03 Bijlage Halfjaarrapportage 2025
Tekst van het document
Halfjaarrapportage 2025
Behandeling in de gemeenteraad op 18-09-2025
Inhoudsopgave INLEIDING ...........................................................................................................................2 Financiële positie .................................................................................................................................2 Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd ..........................................................................................4
PROGRAMMAPLAN ............................................................................................................5 Programma 1 Krachtige dorpen ..........................................................................................................5 Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg ..............................................................................6 Programma 3 Veilige dorpen ...............................................................................................................8 Programma 4 Economie, natuur, toerisme, cultuur en duurzaamheid .............................................10 Programma 5 Woonomgeving ...........................................................................................................12 Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen.............................................................14 Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening .....................................................................16 Programma 8 Algemene middelen ....................................................................................................18
OVERIGE INFORMATIE ......................................................................................................20 Vangnetuitkering ...............................................................................................................................20 Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord ........................................20 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke accommodaties ..................................................................20 Integrale projecten openbare ruimte ................................................................................................20
FINANCIËN IN HOOFDLIJNEN - BALANS .............................................................................22 Reserves en voorzieningen ................................................................................................................22 Investeringsschema ...........................................................................................................................23
Halfjaarrapportage 2025
1
Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage 2025 van de gemeente Roerdalen. Hiermee informeren we de gemeenteraad over de voortgang van de uitvoering van de begroting na een half jaar. In deze rapportage staan we stil bij de afwijkingen ten opzichte van de begroting.
Financiële positie De financiële bijstellingen in deze halfjaarrapportage zorgen ervoor dat het verwachte saldo van de begroting 2025 na wijzigingen naar boven wordt bijgesteld met € 4,7 mln. Deze positieve bijstelling wordt voor een groot deel veroorzaakt door incidentele inkomsten. Daar waar de bijstellingen structureel zijn, zijn deze ook al verwerkt in de kadernota 2026. De twee belangrijkste negatieve verschillen ontstaan door: • de bijstellingen die betrekking hebben op het Servicecentrum MER € 649.000 (zie programma 2, 3, 5 en 7) • de verwachte hogere kosten voor jeugdzorg € 600.000 (zie programma 2) De belangrijkste positieve verschillen worden veroorzaakt door: • de hogere gemeentefondsuitkering € 2.502.000 (zie programma 8) • de boekwinst op de verkoop van de gronden € 2.071.000 (zie programma 8) • het verwachte voordeel op de bekostigingsregeling opvang ontheemden € 1.200.000 (zie programma 2) • het hogere dividend bij deelnemingen € 299.000 (zie programma 8) • lagere storting in de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen € 200.000 (zie programma 1) • de uitkering van de SPUK stimulering sport € 151.000 (zie programma 1) • de lagere kapitaallasten, doordat investeringen zijn verschoven van 2024 naar 2025 € 137.000 (zie programma 6) • het positieve saldo van de modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein LimburgNoord € 118.000 (zie programma 2) • de
verwachte lagere financieringskosten door vertragingen in de investeringen € 100.000 (zie programma 7 en overige informatie) De wijzigingen per programma en de nieuwe begrotingsbedragen zijn in onderstaande tabel financieel aangegeven. Per programma worden deze wijzigingen verder toegelicht.
2
Overzicht baten en lasten Saldo van baten en lasten Lasten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 6.240 - 28.658 - 2.499 - 2.870 - 5.984 - 10.098 - 12.472 - 260
- 168 - 565 - 339 - 844 - 24 - 670 -
6 - 4.291 - 11 - 20 - 272 - 92 - 503 49
- 6.402 - 33.514 - 2.510 - 3.229 - 7.100 - 10.214 - 13.645 - 210
Totaal Lasten
- 69.082
- 2.610
- 5.133
- 76.825
Baten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen
483 6.201 56 1.520 4.643 2.995 1.080 51.306
222 155 - 11
168 4.212 - 19 48 - 40 114 2.445 2.668
651 10.413 37 1.567 4.825 3.109 3.679 53.963
Totaal Baten
68.282
367
9.595
78.244
Saldo van baten en lasten
- 800
- 2.244
4.462
1.419
Mutatie reserves Toevoegingen
- 51
- 222
- 144
- 417
Onttrekkingen
1.099
2.321
325
3.745
Mutatie reserves
1.048
2.099
181
3.328
248
- 145
4.643
4.746
Resultaat
Halfjaarrapportage 2025
3
Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd De halfjaarrapportage bestaat uit dezelfde onderdelen als de programmabegroting: • het programmaplan • overige informatie • financiën in hoofdlijnen Programmaplan Actiepunten In de begroting zijn verschillende tactische doelen opgenomen met daaronder de acties die we hiervoor gaan uitvoeren. Per actiepunt is er een rapportage over de inhoud, financiën en planning. Hiervoor gebruiken we de volgende tekens en kleuren: het gaat goed, dus zoals we in de begroting hebben aangegeven
het gaat minder goed dan gepland, uitvoering zoals begroot staat onder druk het gaat niet goed, we wijken af van de begroting
Bij afwijkingen wordt een toelichting gegeven over de reden van de afwijking. Financieel Naast de inhoudelijke toelichting lichten we per programma de belangrijkste financiële verschillen toe ten opzichte van de begroting. Op basis van deze rapportage kan de gemeenteraad de financiële kaders en de planning aanpassen. Inhoudelijke kaders wijzigen we alleen via een apart raadsvoorstel. Overige informatie Over een aantal onderwerpen willen we de gemeenteraad informeren, maar gaan we voor nu nog niet uit van een bijstelling of heeft de bijstelling een financieel effect in latere jaren. Financiën in hoofdlijnen Per programma hebben we de in de begroting vastgestelde bedragen opgenomen en de bedragen van de bijgestelde begroting. Bij mutaties geven we aan of deze positief of negatief zijn. Daarnaast wordt hier voor een aantal investeringen bijstellingen toegelicht.
4
Programmaplan Programma 1 Krachtige dorpen Tactische doelen Versterken van de sociale basis Onderwerp Actie 1: Herijking van het accommodatiebeleid 2015 – 2025 Actie 2: Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Actie 3: Ondersteunen van kinderwijkraden Actie 4: Inzet van een Coördinator Sport en Preventie om het beweegaanbod te versterken.
Versterken samenwerking partners sociale basis Onderwerp Actie 1: Samen doen, samen leren
Inhoud
Financiën
Planning
Inhoud
Financiën
Planning
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2025 1. Krachtige dorpen Primitieve begroting Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 6.240 483 - 5.758
- 168 - 168
6 168 174
- 6.402 651 - 5.751
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
458
66
-
523
Mutatie reserves
458
66
-
523
- 5.300
- 103
174
- 5.228
Resultaat
Halfjaarrapportage 2025
5
Toelichting Lagere storting in voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen (€ 200.000 lagere lasten) In de begroting 2025 wordt € 200.000 gestort in de voorziening t.b.v. buitensportaccommodaties. Deze storting is op basis van de huidige afspraken met de verenigingen en op basis van het vastgestelde meerjarig onderhoudsplan te hoog en wordt dus verlaagd. Bijstelling van de vastgoed budgetten (€ 25.000 hogere lasten) In de begroting is een te laag bedrag opgenomen voor het onderhoud van de Brede School Melick en Herkenbosch. Deze budgetten worden bijgesteld om de accommodatie en de toestellen in een goede en veilige staat te houden. Peuterspeelzaal, sociaal medische indicaties (€ 90.000 hogere lasten) Het aantal sociaal medische indicaties is gestegen. Dit leidt tot hogere uitgaven. SPUK Stimulering Sport 2025 (€ 151.000 hogere baten) Het Rijk compenseert de kostprijsverhogende BTW op sportaccommodaties. Door het ministerie is bepaald hoe hoog het voorschot is waar de gemeente recht op heeft. Bij de jaarrekening wordt dit voorschot afgerekend op basis van de daadwerkelijke kosten.
Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg Tactische doelen Inwoners hebben de rust en ruimte om zich te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We vergroten de bewustwording rondom bestaans(on)zekerheid Actie 2: We voeren de acties die uit de bijeenkomsten 2024 voortkomen uit. Dat doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Actie 3: We zetten in op een integrale aanpak, samen met onze partners in het sociaal domein én binnen de gemeentelijke organisatie. Actie 4: Uitvoering geven aan de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden van een lokaal Mensontwikkelbedrijf (MOB)
Actie 2: We voeren de acties die uit de bijeenkomsten 2024 voortkomen uit. Dat doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Een aantal thema’s die voorgekomen zijn uit de bijeenkomsten van 2024 zijn gestart, waaronder het versimpelen van regelgeving voor minima. De 1-loketfunctie schuift, in verband met capaciteitsproblemen, door naar Q4 2025 met een doorloop naar 2026. Hierdoor zal de bijdrage vanuit de reserve armoedefonds in 2025 lager zijn en doorschuiven naar 2026.
6
Actie 3: We zetten in op een integrale aanpak, samen met onze partners in het sociaal domein en binnen de gemeentelijke organisatie De uitvoering van deze actie zit in het thema 1-loketgedachte. Die ontstaan is vanuit de bijeenkomst bestaanszekerheid. De gesprekken worden pas gestart in Q4 2025. Actie 4: Uitvoering geven aan de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden van een lokaal Mensontwikkelbedrijf (MOB) Om de beschikbare locaties volledig in beeld te hebben en zodat de raad een gedegen besluit kan nemen, doen we een uitgebreid locatieonderzoek. Dit betekent dat de planning opschuift naar december 2025. Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Lokale aanpak Jeugd en Jongeren Actie 2: Het ontwikkelen van het visiedocument beschermd wonen en maatschappelijke opvang Actie 3: Herontwerp arbeidsmarktregio
Actie 1: Lokale aanpak Jeugd en Jongeren Afgesproken is om een lokale aanpak Jeugd en Jongeren op te stellen. Wat we hebben gemaakt is een uitvoeringsplan waarbij de nadruk ligt op het versterken van het jongerenwerk. Hiermee spelen we in op de acute situatie en de behoefte van jongeren van vandaag. Actie 2: Het ontwikkelen van het visiedocument beschermd wonen en maatschappelijke opvang De herijking van de regiovisie op beschermd wonen en maatschappelijke opvang is uitgesteld tot Q3 2026. In Q4 2025 start ook de Ethos telling (telling aantal daklozen). Deze loopt tot Q4 2026. We nemen de uitkomsten van deze telling mee in de herijking van de regiovisie. De huidige regiovisie wordt stilzwijgend verlengd met circa 3 tot 4 maanden. We voorzien besluitvorming door de raad in Q1 2027.
Financieel 2. Participatie, ondersteuning en zorg Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 28.658 6.201 - 22.458
- 565 - 565
- 4.291 4.212 - 79
- 33.514 10.413 - 23.102
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
63
527
- 20
570
Mutatie reserves
63
527
- 20
570
- 22.395
- 38
- 99
- 22.532
Resultaat
Halfjaarrapportage 2025
7
Toelichting Bekostigingsregeling opvang ontheemden (€ 1.850.000 hogere lasten en € 3.050.000 hogere baten) De uitgaven in het kader van de opvang van Oekraïense vluchtelingen, gemeentelijke en particuliere opvang, worden grotendeels op basis van een normbedrag per beschikbare opvangplek, bekostigd door het Rijk. De verwachte kosten over 2025 zijn € 1.200.000 lager dan deze vergoeding. Leefgeld en transitiekosten worden afgerekend op basis van daadwerkelijke kosten. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein L-N (€ 118.000 hogere baten) Bijstelling aan de hand van de door de MGR SD LN aangeleverde begroting 2026-2029 inclusief de gewijzigde begroting 2025. Gemeentelijke bijdrage servicecentrum MER-SD, incl. projecten (€ 381.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2025-1 van het servicecentrum MER. Zie ook programma 7 voor nadere toelichting. SPUK Nieuwe wet inburgering, SPUK Onderwijsachterstandenbeleid, SPUK Onderwijsroute, SPUK Gebundelde uitkering Participatiewet (€ 1.161.000 hogere lasten en € 1.161.000 hogere baten) Het Rijk stelt middelen ter beschikking. Jeugdzorg (€ 600.000 hogere lasten) De zorg-mix en het zorg volume veranderen voortdurend en prijzen blijven stijgen als gevolg van indexeringen. Deze factoren zorgen voor een verwachte stijging van de kosten. Daarnaast zijn er beschikkingen afgegeven voor de jeugdzorg+.
Het risico voor deze dure trajecten hebben we opgenomen als risico in de programmabegroting. Eigen bijdrage CAK (€ 28.000 hogere baten) Door de aanzuigende werking op de maatwerkvoorzieningen Wmo stijgt de eigen bijdrage, het zogenaamde abonnementstarief. Re-integratiebudget (€ 80.000 hogere lasten) Het re-integratiebudget is een aantal jaren niet geïndexeerd, terwijl de kosten stijgen. Daarnaast stijgt het aantal inwoners dat begeleid wordt.
Programma 3 Veilige dorpen Tactische doelen Samen met onze veiligheidspartners voorkomen en beperken we de risico’s dat inwoners slachtoffer worden van criminaliteit of overlastsituaties. Waar mogelijk beëindigen we de situatie. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Inzetten ACT! Actie 2: Controleren spookbewoning Actie 3: Inzet XLGroup Actie 4: Project Natuurbrand management 2024-2027
8
Actie 3: Inzet XLGroup De behoefte naar de inzet GroupXL blijft bestaan. GroupXL draagt zorg voor het specialistisch jeugdwerk binnen onze gemeente. Het huidige contract loopt in oktober 2025 af. Vanuit de kadernota 2026 zijn de middelen voor een voortzetting aangevraagd. Een benodigde verlening van oktober tot en met december 2025 betekent een extra uitgave van € 12.500 en zijn verwerkt in deze halfjaarrapportage.
Financieel 3. Veilige dorpen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 2.499 56 - 2.444
-
- 11 - 19 - 30
- 2.510 37 - 2.474
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
- 2.444
-
- 30
- 2.474
Resultaat
Toelichting Woningontruimingen (€ 24.000 minder lasten en € 23.000 minder baten) De gemeente is verantwoordelijk voor het afvoeren en opslaan van de inboedel na een woningontruiming, wanneer de inboedel op straat wordt geplaatst. Dit is een wettelijke taak en maakt deel uit van de zorgplicht van de gemeente bij gedwongen ontruiming. De kosten voor afvoer en opslag van de inboedel zijn in principe te verhalen op de eigenaar, dus voor de gemeente grotendeels budgettair neutraal. De laatste jaren zijn in dit kader weinig (verhaalbare) kosten gemaakt. Dit betekent dat zowel het lastenbudget alsook het batenbudget vervalt. Gemeentelijke bijdrage servicecentrum MER-OD (€ 48.000 meer lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2025-1 van het servicecentrum MER. Zie ook programma 7 voor nadere toelichting.
Halfjaarrapportage 2025
9
Programma 4 Economie, natuur, toerisme, cultuur en duurzaamheid Tactische doelen Aan de slag met het omgevingsplan Onderwerp Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan
Inhoud
Financiën
Planning
Natuur realiseren en klimaatbestendiger maken Onderwerp Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling
Inhoud
Financiën
Planning
(Door)ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Onderwerp Actie 1: (Door) ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: (Door) ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Wij willen het recreatief-toeristisch profiel opstellen met het promotieplatform. Dit platform is nog in oprichting waardoor de kans bestaat dat we dit pas in 2026 opstellen. Een aantal van de resultaten liggen qua planning onder druk omdat we deze resultaten inbrengen in de regiodeal. De toekenning van de 1ste tranche aan projecten wordt na het zomerreces verwacht. De planning voor de uitvoering van deze resultaten is daarvan afhankelijk en van de daadwerkelijke toekenning van de middelen hiervoor. Het gaat om belevingswaarde erfgoed bevorderen, thematisch verbinden van natuurgebieden, het project “Limburgse Eikpunten” en het project provinciale toeristische data-tool. Gezond ondernemersklimaat stimuleren Onderwerp Actie 1: uitbreiden bedrijventerreinen Actie 2: faciliteren stoppende agrarische bedrijven (vab’s)
Bevorderen duurzame energie Onderwerp Actie 1: Duurzame opwek Actie 2: Warmtetransitie Actie 3: Duurzame natuur en biodiversiteit Actie 4: Duurzame waterhuishouding Actie 5: Maatschappelijk vastgoed en openbare ruimte
10
Inhoud
Financiën
Planning
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Duurzame opwek Het geplande zonnepark aan de Kleine Bergerweg heeft vertraging opgelopen vanwege vele zienswijzen en (hierdoor ook) een 2e ronde goedkeuring door de Raad. Actie 2: Warmtetransitie Het wijkuitvoeringsplan in Vlodrop levert onvoldoende resultaat op. Het is lastig gebleken om de inwoners in deze kern te bereiken en te activeren om woningen te verduurzamen. Daarom gaan we ons opnieuw beraden over de vorm van de aanpak. Het sociaal klusteam heeft aangegeven dat zij geen kleine energiebesparende maatregelen uitvoeren bij inwoners, omdat dit niet onder hun aanbod van werkzaamheden valt. Om dit op te vangen zijn de energiecoaches in de tussen tijd opgeleid om deze kleine energiebesparende maatregelen uit voeren. Actie 4: Duurzame waterhuishouding Duurzame waterhuishouding is een onderdeel van ons Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Dit plan moet voor 01-01-2027 gereed zijn. Er zal in 2026 aan gewerkt worden. Afronden lopende projecten investeren om te renderen Onderwerp Actie 1: Plan van aanpak investeringen
Inhoud
Financiën
Planning
Financieel 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 2.870 1.520 - 1.350
- 339 - 339
- 20 48 27
- 3.229 1.567 - 1.661
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
289
290
-
579
Mutatie reserves
289
290
-
579
- 1.061
- 49
27
- 1.082
Resultaat
Toelichting Verkoop Grondstroken (€ 35.000 hogere baten) In de begroting is een te laag bedrag opgenomen voor de verkoop van grondstroken. Pachten (€ 60.000 hogere baten) De pachtinkomsten zijn bijgesteld aan de te verwachte opbrengst op basis van het pachtprijzen besluit 2025. Lening aan zonnepark Montfort (€ 41.000 lagere lasten en € 56.000 lagere baten) De kosten/opbrengsten voor de lening aan het zonnepark Montfort zijn onderdeel van programma 7. Het betreft hier een administratieve correctie. Halfjaarrapportage 2025
11
Programma 5 Woonomgeving Tactische doelen We bouwen in de komende jaren jaarlijks gemiddeld 125 extra woningen die qua kwaliteit, aantallen en proces goed aansluit bij de behoefte van onze inwoners. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Opzetten Actieplan versnellen woningbouw Actie 2: Actualiseren Omgevingsvisie Roerdalen 2050 Actie 3: Ontwikkelen van woningbouwlocaties waar de gemeente eigendom heeft Actie 4: Faciliteren van initiatieven van inwoners en ontwikkelaars voor het inrichten van locaties voor wonen Actie 5: Stimuleren van kavel- en woningsplitsing
We hebben bijzondere aandacht voor specifieke woonvormen voor onze inwoners met een zorgbehoefte. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vaststellen van een visie op wonen en zorg
In Roerdalen is het prettig wonen. We willen daarbij ruimte bieden voor iedereen. Sommige doelgroepen verdienen daarbij extra aandacht. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Actie 2: We ronden de realisering van flexwoningen in onze kernen af.
Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Voor de kernen Herkenbosch en Montfort zijn onze werkzaamheden afgerond en zijn we in afwachting wanneer Wonen Limburg start met de bouwwerkzaamheden. Voor de kern Melick maakt de uitbreiding van de woonwagenlocatie onderdeel uit van Wienkeskoel Fase 3. Omdat het project Wienkeskoel Fase 3 zich nog in de ontwerpfase bevindt hebben we nog geen definitieve planning voor realisatie van de woonwagenlocatie. Actie 2: We ronden de realisering van flexwoningen in onze kernen af. De 72 tijdelijke woningen zijn geplaatst. De uitvoering heeft meer kosten met zich meegebracht. De oorzaak ligt in de gestegen uitvoeringskosten. Daarnaast zijn er afspraken over de inrichting gemaakt met omwonenden van de locaties in Posterholt en Montfort die kostenverhogend zijn. Hiervoor vragen we een extra krediet van € 500.000 in deze halfjaarrapportage. De kosten worden betaald uit de extra inkomsten vanuit de bekostigingsregeling opvang ontheemden (zie programma 2).
12
We zetten in op een duurzame woonomgeving en woningvoorraad Onderwerp Inhoud Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners
Financiën
Planning
Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Met Wonen Limburg voeren we overleg over verduurzaming van de bestaande woningvoorraad van sociale huurwoningen. Vanuit de transitievisie warmte lopen we vertraging op doordat we minder deelnemende bewoners dan verwacht hebben in het beoogde gebied in het Wijk Uitvoeringsplan (WUP) in Vlodrop.
Financieel
5. Woonomgeving Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 5.984 4.643 - 1.341
- 844 222 - 622
- 272 - 40 - 312
- 7.100 4.825 - 2.275
Mutatie reserves Toevoegingen
- 11
- 222
-
- 233
Onttrekkingen
-
833
-
833
Mutatie reserves
- 11
611
-
600
- 1.353
- 11
- 312
- 1.676
Resultaat
Toelichting Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (€ 56.000 hogere lasten) In de meicirculaire 2025 heeft het Rijk middelen ter beschikking gesteld voor de uitvoering van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (onderdeel algemene uitkering in programma8). Deze inkomsten zijn hier als opgenomen voor de uitvoering van deze regeling. Gemeentelijke bijdrage servicecentrum MER-OD (€ 252.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2025-1 van het servicecentrum MER. Zie ook programma 7 voor nadere toelichting.
Halfjaarrapportage 2025
13
Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Tactische doelen Samen met inwoners en belanghebbenden werken aan integrale, infrastructurele projecten. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Reconstructie van de Sportlaan e.o. Actie 2: Reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat Actie 3: Groot onderhoud Reewoude Actie 4: Voorbereiding herinrichting ‘t Reutje Actie 5: Afronding van de sanering verkeersborden in de gemeente
Actie 1: Reconstructie van de Sportlaan e.o. In 2025 is een start gemaakt met voorbereidende werkzaamheden, zoals het kappen van bomen, aanpassen van kabels en leidingen en repareren van riolen. De aanleg van de regenwaterbuffer staat gepland voor de tweede helft van 2025. De start van de reconstructie staat gepland vanaf maart 2026. De voornaamste oorzaak van die vertraging zijn de benodigde vergunningentrajecten en het bereikbaar houden van de bouw van de tijdelijke woningen. Actie 2: Reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat Enexis heeft meer tijd nodig voor de aanpassingen aan kabels en leidingen in de Dorpstraat en de Groenstraat. De reconstructie van de Dorpsstraat is daarom verschoven naar 2026, met uitloop naar 2027. De reconstructie van de Groenstraat staat gepland voor 2027, met uitloop naar 2028. Onderhoud aan de toegangsweg naar bouwmarkt Gootzen vindt wel al in het najaar van 2025 plaats. Met een raadsinformatiebrief hebben wij u reeds geïnformeerd over de financiële effecten, waarbij budget voor Groenstraat in het investeringsschema van begroting 2026 en verder zal worden opgenomen. Actie 3: Groot onderhoud Reewoude De start van de werkzaamheden is verschoven naar 2026. De planvoorbereiding vereist meer tijd dan vooraf ingeschat. In het najaar van 2025 vinden mogelijk wel al kleinschalige werkzaamheden plaats.
Naar verwachting zijn de werkzaamheden eind 2027 klaar. Actie 4: Voorbereiding herinrichting ‘t Reutje De voorbereidingen zijn gestart, we zien een kans voor additionele financiering via de regiodeal. Dit heeft gevolgen voor planning. Dus voorbereiding schuift hiermee door in 2026. Toekomstbestendig groen op het gewenste niveau met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud Actie 2: Maaibeleid en biodiversiteit Actie 3: Actualisatie groenbeleid
14
We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving en gemeentelijk vastgoed Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat Actie 2: Aandacht voor duurzaamheid in de uitvoering van projecten Actie 3: Realisatie concessie laadinfrastructuur Actie 4: Voldoen aan Kaderrichtlijn water (KRW) Actie 5: Ontwikkeling duurzame openbare ruimte rondom diverse schoollocaties
Planning
Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat We zien dat per project en locatie we een afweging maken welke maatregel het best passend is. In bepaalde gevallen is dat afkoppelen en infiltreren, maar soms wordt voor andere oplossingen gekozen afhankelijk van beschikbare ruimte, kosten, etc. We nemen deze aanpak en afwegingen ook mee in het nieuw op te stellen Gemeentelijk Rioleringplan (2026). Actie 4: Voldoen aan Kaderrichtlijn water (KRW) Het saneren van de overstorten op de Vlootbeek is op de Sportlaan (Montfort) na in 2025 afgerond. Voor de laatste treffen we andere maatregelen, in overleg met waterbeheerder.
Financieel
6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 10.098 2.995 - 7.103
- 24 - 24
- 92 114 22
- 10.214 3.109 - 7.105
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
200
24
-
224
Mutatie reserves
200
24
-
224
- 6.903
-
22
- 6.881
Resultaat
Toelichting Glasvezel project (€ 112.000 hogere lasten en € 112.000 hogere baten) Door langdurigere inzet van toezicht op glasvezelaanleg door twee partijen zijn deze kosten verhoogd. Deze worden gecompenseerd door extra vergoedingen door aanleggende partijen. Wegen, BGT-BAG-Kantoorautomatisering ( 49.000 hogere lasten) Door toenemende wetgeving en kosten applicaties en beheer nemen de kosten toe.
Halfjaarrapportage 2025
15
Aanschaf klein materieel buitendienst (€ 40.000 hogere lasten) In 2025 moet divers klein materieel vervangen worden bij de buitendienst, waarbij in de begroting 2025 geen rekening gehouden is. Structureel is dit goed geborgd in de meerjarenbegroting. Maaien wegbermen (€ 37.000 hogere lasten) De uitbestede werkzaamheden voor het maaien van wegbermen is opnieuw aanbesteed. Op basis van deze uitkomsten moet dit budget structureel bijgesteld worden. Bij het opstellen van de begroting was dit nog niet bekend. Het risico is wel opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen. Kapitaallasten (€ 137.000 lagere lasten) In de jaarrekening 2024 is al aangegeven dat er verschillende investeringen doorschuiven naar 2025. Doordat de kapitaallasten worden berekend van 1 januari van het jaar nadat een investeringen gereed is, betekent deze verschuiving een verlaging van de kapitaallasten in dit jaar.
Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening Tactische doelen Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Communiceren met impact
Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Dereguleren
Inhoud
Financiën n.v.t.
Planning
Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Stimuleren ontwikkeltraject ‘samen doen’
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 2: Verbeteren dienstverlening
16
Financieel
7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 12.472 1.080 - 11.392
- 670 155 - 515
- 503 2.445 1.941
- 13.645 3.679 - 9.966
Mutatie reserves Toevoegingen
-
-
-
-
Onttrekkingen
-
582
345
927
Mutatie reserves
-
582
345
927
- 11.392
67
2.286
- 9.039
Resultaat
Toelichting Verkoop/ruil gronden (€ 2.071.000 hogere baten) Dit bedrag komt voort uit de verkoop/ruil van landbouwgronden in het “Flinke Ven” welke leidt tot een incidentele boekwinst. U bent hierover geïnformeerd in de raadsinformatiebrief van 25 juni 2025. Regio Deal (€ 345.000 hogere lasten t.l.v. reserve Regiodeal) De gemeenten dragen zorg voor cofinanciering ten behoeve van de Regio Deal Midden Limburg. Deze bijdrage is voor iedere gemeente bepaald naar rato van inwonersaantallen. De betalingen vinden plaats in de komende drie jaren. Deze lasten worden betaald uit de vorig jaar gevormde reserve Regiodeal. Gemeentelijke bijdrage servicecentrum MER-BV (€ 253.000 hogere lasten en € 218.000 hogere baten) Op basis van begrotingswijziging 2025-1 van het servicecentrum MER is een hogere bijdrage gevraagd van € 1.190.000. In de begroting is hiervoor dekking tot een bedrag van € 485.000. Daarnaast krijgen we vanaf 2025 huurinkomsten van het SC MER (€ 218.000). De extra lasten voor de gemeente komen daarmee uit op € 487.000, verdeeld over meerdere programma’s in de begroting. Voor meer informatie verwijzen we naar de brief aan de gemeenteraad van 13 mei 2025. Voor bedrijfsvoering en bestuur en organisatie bedraagt de extra bijdrage aan het SC MER conform begrotingswijziging 2025-1 € 450.000.
Op dit moment loopt de uitvraag in het kader van de opdracht “Verkenning efficiency mogelijkheden ketensamenwerking”. Gelet op de verder uitwerking van deze opdracht naar 2026 wordt de stelpost efficiency SC MER (- € 160.000) in 2025 af geraamd. Financieringstekort (€ 100.000 lagere lasten) Door het bijstellen van de uitgaven van de investeringen in 2025 valt het financieringstekort lager uit dan aanvankelijk verwacht. Hoewel de kredieten niet worden af geraamd zijn de uitgaven later, waardoor de verwachting is dat we ook pas op een later tijdstip een lening moeten afsluiten.
Halfjaarrapportage 2025
17
Vervanging ziekte (€ 250.000 hogere lasten) Bij de begroting is het budget voor vervanging ziekte naar beneden bijgesteld. Hierbij is toen al aangegeven dat dit betekend dat we als organisatie kritisch moeten gaan kijken naar de vervangingen bij ziekte. De druk binnen de verschillende teams is dusdanig hoog door uitval van collega’s dat het noodzakelijk is om toch te gaan inhuren. Daarnaast komen ook wettelijke taken in het gedrang. Lagere kapitaallasten (€ 37.000 lagere kosten) Door de afwaarderingen van de deelnemingen als gevolg van de verkoop van de aandelen van Essent, vindt er geen renttoerekening meer plaats aan de boekwaarde hiervan.
Programma 8 Algemene middelen Financieel
8. Algemene Middelen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Primitieve begroting
bedragen x € 1.000 Begroting 2025 BegrotingsHalfjaarTotaal wijzigingen rapportage
- 260 51.306 51.046
- 11 - 11
49 2.668 2.718
- 210 53.963 53.753
Mutatie reserves Toevoegingen
- 40
-
- 144
- 184
Onttrekkingen
90
-
-
90
Mutatie reserves
50
-
- 144
- 94
51.095
- 11
2.574
53.658
Resultaat
Toelichting Gemeentelijke bijdrage BsGW (€ 58.000 lagere lasten) De BsGW heeft het jaar 2024 positief afgesloten. Dit leidt tot een teruggave van een gedeelte van de gemeentelijke bijdrage. Gemeentefondsuitkering (€ 2.442.000 hogere baten) De algemene uitkering is bijgesteld op basis van de decembercirculaire 2024 en de meicirculaire 2025. De bijstelling algemene uitkering bedraagt € 1.854.000 en van het sociaal deelfonds € 198.000. Een deel van de gemeentefondsuitkeringen leiden tot hogere lasten binnen andere programma’s. Daarnaast wordt voorgesteld om de ontvangen integratie uitkering voor de uitvoering van de omgevingswet te storten in de reserve omgevingswet. Voor meer informatie verwijzen we naar de raadsinformatiebrieven van respectievelijk 14 januari 2025 en 24 juni 2025. Naast de bijstellingen op basis van de circulaires is de maatstaf huishoudens met lage inkomens voor de jaren 2023 en 2024 bijgesteld waardoor we over deze jaren nog een verrekenbedrag ontvangen van € 390.000.
18
Aandelen en overige deelnemingen (€ 299.000 hogere baten) Van Enexis en BNG ontvangt de gemeente Roerdalen meer dividend in 2025. Daarnaast is CSV Amsterdam geliquideerd, waar we ook nog een slotdividend van ontvangen. Met deze liquidatie is de laatste deelneming opgeheven die samenhing met de verkoop van Essent.
Halfjaarrapportage 2025
19
Overige informatie Vangnetuitkering
In 2024 hebben wij, net als in 2023, een vangnetuitkering aangevraagd om het tekort op het BUIGbudget gedeeltelijk te kunnen compenseren. Bij deze aanvraag hebben wij een aantal maatregelen aangegeven die wij treffen om te zorgen voor een intensievere begeleiding richting werk. Deze maatregelen continueren wij in 2025. Enkele voorbeelden hiervan zijn: • Interne maatregelen: voortzetting van de preventieve poortaanpak, inzet van doelgroepgerichte teams voor jongeren en statushouders, uitbreiding van klantmanagers en toepassing van uitstroom- en waarderingspremies. • Externe samenwerking: deelname aan de pilot "Jongeren in Beeld in Midden-Limburg!", gericht op vroegsignalering van jongeren zonder startkwalificatie. Ook is gestart met het onderzoek naar een eigen Mensontwikkelbedrijf. Verder werken wij samen met het WSP waar wij intensief inzetten op duurzaamheid van werk door te zorgen voor betere begeleiding als iemand een baan heeft. • Effectmonitoring: via Divosa-benchmark, kwartaalrapportages en evaluaties van lopende projecten zoals de Outdoor Campus en MAP-trajecten, wordt de voortgang structureel gevolgd. Hoewel de structurele financiële effecten nog beperkt zijn, zien we een verbeterde ondersteuning, meer activering en betere positionering van de doelgroep richting participatie.
Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord
In de raadsvergadering van 28 mei 2025 heeft u besloten om geen zienswijze in te dienen tegen de wijziging van de MGR Sociaal Domein L-N. Met deze wijziging wordt de kwetsbaarheid op de uitvoering van de taken in jeugdzorg minder en samenwerking verstrekt. Op dit moment worden de financiële consequenties van deze wijziging verder uitgezocht. Uitgangspunt is dat de structurele kosten voor de gemeenten zoveel mogelijk neutraal blijven. We kunnen echter niet uit sluiten dat er wel incidentele frictiekosten gaan ontstaan. Als er meer duidelijkheid hierover ontstaat informeren wij u hierover. Bij het opstellen van de jaarrekening 2025 kunnen deze frictiekosten leiden tot de vorming van een voorziening.
Onderhoudsvoorziening gemeentelijke accommodaties
Op basis van de huidige berekening is de verwachting dat de hoogte van de voorziening meer dan toereikend is. Het meerjarenonderhoudsplan dat hier onderligt is echter opgesteld op basis van het huidige accommodatiebeleid. Momenteel wordt het accommodatie beleid geactualiseerd en wordt een nieuw meerjarig onderhoudsplan opgesteld. Op basis van deze uitkomsten zal de voorziening, in totaliteit, opnieuw beoordeeld worden.
Integrale projecten openbare ruimte
In de begroting 2025 hebben we een prioriteitenlijst opgenomen voor de integrale projecten. Met alle projecten, met uitzondering van de vijver Sint Odiliënberg, zijn we aan de slag. Bij een aantal investeringen is er een verschuiving in de planning (zie toelichtingen programma 6). Voor de vijver geldt dat de prioriteit op dit moment duidelijk lager is, omdat het waterpeil niet meer kritiek is
20
geweest. Voor de Schaapsweg geldt dat het onderzoek in de afrondende fase komt, waardoor realisatie eerder plaatsvindt dan 2026. Daarnaast zien we vooruitlopend op extra capaciteit conform genomen raadsbesluit actieplan versnellen woningbouw extra inspanningen voor woningbouwontwikkelingen in 2025. Voor de verdere voortgang van projecten verwijzen we ook naar de informatiebrieven die (periodiek) aan u gestuurd zijn. De aanpassingen in de planning zorgen er deels voor dat de geraamde kaptaallasten in 2026 lager worden, doordat projecten in 2025 niet zijn afgerond. Het financiële effect hiervan op de kapitaallasten wordt meegenomen in de begroting 2026.
Halfjaarrapportage 2025
21
Financiën in hoofdlijnen - balans Reserves en voorzieningen Mutaties reserves Hieronder een overzicht van de mutaties in de reserves zoals deze zijn opgenomen in de verschillende programma’s. Mutaties reserves Halfjaarrapportage 2025 Toevoegingen Reserve Omgevingswet Storting in deze reserve vanuit Meicirculaire 2025 (pgr 8) Totaal mutaties toevoegingen
bedragen x € 1.000 Mutaties
144 144
Onttrekkingen Algemene reserve Het opsporen van stille armoede maakt integraal onderdeel uit van de bredere opgave rondom bestaanszekerheid. De middelen uit het amendement worden niet langer aangesproken (prg 2). Reserve Regiodeal Onttrekking aan de reserve t.b.v. inbreng 2025 (prg 7) Totaal mutaties onttrekkingen
- 345 - 325
Totaal mutaties reserves halfjaarrapportage 2025
- 181
20
Mutaties voorzieningen Hieronder een overzicht van de mutaties in de voorzieningen. De aanpassingen in stortingen in de voorzieningen gebeuren vanuit de exploitatie. Daadwerkelijke uitgaven uit de voorzieningen of ander inkomsten gebeuren rechtstreeks vanuit de voorziening. Mutaties voorzieningen Halfjaarrapportage 2025 Mutaties voorzieningen vanuit exploitatie Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen lagere storitng voor onderhoud sportparken Deze storting is op basis van de huidige afspraken met de verenigingen en op basis van het vastgestelde meerjarig onderhoudsplan te hoog en wordt dus verlaagd (prg 1). Totaal mutaties voorzieningen vanuit exploitatie Mutaties voorzieningen uitgaven en inkomsten Uitgaven Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen herprioritering van het MOP heeft tot gevolg dat in 2025 minder onttrokken hoeft te worden uit de voorziening gemeentelijke gebouwen. Inkomsten Voorziening Pensioenverplichting Wethouders waardeoverdracht van elders opgebouwd rechten Totaal mutaties voorzieningen vanuit exploitatie Totaal mutaties voorzieningen halfjaarrapportage 2025
22
bedragen x € 1.000 Mutatie (x € 1.000)
- 200 - 200
- 360
30 - 330 - 530
Investeringsschema bedragen x € 1.000 Meerjarig effect halfjaarrapportage – Investeringen
Begroting 2025
Nieuwe investeringen -
Krediet de Roerparel i.v.m. Legionella
80
-
Krediet Gemeentehuis i.v.m. aanschaf Airco's Serverruimte ICT
20
-
Bijstelling krediet KC Posterholt i.v.m. Jeu de Boules Baan
90
-
Bijstelling Krediet Tijdelijke opvang statushouders + noodopvang
500
-
Bijstelling Krediet MFA Vlodrop inz. Kinderopvang
800
-
Aankoop grond/ruil Flinke Ven
1.588
-
Verhoging krediet Strategische grondaankopen Krediet verwerving landbouwgronden (onderdeel van krediet strategische grondaankopen)
1.000 483
Totaal nieuwe investeringen
4.561
Totaal investeringen
4.561
Bijstelling Krediet Tijdelijke opvang statushouders + noodopvang Betreft een aanvullend krediet ter hoogte van € 500.000 voor het bouw- en woonrijp maken van de gronden Montfort en Posterholt voor het gebruik van tijdelijke woningen. Deze kosten worden grotendeels bekostigd uit SPUK middelen en reeds verleende provinciale subsidie. (zie programma 4) Bijstelling Krediet MFA Vlodrop inz. Kinderopvang In de raad van 20 april 2023 heeft u een aanvullend krediet beschikbaar gesteld voor de realisatie van de MFA Vlodrop. Hoewel in het raadsvoorstel in de financiële paragraaf de totale investeringen is weergegeven is voor de aanvraag van het krediet het deel van het kinderdagverblijf in mindering gebracht. Het krediet is hierdoor netto gevraagd in plaats van bruto. Dit had zo niet mogen plaatsvinden. Het krediet had aangevraagd moeten worden inclusief de kosten voor de bouwdeel voor het kinderdagverblijf. Het krediet wordt daarom nu met dit deel opgehoogd. De extra kapitaallasten worden gedekt vanuit de huurinkomsten van de kinderopvang. Deze opbrengst is nu ook begroot voor 2025 en wordt structureel meegenomen in de begroting 2026. Krediet aankoop grond/ruil Flinke Ven De gemeente ruilt 16,65 hectare landbouwgrond binnen het gebied Flinke Ven tegen 17 hectare landbouwgrond en 6 hectare bos elders in de gemeente.
Voor de te verkrijgen grond is een krediet noodzakelijk van € 1.588.000. Daar staat tegenover dat de grondruil de gemeente een boekwinst oplevert van € 2.071.000 (zie programma 7). U bent hierover geïnformeerd in de raadsinformatiebrief van 25 juni 2025. Verhoging krediet Strategische grondaankopen Voor het realiseren van de doelstellingen van het Actieplan Versnellen Woningbouw is het van belang dat er voldoende gronden beschikbaar zijn voor woningbouw. In dat kader wordt voorgesteld om het krediet voor het doen van strategische grondaankopen te verhogen met € 1 miljoen.
Halfjaarrapportage 2025
23
Krediet verwerving landbouwgronden (onderdeel van krediet strategische grondaankopen) Om het gemeentelijk areaal landbouwgrond op peil te houden (zoals ook vastgelegd in de Kadernota Grond 2022-2026) wordt voorgesteld om een krediet van € 483.000 te oormerken voor de verwerving van landbouwgronden. Het (deel)krediet maakt onderdeel uit van het krediet Strategische grondaankopen.
24