06 Bijlage 4 van visiedocument - Samenvatting digitale burgerraadpleging

Samenvatting digitale burgerraadpleging oktober-november 2024 Algemeen •

De enquête liep van 15 oktober tot 31 oktober 2024 en werd 138 keer bezocht. Er waren 34 volledige reacties (24,6%).

Definitie van bestaanszekerheid •

69,7% van de respondenten kon zich vinden in de omschrijving van bestaanszekerheid, terwijl 21,2% dit deels deed. Ongeveer de helft (51,5%) gaf aan dat er iets belangrijks ontbrak.

Betekenis van bestaanszekerheid •

Voor veel respondenten houdt bestaanszekerheid in dat ze in een veilige en gezonde omgeving wonen, basisbehoeften kunnen betalen (zoals huisvesting, eten, en gezondheidszorg) en zonder schulden of financiële zorgen kunnen leven. Enkele respondenten legden de nadruk op gemeenschapszin en sociale samenhang.

Ervaren onzekerheden •

57,6% ervaart bestaansonzekerheid, met zorgen over huisvesting, kosten van levensonderhoud en persoonlijke veiligheid.

Prioriteiten voor verbetering in 2025 •

Belangrijke prioriteiten waren: o betaalbare woningen; o toegankelijke gezondheidszorg; o lagere woon- en energiekosten. Overige: o

veiligheid en ondersteuning voor financieel kwetsbaren.

Lange termijnaanbevelingen • • • •

verduurzaming van woningen behoud van betaalbare voorzieningen verbeterde toegang tot zorg en bevordering van sociale samenhang.

Bijdragen van inwoners •

57,6% van de respondenten gaf aan dat zij actief zouden willen bijdragen aan het verbeteren van de bestaanszekerheid binnen de gemeenschap.

Antwoorden vraag 2: Mist u iets belangrijks in bovenstaande beschrijving van bestaanszekerheid? Indien ja, graag toelichten. Op basis van de opmerkingen kan de volgende samenvatting gemaakt worden over wat er mogelijk ontbreekt in de beschrijving van bestaanszekerheid: 1. Sociale aspecten: o Respect en saamhorigheid in de samenleving worden als belangrijk ervaren. o Er is behoefte aan een buurt of gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en met gelijkgestemde buren samenleven. 2. Toegang tot zorg: o Toegang tot gezondheidszorg, ook buiten de normale regels van bijvoorbeeld de WMO, wordt als essentieel gezien. o Duurzaamheid en gezond kunnen leven zijn eveneens van belang. 3. Financiële zekerheid: o Genoeg geld om basisbehoeften zoals rekeningen, verzekeringen, kleding, en verzorgingsproducten te betalen, wordt genoemd als essentieel. o Mensen benadrukken dat bestaanszekerheid niet alleen over mensen met lagere inkomens gaat, maar ook over de middeninkomens en bedrijven. 4. Toekomstperspectief: o Naast het 'nu' moet de toekomst ook een rol spelen in de beschrijving van bestaanszekerheid, zeker in tijden van grote veranderingen. 5. Aandacht en hoop bieden: o Er wordt gesuggereerd om vooral de stem van mensen die radeloos zijn te laten horen en hen hoop en aandacht te bieden.

Deze thema's geven een breder beeld van wat mensen beschouwen als bestaanszekerheid, waarbij zowel sociale, gezondheids- als financiële aspecten naar voren komen, naast het belang van toekomstperspectief en maatschappelijke betrokkenheid.

Antwoorden vraag 3: Wat betekent bestaanszekerheid voor u? 1. Veiligheid en vertrouwen in de omgeving o Veel respondenten benadrukten het belang van een veilige, stabiele leefomgeving. Dit omvat zowel fysieke veiligheid (geen overlast of gettovorming) als een sociaal vertrouwde buurt waar mensen zich welkom en comfortabel voelen. 2. Financiële Stabiliteit en Zelfvoorziening o Financiële zekerheid is een kernaspect. Respondenten willen voldoende inkomen om basisbehoeften te dekken zonder zich zorgen te maken over onverwachte uitgaven. Het gaat hierbij vooral om de mogelijkheid om huur/hypotheek, voeding, en gezondheidszorg te betalen zonder schulden te hoeven maken. 3. Basisbehoeften dekken zonder zorgen o Er wordt veel waarde gehecht aan het hebben van een dak boven het hoofd, toegang tot voedsel en andere primaire levensbehoeften zoals elektriciteit, water en vervoer. Er is ook een sterke behoefte om dit zonder stress of schulden te kunnen realiseren. 4. Gezondheid en Welzijn o Gezondheid komt vaak terug als een voorwaarde voor bestaanszekerheid. Respondenten benoemen niet alleen fysieke gezondheid, maar ook mentale rust als een belangrijke factor die bijdraagt aan een gevoel van zekerheid en welzijn. Een gezonde leefomgeving (buitenruimte, groen) speelt hierin ook een belangrijke rol. 5.

Onafhankelijkheid en Eigen Regie o Voor velen is bestaanszekerheid gelijk aan de vrijheid om zelf keuzes te maken zonder afhankelijk te zijn van (financiële) hulp van anderen. Dit omvat zowel financiële onafhankelijkheid als de mogelijkheid om zelfstandig in hun behoeften te voorzien. 6. Woonzekerheid en Bereikbaarheid van Huisvesting o Betaalbare, kwalitatieve huisvesting is een belangrijke pijler. Mensen willen niet alleen kunnen wonen in een huis dat aan hun behoeften voldoet, maar ook zekerheid hebben dat ze in de toekomst hun woonsituatie kunnen behouden zonder bang te zijn voor onverwachte prijsstijgingen. 7. Toekomstbestendige Zekerheid o Veel mensen willen dat hun situatie stabiel blijft, niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Dit geeft een gevoel van rust, zonder angst voor het verliezen van basiszekerheden. 8. Sociale Verbondenheid en Gemeenschapszin o Respondenten vinden het belangrijk om in een gemeenschap te wonen waar ze zich verbonden voelen met anderen. Er is een behoefte aan sociale samenhang en steun binnen de buurt of regio, waarbij men elkaar helpt en een gevoel van gemeenschappelijkheid ervaart. 9. Toegang tot Ondersteuning en Voorzieningen o Naast financiële stabiliteit vinden mensen het belangrijk om toegang te hebben tot noodzakelijke voorzieningen zoals gezondheidszorg en hulpdiensten.

Ook laagdrempelige toegang tot sociale ondersteuning wordt gewaardeerd. 10. Vrijheid en Rust •

Ten slotte benoemen respondenten het belang van leven zonder voortdurende zorgen over de toekomst, geld of gezondheid. Ze willen rust, vrijheid en de mogelijkheid om zich te richten op hun welzijn en dat van hun naasten zonder angst voor economische onzekerheid.

Deze samenvatting laat zien dat bestaanszekerheid voor de inwoners in Roerdalen veel meer is dan enkel financiële zekerheid; het gaat ook om veiligheid, gezondheid, sociale verbondenheid, en een stabiel toekomstperspectief.

Antwoorden vraag 4: Ervaart u onzekerheid in uw manier van leven?

1. Financiële onzekerheid o o

Veel mensen ervaren zorgen over hun financiële toekomst, met name of hun pensioen en inkomen voldoende zijn om kosten zoals huur, energiekosten en belastingen te dekken. Sommigen voelen een gebrek aan financiële middelen om te voorzien in basisbehoeften zoals huisvesting, zorg, en dagelijks levensonderhoud.

2. Gezondheids- en zorgkwesties o o

Er zijn zorgen over de toegankelijkheid en kwaliteit van (ouderen)zorg, vooral gezien de snel veranderende maatschappij. Mensen met gezondheidsproblemen ervaren soms beperkingen bij het verkrijgen van passende ondersteuning.

3. Sociaal-maatschappelijke spanningen o o

Enkele respondenten benoemen onzekerheid door de veranderende maatschappij, toenemende agressie en polarisatie, en een gevoel van vervreemding van hun eigen land. Er zijn zorgen over veiligheid, inclusief overlast en intimidatie in de buurt.

4. Politieke en regelgevingsonzekerheden o o

Politieke kwesties, zoals populisme en het kortetermijndenken, maken het lastig voor mensen om te anticiperen op de toekomst. Mensen ervaren frustratie door veranderende regels en hogere belastingen, wat hun financiële zekerheid verder onder druk zet.

5. Woningzekerheid o

Er zijn zorgen over de betaalbaarheid van wonen en de toegang tot een eigen woning, vooral voor jongere mensen en degenen die hun eigen woning willen bouwen.

Kortom, de genoemde onzekerheden draaien vooral om financiële stabiliteit, gezondheidszorg, maatschappelijke veranderingen, politieke onvoorspelbaarheid, en woningzekerheid.

Antwoorden vraag 5: Welke punten rond bestaanszekerheid moeten we in Roerdalen als eerste (in 2025) aanpakken? 1. Betaalbare en Toegankelijke Huisvesting o Veel respondenten geven aan dat het vinden van betaalbare en geschikte woningen een dringend probleem is. Dit geldt vooral voor specifieke groepen zoals starters, senioren, en mensen met een laag inkomen. Ze pleiten voor de bouw van meer betaalbare huurwoningen, woningen voor alleenstaanden, en woningen die levensloopbestendig zijn, zodat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. 2. Toegankelijke Gezondheidszorg in de Nabijheid o Er is een grote behoefte aan directe toegang tot gezondheidszorg en welzijnsdiensten. Mensen willen dat de voorzieningen zoals huisarts, tandarts, en andere medische faciliteiten in hun buurt gemakkelijk bereikbaar blijven, zonder lange reistijden of wachtlijsten. Dit draagt bij aan hun gevoel van zekerheid en gezondheid. 3. Betaalbare Energie en Lagere Kosten van Levensonderhoud o Met de stijgende energieprijzen maken veel inwoners zich zorgen over hun energierekeningen. Ze pleiten voor maatregelen die energie betaalbaar houden, zoals subsidies voor isolatie en verduurzaming van woningen. Daarnaast is er behoefte aan ondersteuning om de algemene kosten van levensonderhoud te beheersen, zodat basisbehoeften betaalbaar blijven. 4.

Verbeterde Vervoersmogelijkheden o Voor inwoners zonder eigen vervoer zijn goede vervoersmogelijkheden belangrijk om zelfstandig te kunnen leven. Er is behoefte aan beter openbaar vervoer en alternatieven voor mensen die geen auto hebben, zodat zij ook toegang hebben tot voorzieningen en diensten binnen en buiten de gemeente. 5. Vergroten van Sociale Samenhang en Veiligheid o Een aantal respondenten benadrukt het belang van een veilige woonomgeving zonder overlast of ‘gettovorming’. Ze willen graag dat de gemeente de sociale cohesie bevordert door gemeenschapsactiviteiten en initiatieven die mensen dichter bij elkaar brengen. Dit verhoogt het gevoel van veiligheid en verbondenheid binnen de dorpen. 6. Lagere Belastingen en Gemeentelijke Uitgaven o Sommige respondenten geven aan dat de gemeentelijke belastingen niet verder moeten stijgen. Ze willen dat de gemeente haar uitgaven aanpast aan de inkomsten, zodat de lasten voor inwoners niet toenemen. Vooral belastingen zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) moeten volgens hen onder controle blijven. 7. Ondersteuning voor Financieel Kwetsbare Groepen o Respondenten noemen dat er meer regelingen moeten komen voor mensen met lage inkomens. Dit omvat het gemakkelijker maken van toegang tot bijzondere bijstand en andere financiële ondersteuning voor inwoners die moeite hebben met rondkomen.

Ze vragen ook om meer hulp bij het vinden van werk en het verlagen van vaste lasten. Samenvattend willen de inwoners van Roerdalen prioriteit geven aan betaalbare huisvesting, toegankelijke gezondheidszorg, beheersing van energiekosten, verbetering van vervoer, gemeenschapszin, stabiele gemeentelijke lasten en ondersteuning voor kwetsbare groepen. Dit zijn de onderwerpen die zij als cruciaal ervaren voor hun bestaanszekerheid en waar zij in 2025 direct actie op willen zien.

Antwoorden vraag 6: Welke punten rond bestaanszekerheid moeten we in Roerdalen op lange termijn (meerdere jaren) aanpakken?

1. Duurzame en Betaalbare Huisvesting Veel respondenten hechten waarde aan het behouden en uitbreiden van betaalbare huisvestingsopties. Ze willen duurzame woningen die voldoen aan moderne eisen en geschikt zijn voor verschillende levensfasen. Dit omvat meer energiezuinige, levensloopbestendige en kwalitatief goede woningen, zodat mensen ook in de toekomst betaalbaar kunnen wonen zonder hoge energiekosten. 2. Verduurzaming van Woningvoorraad Een belangrijk thema is de verduurzaming van woningen, met maatregelen zoals betere isolatie en energiezuinige voorzieningen. Omdat niet iedereen dit zelf kan bekostigen, zien veel inwoners graag dat de gemeente ondersteuning biedt bij verduurzamingsinitiatieven. Ze willen voorkomen dat toekomstige energiekosten voor lagere inkomensgroepen onbetaalbaar worden en streven naar woningen die minder afhankelijk zijn van fossiele energie. 3. Behouden van Gezondheids- en Zorgvoorzieningen De toegankelijkheid van zorgdiensten, zoals huisarts, tandarts en apotheek, moet gewaarborgd blijven. Inwoners willen dat deze voorzieningen ook op lange termijn dichtbij en bereikbaar blijven, vooral in een vergrijzende samenleving waar de zorgvraag toeneemt. Dit geldt eveneens voor ondersteuning van ouderen die langer zelfstandig thuis willen wonen. 4.

Behouden van Jongeren in de Regio Het behouden van goed opgeleide jongeren in Roerdalen wordt gezien als essentieel voor de toekomst van de regio. Inwoners vinden dat er meer aandacht moet zijn voor werkgelegenheid, betaalbare huisvesting en andere voorzieningen die jongeren in de regio houden. Dit draagt bij aan een gezonde leeftijdsopbouw in de gemeenschap en voorkomt leegloop van jongere generaties. 5. Sociale Samenhang en Gelijke Behandeling Er is een sterke wens voor gemeenschapszin en respect voor iedereen binnen de gemeente. Respondenten willen dat normen en waarden gehandhaafd blijven en dat iedereen, ongeacht achtergrond, zich aan dezelfde regels houdt. Dit zorgt voor een gevoel van veiligheid en rechtvaardigheid, en draagt bij aan een hechte gemeenschap waarin mensen elkaar ondersteunen. 6. Lagere Belastingen en Financiële Voorlichting Inwoners geven aan dat gemeentelijke belastingen niet drastisch mogen stijgen, zodat de financiële lasten beheersbaar blijven. Daarnaast is er behoefte aan betere financiële voorlichting, met name voor inwoners die risico lopen om in de schulden te komen. Door voorlichting kunnen mensen beter omgaan met hun financiën en wordt financiële stress verminderd. 7.

Toegankelijke Voorzieningen en Infrastructuur Op de lange termijn willen inwoners dat voorzieningen zoals winkels, sportfaciliteiten, en gezondheidszorg binnen bereik blijven, zelfs in kleinere dorpskernen. Ook het wegennet en de toegankelijkheid voor vervoer moeten behouden blijven, zodat alle inwoners makkelijk toegang hebben tot de benodigdheden voor een goede levensstandaard.

8. Ondersteuning voor Kwetsbare Groepen Voor kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals mensen met een laag inkomen en ouderen, is het belangrijk dat er maatwerkondersteuning blijft. Ze pleiten voor regelingen die kwetsbare inwoners helpen zelfstandig te blijven, bijvoorbeeld door extra bijstand, begeleiding en toegang tot betaalbare basisvoorzieningen. Dit voorkomt afhankelijkheid en vergroot de bestaanszekerheid. 9. Leefbaarheid en Gemeenschapsinitiatieven Inwoners willen dat de dorpen leefbaar blijven door initiatieven die de gemeenschap versterken en samenwerking bevorderen. Het stimuleren van inwoners om zelf initiatieven op te zetten en buurtactiviteiten te organiseren draagt bij aan sociale verbondenheid en een aantrekkelijk leefklimaat voor alle leeftijden. 10. Beheer van Culturele en Lokale Identiteit Tot slot vinden inwoners het belangrijk dat de culturele eigenheid van hun dorpen behouden blijft. Ze willen voorkomen dat er grote veranderingen plaatsvinden die niet aansluiten bij de dorpse cultuur en sfeer. Dit omvat ook een terughoudend beleid ten aanzien van instroom van bevolkingsgroepen die mogelijk niet passen binnen de huidige lokale gemeenschappen.

Samengevat benadrukken inwoners van Roerdalen de noodzaak voor een stabiele, veilige en duurzame leefomgeving. Ze vragen om betaalbare huisvesting, duurzame maatregelen, toegankelijke zorg en behoud van voorzieningen en werkgelegenheid. Sociale samenhang, gelijkheid en behoud van lokale identiteit worden gezien als kernwaarden voor een sterke en toekomstbestendige gemeenschap.