03 Jaarstukken 2022 (oude versie)

☺ ☺ ☺ ☺ ☺  ☺ ☺  ☺ ☺  ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

Toelichting Verbeteren communicatieve organisatie Het afgelopen jaar werd veel communicatie-inzet gevraag rondom de tijdelijke huisvesting van statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en starters uit eigen gemeente. Ook de proces over de mogelijke komst van windmolens zorgde voor extra communicatie inzet. We merkten dat het beheer van vooral Facebook (reageren op vragen) ook steeds meer tijd kost. Via trainingen en advisering aan medewerkers werkten we ook in 2022 aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op heldere taal. Via ‘Samen Doen’ was er in de interne en externe communicatie aandacht voor samenwerking met inwoners. Ook werkten we samen met inwoners aan het verbeteren van de crisiscommunicatie rondom hoogwater. De omvorming sociaal domein, energietoeslag, toerisme (incl klein geluk) en het mobiliteitsplan waren belangrijke aandachtspunten in de communicatie over beleid. Voor het thema duurzaamheid hebben veel informatie gedeeld met inwoners over verschillende duurzaamheidsprojecten (zonnevelden, energiecoaches en duurzaam bouwloket). We plaatsten zeer regelmatig verschillende nieuwsberichten in de gemeentelijke en lokale communicatiemiddelen. Ook de website Samen doen, Samen duurzaam bleef een belangrijke informatiebron voor inwoners. Samen met Roerdalennu.nl werkten we aan het proefjaar voor de dorpsbladen en het nieuwe digitale platform.

Het eerste jaar is succesvol verlopen en krijgt in 2023 een vervolg. Verbeteren werkprocessen We hebben een aantal e-formulieren ontwikkeld en geïmplementeerd. Hierdoor kunnen inwoners onafhankelijk van tijd en plaats een aantal zaken regelen met de gemeente. Dit verbetert de dienstverlening voor inwoners. Hier wordt goed gebruik van gemaakt. Om het hele proces van een aanvraag soepel te laten lopen verbeteren we ook de ‘achterkant van het proces’ (de afhandeling). We hebben geïnvesteerd in apparatuur zoals een documentscanner of gezichtsherkenning. In deze tijd waarin de digitale weg steeds makkelijker wordt gaat gebruiksvriendelijkheid ook hand in hand met een risico op fraude. Met deze apparatuur voorkomen we frauduleuze inschrijvingen ten koste van gemeenschapsgeld. Op deze manier hebben we valse documenten kunnen onderscheppen en tegelijkertijd mensen goed kunnen helpen die dat nodig hadden. Bijvoorbeeld bij de administratie voor opvangplekken voor vluchtelingen.

Jaarstukken 2022

65

Verbeteren website en online dienstverlening Gebruiksvriendelijke en altijd bereikbare digitale dienstverlening is wat we willen voor onze Inwoners, verenigingen en ondernemers. We hebben in 2022 gewerkt aan een aantal verbeteringen. Zo maakten we acht aanvraagformulieren van Burgerzaken digitaal. Deze eDiensten maken de aanvraag niet alleen eenvoudig voor de inwoner, maar ondersteunen de medewerker ook bij het aanvraagproces. Voor acht andere aanvraagformulieren, zoals het aanvragen van subsidies door verenigingen, maakten we E-formulieren die automatisch in ons zaaksysteem terecht komen. Dit helpt bij een correcte en snelle afhandeling. Door deze ontwikkelingen kunnen inwoners, verenigingen en ondernemers aanvragen altijd en overal online regelen. De doorontwikkeling van de gemeentelijke websites is een continue proces. Een grote verbetering die we afgelopen jaar hebben doorgevoerd is de lancering van de nieuwe Klein Geluk uit Roerdalen website. Daarnaast verbeteren we alle websites wekelijks op basis van data-analyses. Voor alle digitale kanalen zorgden we ervoor dat de informatie voor iedereen toegankelijk is. Ook voor mensen met een beperking. Onze gemeentelijke websites hebben een hoge score op het gebied van toegankelijkheid. Daarnaast blijven we inwoners betrekken bij nieuwe ontwikkelingen en meten we regelmatig de klanttevredenheid.

Dat doen we door feedback via knoppen op onze website en het uitvoeren van data-analyses. Ontwikkeling Klant Contact Centrum (KCC) Op een correcte manier inwoners en anderen die vragen hebben aan de gemeente te woord staan en verder helpen begint bij het Klant Contact Centrum en bij contacten aan de receptie. Het doet ons deugd geregeld terug te horen dat bezoekers de sfeer aan receptie en balie als warm ervaren en een prettig contact hebben met medewerkers. Dat geldt zowel voor de contacten op afspraak, als aan de telefoon. We zetten altijd een stapje extra om mensen correct en met respect te helpen. Helaas zien we ook dat bezoekers soms de fatsoensnormen overschrijden. Waar nodig spreken we bezoekers hierop aan. Daarnaast hebben we aandacht voor medewerkers die te maken krijgen met (verbale) agressie. Gegevensveiligheid We hebben de regie op gegevensveiligheid en de invulling van de gegevensveiligheid adviesrollen in 2022 belegd bij SC MER. De gegevensveiligheid organisatie is opnieuw vormgegeven en we hebben technische en organisatorische verbeteringen doorgevoerd. Door de beperkte capaciteit in het kernteam gegevensveiligheid hebben we prioriteren in de werkzaamheden. Daardoor gaat de inhoudelijke ontwikkeling minder snel dan gewenst. Voor verdere toelichting op dit onderwerp verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering.

66

Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering Actie 2: Werken vanuit de bedoeling

Inhoud

☺ ☺

Financiën nvt nvt

Planning

☺ ☺

Toelichting Deregulering We hebben de lijst met gemeentelijke monumenten verkleint. De eigenaren van die panden niet meer op de lijst staan hoeven nu aan minder regels te voldoen. Dat doen we ook vanuit het vertrouwen dat mensen die in pand met monumentale waarde wonen er zelf goed voor willen zorgen. In 2022 is de nieuwe beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven vastgesteld en zijn de bijdragen die moeten worden betaald om een woning toe te voegen verminderd. Vanuit de omvorming van het sociaal domein zijn een drietal pilots gestart. In elke kern werken we met een welzijnscoach en een praktijkondersteuner-jeugd in de huisartsenpraktijk, waarmee we passende hulp dichtbij en zonder indicatie kunnen bieden. Daarnaast zijn we gestart met de ‘Doorbraakmethode’. Dit lichten we hieronder toe. Werken vanuit de bedoeling Werken vanuit de bedoeling betekent dat de inwoner centraal staat in alles wat we doen. De gemeente is er voor de inwoners. Samen zorgen we ervoor dat het voor iedereen goed wonen, werken en leven is in Roerdalen. In alle begrotingsprogramma’s worden bijdragen geleverd. De omvorming in het sociaal domein is hier een voorbeeld van. Net als de manier waarop we onze communicatie en dienstverlening jaarlijks verbeteren. Door dorpsgericht te werken geven we samen met inwoners invulling aan concrete projecten en nieuwe vormen van samenwerking.

We lichten dit uitgebreider toe bij actie 3: Experimenteerruimte. Om complexe problematieken beter in beeld te krijgen en te kunnen verhelpen, werken we in het sociaal domein met de ‘Doorbraakmethode’. Met deze methode staat het oplossen van het complexe probleem van de inwoner centraal. We zoeken daarbij de grenzen van de wetgeving op om tot passende oplossingen te komen. Voor de aanpak bestaanszekerheid praten we met inwoners en professionals over thema’s als armoede en schulden. In deze gesprekken bepalen we een gezamenlijke visie en ontstaat de aanpak die nodig is.

Jaarstukken 2022

67

Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Uitwerken van de begroting met inwoners Actie 2: Aanbevelingen rekenkamercommissie uitvoeren Actie 3: Experimenteerruimte

Inhoud

Financiën nvt

Planning

☺ ☺ nvt ☺ ☺ ☺  ☺  ☺

Toelichting Uitwerken begroting met inwoners Waar mogelijk betrekken we inwoners bij de uitwerking van de begroting. Zowel bij de maken van nieuwe beleid, als bij de uitvoering. Dat deden we onder meer bij: • • • • • • • •

Centrumplan Herkenbosch Ondernemersavond Energiecoaches Nieuwe mountainbike route Speeltuinprojecten in Posterholt en Montfort Vervangen bomen Wienkeskoel Aanpak ganzenoverlast vijver St. Odiliënberg Nieuw Mobiliteitsplan

Aanbevelingen rekenkamercommissie uitvoeren Een van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie gaat over de rol van de raad en het advies aan college en organisatie om de gemeenteraad tijdig te betrekken. Dat hebben we onder meer gedaan met raadswerkgroepen voor de thema’s afval, duurzame energie en mobiliteit. De klankbordgroep Roerdalen in Balans is in februari 2022 opgeheven. Daarnaast betrokken we de raad via informatieavonden of themabijeenkomsten: • Doorontwikkeling Participatiewet (arbeidsparticipatie) • Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER • Gemeenschappelijke Regeling BsGW • Voorkeursrecht gemeenten Bedrijventerrein A73 • Voorkeursrecht gemeenten Geitenhouderij (uitkoopregeling) • Ruimtelijke procedures (m.n. kruimelgevallenregeling) • Gemeenschappelijke regeling Westrom • Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz • Gemeenschappelijke regeling RUD LN • Werkdruk politie • Zonneveld Stationsweg Montfort • Businesscase Zonneveld • Tijdelijke huisvesting De raadswerkgroep vergaderstructuur leverde een advies voor de nieuwe gemeenteraad. Ook de nieuwe raad stemt inmiddels af over de manier waarop de vergaderstructuur verder verbeterd kan worden.

68

Hoe experimenteel was 2022? Na de vertraging in 2021 vanwege Corona, zien we in 2022 een versnelling en toename van initiatieven die zijn gericht op vernieuwing en verandering. Hieronder een overzicht: Reconstructie speeltuintjes De programmabegroting van 2020 - 2023 besteedde een korte passage aan de reconstructie speeltuintjes. Die geeft sindsdien een toenemende impuls aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Inbreng van inwoners maakt dat ‘bewegen, ontmoeten, spelen en sporten’ (zonder dikke nota’s) een nieuwe dimensie, organisatievorm en nieuw eigenaarschap krijgt. In 2021 werd in Herkenbosch verkend of behoefte was aan een hondenspeelveld . Het leidde tot de oprichting van de stichting Hondenspeelveld Herkenbosch. De voortvarende aanpak zorgde voor de opening van het eerste hondenspeelveld in Roerdalen. Gelet op het grote aantal gebruikers van heinde en verre, voorziet het in een aanzienlijke behoefte. De kinderwijkraad Herkenbosch nam de eerste stappen om de openbare speelplek nabij de school aan te pakken. Ambitie is een ontmoetingsplek voor alle leeftijden. Voor de stichting Samenspel Montfort was 2022 het jaar van fondsen- en sponsorwerving. Maar ook van de start van de eerste uitvoeringsfase van het projectplan. In december werd de skatebaan opgeleverd. Na de ingebruikname van het jeu-de-boules-parkje aan de Dijk was dit een volgende zichtbare stap.

Zo vindt de uitbouw en opwaardering van alle speeltuintjes in het dorp plaats. In Posterholt werd in juni 2022 de Kwiek-beweegroute officieel geopend. Ook werden de speelplekken aan de Kloosterhof en Bolbergweg opgeknapt. De buurtverenigingen namen hierbij initiatief en blijven betrokken bij de instandhouding en gebruik. Eind afgelopen jaar meldden zich inwoners om de speelplek Reutje / Aerwinkel passend in de omgeving op te waarderen. In Vlodrop vond in november en december een dorpsraadpleging plaats. Daarmee werd inbreng van inwoners verzameld over de speelplekken in het dorp. Initiatiefnemers zijn jonge ouders en overige inwoners, die onder de naam ‘Speel & ontmoet Vlorp’ de handschoen oppakken. Binnen de gemeentelijke organisatie werken we steeds meer samen. Om ook bij te dragen aan de omvorming van de speeltuintjes. Dat doen collega’s uit de teams Maatschappelijke Ontwikkeling, Openbare Werken en Vastgoed, Ruimtelijke en Economische Ontwikkeling Juridische Zaken en Onderhoud Openbare Ruimte. Zo doen we steeds meer ervaring op in domein- en team-overstijgend samenwerken en Samen Doen met inwoners. De praktijk is een prima proeftuin om te leren hoe een andere overheid en organisatie zou kunnen werken. Omvorming communicatie

Voor het samenwerkingsverband van dorpsbladen - gemeente - RoerdalenNU.nl was 2022 een proefjaar. Dat werd met lof van een toenemend aantal abonnees, adverteerders en digitale gebruikers succesvol afgesloten. Het komend jaar werken de initiatiefnemers toe naar de formalisering van structurele samenwerking. Jeugd en jongeren Een aantal initiatieven uit 2022 was gericht op of ontstaan uit jonge inwoners. Hieronder een schets: Het Roertje is sinds april 2022 dé lokale kinderkrant voor alle kinderen van 7 tot en met 12 jaar. De krant komt uit in de gemeenten Roermond en Roerdalen. De krant is voor alle kinderen vrij beschikbaar en gratis. Ze draagt bij aan taal- en leesontwikkeling. Betrokkenheid bij de buurt. En leert omgaan met media, mediawijsheid en meningsvorming. Vanwege het succes van dit initiatief, zoeken we in de begroting 2024 naar mogelijkheden om onze financiële bijdrage structureel te verankeren.

Jaarstukken 2022

69

De initiatieven Jongerenbus (Amigo’s) en Express yourself (jongeren en creatieve expressie) kwamen niet van de grond of stagneerden het afgelopen jaar. Ook omdat jongeren na Corona nog niet aanhaken. Dorpspark Schepersheuvel Het project Dorpspark Schepersheuvel is in het najaar van 2022 een nieuwe fase ingegaan. Inwoners en gemeente constateerden samen dat er in deze fase andere rollen en taken nodig zijn. Een duidelijke faciliterende rol van de gemeente. En het vergroten van de samenhang tussen de deelprojecten waarbij de samenwerkende partners de regierol hebben. Het samenwerkingscollectief werkt verder aan een gezamenlijk projectplan. Waar de (gedeelde) verantwoordelijkheid voor activiteiten, onderhoud en instandhouding van het dorpspark beschreven staat. Met het samenwerkingscollectief is er is 1 aanspreekpunt voor de gemeente. We gaan een overeenkomst sluiten met het samenwerkingscollectief. Verduurzaming In december 2022 tekende de stichting Voedselbos Roerdalen een 15-jarig pachtcontract met de gemeente voor een kavel in het Flinke Ven in Herkenbosch. De stichting stimuleert natuurontwikkeling in Roerdalen. Door samen te werken, kennis en specialisme bijeen te brengen en te delen. Een voedselbos is een door mensen gemaakte plantengemeenschap (planten, bomen en struiken). Het is te herkennen aan het hoge aantal eetbare soorten (denk aan fruit en noten).

Overheidsparticipatie (inwoners aan het roer) Het groeiende netwerk, dat het Platform ApolloVitaal de afgelopen jaren in het Trefpunt Apollo op de been bracht, kreeg in 2022 meer vorm en inhoud. In de eerste helft van 2022 verkende het Platform of en hoe inwoners en professionals gebruik maken van data (gegevens). Dat gebeurde samen met specialisten Gegevensmanagement van het Servicecentrum MER, Wonen Limburg en Business Control van de gemeente Roerdalen. Mogelijk liggen er vakgebied- en organisatie-overstijgend kansen om informatie, kennis en ervaring te bundelen en delen. Maatschappelijke opgaven worden zo samen eerder en beter opgepakt. Het gemeentelijke kunstwerk de Fakkeldrager was in 2012 bij een diefstal vernield. Het werd op initiatief van inwoners weer in ere hersteld. Én het kreeg een veilige plek in het voorportaal van het Trefpunt in Melick. Daar werd het in juni feestelijk onthuld. In augustus startte ROC Gilde de Experimentele Mbo-opleiding Sociaal Werker in het Trefpunt. Studenten en docenten ontwikkelen de studie samen. Lessen en stages vinden er letterlijk in de praktijk en het werkveld plaats. Dit kalenderjaar stond oriëntatie, bureau- en wijkonderzoek centraal. In oktober werd het eerste Alzheimer Café in Roerdalen geopend. Het organiseert maandelijkse bijeenkomsten voor mensen met vormen van geheugenverlies en hun naasten.

Het is een ontmoetingsplek voor tips en informatie over (omgaan met) Alzheimer. Het initiatief kon ontstaan door de samenwerking van ApolloVitaal, Proteion, de gemeente Roerdalen en Alzheimer Nederland.

70

Wat leerden we uit deze experimentele aanpak? • Verankeren samenwerking met inwoners In vrijwel alle initiatieven nemen inwoners regie en verantwoordelijkheid voor maatschappelijke thema’s (eenzaamheid, sociale samenhang, natuur, speel-beweeg-ontmoetingsplekken, gezondheid). Samen leren we stapsgewijs of en hoe de gemeente haar taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden kan ontvlechten. En tegelijkertijd en of en hoe inwoners hun bijdrage daaraan kunnen invlechten of zelfs overnemen. • Werken en omgaan met spelregels Inwoners en gemeente zijn beide gebaat bij duidelijkheid aan de voorkant. Wat is het speelveld waarin een initiatief zich mag bewegen, hoe is het begrensd? Waarover gaat de gemeente, waarover gaan inwoners, waar gaan ze samen over en waarover niet? Welke spelregels gelden in welke situatie? Wat zijn financiële kaders, welke wetten en regels zijn van toepassing ? Is er een afbakening in de tijd, enz. Kaders en randvoorwaarden bevatten vaak specifieke termen als draagvlak, belang, maatwerk, bestemming, enz. Maar wanneer kun je spreken van draagvlak voor een plan? Wat is een algemeen belang en wat een maatschappelijk belang? Hoe kunnen we bereiken dat energie zich volop kan richten op de bedoeling? En er tegelijkertijd nauwelijks energie weglekt naar duiding van lastige termen.

• Het begint met de relatie Vertrouwen zit ‘m in de relatie - naar elkaar toe - maar ook in het proces: samen plannen maken en ze aanpassen als dat beter is. Op inhoud loslaten is gemakkelijker als je elkaar vasthoudt. Vertrouwen aan het begin van een proces geeft rust en biedt zo ruimte om in te stappen. Ieder mag er zijn, brengt het eigen verhaal in en is van waarde. We nemen ook de tijd om onder woorden te brengen hoe de verhoudingen liggen. Want dat is belangrijk om te weten voor iedereen: wie mag wat doen? Wie gaat over wat? Hoe zijn verantwoordelijkheden verdeeld? Wie wil/kan wat doen? Goede vragen om hardop te stellen! Wat we leren, vertalen we in 2023 in onze aanpak. Daarvoor gebruiken we het model meervoudige overheid. Dat geeft inzicht in de rolverdeling tussen inwoners en gemeente. We gaan hierover in 2023 in gesprek met de gemeenteraad.

Reguliere werkzaamheden • Bestuursorganen ondersteunen. • Bestuursondersteuning B&W. • Bestuursondersteuning gemeenteraad/rekenkamer. In 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In een verkiezingsjaar zijn er extra kosten, bijvoorbeeld voor het inwerkprogramma, extra vergaderingen en representatie. • Burgerzaken. • Bestuurlijke samenwerking.

Jaarstukken 2022

71

Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening

Rekening Primitieve 2021 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 11.038 592 - 10.446

- 10.105 454 - 9.651

- 10.925 380 - 10.545

- 10.360 914 - 9.447

564 V 534 V 1.098 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 1.000 1.222 222

250 250

800 800

313 313

- 487 N - 487 N

Resultaat

- 10.224

- 9.401

- 9.745

- 9.134

611 V

Toelichting bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Projecten digitale dienstverlening zijn geconcretiseerd in 2022, de hiermee gemoeide kosten zijn genomen en dit budget resteert. Zie ook mutatie in reserves. Hogere kosten/afdrachten (rijks)leges . Zie ook baten.

- 22 N

Storting in de voorziening dubieuze debiteuren

- 86 N

De post onvoorzien (werkbudget raad) is in 2022 niet ingezet.

25 V

Actualiseren voorziening wethouders pensioenen, inclusief storting overdracht pensioenkapitaal en actualiseren wachtgeldvoorziening voormalig wethouders. Lagere personeelslasten college van B&W

72

68 V

- 203 N 52 V

We hebben uit het gemeentefonds geld gekregen voor de kosten voor het invoeren van de Wet open overheid. We hebben de invoering van deze wet in MER-verband opgepakt. In 2022 is een start gemaakt met een nulmeting, impactanalyse en implementatieplan. Mede op basis van deze documenten geven we de invoering in 2023 verder vorm. Door de gezamenlijke aanpak en de gefaseerde invoering hebben we het beschikbare bedrag voor 2022 maar beperkt uitgegeven. In 2023 verwachten we hogere uitgaven voor de uitvoering van het implementatieplan.

92 V

Informatiebeveiliging. De inhuurkosten die begroot waren zijn niet gebruikt omdat deze taken nu door SC MER worden uitgevoerd (binnen de MER-begroting). In de begroting 2023 is dit bedrag niet meer opgenomen .

70 V

Vanaf 2022 kunnen medewerkers gebruik maken van de mogelijkheid om verlof te sparen. De werkgever moet voor de ingezette uren een voorziening verlofsparen vormen. Er hebben minder medewerkers gebruik gemaakt van deze mogelijkheid dan aangenomen, waardoor kan worden volstaan met een lagere storting.

70 V

bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Ten aanzien van het overmatige verlofsaldo van medewerkers moet conform de BBV voorschriften een voorziening gevormd worden.

- 200 N

Werkkostenregeling (WKR) eindheffing 2022

- 29 N

Als werknemers thuiswerken, moet de werkgever zorgen voor goede en veilige arbeidsomstandigheden, zoals de inrichting van een werkplek. De regeling is in 2022 ingegaan en had een terugwerkende kracht tot 1 januari 2020. Op het hiervoor beschikbaar gestelde budget is slechts in beperkte mate een beroep gedaan.

44 V

Nauwelijks personeelslasten in het kader van organisatieontwikkeling. Zie ook mutatie reserves.

226 V

Lagere personeelslasten in het kader van het project Roerdalen in balans. Zie ook mutatie reserves.

201 V

Lagere personeelslasten als gevolg van effecten Corona in het begin van 2022 en arbeidsmarktomstandigheden. Zie voor verdere toelichting paragraaf bedrijfsvoering.

128 V

De ICT programmatuurkosten zijn lager dan verwacht o.a. de Oracle migratie en lagere kosten voor upgrades en ondersteuning.

52 V

Het voorlopig resultaat van het sc MER is positief. Dit resultaat is inmiddels verwerkt.

23 V

Totaal lasten

511 V

Baten Overdracht pensioenkapitaal, te storten in voorziening wethouders pensioenen.

364 V

Hogere UWV uitkering o.a. in verband met zwangerschappen.

29 V

Inkomsten i.v.m. detachering personeel en doorbelasting kosten bedrijfsvoering.

44 V

Opbrengst (rijks)leges o.a. voor naturalisaties, GPK's, reisdocumenten, huwelijken etc.

36 V

Rente verschil.

29 V

Restwaarde materieel.

20 V

Totaal baten

522 V

Mutatie reserves Lagere onttrekking aan reserve programma digitale dienstverlening i.v.m. lagere kosten.

- 68 N

Geen inzet reserve organisatieontwikkeling.

- 200 N

Minder inzet reserve Roerdalen in balans in verband met lagere uitgaven.

- 201 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 469 N 47 V

Totaal afwijkingen

611 V

Jaarstukken 2022

73

Programma 8 Algemene middelen Inleiding In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt versterkt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s. Dit programma zorgt op zich zelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente. Wij willen een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van de provincie. We hebben voldoende middelen beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. Dat wil niet zeggen dat we een risicomijdende gemeente zijn. We hebben een bewuste risicohouding. De schuldpositie van de gemeente bevindt zich op een verantwoord niveau. We hebben voor 2022 repressief toezicht gekregen van de provincie. Wel met in achtneming van de voorgenomen besparingen voortvloeiend uit project “Roerdalen in Balans”. Dit project is uitgewerkt in de begroting 2021. Hierbij is het uitgangspunt dat in 2024 de structurele lasten weer in balans zijn met structurele inkomsten. Het is ondanks de verbeterde financiële positie belangrijk de ingeslagen weg van het project ‘Roerdalen in Balans’ verder te volgen, aangezien de voorgenomen besparingen noodzakelijk zijn om een sluitende begroting te realiseren. We vinden de lastendruk voor de inwoners acceptabel. We streven naar zo veel mogelijk kostendekkendheid. Ofwel de gebruiker betaalt. Daarnaast nemen de algemene belastingen niet meer toe dan noodzakelijk is.

Betreffende de OZB is er voor de komende jaren (tot en met 2024) een jaarlijkse verhoging van 3,5% voorgesteld in het kader van het project Roerdalen in Balans. Deze verhoging is voor het jaar 2022 doorgevoerd. Meer informatie over de financiële positie van onze gemeenten is te vinden in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, de paragraaf financiering en de paragraaf lokale heffingen. Hier zijn tevens de kengetallen weergegeven die hiermee samenhangen. Dit programma zorgt op zich zelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader.

Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente

74

Reguliere werkzaamheden • • • • •

Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf lokale heffingen). Uitvoeren treasury functie (zie paragaaf financiering). Aandelenbeheer (zie paragraaf verbonden partijen). Analyse en berekeningen gemeentefonds. Financiële informatieverstrekking en - verantwoording

Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Primitieve 2021 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 215 39.329 39.114

- 329 38.697 38.369

- 229 43.873 43.644

- 232 44.115 43.883

-3N 242 V 239 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 6.012 6.039 28

- 64 970 906

- 2.342 1.140 - 1.201

- 3.070 1.848 - 1.222

- 728 N 707 V - 21 N

Resultaat

39.142

39.275

42.443

42.661

218 V

Toelichting bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Geen afwijkingen. Totaal lasten Baten De effecten van de decembercirculaire 2022 zijn niet meer verwerkt in de begroting 2022 evenals de bijstellingen van de gemeentefondsuitkering voorgaande jaren. Meer opbrengst onroerendezaakbelasting (woningen en niet-woningen). Minder belastingopbrengst overnachtingen arbeidsmigranten. Voor 2022 waren diverse nieuwe locaties voorzien, echter zijn deze nog niet tot uitvoering gebracht. Vandaar dat de inkomsten lager uit zijn gevallen. Meer dividend BNG. Totaal baten Mutatie reserves Lagere onttrekking aan de reserve dekking investering economisch nut, i.v.m. lagere kapitaallasten

-

186 V 76 V

- 48 N

17 V 231 V - 16 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 16 N 3V

Totaal afwijkingen

218 V

Jaarstukken 2022

75

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste 7 programma's zijn de specifieke baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook nog baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen en opbrengsten van aandelen en obligaties; de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. We lichten deze posten hier toe. Belastingen en Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Voor een nadere toelichting op de lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De gemeentefondsuitkering bestaat uit drie onderdelen: − algemene uitkering; − integratie- en decentralisatie-uitkeringen, hierbij maken we verschil tussen de uitkeringen sociaal domein en de overige uitkeringen; − aanvullende uitkeringen. Onderstaand is te zien hoe de opbouw is: bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering Algemene uitkering Integratie uitkering Sociaal deelfonds Integratie en decentralisatie-uitkeringen (incl. bommenregeling en IUSD) Totaal Gemeentefondsuitkering Compensatie uitkerings- en uitvoeringskosten Corona Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

Rekening Primitieve 2021 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

29.921 3.750

30.180 3.404

34.372 3.628

34.448 3.628

75 V -

994

437

1.127

1.230

103 V

34.665 37 34.702

34.021 34.021

39.127 39.127

39.306 8 39.314

178 V 8V 186 V

De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2022. Over de belangrijkste effecten (energietoeslag en bijzondere bijstand, € 398.000) van de decembercirculaire 2022 bent u al geïnformeerd bij de behandeling van de septembercirculaire 2022. De belangrijkste verdere verschillen tussen de begroting en de rekening zijn de vergoedingen corona-effecten (€ 92.000), hoeveelheidsverschillen en verrekening voorgaande jaren (€ 8.000), en compensatieregeling voogdij 18+ (€29.000).

In totaliteit hebben we in 2022 als compensatiepakket coronacrisis € 248.000 ontvangen via het gemeentefonds (zie onderstaand staatje voor de opbouw hiervan). In de coronaparagraaf is een compleet overzicht weergegeven met de middelen verkregen uit het gemeentefonds en andere regelingen.

76

Omschrijving Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand + uitvoeringskosten Aanvullende pakket re-integratie Impuls re-integratie Lokaal cultuuraanbod Gemeenteraadsverkiezingen Integratie mutatie participatie Inkomstenderving 2021 Continuïteit van zorg Compensatie coronacrisis uit gemeentefonds

(bedragen * € 1000) Opmerkingen

bedrag 23 14 7 20 35 Door het Rijk betaald in 2021, echter subsidies verstrekt door de gemeente in 2022 46 15 Deze middelen zijn doorbetaald aan de GR Westrom 65 24 248

Treasury Gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen, omdat we aandelen bezitten in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. Voor de raming van het dividend is uitgegaan van de ontvangsten over eerdere jaren. In 2022 hebben we dividend van de BNG ontvangen over het jaar 2021. Dit bedraagt € 39.000. Naast het dividend over de aandelen, valt hier ook de beleggingsopbrengst van de obligaties onder. Door invoering van het schatkistbankieren, mag de gemeente vrijgevallen obligaties niet opnieuw beleggen. Dit heeft tot gevolg dat onze rente-inkomsten afnemen. In 2022 zijn er 3 obligaties vrijgevallen. Voor een nadere toelichting op treasury verwijzen we naar de paragraaf financiering. Onvoorzien We hebben in de begroting een bedrag van € 75.000 op voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De criteria voor het inzetten van de post onvoorzien zijn als volgt: − het betreft niet-beïnvloedbare uitgaven; − waarvoor geen compensatie mogelijk is binnen het programma; − die incidenteel zijn; − onvoorzienbaar waren en; − die onuitstelbaar en onvermijdbaar zijn. In 2022 is de post onvoorzien ingezet voor de benodigde systeemaanpassing bij de BsgW bij de implementatie van de nieuwe afvalheffingssystematiek .

Jaarstukken 2022

77

78

PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.

Jaarstukken 2022

79

80

Paragraaf over Corona Het begin van 2022 werd nog beïnvloed door de nasleep van de coronapandemie. Half januari gingen de scholen weer open, gevolgd door de restaurants, concertzalen en theaters eind januari. Langzaam werden verdere beperkingen afgebouwd tot in mei de laatste beperking werd teruggedraaid. Deze maatregelen hebben in 2022 de inwoners maar beperkt beïnvloed. De financiële gevolgen betreffende corona zijn erg meegevallen. Op dit moment waart het virus nog rond, echter heeft het zijn grootste kracht verloren, waardoor de vele beperkingen niet meer nodig zijn. Maatschappelijke gevolgen De beperkende maatregelen van het Rijk hebben alle inwoners van Roerdalen geraakt, van jong tot oud. Deze maatregelen zijn in 2022 uit gefaseerd, hierdoor zijn de directe gevolgen in 2022 zeer beperkt geweest. Het leven kwam al vrij snel weer op gang. Echter ebben de gevolgen van deze crisis nog altijd na, zoals jongeren met psychische problemen of een onderwijsafstand of mensen met langdurige gezondheidsklachten. Ook zijn door het verstoren van de productie- en logistieke keten de kosten voor het levensonderhoud gestegen. Gevolgen voor de gemeentelijke inzet Corona zorgde ook in 2022 zowel ambtelijk als bestuurlijk voor beperkt extra werk. Een deel van dit werk wordt uitgevoerd voor het Servicecentrum MER.

Het gaat bijvoorbeeld om de uitvoering van de ondersteuningsregelingen van het Rijk (zoals TOZO/BBZ). We hebben afgelopen jaar vooral extra capaciteit ingezet op de ondersteuning van ondernemers, verenigingen en cultuur. Digitaal werken is inmiddels vanzelfsprekend geworden. We zorgden er onder andere via digitale organisatiebijeenkomsten voor dat onze medewerkers met elkaar en de organisatie verbonden bleven. Financiële gevolgen Voor het opvangen van financiële tegenvallers als gevolg van corona heeft het Rijk compensatiepakketten coronacrisis beschikbaar gesteld, die we via het gemeentefonds hebben ontvangen. In totaliteit hebben we € 248.134 ontvangen. Het totale nadeel in 2022 als gevolg van de coronacrisis was € 154.371. Per saldo hebben we dus een voordeel van € 93.763. In onderstaande tabel is per onderdeel aangegeven welke extra inkomsten we hebben gehad en welk effect er op de reguliere uitgaven en inkomsten is geweest in 2022. Na de tabel lichten we een aantal posten nog toe.

Jaarstukken 2022

81

Omschrijving

Compensatie pakket via Pr. gemeentefonds uitkering

Buurt- en dorpshuizen & Lokale culturele voorzieningen Bijzondere bijstand Zelfstandigen (Bbz) Hulp en ondersteuning bij schulden- en armoedeproblematiek t.g.v. crisis, gemeentelijk schuldenbeleid Hulp en ondersteuning bijschulden- en armoedeproblematiek t.g.v. crisis; bijzondere bijstand Intensiveren dienstverlening re-integratie Integratie mutatie Participatie (sociale werkvoorziening)

1 2

Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo

2

Continuïteit van zorg: meerkosten Jeugd Controle coronatoegangbewijzen (via VRLN) Verkiezing Inkomstenderving 2021

2 3 7 8

Totaal ontvangen

Overige

Hogere uitgaven

Lagere uitgaven

Lagere inkomsten

Terugbetalings verplichting aan het Rijk

Resultaat

35.000 3.000 22.528

-

35.000 3.000 22.528

34.279 6.545

-

-

-

721 V 3.000 V 15.983 V

11.264

-

11.264

11.264

-

-

-

-

26.349 15.049 24.000

-

26.349 15.049 24.000

15.049 30.007

-

-

-

26.349 V - 6.007 N

353 45.591 65.000

-

0 353 45.591 65.000

15.467 41.759 -

-

-

-

- 15.467 N 353 V 3.832 V 65.000 V

-

248.134

154.371

-

-

-

93.763 V

2 2 2 2

Lokale culturele voorzieningen In totaal bedroeg het budget voor de ondersteuning van lokale culturele voorzieningen, buurt- en dorpshuizen en vrijwilligersorganisaties in 2022 €35.000. Deze middelen zijn ontvangen in 2021, echter is er besloten bij de raadsvergadering van 10 maart 2022 om de middelen over te hevelen naar 2022. Deze zijn ingezet voor de uitvoering van de subsidieregeling “Tijdelijke subsidieregel coronasteun lokale culturele infrastructuur”. Participatie: Sociale werkbedrijven. Er is door het rijk een bijdrage geleverd voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. Conform afspraak hebben we dit bedrag doorbetaald aan de Westrom. Meerkosten gemeenteraadsverkiezingen Van het rijk hebben we € 45.591 ontvangen ter compensatie voor de extra kosten die gemaakt zijn ten gevolge van extra corona maatregelen in maart 2022 bij de gemeenteraadsverkiezingen. Inkomstenderving 2021 Het Rijk compenseert gemeenten voor de derving van inkomsten door covid-19 in 2021. De compensatie betreft voor Roerdalen de volgende posten: toeristenbelasting, evenementenleges en kwijtschelding / oninbaar verklaren lokale heffingen als gevolg van corona. De compensatie vindt plaats op basis van het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten, waarbij eventuele meevallers ten opzichte van de begroting worden gesaldeerd met de derving.

82

Paragraaf Bedrijfsvoering Ontwikkelingen MER samenwerking bedrijfsvoering In 2022 is voor het eerst gewerkt met een uitvoeringsprogramma voor de teams van HRM, Financiën en Informatisering binnen het Servicecentrum MER. Een belangrijk aandachtspunt is afgelopen jaar het stroomlijnen van de processen en de kwaliteitsverbetering van de dienstverlening geweest. Het stroomlijnen van de processen is binnen HRM opgepakt bij de uitrol van het nieuwe personeelspakket. In 2023 vindt hierop een verdere verdieping plaats. Binnen Financiën zijn de processen rondom de administratieve uitvoering zoveel mogelijk geharmoniseerd. De overige processen worden meegenomen bij de invoering van het nieuwe financiële pakket in 2023. In 2020 is het bedrijfsplan informatisering vastgesteld. In dit bedrijfsplan is weergegeven wat Servicecentrum MER doet op het gebied van Informatisering voor de klantorganisaties, welke producten en diensten Servicecentrum MER levert en wat daarvoor nodig is. In 2022 zijn naast de producten en diensten die regulier worden geleverd verschillende projecten uitgevoerd die leiden tot kwaliteitsverbetering of stroomlijning.

Een aantal projecten die in dit kader zijn uitgevoerd zijn: • Impactanalyse en voorbereiding implementatie Microsoft Office 365; • Netwerksegmentatie en vervanging firewalls; • Implementatie MER breed werkplekconcept; • Verbetering gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy); • Opstellen en starten met uitvoering Verbeterplan Informatiebeheer. Het harmoniseren, standaardiseren en digitaliseren van werkwijzen, oplossingen en aanpak zijn hierin een succesbepalende factor gebleken. Op basis van het onderzoek dat is gedaan naar de efficiency op het gebied van bedrijfsvoering zijn er in 2021 21 opgaven bepaald over de verbetering hiervan. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we niet meer werken vanuit een opdrachtnemer-opdrachtgever relatie maar van uit partnerschap. Dit hebben we afgelopen jaar met elkaar vastgelegd en verder vormgegeven. Een onderdeel van “Roerdalen in balans” zijn de besparingen die door de samenwerking met de drie gemeenten in het SC MER op het gebied van bedrijfsvoering gerealiseerd moeten worden. De besparing die voor 2022 gerealiseerd moesten waren bedroegen € 62.500 voor het aandeel van Roerdalen. In de begroting van het SC MER bedroeg de besparing voor Roerdalen al € 126.613. Daarnaast is van het SC MER over 2022 een bedrag terugontvangen van € 145.600 voor het onderdeel bedrijfsvoering.

Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling heeft de laatste jaren vorm gekregen in het programma Andere overheid, onder het motto ‘Samen doen!’. De essentie ligt ook vast in onze missie ‘Bijdragen aan het geluk en de levenskwaliteit van alle inwoners en bezoekers’ en in de kernwaarden ‘respect en gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid’. Alle teams bezig zijn geweest met hun verdere ontwikkeling. Doel hiervan is om binnen de teams de verantwoordelijkheden en de rollen beter te verdelen, waardoor we inhoudelijke sturing en verantwoordelijkheid beter binnen de teams wordt verankerd.

Jaarstukken 2022

83

Via de methodiek van lean werken aan verbetering van werkprocessen. In 2022 heeft het lean verbeterteam Bomenbeheer mooie resultaten geboekt in het verbeteren van de registratie van gegevens met betrekking tot bomenbeheer. Ook is de samenwerking tussen de teams OW&V en Onderhoud op dit terrein verder verbeterd. Het financiële dashboard, waar we in 2021 mee zijn begonnen, is afgelopen jaar verder uitgerold en heeft geleid tot meer financieel bewustzijn. Ook het geleid tot het inzicht dat het bespreken van financiële gegevens niet tot het volledige inzicht in het realiseren van onze doelstellingen leidt. Als vervolg opdracht wordt er gewerkt aan een advies voor nodig is om over een langere periode op sturing op inhoudelijke resultaten, in combinatie met financiële resultaten, te kunnen werken. Ter verbetering van de interne dienstverlening is in 2022 meer aandacht geweest voor de periodieke overleggen tussen de financieel consulenten, teamleiders en business controllers. Gevolg is dat collega’s elkaar meer opzoeken en de samenwerking is verbetert. Met bovenstaande organisatieontwikkeling worden de uitgaven voor personeel de komende jaren verminderd conform de taakstelling ‘Roerdalen in balans’. Voor 2022 betekende dit dat we op onze formatie (en dan met name de overhead) een besparing hebben gerealiseerd van € 100.000 ten opzichte van 2020.

In 2022 hebben we de ingeslagen weg van hybride werken verder vorm gegeven. Er zijn thuiswerkovereenkomsten gekomen en verdere facilitering van zowel de inrichting van thuiswerkplekken als facilitering op kantoor hebben plaatsgevonden. In 2023 wordt de inrichting van het kantoor verder opgepakt. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) De term Gegevensveiligheid is de verzamelnaam voor informatiebeveiliging en privacy. Bij beide onderwerpen moeten de MER organisaties minimaal voldoen aan wettelijke verplichtingen. Bij informatiebeveiliging is dat de BIO (Baseline Informatievoorziening Overheid) en bij privacy de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Het gaat hierbij om risicobeheersing, niet om het uitsluiten van ieder laatste risico. Bij informatiebeveiliging gaat het vooral om organisatierisico’s, terwijl het bij privacy vooral gaat om risico’s voor burgers en medewerkers. Vanaf 2022 zijn de regie op gegevensveiligheid en de invulling van de gegevensveiligheid adviesrollen belegd bij het SC MER in het kernteam Gegevensveiligheid. De gegevensveiligheid organisatie is opnieuw vormgegeven en er zijn nieuwe uitvoering- en beheerprocessen ingericht. Deze zijn geharmoniseerd tussen de MER organisaties, waardoor er beter kan worden samengewerkt.

Ook is nieuw gezamenlijk beleid ontwikkeld op het gebied van gegevensveiligheid, waarvan een deel inmiddels is vastgesteld en geïmplementeerd. Het bewustwordingsprogramma is in 2022 onveranderd doorgezet. De dienstverlening van de gegevensveiligheid adviseurs is dichter bij de werkvloer gebracht, waardoor we de eerste verbeteringen zien in het betrekken van het onderwerp gegevensveiligheid in nieuwe organisatieontwikkelingen. Er zijn ook knelpunten. Door de toename van taken voor het kernteam gegevensveiligheid zijn er capaciteitsbeperkingen ontstaan, waardoor sterk geprioriteerd moet worden. Het kernteam richt zich op processen met een hoog gegevensveiligheid risico, terwijl de behoefte van de vakafdelingen vaak ligt bij brede praktische ondersteuning. Het kernteam gaat het management nauwer betrekken bij de prioritering. In de jaarlijks verplichte zelfevaluatie op het gebied van gegevensveiligheid (ENSIA) verklaart het college in control te zijn. Een onafhankelijke audit over deze verklaring laat zien dat die verklaring juist is. In het evaluatieproces hebben we in 2022 een efficiencyslag gemaakt. We bereiden ons hiermee voor op een toenemende auditlast door de verdergaande digitalisering. Uit de evaluatie

84

over 2022 komt naar voren dat de restrisico’s acceptabel zijn. Verbeterpunten bestaan met name op het gebied van de aantoonbaarheid van het naleven van normenkaders. De evaluatie laat ook zien dat we de Basisregistratie Ondergrond onvoldoende geïmplementeerd hebben en achter lopen op de landelijke ontwikkeling van deze basisregistratie. De impact van beveiligingsincidenten en datalekken is in 2022 tot een minimum beperkt gebleven. De MER organisaties zijn afgelopen jaar doelwit geweest van gerichte cyberaanvallen, maar door de bestaande en in 2022 verbeterde technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen hebben deze geen impact gehad op de dienstverlening. De aanvallen tonen wel aan dat we een doelwit zijn en onze technische en organisatorische maatregelen continu moeten verbeteren. Wet Open Overheid Conform artikel 3.5 , de openbaarheidsparagraaf, van de Wet Open Overheid beschrijven we hierbij wat we gedaan hebben aan de uitvoering van de Wet Open Overheid. In 2022 hebben we een analyse laten uitvoeren ten aanzien van wat de Wet Open Overheid van ons als gemeente vraagt. Ook geeft de analyse inzicht in de mate waarin medewerkers die met de WOO in aanraking kunnen komen bekend zijn met wat van hen verwacht wordt. Vooruitlopend op de WOO worden in Roerdalen de collegevoorstellen en besluiten actief openbaar gepubliceerd op internet.

Verder is er met betrekking tot één van de informatiecategorieën uit de actieve openbaarmaking een werkafspraak gemaakt over uitzonderingsgronden. Tenslotte hebben we de applicatie WhatsApp uitgesloten als formeel communicatiekanaal. Frauderisico Het college van gemeente Roerdalen is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten en haar dienstverlening. Daarom zijn we in 2022 gestart met het opstellen van een het beleidskader rondom frauderisico. Dit hebben we MER breed opgepakt. Hiertoe is er een werkgroep risicomanagement en -fraude samengesteld met medewerkers van de drie gemeenten en van de MER. Ook is er een eerste analyse opgesteld. Er is een externe contactpersoon bedrijfsmaatschappelijk werk en een externe vertrouwenspersoon aangesteld, zodat medewerkers veilig eventuele misstanden kunnen melden. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. En voor de gemeente Roerdalen heeft informatiebeveiliging vanuit perspectief van continuïteit, fraude en privacy en de daarmee samenhangende reputatie een hoge prioriteit.

Veel zaken op het gebied van het voorkomen van fraude en veiligheid zijn, zoals al vermeld, inmiddels voorbereid en uitgewerkt. In 2023 wordt hier verder vorm aangegeven. Personeel Er is in toenemende mate sprake van krapte op de arbeidsmarkt, ook onze ambtelijke organisatie heeft hier last van. Daarom maken we gebruik van junior functies die worden begeleid door ervaren krachten. Vanuit de junior functies ontstaan er doorstroommogelijkheden naar andere functies. Als het echt niet lukt om een vacature tijdig in te vullen en de werkzaamheden wel door moeten gaan huren we tijdelijk capaciteit in om taken uit te voeren of leggen we opdrachten bij externen. De ambtelijke organisatie van de gemeente Roerdalen bestaat uit 98,14 fte (fulltime-equivalenten). Dit is inclusief de griffie, tijdelijke extra formatie voor projecten en tijdelijke extra inzet. In onderstaande tabel is de verdeling van alle fte’s over de verschillende teams opgenomen.

Jaarstukken 2022

85

Formatie

31-12-2021

Directie Team programmamanagement Team concerncontrol Team dienstverlening Team bestuurszaken Team MO Team onderhoud Team openbare werken en vastgoed Team REO Griffie Formatie in fte totaal

Begroting 2022 31-12-2022 Structureel Tijdelijk Totaal Structureel Tijdelijk 1,00 1,00 0,00 1,00 1,00 0,00 3,50 3,50 0,00 3,50 3,50 0,00 5,83 4,83 1,00 5,83 4,83 1,00 19,65 20,43 0,00 20,43 20,60 0,00 9,61 9,11 0,00 9,11 9,11 0,00 8,87 8,87 0,00 8,87 8,87 0,00 18,00 18,00 0,00 18,00 18,00 0,00 13,56 12,25 1,31 13,56 13,25 1,31 14,67 11,95 2,72 14,67 12,95 1,72 2,00 2,00 0,00 2,00 2,00 0,00 96,69 91,94 5,03 96,97 94,11 4,03

Totaal 1,00 3,50 5,83 20,60 9,11 8,87 18,00 14,56 14,67 2,00 98,14

Op 31-12-2022 waren niet alle functie ingevuld met vaste medewerkers. De daadwerkelijke bezetting op dat moment was 90,44 fte. Als we over heel 2022 kijken was de gemiddelde bezetting 89,85 fte (2021: 89,94 fte). In onderstaand overzicht is de bezetting over de verschillende team opgenomen. Fte's tov bezetting Directie Team programmamanagement Team concerncontrol Team dienstverlening Team bestuurszaken Team MO Team onderhoud Team openbare werken en vastgoed Team REO Griffie Formatie in fte totaal

31-12-2022 FTE's Bezetting 1,00 1,00 3,50 3,00 5,83 5,34 20,60 20,02 9,11 9,84 8,87 7,62 18,00 17,00 14,56 11,67 14,67 12,95 2,00 2,00 98,14 90,44

Ziekteverzuim Het verzuimpercentage is in 2022 voor het eerst in vier jaar weer toegenomen. Het langdurend en extra langdurend verzuim is heeft nog steeds het grootste aandeel in het totale verzuim. Dit is nauwelijks beïnvloedbaar verzuim en is vaak niet of niet alleen werk gerelateerd. We zien wel een toename van het kortdurend en middellang verzuim en ook de meldingsfrequentie is afgelopen jaar toegenomen. Als we over de afgelopen jaren kijken dan is het verzuimpercentage in vergelijkbare gemeenten in de periode van 2018 tot en met 2021 gestegen met 1%, terwijl het in onze gemeente in die zelfde periode met 1,8% was gedaald. Gekeken naar de duurklasse liggen we nu meer in lijn met vergelijkbare gemeenten. Wel was tot 2021 ons middellang verzuim in Roerdalen aanzienlijk lager. Verzuimcijfers verzuimpercentage melidngsfrequentie kortdurend verzuim (1 t/m 7 dagen) middellang verzuim (8 t/m 42 dagen) langdurend verzuim (43 t/m 365 dagen) exrra lang verzuim (meer dan 365 dagen)

86

2021 8,17% 0,86 0,51% 0,45% 4,72% 2,50%

2022 9,41% 1,34 0,79% 1,31% 4,14% 3,17%

BBV Indicatoren Vanaf het begrotingsjaar 2017 lichten gemeenten de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op de nemen in de begroting en de jaarrekening. De meeste van deze indicatoren zijn te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl, onder het dashboard “Besluit Begroting en Verantwoording”. Bij elk van deze indicatoren is een omschrijving en nadere toelichting vermeld. Een aantal van deze indicatoren dient echter door gemeenten uit de eigen gegevens of de eigen begroting overgenomen te worden, omdat daar geen landelijke bron voor beschikbaar is. Deze indicatoren worden dus niet ontsloten via waarstaatjegemeente.nl. 1. Formatie 2. Bezetting 3. Apparaatskosten 4. Externe inhuur 5. Overheadkosten

Formatie De indicator is gestegen van 4,70 naar 4,77 door daling van het aantal inwoners van 20.574 naar 20.558. Het aantal toegestane fte’s is gestegen van 97 naar 98. Bezetting De indicator is gelijk 4,37 gelijk aan vorig jaar. De bezetting is nagenoeg gelijk gebleven terwijl het inwonertal licht is gedaald. Er is nog steeds sprake van vacatureruimte die moeilijk in te vullen is. Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) Kosten die gemaakt worden om de gemeentelijke organisatie in stand te houden en te laten functioneren. De indicator is licht gestegen van € 468 naar € 469 per inwoner door een stijging van de apparaatskosten en een daling van het aantal inwoners.

Jaarstukken 2022

87

De stijging van de apparaatskosten van € 9.629.000 in 2021 naar € 9.650.000 in 2022 wordt veroorzaakt door: • Personele lasten, inhuur, cao, etc. € 107.000 • Lease- en I&A kosten € 70.000 -/• Huisvesting en facilitaire diensten € 86.000 • Buitendienst incl. huisvesting € 28.000 • Organisatieontwikkeling € 130.000 -/€ 21.000 Externe inhuur De indicator is gestegen van 20,1% naar 20,9% doordat de inhuurkosten sterker stijgen dan de totale loonsom. Wanneer de kosten voor detachering via Westrom voor o.a. het Sociaal Groenbedrijf weggelaten worden dan is er een stijging van 15,9% naar 17,2%. De totale kosten voor de inhuur van externen stijgt van € 1.665.000 in 2021 naar € 1.771.000 in 2022 voornamelijk door meer inhuur voor de invulling van vacatureruimte en vervanging ziekte, ouderschap. Inhuurkosten t.b.v. incidentele projecten zijn buiten beschouwing gelaten. Overheadkosten Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces en organisatiekosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de taakvelden van de organisatie, zoals lastenmanagement, ICT, P&O, facilitaire zaken, kosten van de accountant, fiscalist en advocaat, leasekosten, energiekosten, verzekeringen. De indicator daalt van 15,3% naar 13,0%. De overheadkosten zijn fors gedaald. Daarnaast worden de kosten ook nog eens gedeeld door minder inwoners.

De daling van de kosten voor de overhead van € 8.281.000 2021 naar € 7.643.000 in 2022 wordt veroorzaakt door: • Personele lasten, inhuur, cao, etc. € 147.000 • Lease- en I&A kosten € 70.000 -/• Huisvesting en facilitaire diensten € 101.000 • MER bijdrage € 686.000 -/• Organisatieontwikkeling € 130.000 -/€ 638.000 -/Rechtmatigheid Tot nu toe rapporteert de accountant over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarstukken. Vanaf het boekjaar 2023 rapporteren wij over rechtmatigheidsfouten en eventuele onduidelijkheden. Deze verantwoording vindt plaats door het opnemen van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarstukken. Dit betekent dat wij rechtstreeks aan uw raad verantwoording gaan afleggen over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. Voor een goede verantwoording is het van belang dat de interne beheersing van de processen op orde is. Hoe beter de interne beheersing is hoe minder interne controle nodig is om de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen. In 2022 zijn we gestart met de implementatie van deze wijziging. Een belangrijk onderdeel van de rechtmatigheid is de analyse begrotingsrechtmatigheid. De kaders hiervoor zijn in het ‘controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening van de gemeente Roerdalen’ opgenomen.

Op basis hiervan is van de lastenoverschrijdingen groter dan 3% ten opzichte van de lasten getoetst of deze, voor het rechtmatigheidsoordeel (on)rechtmatig zijn.

88

Daarnaast zijn op grond van de gemeentewet (artikel 189, vierde lid) alle overschrijdingen op de lasten – ten opzichte van de begroting na wijzigingen – onrechtmatig. Ondanks dat strikt genomen alle overschrijdingen op de lasten op programmaniveau onrechtmatig zijn, kunnen bepaalde afwijkingen buiten het rechtmatigheidsoordeel vallen; bijvoorbeeld als een overschrijding binnen de beleidskaders van de raad past of wanneer hier direct gerelateerde inkomsten tegenover staan. Voor 2022 is alleen binnen het programma 8 een overschrijding. Deze valt binnen de marge van 3%.

bedragen x € 1.000 Actuele Begroting

Rekening 2022

Toegestaan verschil (3%)

Lasten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen

- 5.072 - 26.134 - 2.416 - 2.921 - 8.076 - 7.464 - 10.925 - 229

- 4.933 - 25.893 - 2.284 - 2.402 - 5.465 - 7.216 - 10.360 - 232

- 152 - 784 - 72 - 88 - 242 - 224 - 328 -7

Totaal Lasten

- 63.236

- 58.786

Overzicht programma's

Werkelijk verschil

Actie

139 Voordelig verschil; geen toelichting. 241 Voordelig verschil; geen toelichting. 132 Voordelig verschil; geen toelichting. 519 Voordelig verschil; geen toelichting. 2.611 Voordelig verschil; geen toelichting. 248 Voordelig verschil; geen toelichting. 565 Voordelig verschil; geen toelichting. - 3 Nadeel is niet groter dan toegestaan 4.450

Bovenstaande tabel geeft geen aanleiding voor verdieping.

Overzicht investeringen bedra gen x € 1.000 Lopende en nieuwe Investeringen

*

P1 P1 P4 P4 P5 P5 P5 P5 P5 P5 P6 P6 P6 P6 P6 P6 P6 P6 P6 Totaal

2

Inves teri ngs kredi et MFA Vl odrop Leni ngen Aa nkoop grond(-en) Duurza a mhei d Hol s tervel d Dorps hui s De Ha rch Ma rtinus s chool Wi enkes koul III De Wi ejerd II Woonwa gencentra Gemeentewerf Gemeentewerf Ui tvoeri ng GRP Ma chi nes en a ppa ra ten Vervoermi ddel en Speel tui nen Recons tructie wegen Renova tie bomen Ui tvoeri ng GRP

Totaal investeringen * 1 = economisch nut; 2 = maatschappelijk nut

Jaarstukken 2022

1 1

1 1 1 1 1 1 1 2 2

Begroting 2022 1.983 1.572 1.568 432 16 427 77 30 127 829 68 1.105 1.476 369 255 169 11.828 312 4.013 26.656

Investeringen Jaarrekening 2022 67 24 477 59 - 34 71 62 31 3 690 157 227 20 3.172 10 364 5.400

26.656

5.400

Verschil 1.916 Overi ge ma teri ël e ui tga ven 1.548 Overi ge l a ngl opende l eni ngen 1.091 Gronden en terrei nen 373 Ma chi nes , a ppa ra ten en i ns tal l a ties 50 Kos ten onderzoek en ontwi kkel i ng 427 Bi jdra gen a a n a ctiva va n derden 77 Kos ten onderzoek en ontwi kkel i ng 30 Kos ten onderzoek en ontwi kkel i ng 56 Grond-,weg-, wa terbouwkundi ge werken 767 Woonrui mten 37 Kos ten onderzoek en ontwi kkel i ng 1.102 Bedri jfs gebouwen 786 Grond-,weg-, wa terbouwkundi ge werken 212 Ma chi nes , a ppa ra ten en i ns tal l a ties 28 Vervoermi ddel en 149 Overi ge ma teri ël e ui tga ven 8.656 Grond-,weg-, wa terbouwkundi ge werken 302 Overi ge ma teri ël e ui tga ven 3.649 Grond-,weg-, wa terbouw 21.256 21.256

89

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Het grondgebied van de gemeente Roerdalen beslaat een oppervlakte van ongeveer 88,5 km². Hier wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. De gemeente heeft daarbij de directe zorg voor de noodzakelijke infrastructuur zoals wegen, riolering, bruggen, groen, openbare verlichting, sport- en spelfaciliteiten en een aantal gebouwen. Een groot deel van het vermogen van de gemeente bestaat uit deze kapitaalgoederen. Deze bevinden zich meestal op, maar ook onder de grond. Op deze kapitaalgoederen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De levensduur wordt gemaximaliseerd door planmatig en adequaat onderhoud aan de kapitaalgoederen te plegen. De kapitaalgoederen bepalen grotendeels de kwaliteit van de openbare ruimte. In deze paragraaf worden de kaders gesteld voor het onderhoud van de infrastructuur. Riolering en water Begin 2022 is het GRP 2022-2026 vastgesteld. Hiermee hebben we het kader op het gebied van riolering en water geactualiseerd. In dit nieuwe GRP is ook gekeken naar de veranderende klimatologische omstandigheden en is de duurzaamheid binnen de waterketen meer geborgd. Hiermee heeft het afkoppelen van hemelwater om zo water vast te houden, de riolering te ontlasten en droogte tegen te gaan, een vaste plek gekregen binnen de integrale projecten.

Voor het onderhoud aan en vervanging van rioleringen zijn de volgende budgetten ingezet. bedragen x € 1.000 Onderhoud rioleringen Regulier onderhoud 1 (Vervangings-)investeringen

Rekening 2021

Actuele Begroting

Rekening 2022

363 605

297 1.612

344 797

Wegen Begin 2022 is het Wegenbeleidsplan 2022-2026 vastgesteld. Hiermee hebben we het kader op het gebied van onderhoud en investeringen aan wegen geactualiseerd. De onderhoudsplicht van de wegen valt onder de Wegenwet. Als wegbeheerder is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de wegen. De gemeente vindt het belangrijk om het onderhoudspeil van de wegen op een kwalitatief voldoende niveau te brengen en te houden. Conform het wegenbeleidsplan onderhouden we de verharde wegen binnen de kernen op niveau basis (cf. CROW normen) en de wegen in het buitengebied op niveau laag, met uitzondering van de recreatieve routes en verbindingswegen. CROW staat voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek Daarnaast worden asfaltwegen, elementenverhardingen en andere onderdelen in de openbare ruimte regulier onderhouden. We hebben hierbij het volgende ambitieniveau vastgesteld:

90

Voor het onderhoud aan en vervanging van verhardingen zijn de volgende budgetten gebruikt. Uit het wegenbeheerplan volgen de gemiddelde budgetten benodigd om het onderhoudsniveau te bereiken en handhaven. Vervolgens verwerken we de investeringsbedragen per jaar op basis van de planning van de werkzaamheden. Zie hiervoor het investeringsschema.

Onderhoud wegen Regulier onderhoud (Vervangings-)investeringen

Rekening 2021 692 2.528

bedragen x € 1.000 Actuele Rekening Begroting 2022 906 916 8.694 3.229

Openbare verlichting Goede openbare verlichting draagt bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners en de leefbaarheid in de gemeente. Openbare verlichting is ook belangrijk voor de verkeersveiligheid. Het • Beleidsplan Openbare Verlichting is het kader voor de uitvoering. We dragen daarmee ook bij aan duurzaamheid. We passen Ledverlichting toe en sluiten hierbij aan bij het actieplan duurzame energie. De masten (palen) vervangen we pas als het echt nodig is. We continueren het verledden van de openbare verlichting daar waar vervanging aan de orde is. Op één locatie hebben we zogenaamde slimme verlichting aangelegd, waarbij verlichting aangaat als er beweging wordt gedetecteerd;

Jaarstukken 2022

91

Voor het onderhoud aan en de vervanging van de openbare verlichting hebben we de volgende budgetten ingezet: Onderhoud openbare verlichting Regulier onderhoud (Vervangings-)investeringen

Rekening 2021 114 94

bedragen x € 1.000 Actuele Rekening Begroting 2022 139 158 201 127

Openbaar groen Roerdalen beschikt over circa 100 hectare groen in de vorm van plantsoenen en gazons en zo’n 21.000 bomen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de groene ligging een groot deel van het uiterlijke aanzien van onze gemeente bepaalt. De kwaliteit van de openbare ruimte en in dit geval het groen maakt Roerdalen een aantrekkelijke gemeente om in te wonen en te recreëren. Het is voor ons daarom belangrijk de groene landschappelijke uitstraling zoveel mogelijk te behouden. • Door capaciteitsissues en vacatures in de organisatie zijn er weinig ontwikkelingen geweest op het gebied van groenbeleid. Bedragen ingezet voor het onderhoud openbaar groen zijn: