijfsgebouwen, gronden en terreinen en grond-, weg- en waterbouwkundige werken. De investering in bedrijfsgebouwen bestaat voornamelijk uit de verbouwing van de gemeentewerf Melick, MFA Vlodrop en het Kindcentrum Posterholt. Voorts zijn diverse gronden aangekocht en bestaan de investeringen in de grond-, weg- en waterbouwkundige werken voor een groot deel uit de Akerstraat. De financiële vaste activa stijgen met name door een uitgegeven lening en een agiostorting aan Zonnestation Montfort. De balanspositie grondexploitaties stijgt licht. Vorenstaande is hoofdzakelijk het gevolg van de uitgaven die op het project Holsterveld - Vlodrop hebben plaatsgevonden, alsmede de winstneming op dat project voor ruim € 200.000.
Per saldo is nog steeds sprake van een negatieve boekwaarde van de grondexploitaties als gevolg van de voorziene verliezen voor de projecten Woonwagenlocatie Herkenbosch, Woonwagenlocatie Montfort en Herontwikkeling centrum Herkenbosch. De vlottende activa laten een beperkte stijging zien, volgend uit een afname van de kortlopende uitzettingen in ’s Rijksschatkist waar tegenover een licht sterkere stijging van de overlopende activa staat. De overlopende activa stijgen door hogere nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde lasten. Met de afname van de uitzettingen in ’s Rijks schatkist en de toename van de langlopende schulden worden de hiervoor beschreven investeringen gefinancierd. In 2025 zijn een twee nieuwe leningen afgesloten voor een totaalbedrag van € 14 miljoen. Hiertegenover staat een aflossing van een lening van € 7 miljoen. Het saldo voorzieningen stijgt op totaalniveau ten opzichte van voorgaand jaar. Op het niveau van de individuele voorzieningen beschouwd is sprake van een sterke stijging in de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen als gevolg van een hogere dotatie ten opzichte van de uitgevoerde onderhoudslasten.
Daarnaast stijgt de voorziening wethouderspensioenen als gevolg van de wetswijziging inzake de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel per 1 januari 2028 en de daaruit voortvloeiende wijziging in de variabelen onderliggend aan de berekening van deze voorziening. Vanwege een overschot op taakveld afval is aanvullend een voorziening afval gevormd. De netto-vlottende schulden stijgen sterk vanwege een tweetal redenen. Eind 2024 waren de af te dragen loonheffingen en pensioenpremies verantwoord onder de overlopende passiva. Daarnaast heeft de gemeente Roerdalen, gezien de destijds aanstaande overstap naar een nieuwe financiële applicatie, aan het eind van boekjaar 2024 zo veel mogelijk crediteuren uitbetaald met als doel om een zo laag mogelijke positie te moeten overnemen naar de nieuwe applicatie. Deze situatie was eind 2025 niet meer aan de orde. Voorts stijgen de overlopende passiva voornamelijk volgend uit een stijging van de verplichtingen, waaronder een hogere post nog te betalen kosten Jeugdzorg, hogere te betalen rente en een verplichting met betrekking tot te betalen BTW volgend uit het onderzoek van Fiscaliade. Daarnaast stijgen de vooruitontvangen subsidies van het Rijk.
Accountantsverslag | 21
Resultaat boekjaar en financiële positie In het kader van transparantie van de mutatie van de financiële positie van de gemeente Roerdalen, vinden wij het van belang om naast het jaarrekeningresultaat de mutatie in het vermogen te duiden. Het jaarresultaat 2025 bedraagt € 7.013.000 positief. Daarnaast is gedurende 2025 per saldo een bedrag van € 1.395.000 ten gunste van het resultaat onttrokken aan de reserves. Vorenstaande betekent dat het eigen vermogen van de gemeente Roerdalen met een bedrag van € 5.618.000 is toegenomen tot € 37.931.000 per 31 december 2025.
Ontwikkeling financiële positie Algemene reserve
Bestemmingsreserves
Resultaat boekjaar
Totaal vermogen
€ x 1.000
€ x 1.000
€ x 1.000
€ x 1.000
Saldo per 1 januari 2025
14.540
13.494
4.279
32.313
Resultaatbestemming 2024
2.647
1.632
-4.279
0
Toevoegingen aan reserves
0
184
0
184
Onttrekkingen aan reserves
-315
-1.264
0
-1.579
0
0
7.013
7.013
16.872
14.046
7.013
37.931
Resultaat 2025 Saldo per 31 december 2025
Accountantsverslag | 22
Weerstandsvermogen
De financiële positie van de gemeente Roerdalen wordt mede tot uitdrukking gebracht in het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de gemeente in staat is financiële tegenvallers op te vangen en toont daarmee de financiële weerbaarheid van de organisatie. In deze paragraaf staat de analyse van het weerstandsvermogen zoals opgenomen in de programmarekening centraal. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de ingeschatte risico’s; deze wordt uitgedrukt in de weerstandsfactor. De hieruit voortvloeiende weerstandsfactor, uitgaande van de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit van de gemeente Roerdalen bedraagt 5,1 (2024: 7,5). De weerstandsfactor daalt hoofdzakelijk omdat de benodigde weerstandscapaciteit relatief sterker stijgt dan de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit stijgt door nieuw geïdentificeerde risico’s uit hoofde van de verstrekte lening en agiostorting aan het Zonnestation Montfort en met betrekking tot de leningen en borgstellingen via het Waarborgfonds Sociale Woning (WSW) waarvoor de gemeente als achtervang geldt. Daarnaast wordt het risico ten aanzien van een lager te ontvangen bijdrage voor bescherm wonen en maatschappelijke opvang financieel hoger ingeschat.
Accountantsverslag | 23
4. Overige elementen Frauderisicofactoren De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Roerdalen. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het onderhouden van een zodanige interne beheersing om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder dat deze afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of van fouten. Onze controle is opgezet om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten, maar richt zich niet specifiek op het ontdekken van fraude. Van het college van burgemeester en wethouders hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het college, het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing zijn betrokken. Noch heeft het college van burgemeester en wethouders materiële onregelmatigheden geconstateerd als gevolg van doen of nalaten door anderen binnen de organisatie. Uit hoofde van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen indicaties van fraude en/of ongeregeldheden.
Tevens hebben wij werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door de leiding van de organisatie. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op: -
-
de memoriaalboekingen die in uw administratie zijn gemaakt, specifiek gericht op het verschuiven van baten en lasten tussen programma’s c.q. taakvelden, dan wel het verschuiven van lasten naar een volgend boekjaar; hiervan hebben wij onderzocht of deze aanvaardbaar zijn; de schattingen; deze hebben wij getoetst op tendenties; en wij hebben onderzocht of er indicatie bestaat voor ongebruikelijke transacties.
Hoewel wij een professioneel kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2025 zijn geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude gebleken. Accountantsverslag | 24
Geautomatiseerde gegevensverwerking Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Bij het uitvoeren van de controle zijn in dit opzicht geen acute bevindingen naar voren gekomen die aan u moeten worden gemeld. Wel vragen wij aandacht voor structurele en gedocumenteerde regievoering en monitoring ten aanzien van uitbestede IT-activiteiten.
Naleving van wet- en regelgeving Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met niet-naleving van wet- en regelgeving.
Onafhankelijkheid
Er is geen bedreiging geconstateerd ten aanzien van de onafhankelijkheid van RSM jegens de gemeente Roerdalen.
Accountantsverslag | 25
Objectiviteit is naast vakbekwaamheid en zorgvuldigheid één van de pijlers van onze beroepsuitoefening. Onder meer door onze onafhankelijke positie geven wij invulling aan het fundamentele beginsel objectiviteit. Nederlands recht, waaronder de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereist daarom dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Binnen RSM Netherlands Accountants N.V. (hierna: RSM) kennen wij aantal waarborgen dat specifiek is opgezet om onze onafhankelijkheid te borgen. Periodiek wordt door ons de naleving van interne en externe onafhankelijkheidsvoorschriften en de daarbij behorende waarborgen beoordeeld. Daarnaast moeten onze professionals jaarlijks, alsmede per individuele opdracht, hun onafhankelijkheid schriftelijk bevestigen. RSM is onafhankelijk van de gemeente Roerdalen en, voor zover bij ons bekend, heeft er zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen RSM en haar zuster- en/of dochterondernemingen en de member firms van RSM International en de gemeente Roerdalen, die naar ons professioneel oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Wij hebben, voor zover van toepassing, de aard van de door ons uitgevoerde non-assurance dienstverlening geëvalueerd en geconcludeerd dat er geen sprake is van werkzaamheden die niet zijn toegestaan op basis van de van toepassing zijnde onafhankelijkheidsregels.
Financiële rechtmatigheid
Van de 9 van toepassing zijnde rechtmatigheidscriteria, komen 3 rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording.
Accountantsverslag | 26
Het begrip financiële rechtmatigheid is concreet gemaakt met behulp van negen criteria. In de jaarrekening legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over alle negen criteria van rechtmatigheid. De eerste zes criteria, die betrekking hebben op getrouwheid en óók onderdeel zijn van rechtmatigheid, komen tot uitdrukking in de balans en het overzicht van baten en lasten. De drie specifieke rechtmatigheidscriteria, te weten het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium komen tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. Criterium Calculatiecriterium Valuteringscriterium Adresseringscriterium Volledigheidscriterium Aanvaardbaarheidscriterium Leveringscriterium Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium
Afgedekt door
Balans en overzicht van baten en lasten
Rechtmatigheidsverantwoording
Normenkader
In samenhang met het controleprotocol stelt de gemeenteraad jaarlijks het normenkader vast, welke de externe en interne regelgeving bevat op basis waarvan de financiële rechtmatigheid wordt bepaald van de acties gedurende het boekjaar.
De gemeenteraad heeft het normenkader als onderdeel van het controle protocol accountantscontrole van de gemeente Roerdalen vastgesteld. Het normenkader is niet door een onafhankelijke derde getoetst op volledigheid. De volledigheid van het normenkader is de verantwoordelijkheid van de gemeente.
Verantwoordings- en rapportagegrens Op basis van de 212-verordening en het controleprotocol heeft de gemeenteraad de verantwoordings- en rapportagegrens bepaald. De verantwoordingsgrens wordt voor de rechtmatigheidsverantwoording als grenswaarde gehanteerd om een conclusie te trekken of de verantwoorde baten en lasten in de jaarrekening, alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt boven welk bedrag het college van burgemeester en wethouders in de paragraaf bedrijfsvoering afwijkingen dient te rapporteren aan de gemeenteraad.
De voor de rechtmatigheidsverantwoording gehanteerde verantwoordingsgrens is vastgesteld op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves, zijnde € 1.549.000. De rapportagegrens is vastgesteld op € 100.000.
Begrotingsrechtmatigheid
De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn vastgelegd in de gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld. Deze nadere invulling heeft plaatsgevonden middels de zogenaamde 212-verordening. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat baten en lasten, alsmede balansmutaties binnen de door de gemeenteraad gestelde begrotingskaders blijven en dat significante wijzigingen tijdig aan de gemeenteraad worden gemeld. Hierdoor kan tijdig een besluit worden genomen door de gemeenteraad en wordt voorkomen dat het risico wordt gelopen op inbreuk op het budgetrecht van de gemeenteraad.
Accountantsverslag | 27
Wij hebben vastgesteld dat begrotingsoverschrijdingen op de lasten groter dan de rapporteringstolerantie bestaan voor de volgende programma’s: • Woonomgeving; en • Bestuur en organisatie. Voorts heeft een overschrijding op een investeringskrediet plaatsgevonden. Wij hebben vastgesteld dat deze begrotingsoverschrijdingen door het college van burgemeester en wethouders getrouw zijn verantwoord in de rechtmatigheidsverantwoording.
Voorwaardencriterium
De toetsing op de naleving van de wet- en regelgeving is primair een verantwoordelijkheid van de gemeente. De van toepassing zijnde wet- en regelgeving is inzichtelijk gemaakt in het normenkader behorend bij het controleprotocol.
Door middel van onze controle op de beheersorganisatie, in combinatie met de door ons uitgevoerde gegevensgerichte controlewerkzaamheden, hebben wij vastgesteld dat dat er sprake is van aanbestedingsonrechtmatigheden voor een bedrag van in totaal € 4.524.000. Daarnaast hebben wij in het kader van SiSa vastgesteld dat voor de specifieke uitkeringen aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. De toets op het misbruik en oneigenlijk is onder meer opgenomen in de interne controlewerkzaamheden ten aanzien van de verschillende processen.
Accountantsverslag | 28
De uitkomst van de toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de financiële rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties. Wij hebben desgevraagd geen signalen vanuit de organisatie ontvangen die wijzen op misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bijlage: geplande en gerealiseerde urenbesteding Voorafgaand aan de start van de controleopdracht maken wij op basis van de reikwijdte en diepgang van de controle-opdracht, in combinatie met onze kennis van de markt waarin uw organisatie opereert, alsmede kennis van de huishouding van uw organisatie, een inschatting van de urenbesteding. In onderstaand overzicht geven wij de geplande en de (verwachte) gerealiseerde urenbesteding weer.
Overzicht geplande en gerealiseerde urenbesteding Functieniveau
Geplande uren
Gerealiseerde uren *
Verschil
Externe accountant
35
38
3
Supervisor/manager
99
140
41
Assistent accountants
221
468
247
Totaal
355
646
291
* De gerealiseerde uren omvatten de stand per heden, inclusief de verwachte uren ten aanzien van dossierafwikkeling.
Accountantsverslag | 29
Bekkerweg 10 Postbus 6005 6401 SB Heerlen T 045 405 5555 rsmnl.com
RSM Netherlands Accountants N.V. Bekkerweg 10 Postbus 6005 6401 SB Heerlen T 045 405 5555 rsmnl.com
RSM Netherlands Accountants N.V. is een onafhankelijk lid van het RSM netwerk en handelt onder de naam RSM. RSM is de handelsnaam van elk bij het RSM netwerk aangesloten kantoor. Het RSM netwerk is een samenwerkingsverband van onafhankelijke accountants- en advieskantoren, die ieder voor eigen verantwoordelijkheid werken. Het RSM netwerk bestaat in geen enkel rechtsgebied als afzonderlijke rechtspersoon. Op alle opdrachten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing, die op verzoek kosteloos worden toegezonden. RSM Netherlands Accountants N.V. is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder 34255759.
© RSM International Association, 2024
Accountantsverslag | 30