07 Jaarstukken 2023 + controleverklaring 2023 (vz)

73 V

De vervoerskosten Omnibuzz zijn voor 2023 lager van gedacht. Dit komt doordat het aantal ritten nog steeds minder is dan vóór de coronaperiode. De begroting van Omnibuzz is namelijk gebaseerd op het vervoersvolume van 2019.

66 V

De kosten gemaakt in het kader van beschermd wonen zijn lager dan begroot. Tevens keert de Modulaire gemeenschappelijke regeling SD L-N een hoger saldo, gebaseerd op hun concept jaarrekening 2023, uit dan verwacht. Dit is verantwoord bij de baten.

38 V

Jeugd

34

Hogere jeugdlasten. Door de veranderde zorg-mix (daling lichte jeugdzorg en stijging zware jeugdzorg) en de toegenomen prijzen zijn er in 2023 meer kosten gemaakt. We zien regionaal dat het gebruik van de zware jeugdzorg toeneemt en daarnaast hebben we in Roerdalen enkele jeugdigen extra die zwaardere (en dus duurdere) jeugdzorg nodig hebben op dit moment.

- 839 N

Lagere uitvoeringskosten ten gevolge van personele ontwikkeling team Midden-Limburg Oost. Het gaat hier om niet ingevulde vacatureruimte en uitval wegens ziekte.

31 V

Kosten project Buurtgezinnen is lager dan begroot. Deze kosten zijn afhankelijk van het aantal koppelingen. Daarnaast zijn diverse projecten betaald uit de specifieke (rijks)uitkering GALA met als gevolg dat 'eigen' middelen niet ingezet hoeven te worden. Ook zijn diverse projecten betaald uit een eenmalige provinciale subsidie kansrijke start, met als gevolg dat eigen middelen niet ingezet hoeven worden.

25 V

bedragen x € 1.000 2. Participatie, ondersteuning en zorg - Belangrijkste afwijkingen

Onderwijs Leerlingenvervoer. Leerlingenvervoer wordt berekend op basis van beladen uurtarief. Dit uurtarief is gestegen. De stijgende kosten zijn te verklaren door een forse toename in aantallen voor Roerdalen, doorberekende NEA-indexeringen en cao-verhogende kosten voor personeel. De specifieke uitkering in het kader van onderwijsachterstandenbeleid is hoger dan de gedane uitgaven. Dit bedrag wordt gereserveerd voor uitgaven in 2024. Zie ook baten. Totaal lasten Baten Participatie

Verschil

- 71 N

170 V

- 272

De definitieve gebundelde uitkering Pw, IOAW, IOAZ, Bbz 2004 ontvangen van het Rijk voor het bekostigen van de Participatiewet en overige uitkeringen is lager dan verwacht bij de halfjaarrapportage.

69 V

De ontvangen aflossingen van de verstrekkte TOZO leningen wordt afgedragen aan het Rijk.

- 61 N

SPUK Wet inburgering 2021, Zie toelichting bij lasten.

- 230 N

SPUK Opvang Oekraïense vluchtelingen. Zie lasten en reserve mutatie.

967 V

Omdat er nauwelijks Bbz leningen zijn verstrekt zijn er geen vorderingen ontstaan. Zie toelichting door bij lasten.

- 61 N

SPUK Energiearmoede. Zie toelichting bij lasten.

- 103 N

SPUK Onderwijsroute. Zie lasten.

88 V

Wmo-voorzieningen Het voordelige saldo, gebaseerd op de concept jaarrekening 2023, van de Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord; Beschermd wonen is hoger dan aanvankelijk werd begroot.

134 V

Onderwijs SPUK Onderwijsachterstandenbeleid; reservering voor 2023. Zie toelichting bij lasten. Totaal baten Mutatie reserves

- 170 N 633 V

Niet uitbetalen Energietoeslag 2023 120% - 150% in december 2022. (zie lasten programma 2)

- 771 N

Niet onttrekken kosten opsporen Stille Armoede aan Algemene reserve

- 27 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 798 N 76 V

Totaal afwijkingen

- 361 N

Jaarstukken 2023

35

Programma 3 Veilige dorpen

Inleiding

Wij streven ernaar om een omgeving te creëren die vrij is van geweld en criminaliteit, een plek waar inwoners met trots en vertrouwen kunnen wonen. Dit betekent het minimaliseren van criminaliteit en het bevorderen van een algemeen gevoel van veiligheid onder de bewoners. Ons streven is dat onze inwoners zo min mogelijk, en bij voorkeur helemaal niet, slachtoffer worden van criminaliteit. Wij willen hierin verder gaan dan reactief optreden en ons focussen op preventieve maatregelen en bewustwordingsprogramma's.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan In 2023 heeft het programma "Veilige dorpen" zich gericht op het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in dorpen. De genomen acties omvatten het verstrekken van veiligheidsinformatie en middelen aan inwoners, het implementeren van brandpreventiemaatregelen, het vergroten van bewustwording en meldingsbereidheid bij veiligheidsproblemen, het bestuurlijk aanpakken van ondermijning en het onderhouden van AED’s.

Tactische doelen Samen met onze veiligheidspartners voorkomen en beperken we de risico’s dat inwoners slachtoffer worden van criminaliteit of overlastsituaties. Waar mogelijk beëindigen we de situatie. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We voorzien onze inwoners van de nodige informatie en middelen om proactieve maatregelen te nemen tegen criminaliteit en onveiligheid. Daarbij steunen we burgerinitiatieven die bijdragen aan de veiligheid in onze dorpen Actie 2: We richten ons op het versterken en implementeren van brandpreventie, niet alleen binnen onze gemeenschap, maar ook daarbuiten, met bijzondere nadruk op grensoverschrijdende initiatieven Actie 3: Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid onder inwoners Actie 4: Verstevigen en actualiseren bestuurlijke aanpak ondermijning Actie 5: Onderhoud AED’s

36













  

  

  

Toelichting Project Kiek Oet Geïnspireerd door het succes en de impact van het project Veilig Ondernemen Parkstad, waarbij het bevorderen van samenwerkingsverbanden zoals Keurmerken Veilig Ondernemen en het aanmoedigen van meldingsbereidheid onder ondernemers centraal staat, zal op 19 maart 2024 het project Kiek Oet van start gaan. De kern van dit initiatief draait om het erkennen dat veiligheid een gezamenlijke inspanning vereist. Velen herkennen verdachte situaties niet, ervaren zelden iets meldenswaardigs of denken dat melden toch geen verschil maakt. Het doel van dit project is een cultuur creëren waarin elke waarneming telt en iedereen zich betrokken voelt bij de veiligheid van hun gemeenschap. Wij organiseren een dag voor ambtenaren, inwoners en ondernemers, waar interactief aandacht wordt geschonken aan het thema ondermijning. Versterken en implementeren van brandpreventie We blijven ons inzetten voor grensoverschrijdende samenwerking in bosbrandpreventie. De geplande subsidieaanvraag voor Interreg VI-A natuurbrandmanagement is uitgesteld tot eind 2023. De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) zal als beoogde Lead-partner optreden, en de definitieve aanvraag zal in het tweede kwartaal van 2024 worden ingediend. Het voorlichtingsprogramma Brandveilig Leven van de Risk Factory blijft een onmisbare schakel.

De Risk Factory heeft opnieuw haar scenario's uitgebreid en nieuwe partners verwelkomd. In 2023 zijn er stappen ondernomen om de programma's van de Risk Factory ook aan te bieden aan het voortgezet onderwijs. Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid onder inwoners Op 26 oktober 2023 hebben we onze inwoners geïnformeerd over ons nieuwe BOA-spreekuur via verschillende communicatiekanalen. Dit spreekuur startte op 14 november 2023 en vond elke dinsdag plaats van 16:00 tot 17:00 in het gemeentehuis van Roerdalen. Gedurende de periode van 14 november tot 19 december 2023, hebben we in totaal 12 inwoners te woord gestaan op deze spreekuren. De ontvangen meldingen waren divers, variërend van auto's die op het trottoir geparkeerd stonden tot mogelijke overtredingen van het bestemmingsplan. Dit spreekuur biedt meerdere voordelen, zoals directe communicatie met de BOA's, verbeterde toegankelijkheid voor de gemeenschap, snellere reacties op lokale problemen, verhoogde gemeenschapsbetrokkenheid en de mogelijkheid tot het bieden van maatwerkoplossingen voor specifieke situaties. Daarom hebben we besloten de pilot in 2024 voort te zetten. We hebben opnieuw via onze communicatiekanalen onze inwoners geïnformeerd. De nieuwe data, van 20 januari tot en met 27 februari 2024, zijn bekendgemaakt.

In maart zullen we een evaluatie uitvoeren om te bepalen hoe we het project verder kunnen ontwikkelen en verbeteren. Verstevigen en actualiseren bestuurlijke aanpak ondermijning Verstevigen bestuurlijke aanpak ondermijning In december 2023 is de nieuwe teamleidster van het Interventieteam Midden-Limburg aangesteld. Dit team, een samenwerkingsverband tussen het RIEC en de zeven Midden-Limburgse gemeenten, is opgezet om de strijd tegen ondermijning aan te gaan. Momenteel vinden er gesprekken plaats tussen de teamleidster en het bestuur van elke betrokken gemeente. De wijze en momenten van inzet van het team zijn onderwerp van onderzoek.

Jaarstukken 2023

37

Actualiseren bestuurlijke instrumenten in de aanpak van ondermijning en overlast Als onderdeel van onze inspanningen om ondermijning tegen te gaan, hebben wij besloten onze Algemene Plaatselijke Verordening (APV) te actualiseren. Een belangrijke update in deze APV betreft artikel 2:22b, eerste lid, van de Apv 2023. Conform dit artikel is het vanaf 1 januari 2024 verboden om zonder vergunning van de burgemeester een camping of recreatiepark te exploiteren. Het doel hiervan is om een veilige en gereguleerde omgeving te creëren, waarin ondermijnende activiteiten doeltreffend kunnen worden aangepakt en voorkomen. Deze vernieuwde APV biedt ons meer mogelijkheden om adequaat op te treden tegen de ondermijnende activiteiten die zich binnen de campings en recreatieparken kunnen voordoen. Daarnaast hebben wij in onze organisatie vastgesteld dat ons huidige Bibob-beleid niet langer adequaat aansluit bij de hedendaagse eisen en uitdagingen. Gezien de evolutie in criminele activiteiten en de complexiteit hiervan, is een herziening noodzakelijk. Daarom plannen we in 2024 een grondige update van ons Bibob-beleid, om zo effectiever in te spelen op moderne risico's en een sterkere aanpak te hanteren in de strijd tegen ondermijning.

Onderhoud AED’s De gemeente Roerdalen beschikt over een uitgebreid en goed functionerend Reanimatie Oproep Netwerk, bestaande uit meer dan 400 burgerhulpverleners (vrijwilligers) en 38 Automatische Externe Defibrillatoren (AED’s). Deze AED’s zijn geregistreerd bij HartslagNu, het landelijke Reanimatie Oproep Systeem in geval van een circulatiestilstand (hartstilstand). Om deze bestaande situatie te versterken, zoekt de gemeente samenwerking met Stichting Hart voor Limburg / Hart voor de buurt, die een rol vervullen wat betreft het onderhoud en adviseren over het gebruik van de AED’s. Sterker positioneren van de domeinen zorg en veiligheid, zowel lokaal als regionaal Onderwerp Actie 1: Versterken van de samenhang tussen domeinen zorg en veiligheid. Actie 2: Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein (Wams) Actie 3: Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten.

Inhoud

  

Financiën

  

Planning

  

Toelichting Versterken van de samenhang tussen domeinen zorg en veiligheid. We versterken de samenhang tussen zorg en veiligheid. Dit doen we op verschillende manieren. Eén daarvan omvat de inzet van een beleidsmedewerker die werkzaam is binnen zowel het team voor maatschappelijke ontwikkeling als het team voor openbare orde en veiligheid. Daarnaast brengen we partners samen om vraagstukken die deze twee domeinen aangaan gezamenlijk aan te pakken. Dit doen we op casusniveau en op procesniveau. We nemen daar als gemeenten vanuit het vangnetoverleg en met het doorbraakteam nog een kartrekkersrol in. Het doel is dit te implementeren in een reguliere aanpak. Bestuurlijk is de verbinding tussen zorg en veiligheid ook gemaakt bijvoorbeeld door actuele thema’s gezamenlijk te agenderen.

38

Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein De MER gemeenten hebben een gezamenlijke projectopdracht opgesteld als voorbereiding op de Wams ondanks dat deze wet met de val van het kabinet controversieel is verklaard. De verwachting is dat de Wams in 2025 in werking zal treden. We willen daar niet op wachten omdat we geloven in het werken met eenzelfde gecoördineerde aanpak bij complexe problematiek. Het helpt inwoners en de uitvoering in het zorg en veiligheidsdomein in het maken van een maatwerkplan. Roerdalen heeft hier al ervaring mee opgedaan. We zijn in 2022 gestart met de Doorbraakmethode, Maasgouw en Echt-Susteren wil deze aanpak nu overnemen. Een ander belangrijk deelresultaat van het gezamenlijke project is het borgen van een proces, werkwijze en ondersteunend systeem in het delen van privacy gevoelige gegevens van onze inwoners. We hebben onze planning bijgesteld naar het eerste kwartaal van 2025 omdat de voorbereiding en het komen tot een gezamenlijk projectplan met de drie MER gemeenten meer tijd in beslag heeft genomen. Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten Het programma Geweld in Afhankelijkheidsrelaties heeft zowel regionaal als op MER niveau vertraging opgelopen. Dit heeft te maken met het wegvallen van programma- en projectleiders.

Ondanks deze vertraging hebben we met de MER gemeenten en betrokken uitvoerders uit het sociaal domein een verbeterplan opgesteld. Het verbeterplan is tot stand gekomen op basis van de input die we hebben opgehaald uit de “Zelfscan werken aan Veiligheid”. Deze is eind 2022 ingevuld door professionals en de MER gemeenten en geeft een beeld van hoe effectief onze lokale (wijk) teams huiselijk geweld of kindermishandeling signaleren en oppakken. Samen met de uitvoering wordt een prioritering aangebracht waarmee we dit jaar aan de slag gaan.

Reguliere werkzaamheden           

Borgen van de rampenbestrijding en crisisbeheersing; Gemeentelijke processen oranje kolom; Advisering grootschalige evenementen; Advisering bij explosievenonderzoeken; Coördinatie bestuurlijk aanpak ondermijning; Aanpak radicalisering, mensenhandel en illegale prostitutie; Verbindende schakel tussen het zorg- en veiligheidsdomein; Borgen van doorbraakmethode als aanpak complex casuïstiek in Roerdalen; Regie vangnetoverleg (Integrale aanpak complexe casuïstiek, bemoeizorg en zorgmijders); Regie hoarding, ernstig vervuilde woningen en verplichte zorg; Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Limburg (Integrale aanpak complexe casuïstiek in combinatie met criminaliteit).

Jaarstukken 2023

39

Financieel

bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen

Rekening Primitieve 2022 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2023

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 2.284 184 - 2.100

- 2.345 93 - 2.252

- 2.506 193 - 2.313

- 2.449 220 - 2.229

57 V 27 V 84 V

Resultaat

- 2.100

- 2.252

- 2.313

- 2.229

84 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Jaarlijks ontvangen wij een factuur v.w.b. kosten het functioneel leeftijdsontslag van oud brandweermedewerkers (FLO) en tweede loopbaanbeleid. Deze kosten zorgen voor een overschrijding van de begroting. In 2024 zal gezocht worden naar een eenmalige afkoop waarmee de kosten FLO en 2e loopbaanbeleid onderdeel gaan uitmaken van de jaarlijkse begroting VRLN. Vanaf 1 april 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk voor woningontruimingen. Kosten die gemaakt worden mogen in rekening worden gebracht bij de verhuurder. In 2023 heeft de gemeente geen kosten gemaakt in dit kader.

25 V

Het budget van Zorg en Veiligheid bestaat voor een deel uit incidentele kostenposten. Een deel van het budget is gebaseerd op kosten die alleen worden gemaakt bij complexe hulpvragen van inwoners. In 2023 hebben we een minder aantal complexe hulpvragen ontvangen waardoor een deel van dit budget niet is gebruikt. Het is belangrijk op te merken dat deze besparing niet als structureel kan worden beschouwd.

36 V

Totaal lasten Baten Opgelegde dwangsommen Woningontruimingen; zie toelichting bij de lasten.

40

- 36 N

25 V 42 V - 25 N

Totaal baten Mutatie reserves N.v.t.

17 V

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

42 V

Totaal afwijkingen

84 V

-

Programma 4 Economie, natuur, toerisme, cultuur en duurzaamheid

Inleiding

Dit programma richt zich op het bevorderen van duurzaamheid en het versterken van de gebiedsgerichte ruimtelijke-, economische en sociale samenhang, met het accent op ruimtelijke ontwikkeling en economische activiteiten, zonder de natuur onherstelbaar te belasten. Economie, natuur, cultuur en duurzaamheid worden hierbij met elkaar in verband gebracht in het kader van toeristisch-recreatieve ontwikkeling. Bestaande economische dragers worden gefaciliteerd, evenals nieuwe initiatieven met een economische spin-off. We werken steeds meer integraal en gebiedsgericht, waarbij projectmatig werken steeds meer wordt geïntegreerd. De Omgevingswet geeft ons hiervoor meer mogelijkheden. De doelen en acties binnen dit programma worden gedaan voor en het liefst samen met onze inwoners. Onze inwoners worden zelf meer verantwoordelijk in het vergunningenproces als zij een aanvraag indienen door de invoering van en het werken volgens de Omgevingswet. Wij zullen onze inwoners hierbij ondersteunen. De link met programma 1 Krachtige dorpen met ‘Samen doen’/ Andere overheid ligt duidelijk voor de hand. In 2023 is de kentering in Rijksbeleid steeds zichtbaarder geworden. Het Rijk trekt steeds meer de regie ‘Nationale regie op de ruimtelijke ordening’ naar zich toe en laat daarbij steeds meer taken door de gemeenten uitvoeren zonder hiervoor structurele middelen over te dragen.

Daarbij hebben wij de beperkte mogelijkheid tot medebewind die zich hierbij voordeden zo veel mogelijk aangegrepen, om de belangen van de gemeente Roerdalen zo goed mogelijk in te brengen.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Het doel van dit programma is om nieuwe, duurzame mogelijkheden te creëren op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, cultuur en wonen. Deze onderwerpen vormen de economische motor van onze gemeente. Hierdoor kunnen we bestaande werkgelegenheid in stand houden en ontstaat er extra (in)directe werkgelegenheid. Dat is goed voor onze inwoners en versterkt de lokale economie zodat we een aantrekkelijke woon-, werk en leef-gemeente worden en blijven. Het thema duurzaamheid is hierbij steeds belangrijker geworden. Economische ontwikkelingen zijn goed, maar moeten wel duurzaam plaatsvinden. Roerdalen is een grensgemeente. Wanneer wij een cirkel rondom Roerdalen trekken met een doorsnee van 30 kilometer, dan valt een groot deel van deze cirkel in Duitsland. Het is dus logisch om hierbij samen te werken met onze Duitse partners. Wij zetten ons Euregionaal in en ook dat biedt

Jaarstukken 2023

41

daarmee nieuwe kansen. Verder werken we samen in de Samenwerking Midden-Limburg, Nationaalpark De Meinweg nieuwe Stijl, OML en in Keyport. Cultuur Stichting Natuurlijk! Postert heeft een burgerinitiatief gestart voor de realisatie van een nieuwe Cultuur-Historische Kunstroute in Posterholt. Dit initiatief wordt door ons gesteund met een subsidie. Hiermee wordt een evenwichtige spreiding van kunstinitiatieven over de kernen bereikt. Extra werkzaamheden. De provincie is in het kader van de ‘Nationale regie op de ruimtelijke ordening’ verder gegaan met het opstellen van het Limburgs Programma Landelijke Gebied (LPLG) en het Ontwerpend Onderzoek Midden-Limburg is in 2023 afgerond. Het behalen van de Natura 2000 doelen op onze eigen terreinen, is ook een taak die valt binnen dit kader. Wij hebben in de processen aandacht gevraagd voor onze gemeentelijke, strategische doelen zoals hierboven beschreven. De programma’s hebben input gekregen vanuit onze gemeente. Deze twee programma’s geven de richting vanuit de provincie aan voor de mogelijkheden en onmogelijkheden voor de ontwikkelingen in het landelijk gebied. Daarom hebben wij de gemeentelijke belangen en dilemma’s ingebracht. Dit leverde in 2023 een druk op de ambtelijke capaciteit en hierdoor zijn andere zaken op een lagere prioriteit gezet.

Tactische doelen Invoeren van de Omgevingswet en werken met de Omgevingswet Onderwerp Inhoud Actie 1: Samenstellen Omgevingsplan  Actie 2: Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)



Financiën

Planning









Toelichting Samenstellen Omgevingsplan Eind 2022 is de keuzenotitie ‘Omgevingsplan versie 1.0’ door de gemeenteraad vastgesteld. Het doel was om deze in 2023 verder uit te werken en te starten met het opstellen van een set ruimtelijke regels voor het omgevingsplan. Gedurende 2023 is het aantal ingediende ruimtelijke principeverzoeken en plannen hoog gebleven omdat veel inwoners en ondernemers hun plannen nog onder de oude wetgeving in procedure wilden brengen. Daarom is er in overleg met het college voor gekozen eerst prioriteit te geven aan het in procedure brengen van al deze plannen voor 1 januari 2024. In het laatste kwartaal van 2023 zijn er nog 17 plannen in procedure gebracht. Door deze keuze in prioritering is de keuzenotitie nog niet verder uitgewerkt en is er nog niet gestart met het opstellen van de basisregelset voor het omgevingsplan. Hier hebben wij nog tot eind 2032 de tijd voor. Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) Het afgelopen jaar hebben we voldaan aan alle wettelijke vereisten om aangesloten te zijn op het DSO. De functionaliteiten van het DSO zijn werkend. De plansoftware die wij gebruiken voor het opstellen van het omgevingsplan is nog niet werkend op het DSO.

42

Groene gemeente met gezond ondernemersklimaat Onderwerp Actie 1: Nieuwe natuur realiseren, Gebiedsproces Flinke Ven

Inhoud

Financiën

Planning







Actie 2: Beheer en Natuurontwikkeling gemeentelijke bossen en natuurterreinen.







Actie 3: Kaderrichtlijn water, Groene bergingen langs de Vlootbeek realiseren







Actie 4: Inzetten op nationaal park (De Meinweg) nieuwe Stijl







Actie 5: Initiatieven van inwoners en ondernemers steunen







Actie 6: Regionale Samenwerking







Actie 7: Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden







Toelichting Nieuwe natuur realiseren, Gebiedsproces Flinke Ven Wij hebben als gemeente diverse gronden prachtvrij gemaakt. Streven was eind 2023 de grondakte te laten passeren, waarbij de verkoop van de gronden in het Flinke Ven en de daarbij behorende grondruil nabij Montfort een feit werd. De provincie heeft op het laatste moment aangegeven dat dit niet door kon gaan in 2023, dat is begin 2024 geworden. Beheer en Natuurontwikkeling gemeentelijke bossen en natuurterreinen. De beheersovereenkomst met de Bosgroep voor het beheer van onze gemeentelijke bossen en natuurterreinen is afgesloten voor de jaren 2023-2032. Met als streefdoel een gezonde mix van multifunctionele bossen, natuurlijke bossen, natuurterreinen met hoge biodiversiteit en landschapselementen die een bijdrage leveren aan de beleving van het landschap. Kaderrichtlijn water, Groene bergingen langs de Vlootbeek realiseren De groene bergingen langs de Vlootbeek zijn grotendeels gerealiseerd. Locatie Sportlaan Montfort wordt in 2024 meegenomen in de reconstructie van de omliggende wegen (Sportlaan e.o.). Locatie Borgsweg te Posterholt leverde veel bezwaren uit de omgeving op. Daarom wordt hiervoor een alternatieve locatie uitgewerkt. Inzetten op nationaal park (De Meinweg) nieuwe Stijl Het transitieproces van Nationaal Park De Meinweg bevindt zich in de afrondende fase.

Samen met de partners van het Nationaal Park hebben we een ambitiedocument opgesteld waarin wij gezamenlijk met de partners aangeven hoe wij de transitie van het nieuwe Nationaal Park willen vormgeven en hoe wij daarmee willen voldoen aan het nieuwe Rijksbeleid voor Nationale Parken. Initiatieven van inwoners en ondernemers steunen We hebben in 2023 onze ondernemers gefaciliteerd doordat: - we de rol van onze bedrijvencontactfunctionaris overal bekend maken en ondernemers hier ook steeds vaker gebruik van maken. - we een ondernemersavond hebben georganiseerd waar we een aantal actuele onderwerpen aan het licht hebben gebracht. De avond stond in het teken van meedenken, verwijzen Jaarstukken 2023

43

en mensen met elkaar in contact brengen; - we samen met Keyport een ontbijtsessie hebben georganiseerd om enkele actuele projecten toe te lichten. - we bedrijfsbezoeken hebben gebracht (zowel bestuurlijk als ambtelijk). Wij vinden het belangrijk om dicht bij de ondernemers te staan en te horen en weten wat er leeft en speelt. In 2024 worden de bedrijfsbezoeken voortgezet. - we 3x per jaar een nieuwsbrief versturen met daarin belangrijke informatie, uitnodigingen of andere interessante informatie. - we de contacten met de ondernemersverenigingen verder hebben geïntensiveerd. Wij zijn in 2023 begonnen met een structureel bestuurlijk overleg om elkaar te informeren en waar mogelijk samenwerking op te tuigen. Tevens hebben we samen met de ondernemersverenigingen een nieuwe toeristische plattegrond gemaakt. In 2024 wordt de samenwerking met de ondernemersverenigingen verder voortgezet. - we als gemeente subsidies hebben verleend aan diverse initiatieven, waaronder Mijn wens voor jou van Ondernemersvereniging Roerdalen, de Gelöksgezet van Stichting Gastvrij RoerdalenWassenberg. - we de voorbereidingen voor het Keyport-project ‘Regio in je rugzak’ verder hebben doorontwikkeld om te komen tot een 2-daagse evenement in 2024.

Hier willen we jongeren van 15 t/m 25 jaar uit de regio kennis laten maken met het werken in de toeristische sector en hen tevens laten meedenken hoe Roerdalen in de toekomst toeristisch-recreatief aantrekkelijker kan worden voor jongeren. Regionale Samenwerking We hebben in 2023 regionaal samengewerkt, doordat: - we op basis van de in 2021 vastgestelde Regionale Visie Recreatie & Toerisme aan de actualisatie van het uitvoeringsprogramma hebben gewerkt. De realisatie is medio 2023 gebeurd. Vanuit hier zijn we begonnen met het opnieuw leven inblazen van de visie. - we hebben deelgenomen aan de verkennings- en pré-operationele fase voor een provinciale datatool, waarmee meer inzicht wordt verkregen in de toeristische markt van recreatieve voorzieningen en verblijfsaccommodaties. - we actief in gesprek zijn (geweest) met Limburg Marketing om te komen tot een nieuw meerjarenplan voor 2025-2029. - we hebben verder gewerkt aan de voorbereidingen voor de realisatie van Toeristische Overstap Punten (TOP). - we zijn begonnen met de opstart van een nieuw project, genaamd “Limburgse Natuurparels, the big five”.

Dit project heeft als ambitie de 5 grote natuurgebieden in Midden-Limburg, het Nationaalpark De Meinweg, Nationaal Park De Groote Peel, Grenspark Kempen-Broek, Rivierpark Maasvallei en Natuurgebied Het Leudal, vanuit één marketingconcept met elkaar te verbinden (thematisch en fysiek) en te laden met bijpassende product-markt-combinaties. - we het project ‘Realisatie Netwerk Grensoverschrijdende Ruiterroutes’ (RNGR) samen met de deelnemende partijen hebben uitgewerkt en voor cofinanciering hebben ingediend onder INTERREG VI. Begin 2023 heeft de Euregio hier positief over gestemd en is aan het project de gevraagde bijdrage toegekend. Grenspark Maas-Swalm-Nette is trekker van het project en is in 2023 begonnen met de eerste voorbereidingen om tot realisatie te komen. - we met Routebureau Noord- en Midden-Limburg gewerkt hebben aan de haalbaarheid van mindervalidenroutes in Roerdalen; - we in nauw contact hebben gestaan met OML (Ontwikkelingsmaatschappij Limburg BV) en Keyport om actuele ontwikkelingen goed te monitoren; - we de contacten met de Duitse buurgemeenten Wassenberg en Niederkrüchten hebben aangehaald om te kijken waar elkaar kunnen helpen en meer kunnen samenwerken. De eerste contouren van een grensoverschrijdende fietstocht zijn zichtbaar.

44

- we in de WCL samenwerking zijngestart met het onderzoeken wat we nodig hebben aan samenwerking op het gebied van de gebiedsontwikkelingen in het kader van het NPLG. In 2024 is dit onderzoek gereed. - we nadat wij te horen kregen dat onze aanvraag voor een Regio Deal 4de tranche niet gehonoreerd werd door het Rijk, regionaal de schouders eronder hebben gezet en gekeken hebben wat wij van de afwijzing konden leren. Wij hebben ervoor gekozen een nieuwe aanvraag in te dienen en deze samen met onze partners verbeterd en versterkt. De nieuwe aanvraag voor een Regio Deal 5de tranche ‘Regio onder druk!’ hebben wij in het najaar 2023 ingediend, deze is begin 2024 toegekend. Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden - Het nieuwe beleidskader voor recreatie en toerisme is door het college vastgesteld. Dit hebben we opgesteld in samenspraak met inwoners en ondernemers uit de sector en alle andere partners waarmee we samenwerken buiten en binnen het gemeentehuis; - Vervolgens hebben we het uitvoeringsprogramma nader uitgewerkt en prioriteiten aangebracht. Dit hebben we wederom in samenspraak gedaan met inwoners en ondernemers uit de sector en alle andere partners waarmee we samenwerken buiten en binnen het gemeentehuis. Tijdens de begrotingsvergadering 2024 is voor een periode van 4 jaar een structureel bedrag gereserveerd om het uitvoeringsplan uit te voeren.

- We hebben samen met Limburgs Landschap een projectgroep samengesteld, waarmee we samen een MTB-route in Montfort hebben aangelegd. Hierbij zijn goede afspraken gemaakt over de borging van kwaliteit en onderhoud van de route; - Roerdalen is een gemeente met veel hippische bedrijvigheid. In het kader hiervan hebben we in mei 2023 alle betrokken partijen uitgenodigd voor een inspiratieavond en zijn we in navolging daarvan gestart met een adviesgroep. Het doel is om Roerdalen meer op de kaart te zetten als ‘hippische hotspot’ in Midden-Limburg. - We zijn begonnen met het opknappen van de paardenhindernisbaan op de Meinweg. In september is de baan geopend met de naam Roerdalen Horse Experience. - We zijn begonnen met het onderzoeken van de mogelijkheden om het rolstoeltoegankelijk familiepad op de Meinweg op te knappen. In 2024 worden de aanpassingen doorgevoerd. - De overeenkomst voor de informatietaak (o.a. VVV-agentschappen) met Limburg Marketing is opgezegd. Onze eigen ondernemers zijn overtuigd dat we alle ondernemers in Roerdalen beter kunnen bedienen als zij de regie in eigen handen nemen. In 2024 worden de nieuwe Geluksinfopunten geopend. - Het onderzoek naar de haalbaarheid voor de Fietsverbinding Roermond-Mönchengladbach is vanwege onvoldoende financiële dekking stil komen te liggen.

We verwachten in Q2 2024 uitsluitsel te krijgen over het (wel of niet gedeeltelijk) doorgaan van de verbinding. Invulling geven aan de energie- en warmtetransitie Onderwerp Actie 1: Realiseren van duurzame grootschalige opwek van energie

Inhoud

Financiën

Planning







Actie 2: Stimuleren duurzame opwek kleinschalig en besparing inwoners







Actie 3: Doorontwikkelen warmtetransitie







Actie 4: Ondernemersaanpak







Actie 5: Gemeente Roerdalen en maatschappelijke organisaties







Jaarstukken 2023

45

Toelichting Realiseren van duurzame grootschalige opwek van energie De procedure voor ons eigen zonnepark heeft vertraging opgelopen. De procedure rond de eerste tranche zonnevelden loop volgens schema. Grootschalig zon op dak heeft geen doorgang kunnen vinden door netwerkcongestie. Alle uitgaves zijn binnen budget gebleven. Stimuleren duurzame opwek kleinschalig en besparing inwoners Inwoners zijn actief aan de slag met duurzame opwek en besparing met bestaande regelingen. Doorontwikkelen warmtetransitie De doorvertaling van Transitievisie Warmte naar een gebiedsgerichte- en op doelgroep gerichte aanpak is gemaakt. Ondernemersaanpak We helpen de ondernemers met hulp van Stichting Groene Economie Limburg, OML, RUD en Parkmanagement met het verduurzamen van hun bedrijf. Gemeente Roerdalen en maatschappelijke organisaties Een aantal maatschappelijke organisaties hebben zelf verduurzamingsmaatregelen getroffen of treffen voorbereidingen om die binnenkort te nemen, denk hierbij aan verledden van binnenverlichting (sporthallen, kantines, kleedruimtes) verledden van buitenverlichting (voetbalvelden). Ook het plaatsen van pv panelen op daken van accommodaties is een actie die vaker voorkomt. Voor ons eigen vastgoed, geldt dat er verbouwd zal worden bij de gemeenteloods in Melick.

Voor andere vastgoedobjecten zijn we in afwachting van een accommodatiebeleid waardoor we de juiste keuzes in verduurzaming kunnen maken. Investeren om te renderen Onderwerp Actie 1: Plan van aanpak investeringen

Inhoud

Financiën

Planning







Toelichting Het haalbaarheidsonderzoek naar de reclameobjecten langs gemeentelijke wegen is afgerond en het plan van aanpak is uitgevoerd. In 2024 worden de eerste inkomsten hiervan verwacht. Het haalbaarheidsonderzoek naar de reclamemast langs de A73 is daarentegen in 2023 niet afgerond. In 2023 is er binnen het budget ‘Investeren om te Renderen’ ongeveer vier hectare landbouwgrond aangekocht voor een bedrag van € 286.000- . Dit is conform de eerder door de raad gestelde kaders die gelden binnen het project ‘Investeren om te Renderen’. Hierin staat namelijk vermeld dat er in totaal 9 hectare landbouwgrond kan worden aangekocht binnen het beschikbaar gestelde budget. Daar past deze aankoop dus binnen.

46

Reguliere werkzaamheden                 

Afronden ontwikkeling LOG Montfort; Pacht- en grondzaken; Economie; Recreatie en toerisme; Cultureel erfgoed/cultuur; Ruimtelijk beleid; Deelname in grenspark Maas, Swalm, Nette; Deelname Samenwerking Midden Limburg Economie / Toerisme en Recreatie / Ruimte; Deelname Netwerkberaad Samenwerking Midden-Limburg; Deelname Keyport; Deelname Euregio; Deelname in VVV Midden-Limburg; Deelname in Stichting Ons WCL; Deelname overleggen Gebiedsvisie de Meinweg; Deelname Regionale Energie Strategie; Euregionale samenwerking (Wassenberg en Niederkrüchten); Inzet expertise andere collega’s voor de doelen van de Nationale Opgaven.

Extra werkzaamheden 1. Limburgs Programma Landelijk Gebied: Input geleverd en de gemeentelijke belangen vertegenwoordigd bij de provincie voor het opstellen van het eerste programma. 2. Ontwerpend Onderzoek; Input geleverd en de gemeentelijke belangen vertegenwoordigd bij de provincie voor het opstellen van dit ontwerpend onderzoek. 3. Regiodeal: Input geleverd en de gemeentelijke belangen en thema’s die belangrijk zijn voor de regio en Roerdalen ingebracht.

Financieel bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Rekening Primitieve 2022 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2023

Verschil

- 2.402 1.256 - 1.146

- 1.788 681 - 1.107

- 2.794 1.840 - 954

- 2.024 904 - 1.120

770 V - 936 N - 166 N

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 11 213 202

288 288

965 965

275 275

- 690 N - 690 N

Resultaat

- 944

- 819

12

- 845

- 856 N

Jaarstukken 2023

47

Toelichting bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Onderhoud recreatieve routes, akkerranden, minder uitgaven.

23 V

In 2023 zijn er geen uitgaven geweest voor Regionale projecten.

30 V

Minder uitgaven aan de uitvoering Actieplan Duurzame Energie, er is vertraging opgelopen door capaciteitsgebrek en door gebrek netcapaciteit is het zonnedak nog niet gerealiseerd.

536 V

De uitgaven voor de implementatie van de Omgevingswet zijn achtergebleven door uitstel van de Omgevingswet door het Rijk

122 V

Minder uitgegeven voor het project Ontwikkeling LOG Montfort

30 V

Totaal lasten Baten in 2023 zijn er meer grondstroken verkocht dan ingeschat. De grondruil Flinke Ven is niet in 2023 gerealiseerd. Totaal baten Mutatie reserves

48

741 V 43 V - 1.000 N - 957 N

Minder ingezette Algemene Reserve voor Actieplan Duurzame Energie

- 590 N

Minder ingezette Reserve Gebiedsontwikkeling LOG Montfort o.b.v. gerealiseerde kosten

- 30 N

Minder ingezette Reserve Programma Plan Omgevingswet

- 52 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 672 N 32 V

Totaal afwijkingen

- 856 N

Programma 5 Woonomgeving

Inleiding

Dit programma gaat over de woonomgeving van onze inwoners. Onze gemeente is een prachtige gemeente waar het mooi wonen is in het groen. Natuur, werkgelegenheid en voorzieningen zijn nabij. De sociale samenhang in onze dorpen is groot, met een actief verenigingsleven. We blijven ons inzetten om nog aantrekkelijker te worden voor nieuwe inwoners. In dit programma hebben we daarbij te maken met een demografische transitie die vraagt om andere woningen. Dit speelt een rol bij de keuzes voor de toekomst. De bestaande woningvoorraad is daarbij voor een deel niet levensloopbestendig en in onze gemeente grotendeels in particulier bezit. Dit heeft onze aandacht. Evenals in programma 4 zien we een kentering in Rijksbeleid. Het Rijk trekt steeds meer de regie van de grote opgaven naar zich toe. Hierbij laat het Rijk steeds meer taken door de gemeenten uitvoeren zonder hiervoor structurele middelen over te dragen. In lijn hiermee is rondom de woningbouwopgave in maart 2023 de Woondeal Limburg, tussen de Rijksoverheid, de Provincie Limburg en alle Limburgse gemeenten gesloten, de corporaties hebben de Woondeal Limburg ook mee ondertekend. Het bouwen voor de landelijke behoefte krijgt hierbij prioriteit boven de lokale c.q. de regionale woonbehoefte. De woningmarkt wordt sterker gereguleerd.

Daarbij hebben wij de beperkte mogelijkheid tot medebewind die zich hierbij voordeden zo veel mogelijk aangegrepen. Hierbij hebben wij de belangen van de gemeente Roerdalen alsook van de regio (in onze rol als voorzitter SML-werkveld wonen) zo goed mogelijk ingebracht.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

We willen een woongemeente blijven, met huisvesting die past bij de behoefte van onze inwoners, in relatie tot krachtige dorpen, leefbaarheid en openbare ruimte. We stimuleren dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen woning kunnen blijven wonen. Deze woning moet nu en in de toekomst voldoen aan hun eigen behoefte en liggen in een prettige en veilige leefomgeving. Hiervoor is een woningvoorraad nodig die goed aansluit op de toekomstige woonbehoefte van onze huidige en nieuwe inwoners. In de context van krapte op de woningmarkt hebben we gewerkt aan extra woningen (kwantiteit) die kwalitatief (type woning) goed aansluiten bij de woonbehoefte van onze huidige en toekomstige inwoners. Daarnaast hebben we ingezet op het kwalitatief verbeteren van sterk verouderde woningen. De belangrijkste leidraden hiervoor zijn de in 2022 vastgestelde Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 en de Woondeal Limburg. Een van de afspraken in de Woondeal is bijvoorbeeld dat het Rijk, de Provincie Limburg, de corporaties en de gemeenten de bouwopgaven regelmatig bespreken (dit gebeurt op zogenaamde Versnellingstafels). Aan bod komen dan onderwerpen of thema’s die nu voor vertraging zorgen. Er zijn momenteel veel bouwactiviteiten, maar we hebben ook geconstateerd dat bouwen door diverse

Jaarstukken 2023

49

omstandigheden steeds lastiger wordt. Doel van de versnellingstafels is de realisatie van bouwopgaven te versnellen. Mede door dergelijke Versnellingstafelgesprekken zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen voor landelijke subsidies gewijzigd. In 2023 hebben wij daardoor voor projecten van derden binnen onze gemeente Startbouwimpuls (SBI) kunnen aanvragen. Deze impuls is voor projecten die planologisch ver genoeg zijn om te starten met bouwen, maar door de veranderde economische omstandigheden de businesscase niet meer konden rond rekenen. In 2023 zijn de tijdelijke woningen opgeleverd in Vlodrop, Sint Odiliënberg en Melick. Daarnaast zijn aan de slag gegaan met de voorbereidingen voor het uitbreiden van de woonwagenlocaties in Montfort en Herkenbosch, zoals het opstellen van het planologisch kader. Met bovenstaande acties willen we uiteindelijk bereiken dat onze huidige (en toekomstige) inwoners kunnen (blijven) wonen in een woning die voldoet aan hun eigen behoefte in een goed woon- en leefklimaat. Voor een goed woon- en leefklimaat is een goede sociale samenhang belangrijk, waaraan bewoners en verenigingen zelf ook bijdragen (zie programma 1). Hierbij hebben we aandacht voor bijzondere doelgroepen waarbij we de relatie leggen met participatie, zorg en ondersteuning (programma 2).

Tevens draagt ook het onderhoud alsook de ontwikkeling van de openbare ruimte hieraan bij (zie programma 6). Extra werkzaamheden. De Woondeal Limburg, waarover nog tot kort voor de ondertekening in 2023 onderhandeld is, valt onder het ‘Nationale Programma Verstedelijking en Wonen’. Het is belangrijk dat wij als gemeente een bijdrage (blijven) leveren aan de Nationale Programma’s, voor zowel de korte (2030) alsook de langere termijn (2050). Wij hebben in het proces van de Woondeal Limburg aandacht gevraagd voor onze gemeentelijke, strategische doelen zoals hierboven beschreven. Door alle ontwikkelingen die zich in sneltreinvaart opvolgen, onder andere op het gebied van wetgeving, denk hierbij aan de hierboven omschreven woningbouwopgave, het duurzaamheidsvraagstuk of de stikstofproblematiek, blijft het een grote uitdaging om hier op een goede manier handen en voeten aan te geven. Dit legde en legt een stevige claim op de beschikbare capaciteit voor reguliere beleidswerkzaamheden.

Tactische doelen Het bereiken van een woningvoorraad die qua kwaliteit, aantallen en proces goed aansluit bij de behoefte van onze inwoners Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren    Actie 2: Afsluiten Meerjarige prestatieafspraken Roerdalen met Wonen Limburg Actie 3: Lokale prestatieafspraken actualiseren













Actie 4: Project tijdelijke woningen in alle dorpen (prioritaire/speerpunt programma overstijgend)







Toelichting Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren Als gevolg van de rijksopgaven is de prioritering aangepast en is de woonzorganalyse met voorrang uitgevoerd ten opzichte van het woonbehoefteonderzoek. Voor de woonzorganalyse is in 2023

50

opdracht gegeven. De resultaten van de woonzorganalyse dienen als input voor de uitvoering van het woonbehoefteonderzoek hetgeen in 2024 wordt uitgevoerd. Project tijdelijke woningen in alle dorpen (prioritaire/speerpunt programma overstijgend) Ten gevolge van de bouwplanning door externe partijen zijn de tijdelijke woningen in Vlodrop, Sint Odiliënberg en Melick opgeleverd in 2023. De tijdelijke woningen in Herkenbosch, Montfort en Posterholt worden opgeleverd in 2024. Prettige woon- en leefomgeving Onderwerp Actie 1: Monitoren nieuwe afvalinzameling

Inhoud

Financiën

Planning







Actie 2: Bewustwording van duurzaamheid via het aanbieden lespakketten op scholen







Toelichting Monitoren nieuwe afvalinzameling In 2022 heeft de gemeente Roerdalen een nieuwe manier van afval inzamelen geïntroduceerd in de gemeente. De resultaten over dit eerste jaar zijn in 2023 met de gemeenteraad gedeeld. Conclusie is dat het nieuwe afvalbeleid haar vruchten afwerpt op het gebied van milieurendement. Ook zijn er nog een aantal aandachtspunten, waaronder het terugdringen van de hoeveelheid kilo’s fijn restafval, waar de komende jaren nog progressie in geboekt kan worden. Bewustwording van duurzaamheid via het aanbieden lespakketten op scholen In 2023 hebben alle basisscholen in onze gemeente het lespakket over afvalscheiding aangenomen welke door RD Maasland aangeboden wordt. Hiermee hebben we de doelstelling behaald.

Reguliere werkzaamheden          

Uitvoering afvalnota; Grondexploitaties; Gebiedsontwikkeling; Ruimtelijke plannen; Planschadezaken/Nadeelcompensatie; Voorzitter voor het werkveld Wonen, Zorg en Woonomgeving namens de Samenwerking MiddenLimburg (SML) en hiermee verbonden afvaardiging Versnellingstafel Limburg namens regio Midden-Limburg; Deelname Samenwerking Midden Limburg; Lokale prestatieafspraken (woningcorporatie, gemeente en huurdersbelangenvereniging); Huisvesting statushouders, huisvesting ontheemden. Inzet expertise andere collega’s voor doelen van de Nationale Opgaven

Extra werkzaamheden: 1. Wet goed verhuurderschap (link met Programma 3) Inregelen loket in samenwerking met MER-gemeenten. 2. Woonzorganalyse In 2023 is vanuit dit programma gestart met het uitvoeren van een woonzorganalyse om de behoefte en het aanbod van zorgwoningen in de breedste zin van het woord in beeld te brengen. In 2024 worden de resultaten opgeleverd en geanalyseerd. Deze resultaten zijn input voor het woningbehoefteonderzoek dat in 2024 opgestart wordt. Vervolgens wordt er

Jaarstukken 2023

51

regionaal samen met programma 1 ‘Krachtige dorpen’ aan een Woon-zorgvisie gewerkt, die vanaf 2026 wettelijk verplicht is. Subsidieaanvraag startbouwimpuls (SBI). In 2023 is een subsidieaanvraag gedaan in het kader van de startbouwimpuls. Voor twee projecten is die subsidie toegekend met een gezamenlijk bedrag van €473.350. Dit bedrag komt toe aan de projectontwikkelaars ten behoeve van de doorgang van de woningbouwprojecten. Woningbouwprojecten waaraan in 2023 onder regie van gemeente Roerdalen gewerkt is: - Bouwontwikkelingen aan de Markt in Posterholt en de Hammerstraat/Muytertweg in Herkenbosch - Wienkeskoel fase 3 in Melick - Afronding wijk Holsterveld in Vlodrop - Centrumplan Herkenbosch - Uitbreiding woonwagenstandplaatsen

3.

4.

Financieel bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2022 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2023

Verschil

- 5.465 4.216 - 1.249

- 6.040 5.242 - 798

- 7.414 4.844 - 2.570

- 7.989 5.469 - 2.520

- 575 N 625 V 50 V

- 20 141 121

- 389 - 389

- 32 1.457 1.425

- 401 1.998 1.597

- 370 N 541 V 171 V

- 1.128

- 1.187

- 1.145

- 923

221 V

Toelichting bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten

52

De kosten voor de verwerking van het restafval zijn hoger dan geraamd en deze worden deels gecompenseerd door lagere verwerkingskosten voor GFT.

- 25 N

Lagere uitgaven voor verwerking kunststof- en drankkartons. De lagere uitgaven worden vrijwel volledig gecompenseerd door lagere baten. Per saldo nauwelijks resultaateffect.

107 V

Lagere bijdrage aan RD Maasland aangaande inzamelvergoeding kunststof en drankkartons.

55 V

Lagere exploitatiekosten milieupark vanwege minder bezoekers. Keerzijde van de medaille is dat er ook minder baten zijn.

82 V

Vergoeding aankoop stikstofrechten geitenhouderij. Een deel van de geraamde vergoeding voor de aankoop van stikstofrechten is nog niet uitbetaald. Uitbetaling is in 2024/2025 aan de orde.

127 V

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lagere uitgaven regiodeal en lagere uitgaven woningonderzoek. De eerdere regiodeal aanvraag is afgewezen; derhalve geen uitgaven. De lagere uitgaven voor het woningbehoefte onderzoek worden gecompenseerd door lagere baten.

101 V

Tijdelijke opvang statushouders en noodopvang (tijdelijk personeel)

80 V

Bijdrage aan MER

- 26 N

Bouwrijp maken Holsterveld Vlodrop. Eerder uitgevoerd dan vooraf gepland.

- 28 N

Centrumplan Herkenbosch. Het project is met ingang van 2023 geherrubriceerd als onderdeel van de bouwgrondexploitatie. Binnen de grondexploitatie waren geen lasten geraamd voor dit project (was eerder een investeringskrediet). Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (Specifieke uitkering), zie baten. Totaal lasten Baten

- 1.014 N

- 76 N

- 617 N

Kunststof- en drankkartons. De lagere baten worden vrijwel volledig gecompenseerd door lagere lasten. Per saldo nauwelijks resultaateffect.

- 100 N

Lagere inkomsten milieupark vanwege minder bezoekers. De lagere inkomsten worden gecompenseerd door lagere uitgaven aan het milieupark.

- 71 N

Lagere opbrengsten afvalstoffenrecht en reinigingsrecht

- 93 N

Hogere baten kostenverhaal. De kosten zijn lastig te ramen (vraaggestuurd). In 2023 zijn er veel projecten geweest; derhalve hogere baten kostenverhaal.

47 V

De geraamde inkomsten in verband met het woningbehoefte onderzoek zijn niet gerealiseerd. Dit leidt ook tot minder uitgaven. Per saldo budgettair neutraal.

- 64 N

Hogere opbrengsten omgevingsvergunningen.

73 V

Winstneming projecten Oortjesveld III, Wienkeskoel II en Holsterveld.

281 V

Tweetal vrije kavels verkocht en passeren Wonen Limburg akte Holsterveld Vlodrop. Meer verkocht in 2023 dan begroot.

255 V

Ontvangen voorschot provinciale subsidie voor project "Versterken centra, kernen en wijken gemeente Roeralen". De baten zijn ten gunste van het project Centrumplan Herkenbosch gebracht.

240 V

SPUK meerkosten Energie Openbare Zwembaden, zie lasten.

76 V

Totaal baten Mutatie reserves

644 V

Algemene reserve

541 V

Reserve bouwgrondexploitatie

- 370 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

171 V 23 V

Totaal afwijkingen

221 V

Jaarstukken 2023

53

Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen

Inleiding

Dit programma richt zich op de directe leefomgeving van onze inwoners. Zowel op het onderhoud als op de ontwikkeling van de openbare ruimte. Eén van de kernwaarden voor de manier waarop we werken is het actief betrekken van inwoners bij initiatieven op het gebied van veiligheid en leefbaarheid en bij de keuzes die gemaakt moeten worden in de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Dat doen we binnen duidelijke kaders en vanuit het algemeen belang. We hebben hier al goede ervaringen mee opgedaan. We informeren zo goed mogelijk over zaken die we realiseren. Bij allerlei ontwikkelingen, reconstructies in de openbare ruimte zoals de Markt in Vlodrop of de Zandstraat in Montfort, of het opstellen van beleid zoals het mobiliteitsplan doen we dit samen met de omwonenden of belanghebbenden. Sommige zaken liggen dan al vast in kaders zoals wetgeving of beleid, en andere zaken ontwerpen we in nauw overleg met de inwoners. De geïnvesteerde tijd die dit kost levert een duidelijke meerwaarde daar waar het gaat om draagvlak van de omgeving en waardering voor het kunnen meedenken in de inrichting. We realiseren een aantal projecten per jaar op deze manier. Hieronder bij de doelen blikken we hierop terug. Daarnaast werken we wijkgericht en zijn onze medewerkers van de buitendienst herkenbaar in de dorpen aanwezig en voor iedereen aanspreekbaar.

De medewerkers van onze buitendienst hebben een sterke binding met de kernen en weten wat er in een dorp leeft. Vanuit hun sterke verantwoordelijkheidsgevoel werken ze dagelijks in de kernen en proberen klachten en meldingen zo snel als mogelijk op te lossen. Het digitale meldsysteem FIXI stelt onze medewerkers in staat om meldingen snel en adequaat af te handelen. Afhankelijk van de aard van de melding gebeurt dat direct of vraagt de afhandeling meer tijd. We hebben in 2023 ongeveer 3200 meldingen behandeld.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan We willen krachtige, leefbare dorpen waar inwoners en toeristen zich prettig voelen, en een veilige openbare ruimte waarin een aantrekkelijke kwaliteit tot uiting komt. Klimaatadaptatie en duurzaamheid zijn daarin essentieel geworden. We hebben in 2023 onder andere gewerkt aan de onderstaande zaken.

54

Tactische doelen Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten en beleid Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Realisatie van de reconstructie Zandstraat in   Montfort

Planning



Actie 2: Start van de realisatie van de herinrichting van de markt in Vlodrop







Actie 3: Start van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick







Actie 4: Afronding parkeervoorzieningen rondom dorpspark Schepersheuvel en sporthal in Sint Odiliënberg







Actie 5: Afronding mobiliteitsplan







Actie 6: Overdracht woonwagenlocatie Sint Odiliënberg







Toelichting  De Markt in Vlodrop en de reconstructie van de Zandstraat zijn in 2023 gerealiseerd en afgerond. Beide projecten zijn ruim binnen planning afgerond. De voorbereiding van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick is gestart; het ontwerp is gereed en de technische voorbereiding nagenoeg afgerond. Uitvoering is gepland in 2024. Al deze projecten zijn samen met inwoners en werkgroepen, tot stand gekomen. De financiële discussie behorend bij het uitvoeringsprogramma mobiliteitsplan Roerdalen 2024-2028 is onderdeel gemaakt van het gesprek met de werkgroep Roerdalen in Balans 2.0, om te komen tot een gezonde financiële huishouding. Vanuit Uw raad is de vraag gesteld om onafhankelijk tot een weloverwogen richting en keuzes te komen. Daarbij speelt dat het uitvoeringsprogramma mobiliteitsplan nauw is verbonden aan het investeringsprogramma wegen en riolering, zoals opgenomen in de programmabegroting. Dit bekijken we integraal. In 2024 komen we met een nieuw voorstel voor het uitvoeringsprogramma ter besluitvorming naar Uw raad. Voor de woonwagenlocaties in Sint Odiliënberg, Herkenbosch, Montfort en Melick wordt aan overdracht gewerkt. Voor de overdracht van de woonwagenlocatie in Sint Odiliënberg moet ten aanzien van privaatrecht (huurcontracten) en publiekrecht (gebruik van de gronden) enkele zaken geregeld worden.

We zijn bezig met een plan van aanpak en uitwerking tot een concreet overzicht van actiepunten. Dit gebeurt door een externe projectleider, omdat dit specifieke deskundigheid vraagt.  

Jaarstukken 2023

55

Groenbeheer op het gewenste niveau houden, met aandacht voor de mensen die dit werk doen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: De organisatie van team Onderhoud en het    groenbedrijf verder ontwikkelen Actie 2: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud







Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit







 Toelichting: De organisatie van Team Onderhoud en het groenbedrijf verder ontwikkelen Onder leiding en aansturing van het Team Onderhoud wordt het groenonderhoud uitgevoerd binnen het door de raad vastgestelde financiële kader. Vanaf 1 januari 2020 is hiervoor een grote groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (de oude WSW) vanuit Westrom gedetacheerd bij de gemeente. Hierdoor kunnen we de uitvoerende taken efficiënter en flexibeler uitvoeren. Om deze groep medewerkers, samen met de bestaande buitendienst, een adequate huisvesting te bieden wordt het naast de gemeenteloods Melick gelegen pand van Jong Nederland gesloopt. Jong Nederland is eind 2023 gestopt met haar activiteiten. Het oorspronkelijke ontwerp, waar oorspronkelijk Jong Nederland nog deel van uit maakte, is gehandhaafd met enkele kleine aanpassingen waardoor er een extra werkplek is gecreëerd en er betere magazijn- en opslag mogelijkheden ontstaan. Eind 2023 is de omgevingsvergunning verleend en is het aanbestedingstraject afgerond. Begin 2024 kan er gestart worden met de sloop en de vernieuwbouw. Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud. Om de bezetting van de groen onderhoudsdienst op peil te brengen en te houden is er dringend behoefte aan (blijvende) nieuwe instroom van medewerkers.

De groep Westrommedewerkers die bij ons is gedetacheerd neemt onder andere door het natuurlijk verloop en het vertrek van medewerkers steeds verder af. De instroom vanuit de Participatiewet is nog steeds te gering om aan de behoefte, die er bij het team Onderhoud bestaat, te voldoen. We blijven zoeken naar alternatieve instroom mogelijkheden zoals bv. mensen uit het Praktijkonderwijs, doorverwijzingen van het WSP en statushouders. Om de kwaliteit van het groenonderhoud te borgen is, vanwege het personeelstekort in ons eigen groenonderhoud team en de te geringe instroom van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, in 2023 een gedeelte van deze onderhoudswerkzaamheden uitbesteed aan een aannemer. We zijn gestart met de mogelijkheden te onderzoeken om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt zelf in dienst te nemen bij de gemeente. Maaibeleid In 2023 hebben we de eerste stappen gezet in de voorbereiding om, daar waar mogelijk en zinvol, met schapenbeweiding grotere percelen te begrazen/onderhouden. In 2024 gaan we dit tot uitvoering brengen. In de voorbereiding van het bestek onderhoud gazons hebben we ervoor gekozen om in het kader van de stimulering van de biodiversiteit, op locaties waar mogelijkheden zijn, extensiever te maaien. Dit wordt in 2024 geeffectueerd. 

56

  We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving Onderwerp Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat

Inhoud

Financiën

Planning







Actie 2: Stimuleren en/of realiseren van zonnedaken op gemeentelijk vastgoed of andere gebouwen







 Toelichting  In 2023 is een nieuwe stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater op private terreinen vastgesteld voor de periode 2024-2026. De ingezette lijn om regenwater af te koppelen van de vuilwaterriolering en ter plekke te infiltreren in de ondergrond, zetten we door. Op het pand van voetbalvereniging SVH in Herkenbosch zijn in 2023 zonnepanelen gerealiseerd. Vanuit andere verenigingen zijn er ook initiatieven. Ook voor het verledden van veldverlichting zijn stappen gezet, zoals het uitvoeren van stabiliteitsmetingen van de masten. Hiervoor zijn ook financiële bijdragen van de gemeente beschikbaar. Zonnedak op de gemeenteloods in Sint Odiliënberg kan vooralsnog niet gerealiseerd worden vanwege de netcongestie. 

Reguliere werkzaamheden

 Beheer en onderhoud wegen, riolering, groen, verkeer, openbare verlichting, civiele kunstwerken en accommodaties;  We dragen bij aan het realiseren van tijdelijke huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en spoedzoekers. Hierover staat meer in programma 5;  Op vraag advisering Omgevingsdienst ondersteunen we bij vergunningen op het gebied van water, groen, uitwegen en evenementen;  We behandelen meldingen en klachten op het gebied van wegen, water, openbare verlichting, verkeer en groen. In 2023 betrof dit circa 3200 meldingen;  Integrale samenwerking met andere teams, onder andere bij een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingen;  We zorgen voor actueel beleid in de diverse taakgebieden: openbare verlichting, groen, riolering, wegen en verkeer;  Samenwerkingsverbanden in de regio op het gebied van wegen, water, verkeer en groen;  We voldoen aan de verplichting dat de gemeente van de Geo-basisregistraties, Basisadministraties Adressen en Gebouwen (BAG), Grootschalige Topografie (BGT) en Registratie Ondergrond (BRO) de kwaliteit garandeert volgens de eisen in de wet- en regelgeving. Extra werkzaamheden en aandachtspunten  In 2023 zijn er veel werkzaamheden aan kabels en leidingen en glasvezel geweest door derden. Door dagelijks toezicht te houden waarborgen we zoveel mogelijk de kwaliteit.

Ook voor de komende jaren zien we veel ontwikkelingen in ondergrondse infra. Denk hierbij aan aankomende verzwaring van het stroomnet, energietransitie en dergelijke. Dit legt enorme druk op de kwaliteit van de verharding, met name trottoirs, en op de capaciteit om dit te begeleiden.  Rondom het te realiseren fietspad Rothenbacherweg hebben we in 2023 geconstateerd dat een vrij liggend fietspad niet tot de mogelijkheden behoort. We hebben nu gekozen voor een variant waarbij we een fietsvoorziening op de rijweg realiseren (in 2024). Hierover hebben we Uw raad in 2023 apart geïnformeerd.

Jaarstukken 2023

57

Financieel bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Rekening Primitieve 2022 Begroting

Rekening 2023

Verschil

- 7.216 2.593 - 4.624

- 8.057 2.543 - 5.514

- 8.407 2.732 - 5.676

- 8.021 2.772 - 5.250

386 V 40 V 426 V

7 7

-

46 46

16 16

- 30 N - 30 N

- 4.617

- 5.514

- 5.629

- 5.233

396 V

Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Actuele Begroting

Toelichting bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Door kleine verschuivingen in de uitvoering van investeringsprojecten komen een deel van deze investeringen in het opvolgende jaar, en zijn kapitaallasten ook het jaar erna aan de orde.

55 V

Minder kosten voor externe adviseurs wegen, straten en pleinen.

64 V

De kosten voor externe deskundigen en software kosten voor BGT BAG zijn hoger dan begroot.

- 50 N

Het budget wegen, straten, pleinen, overig onderhoud is onderschreden. Dit restant komt uit diverse budgetten: plaatsen extra straatmeubilair, onderhoud straatmeubilair en eigen onderhoud aan wegen. Het betreft voornamelijk aankoop van materialen. We hebben in 2023 minder verzoeken gekregen voor het plaatsen van extra straatmeubilair en ook de onderhoudskosten waren licht minder in 2023.

45 V

Verzameling kleine afwijkingen op het gebied van beplanting, wandelplaatsen en plantsoenen houtwallen schadelijke flora en fauna.

35 V

Minder uitgegeven aan project Kwaliteit Impuls dorpsentrees (ten laste van reserve Toerisme).

30 V

Wegens het aflopen van een leasecontract zijn er minder uitgaven geweest voor het Sociaal Groenbedrijf.

26 V

Minder aanschaf van materiaal en lagere verbruikkosten voor machines gereedschappen en inventaris. Er is meer onderhoud en reparatie geweest in 2023.